TỔNG ôn tập NGỮ văn 12

+ Ruộng: trả lại cho chi bộ… * Tổng hợp đánh giá: - Nghệ thuật xây dựng nhân vật: + Được tái hiện qua dòng hồi tưởng của nhân vật Việt.. - Nội dung tư tưởng mà nhân vật truyền tải: + Ca

Trang 1

1 Truy cập http://tuyensinh247.com/ để học Toán – Lý – Hóa – Sinh – Anh – Văn – Sử - Địa – GDCD tốt nhất!

+ Tranh giành quyết liệt với Việt ra chiến trường

* Căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm trả thù:

- Đi bộ đội

- Khiêng bàn thờ ba má: “Chúng con đi đánh giặc trả thù ho ba má…”, “mối thù thằng Mĩ có thể rờ

thấy được”

- Đêm trước ngày ra chiến trường: dặn em và cũng là dặn chính mình phải quyết tâm trả thù giặc bằng

xong với về Tự hứa: “Đã là thân con gái…”

* Trong cuộc sống đời thường, là một người chị lớn đảm đang, tháo vát

- Thu xếp việc nhà chu toàn:

+ Viết thư cho chị hai

+ Gửi út em sang nhà chú Năm

+ Nhà cửa: cho xã mượn làm trường học

+ Ruộng: trả lại cho chi bộ…

(*) Tổng hợp đánh giá:

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Được tái hiện qua dòng hồi tưởng của nhân vật Việt

+ Ngôn ngữ đậm màu sắc Nam Bộ

- Nội dung tư tưởng mà nhân vật truyền tải:

+ Ca ngợi lòng yêu nước, lòng căm thù giặc, ý chí quyết tâm đánh giặc cứu nước, lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng của những người con trong các gia đình nông dân Nam Bộ

+ Khẳng định sự gắn bó, hòa quyện giữa tình cảm gia đình với tình yêu đất nước, truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm nên chiến thắng vẻ vang

So sánh nhân vật Chiến – Việt:

Trang 2

- Cùng sinh ra trong gia đình nông dân Nam Bộ với những đau thương chồng chất nhưng vẫn sáng ngời những chiến công vẻ vang, hào hùng

b Vẻ đẹp lí tưởng của thời đại:

- Tình cảm dành cho gia đình là nền tảng của tình yêu quê hương đất nước

- Lòng căm thù giặc và quyết tâm trả thù

2 Nét riêng – nét đẹp của lứa tuổi, giới tính

- Chung: Vì họ là sản phẩm của thời đại

- Riêng: Do nguyên tắc của sáng tác: không được phép lặp lại

- HẾT TIẾT 2 -

Trang 3

+ Tranh giành quyết liệt với Việt ra chiến trường

* Căm thù giặc sâu sắc và quyết tâm trả thù:

- Đi bộ đội

- Khiêng bàn thờ ba má: “Chúng con đi đánh giặc trả thù ho ba má…”, “mối thù thằng Mĩ có thể rờ

thấy được”

- Đêm trước ngày ra chiến trường: dặn em và cũng là dặn chính mình phải quyết tâm trả thù giặc bằng

xong với về Tự hứa: “Đã là thân con gái…”

* Trong cuộc sống đời thường, là một người chị lớn đảm đang, tháo vát

- Thu xếp việc nhà chu toàn:

+ Viết thư cho chị hai

+ Gửi út em sang nhà chú Năm

+ Nhà cửa: cho xã mượn làm trường học

+ Ruộng: trả lại cho chi bộ…

(*) Tổng hợp đánh giá:

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:

+ Được tái hiện qua dòng hồi tưởng của nhân vật Việt

+ Ngôn ngữ đậm màu sắc Nam Bộ

- Nội dung tư tưởng mà nhân vật truyền tải:

+ Ca ngợi lòng yêu nước, lòng căm thù giặc, ý chí quyết tâm đánh giặc cứu nước, lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng của những người con trong các gia đình nông dân Nam Bộ

+ Khẳng định sự gắn bó, hòa quyện giữa tình cảm gia đình với tình yêu đất nước, truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm nên chiến thắng vẻ vang

So sánh nhân vật Chiến – Việt:

Trang 4

- Cùng sinh ra trong gia đình nông dân Nam Bộ với những đau thương chồng chất nhưng vẫn sáng ngời những chiến công vẻ vang, hào hùng

b Vẻ đẹp lí tưởng của thời đại:

- Tình cảm dành cho gia đình là nền tảng của tình yêu quê hương đất nước

- Lòng căm thù giặc và quyết tâm trả thù

2 Nét riêng – nét đẹp của lứa tuổi, giới tính

- Chung: Vì họ là sản phẩm của thời đại

- Riêng: Do nguyên tắc của sáng tác: không được phép lặp lại

- HẾT TIẾT 2 -

Trang 5

I Tiểu dẫn:

II Tìm hiểu đoạn trích:

1 Nhân vật Việt:

2 Nhân vật Chiến:

3 Hình tượng dòng sông truyền thống gia đình:

* Diễn tả qua lời kể của chú Năm:

- Truyền thống gia đình tạo thành dòng chảy từ thế hệ trước sang thế hệ sau, cuối cùng hướng về dân tộc

* Thể hiện qua hệ thống nhân vật:

a Nguồn mạch chung của dòng chảy – phẩm chất chung của các thế hệ trong hoàn cảnh đất nước có giặc ngoại xâm

- Tình yêu gia đình -> nền tảng của tình yêu quê hương, đất nước

- Căm thù giặc và quyết tâm trả thù

- Lòng dũng cảm, gan góc, kiên cường

- Tính cách của người nông dân Nam Bộ: bộc trực, thẳng thắn, tình nghĩa

b Nét biểu hiện riêng của mỗi đoạn chảy, mỗi thế hệ:

(+) Khúc thượng nguồn:

- Chú Năm:

+ Có số phận thương đau -> là cơ sở để tỏa sáng vẻ đẹp tâm hồn

+ Luôn có ý thức gánh vác việc gia đình, tạo cơ hội cho các thế hệ sau được ra chiến trường trực tiếp cầm súng chiến đấu, lập chiến công trả thù

- Má Tư Năng:

+ Có số phận thương đau: chồng chết,, một mình chèo chống nuôi đàn con

+ Can trường, bất khuất

+ Tình yêu thương và đức hi sinh dành cho các con

-> Khúc sống sau chảy mạnh hơn, đi xa hơn, đã hòa vào biển lớn

(*) Ý nghĩa hình tượng dòng sống truyền thống gia đình:

- Khẳng định sự gắn bó, hòa quyện giữa tình cảm gia đình với tình yêu đất nước, truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm nên chiến thắng vẻ vang

BÀI GIẢNG: NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH – TIẾT 3 CHUYÊN ĐỀ: BÀI GIẢNG CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC

MÔN NGỮ VĂN LỚP 12

CÔ GIÁO: PHẠM THỊ THU PHƯƠNG

Trang 6

- Để tạo nên dòng sông truyền thống thì mỗi thành viên trong gia đình phải có ý thức, trách nhiệm lập chiến công

4 Nghệ thuật trần thuật:

* Giới thiệu vai trò của nghệ thuật trần thuật:

* Nghệ thuật trần thuật của tác phẩm:

a Tình huống trần thuật:

- Việt – một chiến sĩ giải phóng quân bị thương, bị lạc đồng đội giữa cánh rừng cao su Đây là trận đánh đầu tiên của nhưng đã lập được chiến công vang dội: dùng thủ pháo tiêu diệt được một xe bọc thép và sáu tên Mĩ lẻ Anh chịu tổn thất nặng nề, ngất đi tỉnh lại nhiều lần Mỗi lần tỉnh lại Việt lại có dòng hồi ức miên man về gia đình, về những kỉ niệm ngày xưa Câu chuyện được kể lại là những dòng hồi ức đứt nối giữa những lần chợt ngất đi tỉnh lại của Việt

- Hiệu quả nghệ thuật: khẳng định tình cảm lớn lao bao giờ cũng bắt nguồn từ những gì gần gũi, bình dị nhất

b Ngôi kể và điểm nhìn:

- Ngôi kể: người thứ ba giấu mặt, vô hình, khách quan -> tạo màu sắc trung tính trong cách kể

- Điểm nhìn: nương theo điểm nhìn của nhân vật Việt -> Hiệu quả nghệ thuật:

+ Thế giới nghệ thuật được tái hiện trở nên mới mẻ, sinh động, được “lạ hóa”

