Giao an địa 6

- GV: Môn địa lí 6 nghiên cứu những vấn đề gì - GV: Cho học sinh nắm được nội dung phân phối chương trình địa 6 - GV:Trái Đất- môi trường sống của con người với các đặc điểm riêng về vị

Trang 1

II Các phương tiện dạy học cần thiết:

- Quả địa cầu, bản đồ tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh về trái đất

III Tiến trình thực hiện bài học:

1 Kiểm tra bài cũ:

- Không kiểm tra

- Việc học tập Địa lí cũng sẽ giúp các em hiểu được thiên nhiên và cách thức sản xuất củacon người ở địa phương, đất nước mình.Môn địa lí, gắn liền với thiên nhiên, với đất nước vàđời sống của con người, nên việc học tập tốt môn Địa lí trong nhà trường sẽ giúp các em mởrộng những hiểu biết về các hiện tượng địa lí xẩy ra ở xung quanh Thêm yêu thiên nhiên, yêuquê hương, yêu đất nước

- GV: Môn địa lí 6 nghiên cứu những vấn đề gì

- GV: Cho học sinh nắm được nội dung phân phối chương

trình địa 6

- GV:Trái Đất- môi trường sống của con người với các đặc

điểm riêng về vị trí trong vũ trụ, hình dáng, kích thước và

những vận động của nó, đã sinh ra trên Trái Đất vô số

những hiện tượng thường gặp trong cuộc sống hàng ngày

Đó là những hiện tượng gì? để giải đáp được những câu hỏi

1 Nội dung của môn địa lí 6

- Chương trình địa lí lớp 6gồm 1tiết/tuần Cả năm có 35tuần Nội dung gồm haichương

* Chương: I TRÁI ĐẤT

Trang 2

đó, tìm trong nội dung của môn học Địa lí lớp 6.

? Vậy em có biết trái đất của chúng ta có hình dạng như thế

nào, nó ở vị trí như thế nào rong vũ trụ… ?

- GV: Hướng dẫn hs quan sát quả địa cầu

? Tại sao lại có ngày và đêm, các mùa xuân, hạ, thu, đông?

- GV: Môn địa lý lớp 6 còn đề cập đến các thành phần tự

nhiên nên Trái Đất- đó là đất đá, không khí, nước, sinh

vật… cùng những đặc điểm riêng của chúng

- GV: Nội dung về bản đồ là một phần của chương trình

môn học, giúp các em có những kiến thức ban đầu về bản

đồ và phương pháp sử dụng chúng trong học tập và trong

cuộc sống

- GV: Môn Địa lí ở lớp 6 không chỉ nhằm cung cấp kiến

thức mà còn chú ý đến việc hình thành và rèn luyện cho

các em những kỹ năng về bản đồ; kỹ năng thu thập, phân

tích, xử lý thông tin; kỹ năng giải quyết vấn đề cụ thể v.v…

Đó là những kỹ năng cơ bản, rất cần thiết cho việc học tập

và nghiên cứu địa lí Ngoài ra, chúng còn làm cho vốn hiểu

biết của các em trong thời đại hiện nay thêm phong phú

- GV: Sự vật và hiện tượng địa lí không phải lúc nào cũng

xẩy ra trước mắt chúng ta

? Muốn học tốt môn địa lí chúng ta cần có những biện pháp

gì?

- HS: Học Địa lí, cần phải phải quan sát đối tượng địa lí

- Trái Đất - môi trường sốngcủa con người với các đặcđiểm riêng về vị trí trong vũtrụ, hình dáng, kích thước vànhững vận động của nó

* Chương: II.CÁC THÀNHPHẦN TỰ NHIÊN CỦATRÁI ĐẤT

- Môn địa lý lớp 6 còn đề cậpđến các thành phần tự nhiênnên Trái Đất- đó là đất đá,không khí, nước, sinh vật…

- Nội dung về bản đồ là mộtphần của chương trình mônhọc, giúp các em có nhữngkiến thức ban đầu về bản đồ

và phương pháp sử dụngchúng trong học tập và trongcuộc sống

2 Cần học môn địa lí như thế nào?

Trang 3

trên tranh ảnh, hình vẽ và nhất là trên bản đồ

- GV: Kiến thức trong giáo trình Địa lí 6 này được trình

bày cả hai kênh: kênh chữ và kênh hình Do đó, các em

phải biết quan sát và khai thác kiến thức ở cả kênh hình

(hình vẽ, tranh ảnh, sơ đồ, bản đồ v.v…) và kênh chữ để trả

lời các câu hỏi hoàn thành các bài tập Như vậy, các em

không chỉ có kiến thức mà còn rèn luyện được kỹ năng địa

lí, đặc biệt là kĩ năng quan sát, phân tích và xử lý thông

tin

- GV: Để học tốt môn Địa lí, các em còn phải biết liên hệ

những điều đã học với thức tế, quan sát những hiện tượng

địa lí xẩy ra ở xung quanh mình để tìm cách giải thích

chúng

- Học Địa lí, phải quan sátcác đối tượng địa lí trên tranhảnh, hình vẽ và nhất là trênbản đồ

- Các em phải biết quan sát

và khai thác kiến thức ở cảkênh hình và kênh chữ để trảlời các câu hỏi hoàn thànhcác bài tập Ngoài kiến thứccác em còn rèn luyện được

kỹ năng địa lí, đặc biệt là kĩ năng quan sát, phân tích và

IV Đánh giá:

? Môn địa lí lớp 6 giúp các em hhiểu biết được nhưng vấn đề gì?

? Để học tốt môn địa lí lớp 6, các em cần học như thế nào?

V Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà:

- Học trả lời bài theo câu hỏi SGK

- Chuẩn bị bài mới “ Vị trí hình dạng và kích thước trái đất”

Ngày soạn: Ngày giảng:

Trang 4

- Nắm được hệ mặt trời gồm: Mặt trời và 9 hành tinh, vị trí của trái đất trong hệ mặt trời.

- Hiểu rõ và trình bày được hình dạng kích thước của trái đất, khái niệm về kinh tuyến, vĩ tuyến Trong đó có kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, ý nghĩa của hệ thống kinh vĩ tuyến

2 Kĩ năng:

- Xác định được kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, kinh tuyến đông kinh tuyến tây, vĩ tuyến bắc

vĩ tuyến nam

II các phương tiện dạy học cần thiết:

- Mô hình quả địa cầu

- Tranh Hệ mặt trời và mạng lưới kinh vĩ tuyến

- Tranh ảnh về trái đất, các mẩu chuyện về trái đất

? Nêu khái quát nội dung chương trình và phương pháp học môn địa lí lớp 6?

- Trái Đất- môi trường sống của con người với các đặc điểm riêng về vị trí trong vũ trụ, hìnhdáng, kích thích và những vận động của nó, đã sinh ra trên Trái Đất vô số những hiện tượngthường gặp trong cuộc sống hàng ngày

- Môn địa lý lớp 6 còn đề cập đến các thành phần tự nhiên nên Trái Đất- đó là đất đá, khôngkhí, nước, sinh vật… cùng những đặc điểm riêng của chúng

- Nội dung về bản đồ là một phần của chương trình môn học, giúp các em có những kiếnthức ban đầu về bản đồ và phương pháp sử dụng chúng trong học tập và trong cuộc sống

- Môn Địa lí ở lớp 6 không chỉ nhằm cung cấp kiến thức mà còn chú ý đến việc hình thành

và rèn luyện cho các em những kỹ năng về bản đồ; kỹ năng thu thập, phân tích, xử lý thôngtin; kỹ năng giải quyết vấn đề cụ thể v.v

- Cần học môn địa lí như thế nào?

- Sự vật và hiện tượng địa lí không phải lúc nào cũng xẩy ra trước mắt chúng ta Vì vậy, họcĐịa lí, nhiều khi phải quan sát chúng trên tranh ảnh, hình vẽ và nhất là trên bản đồ

- Kiến thức trong giáo trình điện tử Địa lí 6 này được trình bày cả hai kênh: kênh chữ vàkênh hình Do đó, các em phải biết quan sát và khai thác kiến thức ở cả kênh hình và kênhchữ để trả lời các câu hỏi hoàn thành các bài tập Để học tốt môn Địa lí, các em còn phải biếtliên hệ những điều đã học với thức tế, quan sát những hiện tượng địa lí xẩy ra ở xung quanhmình để tìm cách giải thích chung

2 Bài mới:

- Trong vũ trụ bao la, Trái Đất của chúng ta rất nhỏ nhưng nó là thiên thể duy nhất có sựsống trong hệ Mặt Trời Từ xưa đến nay con người luôn tìm cách khám phá những bí ẩn củaTrái Đất (như vị trí, hình dạng, kích thước)

1 Vị trí của trái đất.

Trang 5

- GV: Hướng dẫn hs quan sát H 1 SGK.

TRAO ĐỔI CẶP ĐÔI

? Quan sát H 1 kể tên các hành tinh trong hệ mặt trời, cho

biết trái đất nằm ở vị trí thứ mấy theo thứ tự xa dần mặt trời.

Hãy xác định trên tranh treo tường?

- HS: Học sinh trình bày trên tranh treo tường Trái Đất là

một trong chín hành tinh quay xung quanh một ngôi sao lớn,

tự phát ra ánh sáng Đó là Mặt Trời Trái đất nằm ở vị trí thứ

ba theo thứ tự xa dần mặt trời Là: Sao Thuỷ, Sao Kim, Trái

Đất, Sao Hoả, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao

Hải Vương và Sao Diêm Vương

- GV: Mặt Trời cùng các hành tinh quay xung quanh nó gọi

là hệ Mặt Trời Hệ Mặt Trời tuy rộng lớn, nhưng chỉ là một

bộ phận nhỏ bé trong một hệ lớn hơn là hệ Ngân Hà

- GV: Các hành tinh cũng không tự phát ra ánh sáng, mà chỉ

phản xạ ánh sáng của Mặt Trời chiếu vào Ngoài 9 hành tinh

trên trong hệ Mặt trời còn có hàng nghìn tiểu hành tinh (quay

xung quanh Mặt trời ở khoảng giữa Hoả tinh và Mộc tinh),

các sao chổi (cũng là những hành tinh có quỹ đạo hình elíp

rất dẹt)

- GV: Hướng dẫn hs quan sát quả địa cầu (Quả Địa cầu là

mô hình của Trái Đất, biểu hiện hình dáng thực tế của Trái

Đất được thu nhỏ lại)

? Hãy mô tả lại hình dạng quả địa cầu mà em vừa quan sát?

- HS: Trái Đất có dạng hình cầu, dẹt ở hai đầu phình to ở

giữa

- GV: Hãy quan sát trên H 2 SGK

? Cho biết độ dài bán kính, độ dài của đường xích đạo từ đó

rút ra nhận xét về kích thước của trái đất và xác định trên

tranh treo tường?

- HS: Độ dài bán kính là 6370km Độ dài đường xích đạo là

40076km Trái Đất có dạng hình cầu và kích thước rất lớn

- GV: H ướng dẫn hs quan sát H 3 SGK

- Trái Đất là một trong chínhành tinh quay xung quanhmột ngôi sao lớn, tự phát raánh sáng Đó là Mặt Trời.Trái đất nằm ở vị trí thứ batheo thứ tự xa dần mặt trời

2 Hình dạng kích thước của Trái Đất và hệ thống kinh, vĩ tuyến.

- Trái Đất có dạng hình cầu

và kích thước rất lớn Diệntích 510.101.000km2

Trang 6

? Hãy cho biết các đường nối hai điểm cực là những đường

gì Chỉ trên tranh vẽ?

