Bộ đề bứt phá điểm thi vào 10 môn ngữ văn

Thương hiệuTKBOOKS Chuyên sách tham khảo TKBooks luồn mong muốn được hợp tác với các tác giả trong nước để chia sẻ những phương pháp học, những cuốn sách tham khảo hay và chát lượng đế

MINH TÚ - ThS NGUYỄN THỊ HÀI

nha k u ắ t Bân hồng đúíc

Bản quyền thuộc © TKBooks Theo hợp đổng chuyển nhượng giữa Công ty

Cổ phẩn sách MCBooks và các tác giả Minh Tú - ThS Nguyẻn Thị Hải Bất cứ sao chép nào không được sự đồng ý của TKBooks đểu là bát hợp pháp và vi phạm luật xuất bản Việt Nam, luật bản quyền quốc tế và công ước Berne về bản quyển sở hữu trí tuệ.

Thương hiệuTKBOOKS

Chuyên sách tham khảo

TKBooks luồn mong muốn được hợp tác với các tác giả trong nước để chia sẻ những phương pháp học, những cuốn sách tham khảo hay và chát lượng đến với học sinh Việt Nam.

Chúng tô i luôn m ong m uốn nhận được những ý kiến g óp ý của Quý độc giả để cuốn sách ngày càng hoàn thiện hơn

IU Y HUONG PHAP OH LUYEN OINH CAO

GIAI OOAN Nưdc RUT

PHAN 1

PHÂN TÍCH CẤU TRÚC ĐỂ THI VÀO 10

ã NHỮNG Bí KÍP LÀM BÀI KHÔNG THỂ Bỏ QUA

Bộ ĐÊ BỨT PHÁ ĐIỂM THI VÀO 10 MÒN NGỮ VĂN

- K iể m tra k iế n t h ứ c T iế n g

Ví d ụ : Đề tuyển sinh nâm

2017 của các tinh Bà Rịa -

Vũng Tàu, Bác Giang, Bạc

Liêu, Bình Dương, Bình

Phước, Hà Nam, Hòa Bình,

Đà Nỗng, Huế, Thái Nguyên

Thanh Hóa, Thành phố Hổ

Chí Minh,

- Đ ọ c h iể u v ă n b ả n t í c h

h ợ p n g h ị lu ậ n xã h ộ i ( v iế t đ o ạ n h o ặ c b à i v ă n

n g h ị lu ậ n v ề v ă n b ả n đ ọ c

h iể u )

d M M fc l Đề tuyển sinh

nám 2017 của Hải Phòng, thành phố Hà Nội (2015, 2016,2017).

a) Những câu hỏi thường gặp ở phẩn đọc hiểu

- Văn bản (hoặc đoạn trích) trên thuộc tác phẩm nào? Do ai sáng tác?

- Nêu xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác của vân bản.

- Xác đinh phép tu từ và nêu tác dụng của nó trong vởn bản.

- Chi ra phép liên kết hình thức giữa các câu hoặc các đoạn văn trong văn bản.

- Gọi tên thành phần biệt lập và chi ra dấu hiệu nhận biết nó trong câu.

- Xác đinh kiểu câu về m ặt ngữ pháp.

- Câu/đoạn vân bản vi phạm phương châm hội thoại nào, vì sao?

- Chi ra lời dân trực tiếp/gián tiếp và viết lợi câu.

ffl TKBooks

b) Những kiểu đề thường gặp ở phần nghị luận xã hội

- N g h ị lu ậ n về m ộ t h iệ n t ư ợ n g xã h ộ i (bạo lực học đường, sự gian lận trong học

tập và thi cử, ô nhiễm m ôi trường, tai nạn giao thông, sự vô cảm, ).

- N g h ị lu ậ n v ề m ộ t v ấ n đ ề t ư t ư ở n g đ ạ o lí (tính trung thực, tình yêu thương con

người, lí tưởng sống, trách nhiệm của tuổi trẻ với biển đào quê hương, lòng biêt

ơn, vai trò của qué hương hay tình cảm gia đình với sự phát triển nhân cách con người, tình bạn, voi trò của sách, ).

Sông được lúc dềnh dàng Chim bát đâu vội vã

Có đám mây mùa hạ Vát nửa mình sang thu.

(Trích Sang thu - Hữu Thỉnh, Ngử văn 9, tập II, NXB Giáo dục Việt Nam)

- C ả m n h ậ n vế m ô t k h ía canh n ộ i d u n g c ủ a m ộ t tá c phẩm vàn h ọ c

Ví dụ:

+ C ả m n h ậ n v ế t ì n h c h a c o n t r o n g “Chiếc lược ngà" c ủ a N g u y ễ n Q u a n g Sáng.

Bộ ĐỂ BÚT PHA ĐIÊM THIVAO 10 MÓN NGỮ VAN

I - Cảm nhận về hai đ o ạ n trích t h u ộ c hai tác p h ẩ m khác n h a u (so sánh

I , í * hai đoạ n trích) hoạc cảm nhạn vẽ hai đ o ạ n khác nha u t r o n g c u n g m ọ t

t * * t á c p h ẩ m

Ví d ụ : T rìn h b à y c ả m n h ậ n c ủ a e m v ề h a i k h ổ t h ơ sau:

M ặt trời xuống biển như hòn lửa Sóng đã cài then, đêm sập cửa Đoàn thuyền đánh cá lợi ra khơi Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

( )

Câu hát câng buồm với gió khơi Đoàn thuyền chạy đua cùng m ặt trời

M ặt trời đội biển nhô màu mới

M át cá huy hoàng muôn dặm phơi

2.1 Bôn bước đế viết một bài văn tốt

+ X ác đ ị n h y ê u c ẩ u n g h ị lu ậ n c ủ a đ ể ( g ạ c h c h â n t ừ n g ữ q u a n tr ọ n g )

