Sau chiến thắng quân Minh Lê Lợi lấy hiệu là Thuận Thiên - Hoàn Kiếm: có nghĩa là “ trả lại gươm” hoàn: trả, gươm: kiếm... Bố cục 2 phần: - Phần 1: từ đầu đến “trên đất nước”: đức Long Q
Trang 1Kiểm tra bài cũ
Nêu nội dung, ý nghĩa truyện “ Sơn Tinh – Thuỷ Tinh”?
- Giải thích hiện tượng bão lũ xảy ra hàng năm
ở vùng châu thổ Bắc Bộ
- Thể hiện ước mơ, khát vọng chiến thắng thiên tai của người Việt Cổ
- Ca ngợi công lao trị thuỷ của các vua Hùng
Trang 3Sự tích hồ gươm
( Truyền thuyết)
Trang 4I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc
Giọng đọc chung: - Chậm rãi, gợi không khí cổ tích
- Chú ý lời thoại của các nhân vật
2 Chú thích
Giải thích các từ: “Giặc Minh”, “ Lam Sơn”,
“Thuận Thiên”, “ Hoàn
Kiếm”?
- Giặc Minh: giặc phương Bắc triều đại nhà Minh (xâm lược nước ta từ 1407 – 1427)
- Lam Sơn: nơi Lê Lợi khởi nghĩa thuộc huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá
- Thuận Thiên: thuận theo ý trời, đây là tên thanh gươm Sau chiến thắng quân Minh Lê Lợi lấy hiệu là Thuận Thiên
- Hoàn Kiếm: có nghĩa là “ trả lại gươm” (hoàn: trả, gươm: kiếm)
Trang 5Tiết 13: Hướng dẫn đọc thêm: sự tích hồ gư
ơm
II Tìm hiểu văn bản
1 Tìm hiểu chung
a Kiểu văn bản và phương thức biểu đạt
- Tự sự
b Bố cục
2 phần:
- Phần 1: từ đầu đến “trên đất nước”: đức Long Quân cho
nghĩa quân mượn gươm thần để đánh giặc
- Phần 2: còn lại: Long Quân đòi lại gươm thần khi đất nước
hết giặc
- Thể loại: Truyền thuyết
Trang 6II Tìm hiểu văn bản
2 Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật
a Nội dung
* Đức Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
- Lí do:
+ Giặc Minh đô hộ làm nhiều điều bạo ngược
khiến nhân dân căm ghét đến tận xương tuỷ
+ Khởi nghĩa Lam Sơn buổi đầu còn non yếu thư
ờng xuyên bị thua
Cuộc chiến đấu mang tính chất chính nghĩa
=>
- Cách Long Quân cho mượn gươm
+ Lê Thận nhặt được lưỡi gươm ở dưới nước
+ Lê Lợi nhặt được chuôi gươm trên ngọn cây đa
+ Tra lưỡi gươm vào chuôi thì vừa khít như in
+ Lê Thận dâng gươm cho Lê Lợi
Nhân dân tất cả các vùng miền,
đồng lòng hợp sức tạo thành sức mạnh đoàn kết chống giặc
Trang 7Tiết 13: Hướng dẫn đọc thêm: sự tích hồ gư
ơm
- Tác dụng của thanh gươm thần:
+ Nhuệ khí của nghĩa quân ngày một tăng
+ Gươm thần tung hoành khắp các trận địa khiến quân
Minh bạt vía
+ Gươm thần mở đường cho họ đánh tràn ra mãi cho
đến khi không còn tên giặc nào trên đất nước
nên chiến thắng vẻ vang
- Lí do:
+ Giặc Minh đô hộ làm nhiều điều bạo ngược
khiến nhân dân căm ghét đến tận xương tuỷ
+ Khởi nghĩa Lam Sơn buổi đầu còn non yếu thư
ờng xuyên bị thua
- Cách Long Quân cho mượn gươm
+ Lê Thận nhặt được lưỡi gươm ở dưới nước
+ Lê Lợi nhặt được chuôi gươm trên ngọn cây đa
+ Tra lưỡi gươm vào chuôi thì vừa khít như in
+ Lê Thận dâng gươm cho Lê Lợi
tính chất chính nghĩa
chất nhân dân, toàn dân
* Đức Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
Trang 8II Tìm hiểu văn bản
2 Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật
a Nội dung
* Đức Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm thần
* Đức Long Quân đòi gươm thần
- Lí do:
+ Đất nước hoà bình + Lê Lợi lên làm vua và dời đô về Thăng Long
- Cảnh đòi gươm và trao lại gươm thần:
+ Vua ngự thuyền rồng dạo quanh hồ Tả Vọng
Rùa Vàng ngoi lên đòi gươm + Vua trao gươm, Rùa đớp lấy, lặn xuống hồ
Để lai cho hồ một cái tên
đầy ý nghĩa: Hồ Gươm (Hồ Hoàn Kiếm)
- Thể hiện khát vọng yêu chuộng hoà bình của dân tộc
Trang 9Tiết 13: Hướng dẫn đọc thêm: sự tích hồ gư
ơm
II Tìm hiểu văn bản
2 Tìm hiểu nội dung và nghệ thuật
a Nội dung
b Nghệ thuật
- Yếu tố hiện thực: giặc Minh xâm lược đất nước, cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn, Người anh hùng Lê Lợi…
- Yếu tố tưởng tượng kì ảo: Gươm thần, Rùa Vàng…
và sức thuyết phục cho câu chuyện
Ghi nhớ Sgk/ 43
III Luyện tập
Trang 10THẢO LUẬN
Nhóm 3+4
Vì sao tác giả dân gian không để
Lê Lợi trả gươm ở Thanh Hoá mà Lại trả gươm ở Thăng Long?
Nhóm 1+2
Vì sao tác giả dân gian không để
Lê Lợi nhận trực tiếp cả lưỡi gươm
và chuôi gươm cùng một lúc?
Tác phẩm không thể hiện được tính
toàn dân, trên dưới một lòng của
nhân dân ta trong cuộc kháng
chiến.Đây là thanh gươm thống
nhất, hội tụ tư tưởng, tình cảm, sức
mạnh của toàn dân trên mọi miền
đất nước
Thăng Long là thủ đô của cả nư
ớc Trả gươm ở kinh đô mới thể hiện được hết tư tuởng yêu hoà bình và tinh thầncảnh giác của cả dân tộc.
Trang 11Tiết 13: Hướng dẫn đọc thêm: sự tích hồ gư
ơm
CỦNG CỐ
- Nội dung:
+ Ca ngợi tính chất chính nghĩa, tính chất nhân dân, toàn dân và chiến thắng vẻ vang của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
+ Giải thích nguồn gốc tên gọi Hồ Gươm
+ Thể hiện khát vọng hoà bình của dân tộc
- Nghệ thuật: Sự kết hợp giữa những yếu tố hiện thực và những chi tiết tưởng tượng kì ảo tạo nên sự hấp dẫn và sức thuyết phục cho văn bản