- HS: Chỉ trên tranh vẽ Các đường nối cực bắc với cực nam

đó là những đường kinh tuyến

? Những vòng tròn trên quả địa cầu vuông góc với các đường

kinh tuyến là những đường gì Chỉ trên qua địa cầu?

- HS: Các vòng tròn trên quả địa cầu vuông góc với các

đường kinh tuyến là những đường vĩ tuyến

- GV: Hướng dẫn hs đọc “ Nếu mỗi đường kinh tuyến …

làm gốc và ghi 0o”

? Nếu cách một độ ta vẽ một đường kinh tuyến và vĩ tuyến thì

trên bề mặt trái đất có bao nhiêu đường kinh tuyến và bao

nhiêu đường vĩ tuyến?

- HS: Có 360 đường kinh tuyến và 181 đường vĩ tuyến

- GV: Người ta chọn một đường kinh tuyến và một đường vĩ

tuyến làm gốc và đánh dấu 0o

? Hãy xác định các đường kinh tuyến gốc và vĩ tuyến gốc trên

quả địa cầu và rút ra nhận xét về vị trí?

- HS: Xác định trên quả địa cầu

+ Kinh tuyến gốc là đường kinh tuyến đi qua đài thiên văn

Grim-uýt ở ngoại ô thành phố Luân Đôn

+ Vĩ tuyến gốc là đường xích đạo

- GV: Hướng dẫn hs quan sát H3 SGK

? Đường kinh tuyến đối diện với đường kinh tuyến gốc là

đường kinh tuyến bao nhiêu độ Đường kinh tuyến này có ý

nghĩa như thế nào?

- HS: Đường kinh tuyến đối diện với đường kinh tuyến gốc

là đường kinh tuyến 180o vai trò tạo thành vòng tròn chia đôi

trái đất thành nửa cầu đông và nửa cầu tây

? Dựa vào H3 hãy xác định các đường kinh tuyến tây, các

đường kinh tuyến đông Cho biết qui luật phân bố?

- HS: Những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc là kinh

tuyến Đông Những kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc

là những kinh tuyến Tây

? Dựa vào H3 hãy xác định vị trí của đường xích đạo và rút

ra nhận xét về các đường vĩ tuyến nằm trên và dưới đường

xích đạo?

- Trên bề mặt quả Địa Cầungười ta vẽ mạng lưới kinhtuyến và vĩ tuyến

- Để đánh số các kinh tuyến

và vĩ tuyến trên Trái Đất,người ta phải chọn mộtkinh tuyến và một vĩ tuyếnlàm gốc và ghi 0o

Trang 7

HS: Đường xích đạo là vĩ tuyến lớn nhất trên quả Địa Cầu.

Nó chia quả Địa Cầu ra nửa cầu Bắc và nửa cầu Nam

Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Bắc là những vĩ

tuyến Bắc Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Nam là

những vĩ tuyến Nam Nhờ có hệ thống kinh vĩ tuyến mà

người ta có thể xác định được vị trí của mọi điểm trên quả

Địa Cầu

IV Đánh giá:

PHIẾU HỌC TẬP

- Hãy khoanh tròn vào phương án đúng trong các câu dưới đây

Câu 1: Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong hệ Mặt Trời theo thứ tự xa dần Mặt Trời?

a) Thứ 2; b) Thứ 3; c) Thứ 4; d) Thứ 5

Câu 2: Trong số các hành tinh sau, hành tinh nào gần Mặt Trời nhất?

a) Sao Kim; b) Sao Thủy; c) Sao Hỏa; d) Sao Trái Đất

Câu 3: Bán kính của Trái Đất (theo sách giao khoa) là:

- Học và trả lời bài theo câu hỏi SGK Đọc bài đọc thêm

- Làm bài tập 2 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành

- Chuẩn bị trước bài 2 “ Bản đồ cách vẽ bản đồ ”

Trang 8

- Quả địa cầu

- Một số loại bản đồ ( Bản đò thế giới, Châu Âu, Châu Á, bán cầu đông, bán cầu tây)

III Tiến trình tổ chức bài học:

? Trình bày đặc điểm vị trí, hình dạng kích thước của trái đất và hệ thống kinh vĩ tuyến?

- HS: Trình bày trên quả địa cầu

Trái Đất có dạng hình cầu và kích thước rất lớn Diện tích 510.101.000km2 Trên bề mặtquả Địa Cầu người ta vẽ mạng lưới kinh tuyến và vĩ tuyến Để đánh số các kinh tuyến và vĩtuyến trên Trái Đất, người ta phải chọn một kinh tuyến và một vĩ tuyến làm gốc và ghi 0o Những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc là kinh tuyến Đông Những kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc là những kinh tuyến Tây

Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Bắc là những vĩ tuyến Bắc Những vĩ tuyến nằm

từ xích đạo đến cực Nam là những vĩ tuyến Nam

2 Bài mới.

- Bản đồ có vai trò rất quan trọng trong nghiên cứu, học tập Địa lý và đời sống Vẽ bản đồ làcách biểu thị và thu nhỏ hình dạng tương đối chính xác về một vùng đất hay toàn bộ bề mặtTrái Đất Dựa vào bản đồ, chúng ta có thể thu được nhiều thông tin như: vị trí, đặc điểm, sựphân bố của các đối tượng Địa lý và các mối quan hệ giữa chúng