+ X ác đ ị n h p h a m v i k iế n t h ứ c (vế tá c giả , tá c p h ẩ m , v ề lịc h sử t h ờ i đ ạ i m à tá c

p h ẩ m ra đ ờ i , )

+ X ác đ ị n h n h ữ n g t h a o tá c n g h i lu ậ n c ấ n v ậ n d ụ n g , đ â u là t h a o tá c c h ín h ? (g iả i thích, chứng minh, phân tích, so sánh, )

V iệ c lậ p d à n ý là r ấ t q u a n t r ọ n g , c ầ n t h iế t , n h ư h o a t iê u d ẫ n đ ư ờ n g c h o n g ư ờ i

v i ế t đ i đ ú n g đ ư ờ n g , k h ô n g lạc đ ư ờ n g , k h ô n g đ i đ ư ờ n g v ò n g , k h ô n g bị lặ p lại

q u ã n g đ ư ờ n g đ ả đi, là m m ấ t t h ờ i g ia n , k é m h iệ u q u ả

+ M ở b à i tr ả lời c h o c â u h ỏ i: Vấn đề càn nghi luận là gì?

+ T h â n b à i tr ả lời c h o c á c c â u h ỏ i: vấn đế đó có những đặc điềm, tính chất nào hay được triển khai như thế nào trong tác phẩm (làm sáng tỏ)? Tóc giả đã trình bày vấn đề đó thông qua những bút pháp nghệ thuật nào? Tại sao lại đưa ra vấn

để đó? Ý nghĩa, tâm quan trọng của ván đế đó là gì?)

+ K ế t b à i đ á n h g iá k h á i q u á t lại v ấ n để, n â n g cao, m ở r ộ n g v ấ n đ ề ; liê n h ệ t h ự c

Xe vẫn chạy vì miền Nam phía trước:

Chỉ cần trong xe có m ộ t trái tim

(Bài thơ về tiểu đội xe không kính - Phạm Tiến Duật)

9

* c ủ a n h ữ n g n g ư ờ i lín h lái x e T rư ờ n g Sơn.

+ Sự tư ơ n g p h ả n giữ a h iệ n t h ự c và tí t ư ở n g c à n g t ô đ ậ m t h ê m sự sôi n ổ i, n h iệ t

h u y ế t c ủ a n h ữ n g n g ư ờ i lín h trẻ

* «

g T K B o o ks

a PHẦN 1

+ Bút p h á p tả th ự c k ế t h ợ p hài h ò a với c h ú n g h ĩa a n h h u n g cá ch m ạ n g đã tạ o n ê n

h ình tư ợ n g n g ư ờ i lín h t h ậ t đ ẹ p H ọ tiê u b iể u c h o vẻ đ ẹ p củ a t h ế h ệ trẻ V iệ t N a m , là

b iểu tư ợ n g củ a c h ủ n g h ĩa a n h h ù n g c á c h m ạ n g th ờ i c h ổ n g Mĩ

- Trả lời n g ắ n g ọ n , đ i t h ẳ n g v à o v ấ n đ ể , n h ấ t là ở p h ầ n T iế n g V iệ t

- Bài d ẻ là m trư ớ c , b à i k h ó là m sau, là m đ â u c h ắ c đấy, t r á n h t ậ p t r u n g q u á n h iề u

Bỡ ĐÊ BỨT PHÁ ĐIẾM THI VÀO 10 MÔN NGỮ VĂN

Tuân thủ yêu cẩu vé thời gian như một bài thi thật.

Chọn không gian yên tĩnh để làm bài.

Tắt điện thoại, gập máy tính lại và nói "không" với tất cả các loại tài liệu liên quan.

Rèn thói quen phân tích đề, lập dàn ý trước khi viết để viết

có định hướng, đúng hướng, không xa đề, lạc đề, lặp ý, thiếu ý,.

So sánh bài làm với đáp án, tự chấm điểm và rút kinh nghiệm.

N À O G I 0 H Ã Y C Ù N G N H A U L U Y Ệ N B ệ 6 0 ĐỀ S A U N H É ! V À N H Ớ :

C H Ì X E M Đ Á P Á N K H I M Ì N H Đ Ã H Ỡ À N T H À N H X 0 N G B À I T H I N H É ! : )

LUYỆN GIẢI ĐÊ■

Các đề tro n g cuốn sách này đều làm tro n g thời gian 120 phút Tuy nhiên, khi tự luyện, các em chỉ cần ghi lại câu trả lời vắn tắt hoặc lập dàn ý cho các bài yêu cầu viết đ o ạ n / bài văn Vì vậy,

m ỗi để nên thực hành trong khoảng 30 - 35 phút.

"Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,

Ta kéo xoàn tay chùm cá nặng.

Vẩy bạc đuôi vàng lóe rạng đông,

Lưới xếp buồm lên đón nắng hổng."

(Trích Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam,2017)

Nghe đến đấy, Vũ Nương ứơ nước m át khóc, rồi quả quyết đổi giọng mà rồng:

- Có lẽ không thể gửi hình ẩn bóng ở đây được mái, để mang tiếng xâu xa Vả chủng, ngựa Hổ gàm gió bác, chim Việt đậu cành nam Cảm vì nỗi ấy, tỏi tát phải tìm về có ngày."

(T ríc h N g ữ v ă n 9, t ậ p m ộ t , N X B G iá o d ụ c V iệ t N a m , 2 0 1 7 )

1 P h a n L a n g t r ò c h u y ệ n vớ i V ũ N ư ơ n g t r o n g h o à n c ả n h n à o ? Từ "tiên nhân"

đ ư ợ c n h ắ c đ ế n t r o n g lời c ủ a P h a n L a n g đ ư ợ c d ù n g đ ể c h ỉ n h ữ n g ai?

