tiet 13-di truyền liên kết

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim ĐồngDựa vào kết quả phép lai phân tích có tỉ lệ kiểu hình 1: 1 , Moocgan có nhận xét gì về các gen quy định màu sắc thân và hình dạng cánh của ruồi giấm?. Huỳnh Th

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng-Đại Lộc

bào lưỡng bội

-Tồn tại thành cặp tương đồng (XX)

hoặc không tương đồng (XY).

-Chủ yếu mang gen quy định giới tính

của cơ thể.

1 trong tế bào lưỡng bội.

-Luôn luôn tồn tại thành cặp tương đồng.

-Chỉ mang gen quy định tính trạng thường của cơ thể.

2/ Ở những loài mà giới đực là giới dị giao tử thì những trường hợp nào trong các trường hợp sau đây đảm bảo tỉ lệ đực : cái xấp xỉ 1 : 1?

a.Số giao tử đực bằng số giao tử cái.

b.Hai loại giao tử mang NST X và NST Y có số lượng tương đương.

c.Số cá thể đực và số cá thể cái trong loài vốn đã bằng nhau

d.Xác suất thụ tinh của 2 loại giao tử đực (mang NST X và NST Y) với giao tử cái tương đương.

O

O

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

-Vì sao Moocgan chọn ruồi giấm làm đối tượng nghiên cứu di truyền? +Dễ nuôi trong ống nghiệm

+Chu trình sống ngắn( 10-14 ngày)

+Đẻ nhiều(100 con /lứa).

+Bộ NST lưỡng bội có số lượng ít (2n= 8)

+Các tính trạng biểu hiện rõ ràng , có nhiều biến dị dễ quan sát.

-Trình bày thí nghiệm của Moocgan ?

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

Dựa vào kết quả phép lai phân tích có tỉ lệ kiểu hình 1: 1 , Moocgan có

nhận xét gì về các gen quy định màu sắc thân và hình dạng cánh của ruồi giấm ?

… Các gen quy định màu sắc thân và hình dạng cánh cùng nằm trên một nhiễm sắc thể.

P: Thân xám ,cánh dài X Thân đen, cánh cụt

F 1 : Thân xám ,cánh dài

+Lai phân tích:

♂ F1 X ♀ thân đen, cánh cụt

F b : 1 thân xám, cánh dài: 1 thân đen, cánh cụt.

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

Giải thích thí nghiệm của Moocgan:

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Ta có sơ đồ lai sau:

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Sơ đồ lai sau:

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

B B

B

b b

V

v v

v b

Giải thích thí nghiệm của Moocgan:

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Ta có sơ đồ lai sau:

P

G

X

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

B

B V

b

b

v Xám, dài

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Ta có sơ đồ lai sau:

G

F1

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

Lai phân tích:

B B

B

B

B b

V

b b

b

b b

V

V

v v

v b

v

Xám, dài

Xám, dài

Đen ,cụt

Giải thích thí nghiệm của Moocgan:

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Ta có sơ đồ lai sau:

P

G

F1

X

X

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

Lai phân tích:

B

B

B b B

V

b

b

b b

b

V

V V

v b

v

Xám, dài

Xám, dài

Đen ,cụt

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Ta có sơ đồ lai sau:

G

F1

♂ F1 X ♀

G

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

♂

♀

Lai phân tích:

B B

B

B

B b B

B

B

V

b b

b

b

b b

b

b

V

V V

V

v v

v b

v

v

v

v v

Xám, dài

Xám, dài Xám, dài

Xám, dài

Đen cụt

Đen ,cụt

Đen ,cụt

Giải thích thí nghiệm của Moocgan:

Quy ước:

-gen B quy định thân xám

-gen b quy định thân đen

-gen V quy định cánh dài

-gen v quy định cánh cụt

Ta có sơ đồ lai sau:

P

G

F1

X

F b

X G

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

♂

♀

Lai phân tích:

B

B

B b B

B

B

V

b

b

b b

b

b

V

V V

V

v b

v

v

v

v v

Xám, dài

Xám, dài

Xám, dài

Đen cụt

Đen ,cụt

Quan sát hình bên , thảo luận

nhóm , trả lời các câu hỏi sau:

1-Tại sao phép lai giữa ruồi đực

F1 với ruồi cái thân đen, cánh

cụt được gọi là phép lai phân

tích?

2-Moocgan tiến hành phép lai

phân tích nhằm mục đích gì?