- GV: Hướng dẫn hs quan sát một số loại bản đồ Dựa vào

bản đồ, chúng ta có thể thu được nhiều thông tin như: vị trí,

đặc điểm, sự phân bố của các đối tượng Địa lý và các mối

Vì vậy, muốn vẽ được bản đồ người ta phải chiếu các điểm

trên mặt cong của Trái Đất hoặc dựa vào các phương pháp

toán học để vẽ chúng lên mặt phẳng của giấy

1 Vẽ bản đồ là biểu hiện mặt cong hình cầu của Trái Đất lên mặt phẳng của

giấy

Trang 9

- GV: Hướng dẫn hs quan sát H4 và H5 SGK Nếu ta dàn

bề mặt của quả Địa Cầu theo các đường kinh tuyến để

chuyển thành mặt phẳng thì sẽ có bản đồ như hình bề mặt

quả Địa Cầu được dàn phẳng như H4

? Hai bản đồ H4 và H5 khác nhau như thế nào?

- HS: Trên H4 các vùng gần cực bị tách xa nhau, trên H5

các vùng gần cực được nối liền với nhau

? Quan sát trên H5 hãy nhận xét diện tích vùng đất được

đánh dấu số 1 và 2?

- HS: Hai vùng đất có diện tích gần bằng nhau

- GV: Trên thực tế diện tích hai vùng đất này trênh lệch rất

lớn, vùng đất được đánh dấu số 2 có diện tích gấp chín lần

vùng đất được đấnh dấu số 1

- Hãy quan sát H6 và H7 SGK

? Nhận xét sự khác nhau về hình dạng các đường kinh vĩ

tuyến trên các hình?

- HS: H5 có các đường kinh vĩ tuyến thẳng H6 có các

đường kinh tuyến cong, vĩ tuuyến thẳng H7 có đường kinh

tuyến cong vĩ tuyến cong

? Từ những quan sát trên em hãy rút ra nhận xét các hình

thức vẽ bản đồ?

- HS: Khi chuyển từ mặt cong ra mặt phẳng, các vùng đất

biểu hiện trên bản đồ đều có sự biến dạng nhất định, so với

hình dạng thực trên bề mặt Trái Đất Tuỳ theo cách chiếu

đồ khác nhau mà chúng ta có các bản đồ khác nhau Các

vùng đất được biểu hiện trên bản đồ có thể đúng diện tích

nhưng sai hình dạng, hoặc đúng hình dạng những sai diện

tích v.v… Khu vực càng xa trung tâm chiếu đồ, thì sự biến

dạng càng rõ rệt Vì vậy, người sử dụng bản đồ phải biết ưu

điểm và hạn chế của từng loại bản đồ, để biết cách sử dụng

cho phù hợp với mục đích của mình

2 Thu thập thông tin và sử dụng các ký hiệu để thể hiện các đối tượng trên

Trang 10

- GV: Hướng dẫn hs độc nội dung mục 2 SGK.

? Để vẽ được bản đồ người ta phải lần lượt làm những công

việc gì?

- HS: Trước đây, muốn vẽ bản đồ về một vùng đất nào,

người ta thường phải đến tận nơi đo đạc, tính toán, ghi chép

các đặc điểm các đối tượng để có đầy đủ thông tin về vùng

đất đó Ngày nay, để vẽ bản đồ người ta đã sử dụng cả ảnh

hàng không và ảnh vệ tinh

Khi đã có đủ thông tin, người vẽ bản đồ còn phải tính tỷ

lệ, lựa chọn các kí hiệu để thể hiện các đối tượng đó trên

bản đồ

bản đồ.

- Để vẽ bản đồ cần thu thậpthông tin, tính tỉ lệ lựa chọn

kí hiệu để thể hiện các đốitượng địa lí trên bản đồ

IV Đánh giá:

PHIẾU HỌC TẬP

- Hãy khoanh tròn vào ý đúng nhất trong những câu sau

Câu 1: Định nghĩa về Bản đồ:

a) Bản đồ là một tấm ảnh tái hiện lại một lãnh thổ trên bề mặt đất đưa lên giấy

b) Bản đồ là một bức tranh phản ánh một lãnh thổ trên bề mặt đất đưa lên giấy

c) Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ, tương đối chính xác về một khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất

d) Bản đồ là sơ đồ tái hiện lại một lãnh thổ trên bề mặt đất đưa lên giấy

Câu 2: Từ mặt cong của Trái Đất khi chuyển lên mặt phẳng của bản đồ các đối tượng bị:

a) Thay đổi về hình dạng b) Thay đổi về kích thước

c) Thay đổi về phương hướng d) Cả ba phương án trên (a,b,c)

Câu 6: Tại các vị trí trên bản đồ, nơi nào có ít sự thay đổi, biến dạng nhất:

a) Mọi vị trí trên bản đồ b) Tại các góc của bản đồ

c) Tại trung tâm bản đồ d) Tại trung tâm chiếu đồ

- Học và trả lời bài theo câu hỏi SGK

- Làm bài tập 2 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành

- Chuẩn bị trước bài 3 “ Tỉ lệ bản đồ”

Trang 11

- Biết tính khoảng cách trên thực tế dựa vào số tỉ lệ và tước tỉ lệ.

- Một số bản đồ có tỉ lệ khác nhau

- H.8 SGK phóng to

III Tiến trình tổ chức bài mới:

? Bản đồ là gì Để vẽ được bản đồ ta phải lần lượt làm những công việc gì?

- Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ trên giấy, tương đối chính xác về một khu vực hay trên toàn bộ

- GV: Hướng dẫn hs quan sát và so sánh H.8 và H.9 SGK

? Cùng là bản đồ của một khu vực của TP Đà Nẵng, dựa

vào đâu mà người ta có thể, thể hiện dưới hai hình thức như

- HS: Tỷ lệ bản đồ là tương quan tỉ số cố định giữa những

khoảng cách theo đường đo trên bản đồ và những khoảng

cách tương ứng theo đường đo trên thực địa

- GV: Tỉ lệ bản đồ được thể hiện ở hai dạng tỉ lệ số và tỉ lệ

thước, vậy cụ thể như thế nào hs đọc “ Thật ngữ tỉ lệ số Tỉ

- Tỉ lệ số: là một phân số

Trang 12

+ Tỉ lệ thước: tỉ lệ được vẽ cụ thể dưới dạng một thước đo

đã tính sẵn, mỗi đoạn đều ghi số đo độ dài tượng ứng trên

thực địa

Ví dụ: mỗi đoạn 1cm bằng 1 km hoặc 10 km v.v…

? Trên H.8 và H.9 cho biết mỗi cm trên bản đồ bằng bao

nhiêu cm trên thực địa?

- HS: Bản đồ H.8 1cm trên bản đồ = 7.500cm/ thực địa

Bản đồ H.9 1cm trên bản đồ = 15.000cm/ thực địa

? Bản đồ nào trong hai bản đồ trên có tỉ lệ lớn hơn Bản đồ

nào thể hiện đối tượng địa lí chi tiết hơn Từ đó rút ra nhận

xét?

- HS: Bản đồ H.8 có tỉ lệ lớn hơn và chi tiết hơn

Tỉ lệ bản đồ có liên quan đến mức độ thể hiện các đối

tượng địa lí trên bản đồ Tỉ lệ càng lớn mức độ chi tiết của

bản đồ càng cao

- GV: Hướng dẫn hs đọc “Những bản đồ có tỉ lệ trên … là

những bản đồ có tỉ lệ nhỏ”

? Cho biết cách phân loại tỉ lệ bản đồ?

- HS: Tuỳ theo tỉ lệ bản đồ có thể phân ra: bản đồ có tỷ lệ

- GV: Hướng dẫn hs đọc nội dung mục a SGK

? Nêu cách tính khoảng cách trên thực địa (theo đường chim

bay) dựa vào tỉ lệ thước ?

- HS: Muốn tính khoảng cách trên thực địa (theo đường

chim bay) dựa vào tỉ lệ thước, chúng ta có thể làm như sau:

+ Đánh dấu khoảng cách giữa hai điểm vào cạnh một tờ

giấy hoặc thước kẻ

luôn có tử số là 1 Mẫu sốcàng lớn thì tỉ lệ càng nhỏ vàngược lại

Tỉ lệ thước: tỉ lệ được vẽ cụthể dưới dạng một thước đo

đã tính sẵn, mỗi đoạn đềughi số đo độ dài tượng ứngtrên thực địa

- Tỉ lệ càng lớn mức độ chitiết của bản đồ càng cao

2 Đo tính các khoảng cách thực địa dựa vào tỉ lệ thước hoặc tỉ lệ số trên bản đồ.

Trang 13

+ Đặt cạnh tờ giấy hoặc thước kẻ đã đánh dấu dọc theo

thước tỉ lệ và đọc trị số trên thước tỉ lệ

+ Nếu đo khoảng cách bằng compa thì đối chiếu khoảng

cách đó với khoảng cách trên thước tỉ lệ, rồi đọc trị số

? Nêu cách tính khoảng cách trên thực địa dựa vào tỉ lệ số?

- HS: Tỉ lệ số: là một phân số luôn có tử số là 1 Mẫu số

càng lớn thì tỉ lệ càng nhỏ và ngược lại

Ví dụ: tỉ lệ 1: 100.000 có nghĩa là 1cm trên bản đồ bằng

100.000 cm ngoài thực địa hay 1km trên thực địa

HỌC SINH LÀM BÀI TẬP THEO NHÓM

? Đo tính khoảng cách trên thực địa theo đường chim bay từ

khách sạn Hải Vân đến khách sạn Thu Bồn Từ khách sạn

Hoà Bình đến khách sạn Sông Hàn? (Lưu ý đổi ra mét, km)

- HS: Làm bài tập và báo cáo kết quả

+ Từ KS Hải Vân đến KS Thu Bồn dài 5,5cm × 7.500cm

Câu 1: Khi định nghĩa về tỉ lệ bản đồ

a) là một phân số luôn nhỏ hơn 1

b) là một phân số có tử số là 1, mẫu số càng lớn thì tỉ lệ càng nhỏ và ngược lại

c) là một phân số có tử số là 1, mẫu số càng lớn thì tỉ lệ càng lớn và ngược lại

d) là một phân số có tử số và mẫu số khác 1

Câu 2: Tỉ lệ bản đồ cho ta biết:

a) Kích thước thật của vùng lãnh thổ thể hiện

b) Bản đồ được thu nhỏ bao nhiêu lần so với thực tế

c) Vùng đất đó rộng hay hẹp

d) Vùng đất đó có những lãnh thổ nào

Câu 3: Tỷ lệ số là một phân số:

a) Luôn có tử số là 1 b) Luôn có tử số là 10

c) Luôn có tử số là 100 d) Luôn có tử số khác với các số trên

Câu 4: Tỉ lệ số của bản đồ có mẫu số là 10.000 thì 1 cm trên bản đồ bằng bao nhiêu mét trên

b) mức độ chi tiết của các đối tượng

c) quyết định khổ giấy và phạm vi thể lãnh thổ biểu hiện

d) ba phương án trên (a,b,c)

Câu 8: Căn cứ vào tỉ lệ người ta chia mấy loại bản đồ.