2 Vì sao s a u k h i n g h e P h a n L a n g n ó i, V ũ N ư ơ n g "ứa nước m át khóc" và q u ả

q u y ế t "tôi tấ t phải tìm về có ngày"?

3 Em h ã y t r ì n h b à y s u y n g h ĩ ( k h o ả n g 2 / 3 t r a n g g iâ y t h i) v ề v a i t r ò c ủ a g ia đ ì n h

t r o n g c u ộ c s ố n g c ủ a m ỏ i c h ú n g ta

£ I l 4 • •

ué thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2018 - 2019

Sở GD&ĐT Thừa Thiên - Huê

" W

€

Đ ọ c kĩ n g ữ liệ u sau và tr ả lời cá c c â u h ỏ i b ê n d ư ớ i:

Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian thì không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian thì vô giá.

15

X é t v ể c ấ u tạ o , c â u "Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao

nhiêu điều cho bản thân vờ cho xã hội " là k iể u c â u gì? Vì sao?

Chết trong đêm cơn báo về gàn sáng.

Đêm ấy tôi nàm trong chăn nghe cánh chim đập cửa

Sự ám áp gối chán đõ giữ chặt tôi

Và tôi ngủ ngon lành đến lúc bão vơi.”

(T rích Tiếng vọng, N g u y ễ n Q u a n g T h iề u , Tiếng V iệ t5 ,ĩậ p m ộ t )

T r o n g đ o ạ n t h ơ tr ê n , tá c g iả n ó i v ề sự v iệ c gì? Em h ã y v i ế t m ộ t đ o ạ n v ă n h o ặ c

b à i v ă n n g ắ n t r ì n h b à y s u y n g h ĩ v ề ý n g h ĩa c ủ a sự v iệ c đ ó

17

- Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

Chính là anh thanh niên giật mình nói to, giọng cười nhưng đây tiếc rẻ Anh chạy ra nhà phía sau, rồi trở vào liển, tay câm m ột cái làn Nhà họa sĩ tặc lưỡi đứng dậy Cô gái cũng đứng lên, đặt lại chiếc ghế, thong thả đi đến chỗ bác già.

- Ổ! Cô còn quên chiếc m ùi soa đây này!

Anh thanh niên vừa vào, kêu lên Để người con gái khỏi trở lạ i bàn, anh lấy chiếc khăn tơy còn vo tròn cặp giữa cuốn sách tới trả cho cô gái Cô k ĩ sư m ặt đỏ ửng, nhận lạ i chiếc khăn và quay vội đi.

- Chào anh - Đến bậu cửa, bỗng nhà họa sĩ già quay lợi chụp lấy tay người thanh niên lác mạnh - Chác chán rồi tôi sẽ trở lại Tôi ở với anh ít hôm được chứ? Đến lượt cô gái từ biệt Cô chìa tay ra cho anh nám, cẩn trọng, rõ ràng, như người ta cho nhau cái gì chứkhông phải là cái bát tay Cô nhìn thằng vào m ốt anh - những người con gái sâp xa ta, biết không bao giờ gặp ta nữa, hay nhìn ta như vậy.

- Chào anh.

Lân đâu, chính là anh thanh niên quay m ặt đi Anh ấn cái làn vào tay bác già

và nói vội vã:

- Cái này để ăn trưa cho bác, cho cô và bác lái xe Cháu có bao nhiêu là trứng,

ân không xuể Cháu không tiễn bác và c ô ra xe được, vì gần tới giờ "ốp" rổi Thôi chào bác, chào cô Bác sẽ trở lại nhé.

Hai ông con theo bậc cấp bước xuống đói, đến m ật đường nhìn lên, không thấy người con trai đứng đây nữa Anh ta đã vào nhà trong, ông xách cái làn trứng, cô

ôm bó hoa to Lúc bấy giờ, nàng đõ mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như m ột bó đuốc lớn Nâng chiếu làm cho bó hoa càng thêm rực rỡ và làm cho cô gái câm thấy mình rực rỡ theo Hơi người lững thững đi về phía chiếc xe đỗ, im lặng rất lâu Bỗng bác già nhìn chiếc đông hổ nói m ột mình:

- Thanh niên bây giờ lạ thật! Các anh chị cứ như con bướm Mà đã mười m ột giờ, đến giờ "ốp" đâu? Tại sao anh ta không tiễn mình đến tận xe rì hi?

Cô gái liếc nhìn bác già m ột cái rất nhanh, tự nhiên hổi hộp, nhưng vân im lặng.

(T rích Lặng lẽ Sa Pa, N g u y ễ n T h à n h L o n g , N g ữ v ă n 9, T ập m ộ t )

đó giờ đang nằm trong các bãi rác và m ôi trường tự nhiên.

Nhựa được sử dụng phổ biến vì tiện dụng, rẻ tiền, dễ chê tạo Tuy nhiên nhựa

có hạn chế lớn là rốt lâu phân hủy, đóng nghĩa với việc rác thải nhựa sẽ gây nên thảm họa m ôi trường nếu không có cách giải quyết.

Thời gian phân hủy tự nhiên của các vật thể nhựa (đơn vị: năm)

Trong cóc đại dương, số lượng rác thải nhựa với ước tính khoảng 150 triệu tẩn - nặng gân bằng 1/5 khối lượng cá Các nhà khoa học dự báo với tốc độ gia tàng rác thải nhựa như hiện nay, vào năm 2050, khối lượng rác thài nhựa sẽ nặng hơn cả khối lượng cá.

Việt Nam là m ột trong số các quốc gia xả rác thải nhựa nhiều nhất thế giới Tại Việt Nơm, số lượng túi nilon, chai nhựa, li nhựa, ống hút, hộp xốp được sử dụng nhiều vượt trội so với các nước khác.