+ Tạo nên tính chân thực, thuyết phục

+ Mạch kể trở nên linh hoạt, bất ngờ, thú vị, hấp dẫn…

+ Dẫn dắt truyện tự nhiên

+ Tái hiện, phân tích thế giới nội tâm nhân vật

-> Là một trong những thành công nổi bật về nghệ thuật của tác phẩm

- HẾT -

Trang 7

I Tiểu dẫn:

1 Tác giả: (1930 – 1989)

- Quê quán: huyện Quỳnh Lưu – tỉnh Nghệ An

- Gia nhập quân đội năm 20 tuổi

- Từ năm 32 tuổi, tác giả chuyển sang hoạt động văn nghệ và chính thức trở thành nhà văn quân đôi

* Sự nghiệp sáng tác:

- Tác phẩm chính: sgk

- Vị trí: Là cây bút đi tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới

-> Nhà văn Nguyên Ngọc nhận xét về Nguyễn Minh Châu: “Là một trong số những nhà văn mở đường tinh

anh và tài năng nhất của văn học ta hiện nay”

- Phong cách nghệ thuật:

+ Trước 1975: Là cây bút sử thi có khuynh hướng trữ tình lãng mạn

+ Sau 1975 (đầu những năm 1980): Chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh

-> Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000

2 Tác phẩm:

a Hoàn cảnh sáng tác:

- Năm 1983 – cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đã kết thúc một cách huy hoàng vào năm 1975 và dư

âm còn có thể kéo dài một vài năm sau đó nhưng đến đầu những năm 1980 cuộc sống muôn mặt đời thường sau chiến tranh đã trở lại, những vấn đề nhân sinh thời đại đã được quan tâm trở lại Tác phẩm mang xu thế chung của văn học thời kì đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người trong cuộc sống muôn mặt đời thường

b Bố cục: 3 phần:

- Phần 1: 2 phát hiện ban đầu của nghệ sĩ Phùng

- Phần 2: Câu chuyện của người đàn bà hàng chài

- Phần 3: Câu chuyện về tấm ảnh được chọn trong bộ lịch năm ấy

- Tình huống truyện là những sự kiện éo le, bất ngờ, khác lạ khiến câu chuyện trở nên hấp dẫn, độc đáo

- Nguyễn Minh Châu: “Tình huống truyện là cái tình thế của câu chuyện, là khoảnh khắc mà trong đó sự

sống hiện ra rất đậm đặc, là khoảnh khắc chứa đựng cả một đời người”

- Qua tình huống truyện nhân vật bộc lộ mình rõ nét nhất, chủ đề tư tưởng được bật sáng, thấy được tài năng nghệ thuật của người cầm bút

BÀI GIẢNG: CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA – TIẾT 1 CHUYÊN ĐỀ: BÀI GIẢNG CÁC TÁC PHẨM VĂN HỌC

Trang 8

- Các loại tình huống truyện:

+ Tình huống hành động

+ Tình huống tâm trạng

+ Tình huống nhận thức

* Tình huống truyện trong “Chiếc thuyền ngoài xa”: tình huống nhận thức

(+) Phát hiện thứ nhất - về cái tuyệt mĩ, tuyệt thiện:

- “Cảnh đắt trời cho”:

+ Hình ảnh chiếc thuyền thơ mộng, thanh bình xuất hiện giữa bầu sương mù trằng như sữa lại pha chút hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào

+ Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im như tượng trên chiếc mui khum khum đang hướng mặt vào bờ

-> Là bức họa diệu kỳ do thiên nhiên, cuộc sống ban tặng cho con người; là sản phẩm quý hiếm của hóa công

mà trong đời người nghệ sĩ nhiếp ảnh nào cũng khao khát được chứng kiến

dữ dằn, tấm lưng rộng và cong như lưng của một chiếc thuyền…

+ Đằng sau cái đẹp được gọi là toàn thiện là hiện thân của cái ác, là cảnh tượng tàn nhẫn, điển hình của bạo lực gia đình: người đàn bà đi trước, người đàn ông lẳng lặng đi sau k nói câu nào…đột nhiên bỗng trở nên hùng hổ, mặt đỏ gay,…, dùng chiếc thắt lưng quật tới tấp lên người của người đàn bà, người đàn bà đứng im không chống trả, đứa bé chạy ra…