a) 2 loại; b) 3 loại; c) 4 loại; d) 5 loại

Trang 14

Câu 9: Trình tự các bước khi tiến hành xác định khoảng cách trên thực địa dựa vào tỉ lệ số

trên bản đồ

a) + Đo khoảng cách tương ứng trên bản đồ

+ Tính toán theo tỉ lệ số của bản đồ

+ Xác định khoảng cách tương ứng trên bản đồ

+ Xác định khoảng cách trên thực địa

b) + Tính toán theo tỉ lệ số của bản đồ

+ Đo khoảng cách tương ứng trên bản đồ

c) + Xác định khoảng cách tương ứng trên bản đồ

+ Đo khoảng cách tương ứng trên bản đồ

d) + Đo khoảng cách tương ứng trên bản đồ

- Làm bài tập 2,3 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ

- Chuẩn bị trước bài 4 “ Phương hướng trên bản đồ Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí”

- Nắm được các qui định trên bản đồ

- Hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ, toạ độ địa lí của một điểm trên bản đồ và quả địa cầu

2 Kĩ năng:

Trang 15

- Biết cách xác định phương hướng, kinh độ, vĩ độ, toạ độ địa lí của một điểm trên bản đồ, trên quả địa cầu.

- Bản đồ Châu Á

III Tiến trình thực hiện bài học.

? Thế nào là tỉ lệ bản đồ Tỉ lệ bản đồ có ý nghĩa như thế nào đối với người đọc bản đồ Mộtbản đồ có tỉ lệ 1:100.000 vậy 1cm/bản đồ bằng bao nhiêu cm, m, km trên thực địa?

- HS: Tỉ lệ bản đồ là tỉ số giữa khoảng cách trên bản đồ so với khoảng cách tương ứng trênthực địa Tỉ lệ bản đồ chỉ rõ mức độ thu nhỏ của đối tượng địa lí được thể hiện trên bản đồ

- Bản có tỉ lệ 1:100.000 1cm trên bản đồ bằng 100.000cm = 1000m = 1km/ thực địa

2 Bài mới:

- Khi sử dụng bản đồ, chúng ta cần biết những quy ước về phương hướng của bản đồ, đồngthời cũng cần biết cách xác định vị trí các địa điểm trên bản đồ, nghĩa là phải biết cách xácđịnh tọa độ của bất cứ địa điểm nào trên bản đồ Vậy cụ thể như thế nào bài mới

- GV: Muốn xác định phương hướng trên bản đồ trước hết

chúng ta cần xác định phần chính giữa (trung tâm) của bản

đồ từ phần trung tâm của bản đồ ta có thể xác định được các

hướng trên bản đồ

- Học sinh đọc nội dung mục 1 SGK

? Ngoài xác định phần trung tâm, chúng ta cần dựa vào yếu

tố nào khác để xác định phương hướng trên bản đồ?

- HS: Hệ thống kinh vĩ tuyến

- GV: Vậy khi dựa vào đường kinh tuyến và vĩ tuyến ta cần

xác định như thế nào hãy quan sát trên H10 SGK

HOẠT ĐỘNG NHÓM

? Dựa vào H10 trình bày cách xác định phương hướng trên

bản đồ dựa vào các đường kinh vĩ tuyến?

- HS: Trình bày trên H10 phóng to

Phía trên của đường kinh tuyến chỉ hướng bắc, đầu dưới

chỉ hướng nam, đầu bên phải của vĩ tuyến chỉ hướng đông,

đầu bên trái của vĩ tuyến chỉ hướng tây Với các bản đồ

không vẽ kinh vĩ tuyến thì chúng ta phải dựa vào mũi tên chỉ

hướng Bắc trên bản đồ để xác định hướng Bắc, sau đó tìm

các hướng còn lại Các hướng trên bản đồ được quy định

như hình 10

1.Phương hướng trên bản đồ.

- Muốn xác định phươnghướng trên bản đồ, chúng tacần phải dựa vào các đườngkinh tuyến, vĩ tuyến

- Phía trên của đường kinh

Trang 16

? Nêu cách xác định các phương hướng còn lại?

- HS: Khoảng giữa Tây – Bắc (Tây Bắc); Tây – Nam

(Tây Nam); Đông – Nam (Đông Nam); Đông - Bắc (Đông

Bắc)

- GV: Như vậy chúng ta đã xác định được phương hướng

trên bản đồ vậy cách xác định kinh độ vĩ độ toạ độ địa lí như

thế nào

? Nhắc lại thế nào là kinh tuyến đông, Kinh tyuến tây Vĩ

tuyến bắc, vĩ tuyến nam?

- HS: Những kinh tuyến nằm bên phải kinh tuyến gốc là kinh

tuyến Đông Những kinh tuyến nằm bên trái kinh tuyến gốc

là những kinh tuyến Tây

Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Bắc là những vĩ

tuyến Bắc Những vĩ tuyến nằm từ xích đạo đến cực Nam là

những vĩ tuyến Nam

- GV: Hướng dẫn học sinh quan sát H11 SGK

? Điểm C nằm trên đường kinh tuyến nào, bao nhiêu độ Vĩ

tuyến nào, bao nhiêu độ?

- HS: Điểm C nằm trên đường kinh tuyến Tây ở 20o Tây

Nằm trên đường vĩ tuyến 10o Bắc

- GV: Đó chính là kinh độ, vĩ độ địa lí của điểm C (Vị trí của

điểm C)

? Thế nào là kinh độ vĩ độ của một điểm?