19

Bộ ĐÊ BỨT PHA ĐIẾM THI VÀO 10 MÔN NGỮ VĂN

Rác thải nhựa ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái, làm ô nhiễm m ôi trường đất, m ôi trường nước, gây nguy hại cho nguồn lợi hài sản và tác động xấu đến sức khỏe con người

Văn bản 2

Trước sự đe dọa của rác thải nhựa, nhiều nước đã lên kế hoạch hành động.

Từ tháng 1 nâm nay, chính phủ Scotland đề xuất ý kiến vể việc cấm sản xuất kinh doanh m ột số sản phẩm làm từ nhựa Lệnh cấm này sẽ góp phẩn làm giảm đáng kể lượng rác thải nhựa.

Tại Anh, các hạt kim tuyến trang trí đã bị cấm sử dụng Việc tính p h í với túi nhựa củng được thực hiện Theo số liệu thống kê của Bộ môi trường, Thực phẩm và các vấn để nông thôn, nhờ việc tính phí này, trong thời gian qua, số lượng tú i nhựa được đưa vào sử dụng đõ giảm 9 t ỉ chiếc.

Từ nởm 2019, Đài Loan sẽ cấm sử dụng các loại ống hút nhựa tại các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh, sau đó tiến tới việc cấm hoàn toàn việc cung cấp tú i nhựa tại các điểm kinh doanh.

Tại Việt Nam, m ột số tổ chức xã hội đã phớt động các chiến dịch như: "7 ngày thách thức", "Bớt m ột vỏ chai, cứu tương lai", với mục tiêu thúc đẩy cộng đổng chung tay chống lại rác thải nhựa.

Trong thời gian qua, nhiều bạn trẻ Việt Nam cũng đõ tổ chức hàng lo ạt hoạt động nhằm giảm rác thải nhựa Các bạn mày mò thực hiện những dự án làm ổng hút từ tre vờ cỏ bàng, tới chế rác thải nhựa thành những vật dụng có ích Chốc chân những hành động này sẽ góp phẩn làm m ôi trường xanh, sạch đẹp hơn.

(H ai v ă n b ả n t r ê n đ ư ợ c t ổ n g h ợ p t ừ b á o Tuổi trẻ, Thanh niên, Thời nay)

a Dựa v à o v ă n b ả n , h ã y c h o b iế t tá c h ạ i c ủ a rác t h ả i n h ự a đ ố i v ớ i c u ộ c s ố n g (0,5 đ iể m )

b T im t h à n h p h ẩ n b iệ t lậ p đ ư ợ c sử d ụ n g t r o n g đ o ạ n c u ố i của v ă n b ả n 2 (0,5 đ iể m )

c C h ỉ ra m ố i liê n h ệ v ề n ộ i d u n g c ủ a h a i v ă n b ả n tr ê n (1,0 đ iể m )

d T h e o e m , g iả i p h á p n à o là h iệ u q u ả n h ấ t đ ể g iả m ô n h iễ m rá c t h ả i n h ự a ở

n ư ớ c ta h iệ n nay? Vi sao? (E m c ó t h ể lựa c h ọ n g iả i p h á p t r o n g v ă n b ả n h o ặ c t ự

đ ề g iả i p h á p k h á c Trả lời t r o n g k h o ả n g 3 - 5 d ò n g ) (1,0 đ iể m )

(T ríc h Bài thơ về tiểu đội xe không kính, P h ạ m T iế n D u ậ t)

Bộ ĐẾ BỨT PHÁ ĐIỀM THI VÀO 10 MÔN NGŨ VÀN

Đ ọ c p h ẩ n t r í c h Bài v i ế t "Hoàng tử xiếc" Việt Nam và cú nhảy sinh tử cùa tá c

g iả Hải Yến và tr ả lời c á c c â u h ỏ i b ê n d ư ớ i:

(1) "Chung kết Britain's Got Talent 20 7 8 vào tối 3/6 là ngày đặc biệt của khán giỏ Việt Nam Lân đáu tiên, Việt Nam có đại diện tại đêm thi cuối cùng của show tìm kiếm tài nàng nổi tiếng thế giới Tuy dừng chân ở Top 5 nhưng hai anh em họ Giang

đã khiến nhiều người làm trong ngành nghệ thuật phải nể phục, quê nhà tự hào và khán giả toàn thế giới ngưỡng mộ.

(2) Hình ảnh hai chàng trai dũng mãnh, vững chãi hệt như những chiến sĩ băng đèo vượt suối, chinh phục bao núi cao hiểm trở "xẻ dọc Trường Sơn" khoác trên mình màu cờ sác áo, lòng tự hào dân tộc.

(3) Bước nhảy cuối cùng hai anh em Quốc Cơ, Quốc Nghiệp thực hiện trong đêm chung kết có thể coi là sự hội tụ đáy đủ của m ọi yếu tố: Bản lĩnh, quyết tâm, kiên cường, lòng dũng cảm, sự say nghề và thành quả kết tinh từnhiểu năm kiên trì tập luyện[ ] Và có lẽ, khi đứng trên sân khâu, đứng trên đấu trường quốc tế với quy mô tấm cỡ, hơi tiếng Việt Nam đã giúp các anh quên đi sợ hãi, quên đi bân thân mình

Đó không đơn thuẩn là biểu diễn nghệ thuật, không đơn thuẩn là lợi ích cá nhân

mà nó đại diện cho cả đất nước, lòng tự tôn dân tộc."

Đè thi tuyển sinh vào lớp 10THPT năm học 2018 - 20 19

Sở GD&ĐT Bà Rịa - Vũng Tàu

PHÁN 2

C âm n h ậ n c ủ a e m v ề v ẻ đ ẹ p c ủ a b ứ c t r a n h m ù a t h u t r o n g đ o ạ n t h ơ sau:

Bỗng nhận ra hương ổi Phà vào trong gió se Sương chùng chình qua ngỗ Hình như thu đã về.