-> Cảm nhận của nghệ sĩ Phùng: “kinh ngạc đến thẫn thờ”, “mấy phút đầu cứ đứng há mồm ra mà nhìn”,

“chết lặng”…

* Ý nghĩa của tình huống: Mang đến cho Phùng hững nhận thức về cuộc sống:

- Cuộc sống không hề đơn giản, xuôi chiều mà chứa đựng rất nhiều nghịch lý Cuộc sống luôn tồn tại những điều tốt – xấu, thiện – ác

- Đừng bao giờ nhầm lẫn hiện tượng và bản chất, đừng bao giờ nhầm lẫn giữa hình thức bề ngoài với nội dung thực chất bên trong, đừng vội đánh giá sự vật, con người ở dáng vẻ bên ngoài mà phải tìm hiểu thực chất

bề sâu đằng sau vẻ ngoài ấy

- HẾT TIẾT 1 -

Trang 9

->Đó là lí do Đẩu mời người đàn bà hàng chài đến tòa án huyện

=>Có sự xuất hiện của người đàn bà hàng chai ở tòa án huyện

_Câu chuyện người đàn bà hàng chai:

+Chuyện của gia đình người đàn bà hàng chài bắt đầu từ sự gắn kết giữa một người phụ nữ con nhà khá giả nhưng xấu xí với anh con trai của gia đình làng chài sống ở dưới thuyền

+Cuộc sống gia đình bắt đầu rơi vào bi kịch vì họ đẻ rất nhiều con Thuyền chật, cuộc sống trên thuyền vốn đã bấp bênh nay lại càng bấp bênh hơn -> dần rơi vào quẫn bách

+Người chồng vốn là người đàn ông cục tính nhưng hiền lành, vốn không bao giờ đánh vợ nhưng gia cảnh khiến anh bế tắc, uất ức, chỉ có một cách giải tỏa là lôi vợ ra đánh -> bi kịch

+Tuy nhiên, người đàn bà hàng chài không muốn bỏ chồng, vì ba lí do:

Trang 10

Thứ ba, cũng có lúc trên thuyền vợ chồng con cái quây quần vui vẻ, hạnh phúc Hạnh phúc ấy là ít ỏi nhưng có thật, nó đủ để xoa dịu đi những nỗi đau thể xác và tinh thần của chị sau mỗi lần bị chồng đánh, chị lại gắng gượng, lại hồi sinh để cùng chồng xây dựng mái ấm hạnh phúc

(+)Về các thành viên trong gia đình hàng chài:

+Người đàn bà hàng chài: Đằng sau vỏ bọc u mê, tăm tối, thất học kia lại là người trải đời sâu sắc, ẩn chứa vẻ đẹp của sự bao dung, của tình mẫu tử, có tình yêu thương con bao la vô bờ bến, thấu hiểu chồng

+Gã chồng vũ phu: Gã không chỉ là tội nhân mà gã còn là nạn nhân của hoàn cảnh Vì hoàn cảnh xô đẩy, quẫn bách mới sinh ra thô bạo và vũ phu Anh ta đáng trách nhưng ở một khía cạnh nào đó cũng đáng cảm thông +Thằng Phác: Đằng sau hành động vô đạo, trái với luân thường đạo lý là tính yêu thương mẹ vô bờ bến, tình yêu thương bế tắc

=>Tầng nhận thức mới: Đằng sau cái xấu, cái ác lại chứa đựng cái đẹp, chứa đựng hiện thực mà ít nhiều đáng được cảm thông và chia sẻ

=>Cần tìm hiểu sâu sắc, chu đáo và kĩ lưỡng

_Về căn nguyên của tội ác:

+Tội ác không phải từ phía địch, không phải do ma men dẫn đường, không phải do rượu chỉ lối, cũng không phải do bản chất mà là do hoàn cảnh thất học, đói nghèo, tăm tối xô đẩy, khiến con người bị tha hóa

_Về giải pháp xã hội:

+Li hôn -> Theo cách lí luận của người đàn bà hàng chài đây là giải pháp không khả thi

+Hòa thuận, tiếp tục chung sống -> khó để tin tưởng người chồng sẽ không dùng bạo lực nữa

+Từ chối, tẩy chay, không lấy chồng -> không tuân thủ quy luật sinh tồn -> không được

