bệnh võng mạc tiểu đường

bài giảng cho sinh viên y khoa , bác sĩ đa khoa, sau đại học . ĐH Y Dược TP HCM. định nghĩa , yếu tố nguy cơ của bệnh võng mạc tiểu đường, cơ chế bệnh sinh, biểu hiện ở mắt: vi phình mạch, xuất huyế trong võng mạc, xuất tiết, phù võng mạc

BS Trần Kế Tổ Bộ môn Mắt trường ĐHYD

BỆNH VÕNG MẠC TIỂU ĐƯỜNG

Diabetic Retinopathy

BS TRẦN KẾ TỔ BỘ MÔN MẮT – BỆNH VIỆN MẮT

TRƯỜNG ĐHYD TP HCM

Tiểu đường

Tiểu đường phụ thuộc insulin (type 1) khởi đầu thường ở 10-20 tuổi

Tiểu đường không phụ thuộc insulin (type 2) thường 50-70 tuổi.

Yếu tố nguy cơ của RD

Thời gian mắc bệnh

– Phụ thuộc insulin

<5 năm: hiếm

5-10 năm: 27%

>10 năm: 71-90%

>20 năm: 95% (35% có PDR)

– Không phụ thuộc insulin

11-13 năm: 23%

>16 năm: 60%

>11 năm: 3% có PDR

Kiểm soát tốt đường huyết làm chậm tiến triển bệnh (4l/j tốt hơn 1l/j)

Yếu tố khác

– Thai kỳ

– Cao huyết áp

– Bệnh thận

– Béo phì, tăng mỡ, thuốc lá, thiếu máu…

Bệnh sinh

Rối loạn chuyển hoá glucose → tổn thương vi mạch → tắc nghẽn và dò rỉ

Tắc nghẽn

Bệnh sinh

– Thành mạch: dày màng đáy, tổn thương

và tăng sinh tế bào nội mô.

– Biến dạng hồng cầu → giảm gắn kết oxy – Biến dạng tiểu cầu

Tắc nghẽn → thiếu máu → xuất hiện nối động tĩnh mạch và tân mạch

Dò rỉ

Tế bào nội mô → hàng rào máu VM Tế bào ngoại vi → thành mạch

Tiểu đường → giảm tế bào ngoại vi → dãn thành mạch và thoát huyết tương – Phù võng mạc lan toả

– Phù võng mạc khu trú → lắng đọng chất

tiết ngay ranh giới hạn

Biểu hiện ở mắt

Vi phình mạch

Xuất huyết trong võng mạc

Xuất tiết

Phù võng mạc