( 5 , 0 đ i ể m )

Sông được lúc dềnh dàng Chim bát đáu vội võ

Có đóm mây mùa hạ Vát nửa mình sang thu.

Thiếp sở d ĩ nương tựa vào chàng vì có cái thú vui nghi gia nghi thất Nay đã

bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rũ trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết

bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa đàn, nước thâm buồm xa, đàu còn có thể

lại lên núi Vọng Phu kia nữa."

( N g ữ v ă n 9, T ậ p m ộ t , N X B G iá o d ụ c V iệ t N a m , 2 0 1 5 , t r a n g 45)

a Đ o ạ n v ă n t r ê n đ ư ợ c t r í c h t ừ tá c p h ẩ m n à o ? A i là tá c g iả ? (0,5 đ iể m )

b C h ỉ ra c ặ p đ ạ i t ự x ư n g h ô t r o n g đ o ạ n v ă n tr ê n (0,5 đ iể m )

c C ụ m t ừ n g h i g ia n g h i t h ấ t c ó n g h ĩ a là gì? (0,5 đ iể m )

d N ê u h à m ý c ủ a c â u v ă n : Nay đã bình rơi trâm gãy, mây tạnh mưa tan, sen rủ

trong ao, liễu tàn trước gió; khóc tuyết bông hoa rụng cuống, kêu xuân cái én lìa

đàn, nước thắm buồm xa, đâu còn có thể lại lên núi Vọng Phu kia nữa (0,5 đ iể m )

23

Bộ ĐỂ BỨT PHÁ ĐIẾM THI VÀO 10 MÔN NGŨ VÃN

(3,0 đ iể m )

V iế t m ộ t đ o ạ n v ă n b à y t ỏ s u y n g h ĩ c ủ a e m v ề ý n g h ĩ a c ủ a v iệ c b i ế t t ự h à o v ề

b ả n t h â n T r o n g đ o ạ n v ă n c ó s ử d ụ n g ít n h ấ t m ộ t p h é p liê n k ế t c â u ( c h ỉ ra p h é p liê n k ế t đ ó ) và m ộ t c â u v ă n c ó c h ứ a t h à n h p h ẩ n b iệ t lậ p t ì n h t h á i (g ạ c h c h â n

Bước dán theo ngọn tiểu khê, Lân xem phong cảnh có bề thanh thanh.

Nao nao dòng nước uốn quanh, Nhịp câu nho nhỏ cuối ghềnh bác ngang.

w

-{Cảnh ngàyxuàn, t r í c h Truyện Kiều, N g u y ễ n D u, N g ữ v ă n 9, T ậ p m ộ t ,

N X B G D V N , 2 0 1 5 , t r a n g 8 4 -8 5 )

Đ ế th i tuyển sinh vào lởp 10THPT nảm học 2018 - 2019

Sở GD&ĐT An Giang

Đ ọ kĩ v ă n b ả n và t h ự c h iệ n các y ê u c ấ u b ê n d ư ớ i:

"Công nghệ càng trở nên ưu việt sau khi đón tiếp sự ra đời của những chiếc điệi thoại thông minh, hay còn gọi là smartphone Vậy điện thoại thì thông minh nhmg người dùng nó, đặc biệt là người trẻ đã thực sự thông minh"?

Theo m ột bài báo đưa tin về báo cáo mới nhất từ công ty chuyên nghiên cứu

th ị rường SuperAwesome (Anh), trẻ em từ 6 - 14 tuổi ở khu vực Đông Nam Á đang dâi đáu thê giới vể tì lệ sử dụng smartphone, cao hơn 20% so với m ột cường quốc côig nghệ như Mĩ.

Trong thời đại công nghệ lên ngôi như hiện nay, smartphone mang tính cá nhìn hóa rất lớn, kết nối internet dê dàng, linh động và có thể sử dụng liên tục

mc lúc mọi nơi Chúng ta dễ bát gặp những hình ảnh giới trẻ cặm cụi vào chiếc smirtphone, từ đi học đến đi chơi, vào quán cà phê, siêu th ị và thậm chí là chờ đèn

đỏ wy đi bộ quo đường.

'ủng vì smartphone quả vượt trội nên chính nó cũng gây ra không ít “tác dụng phi" Nghiện selfie, nghiện đăng status, nghiện trở thành "anh hùng bàn phím", khến giới trẻ m ất dân sự tương tác giữa người với người Thật đáng buôn khi nhìn

th ơ trẻ em không còn thích thú với những món đổ chơi siêu nhân, búp bê, những trò:hơi ngoài trời như đá bóng, nhảy dây, những thứ từng lờ cà báu trời tuổi thơ Nhíng buổi sum họp gia đình, ông bà, bố mẹ quây quán bên nhau còn con cháu lợi hi biết lướt Facebook, đàng story Hơn cả là tình trạng giới trẻ "ôm" điện thoại

từ óng đến khuya làm tồn hại đến sự phát triển thể chất và tâm hỗn.

Không ơi phủ nhận được những tính nâng xuất sác mà chiếc điện thoại thông

m iih mang lại, song giới trẻ cân có ý thức sử dung: dùng điện thoại thông minh (1)

m ổ cách thông minh (2).