- HS: Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ

từ kinh tuyến đi qua điểm đó đến kinh tuyến gốc Vĩ độ của

một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ vĩ tuyến đi qua

điểm đó đến vĩ tuyến gốc

tuyến chỉ hướng bắc, đầudưới chỉ hướng nam, đầubên phải của vĩ tuyến chỉhướng đông, đầu bên tráicủa vĩ tuyến chỉ hướng tây

2 Kinh độ, vĩ độ, toạ độ địa lí.

- Kinh độ của một điểm là

Trang 17

? Vậy vị trí của điểm C được xác định như thế nào?

- HS: Vị trí của một điểm trên bản đồ (hoặc trên quả Địa

Cầu) được xác định là chỗ cắt nhau của hai đường kinh

tuyến và vĩ tuyến qua điểm đó

- GV: Đó cũng chính là toạ độ địa lí của điểm C

? Vậy toạ độ địa lí của một điểm được định nghĩa như thế

nào Cách viết toạ độ địa lí, cho ví dụ?

- HS: Kinh độ và vĩ độ của một điểm được gọi chung là toạ

độ địa lí của điểm đó, viết toạ độ địa lí của một điểm, người

ta thường viết kinh độ ở trên và vĩ độ ở dưới

Ví dụ:

- GV: Trong nhiều trường hợp, vị trí của điểm này còn được

xác định thêm bởi độ cao (so với mực nước biển) Ví dụ: độ

cao 140m, độ cao 50m, v.v…

HỌC SINH LÀM VIỆC THEO NHÓM

- HS: Làm việc theo nhóm (Bàn), Làm bài theo phiếu thảo

luận

a Xác định hướng bay :

khoảng cách tính bằng số

độ từ kinh tuyến đi quađiểm đó đến kinh tuyếngốc Vĩ độ của một điểm làkhoảng cách tính bằng số

độ từ vĩ tuyến đi qua điểm

đó đến vĩ tuyến gốc

- viết toạ độ địa lí của mộtđiểm, người ta thường viếtkinh độ ở trên và vĩ độ ởdưới

110o Đ

- B

10o B

Trang 18

130o Đ

- C

0o

c Tìm trên bản đồ các điểm có toạ độ địa lí.

140o Đ 120o

Đ

0o 10o N

d Xác định hướng đi từđiểm 0

0 → A (Bắc); 0 → B(Đông)

0 → C (Nam); 0 → D (Tây)

IV Đánh giá: PHIẾU HỌC TẬP

- Hãy khoanh tròn vào một câu trả lời thích hợp nhất.

Câu 8: Để xác định tọa độ địa lí của một điểm trên bản đồ cần.

a) Xác định kinh độ; b) Xác định vĩ độ

c) Xác định cả kinh độ và vĩ độ; d) Xác định hướng

Câu 9: Ngoài 4 hướng chính là Tây, Bắc, Đông, Nam còn có 4 hướng phụ là

a) Tây Bắc, Bắc Đông, Đông Nam, Nam Tây

b) Tây Bắc, Đông Bắc, Tây Nam, Đông Nam

c) Bắc Tây, Tây Nam, Nam Đông, Đông Bắc

d) Bắc Tây, Bắc Đông, Đông Nam, NamTây

V.Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà:

- Làm bài tập 1,2 SGK Làm bài tập trong tập bản đồ

- Chuẩn bị trước bài 5 “ Kí hiệu bản đồ Cách thể hiện địa hình trên bản đồ”

II Phương tiện dạy học cần thiết.

- Một số bản đồ có các kí hiệu phù hợp với sự phân loại trong SGK

- Tranh ảnh về các đối tượng địa lí (Tự nhiên, kinh tế) và các kí hiệu tương ứng với biểuhiện của chúng

III Tiến trình lên lớp:

Trang 19

? Nêu cách xác định phương hướng trên bản đồ? Và xác định phương hướng trên bản đồ

treo tường?

- HS: Trình bày trên bản đồ treo tường

- Phía trên của đường kinh tuyến chỉ hướng bắc, đầu dưới chỉ hướng nam, đầu bên phải của

vĩ tuyến chỉ hướng đông, đầu bên trái của vĩ tuyến chỉ hướng tây

? Thế nào là kinh độ, vĩ độ, toạ độ địa lí Cách viết toạ độ địa lí?

- HS: Kinh độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ kinh tuyến đi qua điểm đóđến kinh tuyến gốc Vĩ độ của một điểm là khoảng cách tính bằng số độ từ vĩ tuyến đi quađiểm đó đến vĩ tuyến gốc

- viết toạ độ địa lí của một điểm, người ta thường viết kinh độ ở trên và vĩ độ ở dưới

2 Bài mới:

- Để vẽ được một tấm bản đồ người ta phải lần lượt làm những công việc gì?

Để vẽ bản đồ cần thu thập thông tin, tính tỉ lệ lựa chọn kí hiệu để thể hiện các đối tượngđịa lí trên bản đồ

- Khi vẽ bản đồ các nhà địa lí đã dùng các kí hiệu để thể hiện các đối tượng địa lí Vậy kíhiệu bản đồ có đặc điểm gì? Trên bản đồ có những loại kí hiệu nào để tìm hiểu được điều đó.Bài mới

- GV: Bản đồ nào cũng có một hệ thống các kí hiệu để biểu

hiện các đối tượng về mặt đặc điểm, số lượng, cấu trúc cũng

như vị trí, sự phân bố của chúng trong không gian

Tất cả các kí hiệu đó đều được giải thích trong bảng chú giải

được dùng một cách quy ước để thể hiện các sự vật, hiện

tượng địa lí trên bản đồ…

? Ý nghĩa của kí hiệu bản đồ?

- HS: Giúp người đọc hiểu được bản đồ……

- GV: Hướng dẫn học sinh quan sát H14 và H15 SGK

? Để thể hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ người ta

thường dùng những loại kí hiệu bản đồ nào?

