Tiết 13: Hướng dẫn đọc thêm SỰ TÍCH HỒ GƯƠM < truyền thuyết> I- Mục tiêu cần đạt Giúp học sinh - Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện, vẻ đẹp của 1 số hình ảnh trong truyện Sự Tích Hồ
Trang 1Tiết 13: Hướng dẫn đọc thêm
SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
< truyền thuyết>
I- Mục tiêu cần đạt
Giúp học sinh
- Hiểu được nội dung ý nghĩa của truyện, vẻ đẹp của 1 số hình ảnh trong truyện Sự Tích Hồ Gươm
- Kể được truyện, ca ngợi công lao đó
- Ca ngợi tình cảm toàn dân, chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
II- Chuẩn bị:
- Gv: sgk – sgv – tài liệu tham khảo – tranh ảnh
- Hs: đọc trước bài ở nhà - soạn bài theo sgk
III- Tiến trình tổ chức các hoạt động
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Hoạt động 1: Khởi động
1 Tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
? Kể tóm tắt truyện ST -
TT
Trả lời Ngh e
Trang 23.Giới thiệu bài mới
Hoạt động 2: HDHS đọc – hiểu văn bản
- Gv đọc mẫu 1 đoạn
- Hướng dẫn cách đọc
- Gọi hs đọc tiếp
- Gv nhận xét, uốn nắn
? Văn bản có bao nhiêu
chú thích?
- Lưu ý các chú thích 1, 3,
4, 6, 12
? Văn bản chia làm mấy
phần? Nêu nội dung từng
phần?
Lắng nghe, theo dõi VB
1, 2 hs đọc Lắng nghe – tiếp thu
12
Hs giải thích
2 phần
1 LLQ cho nghĩa quân mượn gươm thần để đánh giặc
2 LLQ đòi lại gươm khi đất nước hết giặc
I- Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc – tìm hiểu chú thích – tìm bố cục
* Đọc
* Bố cục: chia làm 2 phần P1: Từ đầu đất nước P2: Còn lại
Hoạt động 3: HDHS phân tích 2 Phân tích:
Trang 3Gọi hs đọc phần 1
? Vì sao LLQ lại cho
nghĩa quân Lam Sơn
mượn gươm thần
? Như vậy truyền thuyết
này có liên quan đến sự
thật lịch sử nào của nước
ta ?
? Lê Lợi đã nhận được
gươm thần ntn?
? 2 nửa gươm chắp lại
vừa như in thành 1 chiếc
gươm báo điều đó có ý
nghĩa gì?
? Cách LLQ cho nghĩa
quân Lam Sơn và Lê Lợi
mượn gươm có ý nghĩa
gì?
Gv: khi lưỡi gươm được
vớt Lê Thận còn là dân
Đọc phần 1 Suy nghĩ – trả lời
Khởi nghĩa chống quân minh của nghĩa quân Lam Sơn đầu thế kỉ XV
Suy nghĩ – trả lời
Bổ xung ý kiến Suy nghĩ – trả lời ( nguyện vọng dân tộc đều nhất trí trên dưới 1 lòng) Suy nghĩ – trả lời
Bổ xung + Các nhân vật được lưỡi gươm dưới nước chuôi trên rừng khả năng cứu nước từ miền ngược miền xuôi
a/ LLQ cho nghĩa quân mượn gươm thần để đánh giặc
- Giặc minh đô hộ nước ta nghĩa quân Lam Sơn còn non yếu LLQ quyết định cho nghĩa quân mượn gươm thần
- Lưỡi gươm được Lê Thuận vớt từ sông lên, chuỗi gươm được lấy từ ngọn cây xuống
- Thanh gươm thể hiện ý nguyện đoàn kết chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta
Trang 4đánh cá khi gươm chắp
lại Lê Thận đã là nghĩa
quân tài giỏi của cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn việc
đó muốn nói lên tính chất
nội dung của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn
? Thanh gươm báu mạng
tên Thuận Thiên có ý
nghĩa gì?
? Trong truyện này xuất
hiện nhiều chi tiết kì ảo
+ Các biện pháp rời nhau khi khớp lại vừa như in nguyện vọng của dân tộc nhất trí, nhiều quân
+ Lê lợi được chuôi, Lê Thận dâng gươm đề cao vai trò minh chủ, chủ tướng
+ ý trời là ý dân nhân dân
đã giao cho Lê Lợi và nghĩa quân trách nhiệm đánh giặc, gươm chọn người, chờ người mà dâng
và nhận thanh gươm, nhận trách nhiệm trước đất nước và dân tộc
+ 3 lần thả lưới đều vớt được duy nhất 1 lưỡi
Trang 5đó là những chi tiết nào?