( T h e o T h u P h ư ơ n g , B a o m o i c o m )

25

Bộ ĐỂ BỨT PHÁ ĐIẾM THI VÀO lũ MÔN NGỮ VĂN

C âu 1 X ác đ ịn h p h ư ơ n g t h ứ c b iể u đ ạ t c h í n h c ủ a v ă n b ả n (0,5 đ iể m )

C â u 2 P h â n lo ạ i c â u t h e o c ấ u tạ o , c â u "Cũng vì smartphone quớ vượt trộ i nên

V iế t đ o ạ n v ă n n g ắ n t r ì n h b à y s u y n g h ĩ c ủ a e m v ề v iệ c là m t h ế n à o đ ể "dùng điện

thoại thông minh m ột cách thông m inh7

• * • ẻi

JESESB(5,0 đ iể m )

C ả m n h ậ n c ủ a e m v ề n h â n v ậ t P h ư ơ n g Đ ịn h , m ộ t t r o n g n h ữ n g "ngôi sao xa xôi"

t r o n g t r u y ệ n n g ắ n "Những ngôi sao xa xôi" c ủ a n h à v ă n Lê M i n h K h u ê

Đ ọ c v ă n b ả n sau và t h ự c h iệ n c á c y ê u c ẩ u :

Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diếu.

Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đổng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi Cánh diều mềm mại như cánh bướm Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên trời Tiếng sáo diều vi vu trám bổng Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè như gọi thấp xuống những vì sao sớm.

Đé thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2018 - 2019

SỞGD&ĐTThái Nguyên

PHẤN 2

Ban đêm, trên bãi thả diều thật không còn gì huyền ảo hơn Có cảm giác diều đang trôi trên dài Ngân Hà Bấu trời tự do đẹp như m ột thảm nhung khổng lổ Có cái gì cứ cháy lẻn, cháy mãi trong tàm hổn chúng tôi Sau này tôi mới hiểu đấy là khát vọng Tôi đõ ngửa cổ suốt m ột thời mới lớn để chờ đợi m ột nàng tiên áo xanh bay xuống từ trời và bao giờ củng hi vọng khi thơ thiết câu xin: "Bay đi diếu ơi! Bay đi!" Cánh diều tuổi ngọc ngờ bay đi, mang theo nỗi khát khao của tỏi.

(Cánh diều tuổi th ơ -lạ D u y A n h , T iế n g V iệ t 4, tậ p 1, NXB G iá o d ụ c V iệ t N a m , 2017)

N ê u tá c d ụ n g c ủ a b iệ n p h á p t u t ừ đ ư ợ c sử d ụ n g t r o n g c â u : Bấu trời tự do đẹp

( ° ' 5 đ iể m )Tác g iả đ ã c h ọ n n h ữ n g c h i t i ế t n à o đ ể tả c á n h d iế u ?

Mọc giữa dòng sông xanh

M ột bông hoa tím biếc

ơ i con chim chiền chiện Hót chi mà vang trời

27

(Trích Mùa xuân nho nhỏ - T h a n h Hải, N g ữ vă n 9, tậ p 2, NXB G iáo d ụ c V iệt N a m , 2016)

Bỗng nhận rơ hương ổi Phở vào trong gió se Sương chúng chình qua ngõ Hình như thu đã về.

(T ríc h Sang thu - H ữ u T h ỉn h , N g ừ v ă n 9, t ậ p 2, N X B G iá o d ụ c V iệ t N a m , 2 0 1 6 )

Bộ ĐỂ BỨT PHÁ ĐIỂM THI VÀO 10 MỦN NGỮ VAN

^ ^ h a r ĩ đ ọ ^ ì i e t ^ ^ õ d ^ e m )

Đ ọ c đ o ạ n t r í c h sau và tr ả lời c â u h ỏ i:

Mím cười là m ột trạng thái tinh thẩn đặc biệt.

Khác với bản thân cái cười Cái cười cẩn và phải có đối tượng rỗ ràng Mìm cười đên từ xa xôi, xa xôi đến mức cỏ vẻ như m ỉm cười là tự thân Mỉm cười lờ trạng thái trang lành, thân thiện, dang tay đón vũ trụ, hòa vui cùng cuộc đời Như tia nống xuân mềm mại, mỏng manh, rụt rè, vô tư tự h é chào khu vườn cuối đông [ ] Thật là vui khi nhìn thây cái mỉm cười ở trong cái cười của ai đó, của những người bạn mình.

Chúc bạn bè ta, m ỗi sáng trước khi ra cửa mỉm cười.

(T h e o H o à n g H ồ n g M in h , Lòng người mênh mang, NXB V ă n h ó a t h ô n g tin , 2 0 1 4 )

- JIM IM h i (0,5 điểm)

C h i ra p h é p liê n k ế t g iữ a h a i c â u v ă n : Mỉm cười đến từ xa xôi, xa xôi đến mức cỏ

vẻ như mỉm cười là tự thân Mỉm cười là trạng thái trang lành, thân thiện, dang tay đón vũ trụ, hòa vui cùng cuộc đời.

C ả m n h ậ n v ế h ì n h ả n h c o n n g ư ờ i V iệ t N a m t r o n g hai đ o ạ n t h ơ sau:

"Thuyền tơ lái gió với buốm trăng Lướt giữa mây cao với biển bằng,

Ro đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thê trận lưới vây giăng".

Bộ ĐÊ BỨT PHÁ ĐIỂM THI VÀO 10 MÔN NGỮ VĂN

* 1 1

Ễ P ĨĨIM (2,0 đ iể m )

a X ác đ ịn h b iệ n p h á p t u t ừ t r o n g p h ấ n in đ ậ m c ủ a n g ữ liệ u sau:

b V iế t lại c â u sau b ằ n g c á c h c h u y ể n p h ầ n in đ ậ m t h à n h k h ở i n g ữ :

Anh ấy chạy nhanh nhất đội tuyển.

c C h o đ o ạ n v ă n sau, v i ế t lại c â u c ó h à m ý và c h o b iế t n ộ i d u n g h à m ý đ ó là gì?

Tôi lên tiếng m ở đường cho nó:

- Cháu phải gọi: "Ba chát nước dùm con", phải nói như vậy.