Trang 11

+Cách mạng chăm lo đời sống người dân hàng chài: Lên bờ để sinh sống -> quen với việc mưu sinh bằng nghề chài lưới, không thể thích nghi với nghề nghiệp mới -> không thực tế

_Về cuộc đời và trách nhiệm của người phụ nữ:

+Cuộc đời: đa sự, luôn đan xen nhiều thuận lí và nghịch lí

+Người nghệ sĩ: không thể chỉ dùng cái nhìn hời hợt để quan sát, muốn hiểu được cuộc đời thì buộc phải dấn thân, phải chú ý đến mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống

_Về chính mình:

+Trước đây từng tự tin vì mình là người lính vào sinh ra tử, nhiều trải nghiệm ở những vị thế cam go và quyết liệt Nhưng sau khi nghe câu chuyện của người đàn bà hàng chài Phùng thấy bản thân còn hời hợt và nông cạn, những gì mình biết, mình hiểu mới chỉ là phần nổi của tảng bang trôi; trách nhiệm của mình là phải tiếp tục tìm kiếm khám phá để hiểu kĩ lưỡng phần chìm -> làn đầu tiên người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng nhận ra mình rõ ràng đến thế

c.Tình huống một chuyến đi:

*Tình huống:

_Bắt đầu chuyến đi theo yêu cầu của vị trưởng phòng khó tính:

+Cần chụp một bức ảnh giống như bộ lịch đang có để hoàn thiện bộ lịch ấy -> yêu cầu về thứ nghệ thuật hoàn toàn tĩnh vật, không có con người -> thứ nghệ thuật xa rời con người

+Cần một bức ảnh buổi sớm có sương mù (dù đã là tháng 7, không có sương) -> thứ nghệ thuật xa rời cuộc sống, bất chấp sự thật, thứ nghệ thuật chủ quan – duy ý chí

->Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng khi khoác máy ảnh lên đường để thực hiện theo yêu cầu của vị trưởng phòng cũng

có nghĩa là anh đng dập khuôn theo những quan điểm nghệ thuật mà vị trưởng phòng đã áp đặt lên anh

Trang 12

I Tiểu dẫn:

II Tìm hiểu tác phẩm:

1 Tình huống truyện:

2 Nhân vật người đàn bà hàng chài:

a Chân dung, lai lịch:

+ Thân hình cao lớn với những đường nét thô kệch

-> Ngoại hình quen thuộc của những người đàn bà vùng biển

+ Xấu xí, rỗ mặt

+ Gương mặt mệt mỏi, tái ngắt sau một đêm thức trắng kéo lưới

- Lần thứ 2: Xuất hiện ở tòa án huyện:

+ Sợ sệt, lúng túng (vì quen với môi trường sông nước, lạ lẫm khi bước vào căn phòng toàn bàn ghế, giấy tờ…)

+ Thu mình, ngồi mớm ở mép ghế -> Sợ sự xuất hiện của mình gây phiền hà, vướng víu cho người khác

- Luôn giữ khuôn mặt bình thường, không biểu lộ ra bên ngoài -> phải dụng công tìm hiểu

b Số phận khổ đau, bất hạnh:

* Cuộc sống nghèo khổ, lam lũ:

- Vốn được sinh ra trong một gia đình khá giả ở phố buôn bán những vật dụng phục vụ nghề chài lưới nhưng lại không được ưu ái về nhan sắc, sau một trận đậu mùa mặt bị rỗ chằng chịt -> càng xấu

- Gặp gỡ và lấy một anh con nhà hàng chài

- Cuộc sống chốn sông nước bấp bênh lại đẻ nhiều con -> bấp bênh hơn

- Gia cảnh túng thiếu, nghèo đói, nhất là những khi biển động

* Là nạn nhân của bạo hành gia đình:

- Bị bạo hành về thể xác: ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng

- Bị giày vò về tinh thần: Cảm thấy nhục nhã trước mặt con cái, lo lắng cho tâm hồn các con bị vấy bẩn,

có những lệch lạc trong nhận thức, đặc biệt lo cho thằng Phác Sự lo lắng luôn đeo bám khiến chị không lúc nào cảm thấy yên ổn

c Vẻ đẹp tâm hồn:

* Sâu sắc, thấu hiểu lẽ đời:

- Thể hiện qua câu chuyện gia đình: lí giải 3 nguyên nhân không thể bỏ chồng

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	3,36 MB