3-Giải thích tại sao dựa vào tỉ lệ

kiểu hình 1: 1 , Moocgan lại cho

rằng các gen quy định màu sắc

thân và dạng cánh cùng nằm

trên một NST

G

F1

F b

X G

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

Giải thích thí nghiệm của Moocgan:

1-Tại sao phép lai giữa ruồi đực F1 với ruồi cái thân đen, cánh cụt được gọi là phép lai phân tích?

- vì đây là phép lai giữa cá thể mang kiểu hình trội với cá thể mang kiểu hình lặn.

2-Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm mục đích gì?

-Moocgan tiến hành phép lai phân tích nhằm xác định kiểu gen của ruồi đực F1.

3-Giải thích tại sao dựa vào tỉ lệ kiểu hình 1: 1 , Moocgan lại cho rằng các gen quy định màu sắc thân và dạng cánh cùng nằm trên một NST

-Kết quả lai phân tích có 2 tổ hợp mà ruồi thân đen cánh cụt chỉ cho ra 1 loại

giao tử (bv); Vậy đực F1 cho 2 loại giao tử Từ đó suy ra các gen cùng nằm trên

1 NST , cùng phân li về giao tử.

4-Hiện tượng di truyền liên kết là gì?

-Hiện tượng DTLK là hiện tượng một nhóm tính trạng được di truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên 1 NST cùng phân li trong quá trình phân bào.

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

F 1 : Thân xám ,cánh dài

+Lai phân tích:

♂ F1 X ♀ thân đen, cánh cụt

F b : 1 thân xám, cánh dài: 1 thân đen, cánh cụt.

b.Giải thích kết quả thí nghiệm: H 13 SGK

c Kết luận: Hiện tượng DTLK là hiện tượng một nhóm tính trạng được di

truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên 1 NST cùng phân li trong quá trình phân bào

II Ý nghĩa của di truyền liên kết:

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

I.Thí nghiệm của Moocgan:

II Ý nghĩa của di truyền liên kết:

+Ở ruồi giấm , 2n =8 nhưng tế bào có khoảng 4000 gen , vậy sự phân bố gen trên NST như thế nào?

-Mỗi NST sẽ mang nhiều gen tạo thành nhóm gen liên kết

+So sánh kiểu hình F 2 trong trường hợp phân li độc lập và di truyền liên kết ?

F 2 trong phân li độc lập: xuất hiện nhiều biến dị tổ hợp

F 2 trong di truyền liên kết : không xuất hiện biến dị tổ hợp( Hoặc hạn chế)

+Ý nghĩa của di truyền liên kết trong chọn giống?

+Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài là bao nhiêu? Cho ví dụ.

Số nhóm gen liên kết ở mỗi loài thường ứng với số NST trong giao tử của loài đó.(bộ đơn bội n.)

DTLK đảm bảo sự di truyền bền vững của từng nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên một NST.

Trong chọn giống người ta có thể chọn những nhóm tính trạng tốt luôn được di truyền cùng với nhau.

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

F 1 : Thân xám ,cánh dài

+Lai phân tích:

♂ F1 X ♀ thân đen, cánh cụt

F b : 1 thân xám, cánh dài: 1 thân đen, cánh cụt.

b.Giải thích kết quả thí nghiệm: H 13 SGK

c Kết luận: Hiện tượng DTLK là hiện tượng một nhóm tính trạng được di

truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên 1 NST cùng phân li trong quá trình phân bào

-Trong tế bào, mỗi nhiễm sắc thể mang nhiều gen tạo thành nhóm gen liên kết -DTLK đảm bảo sự di truyền bền vững của từng nhóm tính trạng được quy định bởi các gen trên một NST.Trong chọn giống người ta có thể chọn những nhóm tính trạng tốt luôn được di truyền cùng với nhau.

II Ý nghĩa của di truyền liên kết:

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

Bài tập:

1/Thế nào là di truyền liên kết ? Hiện tượng này đã bổ sung cho quy luật phân li độc lập của Menden ở điểm nào?

2/Hoàn thành bảng sau:

Đặc điểm so sánh Di truyền độc lập Di truyền liên kết

P Vàng trơn X xanh nhăn

AaBb aabb

Xám, dài X đen ,cụt

BV bv

bv bv

G ……… ab ……… bv

F b

Biến dị tổ hợp

AaBb:Aabb:aaBb:aabb

1 vàng trơn: 1 vàng nhăn :

1 xanh trơn :1 xanh nhăn

1 BV : 1 bv

bv bv Xám, dài : đen cụt

Huỳnh Thị Kim Mai-Kim Đồng

bào để tiết sau thực hành: Quan sát hình thái nhiễm sắc thể.