Nó như không để ý đến câu nói của tôi, nó lại kêu lên:

- Cơm sôi rói, nhão bây giờ.

( 3 '° đ iể m )

I * (

Gia đinh luôn hiện vể bên ta trên mọi nẻo đường, vực tơ dậy m ỗi khi vấp ngỏ, góp

m ột nụ cười khi ta thành công.

PHÁN 2

I - - T

Đọc kĩ văn bản và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Đồng bàng sông Cửu Long là nơi sinh sổng của khoảng 7 8 triệu người Đây

là vùng canh tác nông nghiệp lớn nhất nước ta Tuy nhiên, tình trạng biến đổi khỉ hậu ngày m ột gia tăng cùng với sự can thiệp quớ mức của con người vào thiên nhiên nên hiện tượng sạt lở bờ sông và bờ biển đã và đang là vấn đề bức xúc hiện nay Do đó, toàn vùng cán sớm có những giải pháp hữu hiệu để khác phục.

An Giang được đánh giá là m ột trong những địa phương bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất Cụ thể: nàm 2010 sạt lở đoạn quốc lộ 91 qua xã Bình Mỹ, huyện Châu Phú; năm 2012 sạt lở tại phường Bình Đức, thành phố Long Xuyên; năm 2014 sạt lở tại phường Long Châu, thị xã Tân Châu Mới đây, tháng 4 nám 2017, sạt lở nghiêm trọng tơ ị sông Vàm Nao xã Mỹ Hội Đông, huyện Chợ Mới với chiều dài 70m, nhấn chìm 18 cân nhà, 91 căn nhà bị ảnh hưởng phải di dời, cát đứt tuyến giao thông liên xã, Hiện nay, Sở Tời nguyên và Môi trường tình An Giang cho biết có

51 đoạn nằm trong nguy cơ sạt lở tiếp.

ỉ] Qua kết quả khào sát của các nhà khoa học, tình trạng sạt lở là do các đập

thủy điện trên thượng nguổn sông Mê Kông, hiện tượng thay đổi dòng chảy, tình trạng phát triển đê bao, nuôi trổng thủy sản, các công trình trái phép lấn chiếm

m ặ t sông, Đặc biệt hoạt động khai thác cát ó ạt, bừa bãi làm thay đổi dòng chảy

và gáy ra sạt lở bờ sông, ảnh hưởng đến đời sống của người dân.

(Theo Văn Hào, TTXVN, đăng trên baotintuc.vn ngày 18/5/2017)

X á c đ ị n h t ừ láy, t ừ g h é p t r o n g c á c t ừ đ ư ợ c g ạ c h d ư ớ i t r o n g v à n b ả n t r ê n

31

(Trích Chiếc lược ngà, Nguyễn Quang Sáng)

Đế thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 20 17 - 2018,

Sở GD&ĐT Bà Rịa - Vũng Tàu

b Xác đ ị n h 01 b iệ n p h á p t u t ừ t r o n g đ o ạ n t h ơ sau và n ê u tá c d ụ n g c ủ a n ó :

Đ át nước bốn ngàn nâm Vát vả và gian lao

Đ ất nước như vì sao

Cứ đi lẻn phía trước.

(Trích Mùa xuân nho nhỏ - Thanh Hải)

Mà sao nghe nhói ở trong tim.

Mai vể miển Nam thương trào nước m át Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đoá hoa toà hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này.

(T ríc h Viếng lăng Bác, V iễ n P h ư ơ n g , N g ữ v ă n 9, t ậ p 2, N X B G iá o d ụ c , 2 0 1 1 )

Bộ ĐẾ BỨT PHÁ ĐIẾU THI VÀO 10 MÔN NGỮ VĂN

Đọc đoạn trích sau và trả lời những cảu hỏi ở dưới:

Hằng năm cứ vào cuối thu, lớ ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nơo nức những ki niệm mơn mơn của buổi tựu trường.

Tôi không thể nào quên được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tô i như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đáng Những ý tưởng ấy tôi chưa lán nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tô i không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết Nhưng m ỗi lần thấy mấy em nhỏ rụ t rè núp dưới nón mẹ làn đâu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã.

Buổi sáng m ai hôm ấy, m ột buổi mai đây sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dân đi trên con đường làng dài và hẹp Con đường này tôi đã quen

đi lạ i lâm lẩn, nhưng lân này tự nhiên thấy lạ Cảnh vật chung quanh tôi đểu thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Trích Tôi đi học, Thanh Tịnh, Ngữ văn 8, tậ p 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016, tr5)

a T r o n g c â u v ă n m ở đ ẩ u , t â m t r ạ n g c ủ a n h â n v ậ t "tôi" được t h ể h iệ n q u a t ừ

n g ữ n à o ?

b X á c đ ị n h t h à n h p h ầ n b iệ t lậ p c ó t r o n g c â u : "Buổi sáng m ai hôm ấy, m ột buổi

m ai đẩy sương thu và gió lợnh Mẹ tôi âu yếm nơm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp."

C ả m n h ậ n c ủ a e m về đ o ạ n t h ơ sau t r o n g "Mùa xuân nho nhỏ'' c ủ a T h a n h Hải:

Mùa xuân người cám súng Lộc giát đẩy quanh lưng Mùa xuân người ra đổng Lộc trải dài nương mạ Tất cả như hối hả Tát cả như xôn xao.

Đất nước bốn nghìn năm Vât vả vờ gian lao

Đất nước như vì sao

Cứ đi lên phía trước.

Ta làm con chim hót

Ta làm m ột cành hoa

Ta nhập vào hoà ca

M ột nốt trầm xao xuyên.