? Các chi tiết có tác dụng
gì?
? Trong tay Lê Lợi thanh
gươm có sức mạnh ntn ?
Tìm chi tiết trong văn
bản?
? Nếu vẽ minh họa cho
P1: em sẽ vẽ sự việc miêu
tả nào?
Gọi hs đọc phần 2
? Gươm thần được trao
trả trong hoàn cảnh nào?
cảnh đòi gươm và trả
gươm có chữ “Thuận Thiên” lưỡi gươm sáng rực 1 góc nhà, chuôi gươm nằm ở ngọn đa phát sáng
+ Tăng sức hấp dẫn cho truyện, thiêng liêng hoá gươm thần
Suy nghĩ – trả lời
Suy nghĩ – trả lời
Đọc Giặc tan đất nước thanh bình
Suy nghĩ – trả lời
- Có gươm thần nhuệ khí nghĩa quân càng tăng
b/ LLQ đòi lại gươm khi đất nước hết giặc
- Giặc tan đất nước thái bình Vua cưỡi thuyền rồng dạo chơi trên hồ Tả Vọng rùa vàng đòi lại gươm
Trang 6gươm diễn ra ntn?
? Thần đòi gươm và vua
trả gươm trong cảnh đất
nước yên bình hạnh phúc
điều này có ý nghĩa gì?
? Trong phần này cũng
xuất hiện yếu tố kì ảo đó
là yếu tố nào? Cho biết
trong truyện nào cũng
xuất hiện rùa vàng
? Theo em hình ảnh rùa
vàng mang ý nghĩa gì?
Tượng trưng cho ai? Cái
gì?
? Bức tranh trong sgk
minh họa cho nội dung
nào trong văn bản?
? Quan phân tích em hãy
nêu ý nghĩa của truyện?
< trao đổi nhóm 5’)
Suy nghĩ – trả lời Gươm chỉ để đánh giặc Không giữ gươm thể hiện quan điểm yêu chuộng hòa bình của dân tộc ta Truyền thuyết An Dương Vương xây thành cổ loa
Là con vật thiêng liêng làm điều thiện trong truyện dân gian nước ta
Suy nghĩ – trả lời
Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến trình bày
Đối chiếu ghi chép Lắng nghe
c/ ý nghĩa:
- Đề cao tính chất chính nghĩa, tính chất toàn dân của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
- Giải thích nguồn gốc tên gọi Hồ Hoàn Kiếm
- Thể hiện khát vọng hòa
Trang 7- Gv treo đáp án
Gv: Ngoài ra còn đề cao
suy tôn Lê Lợi người anh
hùng của cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn
- Nghệ thuật đặc sắc trong
truyện truyền thuyết này
là các yếu tố kỳ ảo xen
lẫn các yếu tố hiện thực
? Trong truyện có các yếu
tố lịch sử nào?
Các yếu tố kì ảo tưởng tượng nhằm tăng thêm chất thơ mộng vốn có của truyền thuyết thiêng liêng hoá sự thật lịch sử
+ Tên người thật + Tên địa danh + Thời kì lịch sử
bình
Hoạt động 4: HDHS luyện tập
Gọi hs đọc bài đọc thêm
Gọi hs đọc y/c bài tập 2, 3
< trao đổi nhóm 3’>
- Nhận xét - bổ xung
Đọc Đọc y/c bài tập Trao đổi nhóm, thống nhất
ý kiến trình bày
Bổ xung
III- Luyện tập
Bài tập 1/43 Bài tập 2/43 Bài tập 3/43
Trang 8Hoạt động 5: Củng cố – dặn dò
* Củng cố:
? Sự tích hồ Gươm ra đời
vào thời điểm lịch sử
nào?
? Tại sao câu truyện lại
khẳng định sự tích hồ
Gươm là 1 truyền thuyết?
* Dặn dò:
- Y/ c hs về nhà học bài –
kể tóm tắt
- Chuẩn bị bài: chủ đề và
dàn bài của bài văn tự sự
- Thời kì kháng chiến chống giặc minh ( 140 7 –
1427 )
- Câu truyện lịch sử và cuộc được kể lại bằng trí tưởng tượng, bằng sự sáng tạo hiện thực lịch sử
Tiếp nhận và thực hiện