(Ngữ vàn 9, tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, 2016)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Năm giặc đốt làng cháy tàn cháy rụi Hàng xóm bốn bên trở về làm lụi Đỡđẩn bà dựng lại túp lều tranh Vân vững lòng, bờ dặn cháu đinh ninh:

35

Bộ ĐÊ BỨT PHÁ ĐIẾM THI VÀO 10 MÔN NGỮ VĂN

Cứ bào nhờ vẫn được bình yên!"

Rói sớm rồi chiều, lại bếp lửa bà nhen, Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sơn,

M ột ngọn lửa chứa niềm tin dai dằng.

(Trích Bếp lửa, Bàng Việt, Ngữ vân 9, tập 7, NXB Giáo dục Việt Nam)

ỉ CÂU 1 [0,5 ĐIẾM]

Lời b à d ặ n c h á u t r o n g đ o ạ n t r í c h đ ư ợ c d ẫ n tr ự c t i ế p h a y g iá n t iế p ?

S o s á n h sự v iệ c x ả y ra với lời b à d ặ n c h á u t r o n g đ o ạ n tríc h , ta t h ấ y m ộ t p h ư ơ n g

c h â m h ộ i t h o ạ i đ ã b ị vi p h ạ m Đ ó là p h ư ơ n g c h â m nào?

E m h iể u n h ư t h ế n à o v ể h ì n h ả n h n g ọ n lửa t r o n g h a i c â u t h ơ sau:

Một ngọn lửa, lòng bà luôn ủ sân,

M ột ngọn lửa chứa niểm tin dai dẳng.

S u y n g h ĩ c ủ a e m v ể h ìn h ả n h n g ư ờ i b à t r o n g đ o ạ n tr íc h ( tr ì n h b à y t r o n g k h o ả n g

5 - 7 d ò n g )

C ả m n h ậ n c ủ a e m v ề t â m t r ạ n g c ủ a n h â n v ậ t ô n g Hai t r o n g t r u y ệ n n g ắ n "Làng"

c ủ a n h à v ă n K im Lân t ừ k h i n g h e t i n là n g C h ợ D ấ u t h e o g iặ c đ ế n k h i t i n đ ó đ ư ợ c cải c h ín h

P?) TKBooks

PHẦN 2

g Oé thi tuyển sinh vào lứp 10THPT năm học 2017 - 2018,

Đọc đoạn văn sau và trả lời những câu hỏi bên dưới:

Bên kia những hàng cây bằng lăng, tiết trời đáu thu đem đến cho con sông Hổng m ột mày đỏ nhạt, m ặt sông như rộng thêm ra Vòm trời củng như cao hơn Nhửng tia nống sớm đang từ từ di chuyển từ m ặt nước lên những khoáng bờ bái bên kia sông, và cả m ột vùng phù sa lâu đời của bãi bổi bên kia sông Hông lúc này đang phô ra trước khuôn cửa s ổ của gian gác nhờ Nhĩ m ột thứ màu vàng thau xen lân với màu xanh non - những sác màu thân thuộc quá như da thịt, hơi thở của đất màu mỡ.

Bộ ĐẼ BỨT PHÁ ĐIẾM THI VÀO 10 MÔN NGỮ VĂN

Đẻ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT năm học 2017 - 20 18 ,

Sở GD&ĐT Bắc Ninh

C h ỉ ra hai b iệ n p h á p t u t ừ đ ư ợ c sử d ụ n g t r o n g k h ổ t h ơ in đ ậ m v à n ê u tá c

d ụ n g c ủ a h a i b iệ n p h á p t u t ừ đ ó

Mẹ ru khúc hát ngày xưa Qua bao nắng sớm chiểu mưa vẫn còn

Chán trân mẹ lộ i đàu non Che giông giữ tiếng cười giòn cho ai.

Vì ai chân mẹ giấm gai

Vi ai tấ t tả vì a i dõi dâu

Vì ai áo mẹ phai màu

Vi a i thao thức bạc đầu vì ai?

(Trích Ca dao và mẹ - Đỗ Trung Quân)

Đọc đoạn văn bản sau:

Đ ọ c sách là muốn trả món nợ đối với thành quả nhân loại trong quá khứ, là ôn

lợi kinh nghiệm, tư tưởng của nhân loại tích luỹ mấy nghìn nâm trong m ây chục năm ngân ngủi, là m ột mình hưởng thụ các kiến thức, lời dạy mà biết bao ng ười trong quá khứ đõ khổ công tìm kiếm mới thu nhận được Có được sự chuẩn bị nh ư thế thì m ột con người mới có thề làm được cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn, nhàm phát hiện thế giới mới.

C ả m n h ậ n c ủ a e m v ề đ o ạ n t h ơ sau:

Những chiếc xe từ trong bom rơi

Đỡ về đây họp thành tiểu đội Gặp bè bạn suốt dọc đường đi tới Bát tay quơ cửa kính vỡ rồi.

Bếp Hoàng cám ta dựng giữo trời Chung bát đũa nghĩa là gia đình đây Vòng mốc chông chênh đường xe chạy Lại đi, lại đi trời xonh thêm.

Không có kính, rói xe không có đèn, Không có mui xe, thùng xe có xước,

Xe vân chạy vì miền Nam phía trước:

Chi cấn trong xe có m ột trái tim.

(T rích B à i th ơ về tiể u đ ộ i xe khô ng kính - P h ạ m T iế n D u ậ t , N g ữ v ă n 9, t ậ p I)

L>é thi tuyển sinh vào lớp 10THPT năm học 2017 - 2018,

Đ ọ c đoạn thơ sau, thực hiện các yêu cẩu a, b, c, d.

Việt Nam đất nước ta ơi Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn

Cánh cò bay là rập rờn Mây mờ che đinh Trường Sơn sớm chiểu.

Quê hương biết mấy thân yêu Bao nhiêu đời đã chịu nhiều thương đau

39