- HS: Để thể hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ, người ta

thường dùng các kí hiệu: kí hiệu điểm, kí hiệu đường, kí hiệu

diện tích

1 Các loại kí hiệu bản đồ.

- Kí hiệu bản đồ là nhữngdấu hiệu quy ước dùng đểthể hiện các đối tượng địa lítrên bản đồ

- Để thể hiện các đối tượng

Trang 20

? Chỉ trên bản đồ các loại kí hiệu thường dùng?

- HS: Chỉ trên bản đồ Sân bay, cảng biển(Kí hiệu điểm)

Ranh giới quốc gia, tỉnh, sông, đường giao thông (Kis hiệu

đường) Vùng nông nghiệp, vùng kinh tế (Kí hiệu diện tích)

- GV: Trong các loại kí hiệu kể trên lại được phân ra thành

ba dạng kí hiệu hình học, chữ, tượng hình

? Hãy chỉ các loại, dạng kí hiệu mà chúng ta vừa tìm hiểu

trên bản đồ treo tường?

- HS: Lên xác định trên bản đồ treo tường

- GV: Hướng dẫn học sinh quan sát hệ thống màu sắc trên

bản đồ tự nhiên

? Em có nhận xét gì về hệ thống màu sắc được in trên bản

đồ?

- HS: Rất nhiều màu sắc khác nhau

? Người ta in nhiều màu sắc như vậy nhằm mục đích gì?

- HS: Thể hiện độ cao của địa hình trên bản đồ

? Hãy lên xác định trên bản đồ treo tường các khu vực có độ

cao 0m đến 200m, 500m đến 1000m và trên 1500m?

- HS: Thực hiện trên bản đồ treo tường

- GV: Ngoài thể hiện độ cao thang màu còn thể hiện độ sâu

của biển và đại dương

Để thể hiện độ cao người ta còn sử dụng đường đồng mức

HS: Đọc khái niệm đường đồng mức ở trang 85 SGK

? Nêu khái niện đường đồng mức?

- HS: Đường đồng mức là những đường nối những điểm có

cùng độ cao

? Mỗi lát cắt cách nhau bao nhiêu mét?

- HS: Mỗi lát cắt cách nhau 10m

? Đường đông mức ở phía nào gần nhau hơn?

- HS: Ở phía tay trái

? Hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa độ dốc của sườn

núi với khoảng cách của các đường đồng mức?

- HS: Các đường đồng mức càng gần nhau thì địa hình càng

dốc

địa lí trên bản đồ, người tathường dùng các kí hiệu: kíhiệu điểm, kí hiệu đường, kíhiệu diện tích

2 Cách biểu hiện địa hình trên bản đồ.

- Đường đồng mức lànhững đường nối nhữngđiểm có cùng độ cao

- Các đường đồng mức

Trang 21

? Có mấy hình thức thể hiện độ cao của địa hình?

- HS: Độ cao của địa hình trên bản đồ được biểu hiện bằng

thang màu hoặc bằng đường đồng mức

? Em có nhận xét gì về hệ thống kí hiệu trên bản đồ?

- HS: Hệ thống kí hiệu trên bản đồ hết sức đa dạng

? Muốn đọc được kí hiệu bản đồ cần phải dựa vào yếu tố

nào?

- HS: Dựa vào bảng chú giải

? Hãy chỉ các loại, dạng kí hiệu mà chúng ta vừa tìm hiểu

trên bản đồ treo tường?

- HS: Lên xác định trên bản đồ treo tường

càng gần nhau thì địa hìnhcàng dốc

- Độ cao của địa hình trênbản đồ được biểu hiện bằngthang màu hoặc bằngđường đồng mức

IV Đánh giá:

PHIẾU HỌC TẬP

- Hãy khoanh tròn vào một câu trả lời thích hợp nhất

Câu 1: Các kí hiệu trên bản đồ

a) Rất đa dạng b) Rất đơn điệu

c) Rất giống nhau d) Rất tuỳ tiện

Câu 2: Trên bản đồ các đối tượng địa lí được biểu hiện bằng các loại kí hiệu:

a) Điểm b) Diện tích c) Đường d) Cả ba loại

Câu 3: Các dạng kí hiệu trên bản đồ thường là:

d) Theo cả ba trường hợp trên (a,b,c)

Câu 5: Kí hiệu điểm là những kí hiệu thể hiện những đối tượng.

Trang 22

c) Cả hai phương án trên (a,b).

Câu 8: Nếu ta cắt ngang một quả núi bằng những lát cắt song song, cách nhau, thì những

đường chu vi của những lát cắt là:

a) Những đường song song

b) Những đường đồng mức

c) Những đường giao nhau

d) Những đường thẳng bất kỳ

- Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành

- Chuẩn bị trước bài thực hành vào vở bài tập

Ngµy so¹n:3/10/08 Ngµy gi¶ng:6/10/08.

- Biết cách sử dụng địa bàn để tìm phương hướng của các đối tượng địa lí

- Biết đo các khoảng cách trên thực tế và tính tỉ lệ khi đưa lên sơ đồ

- Biết vẽ sơ đồ đơn giản của một lớp học hoặc một khu vực của trường trên giấy

- Địa bàn: 4 chiếc

- Thước dây: 4 chiếc

- Thước kẻ, com pa, giấy vẽ, bút……

- Kết hợp trong quá trình thực hành

Trang 23

2 Bài mới:

- Ở những tiết trước chúng ta đã được tìm hiểu thế nào là bản đồ, tỉ lệ bản đồ, kí hiệu vàphương hướng trên bản đồ, hôm nay chúng ta sẽ đem những kiến thức đó để vẽ của lớp ta trêngiấy

- GV: Hướng dẫn hs hiểu cấu tạo và cách sử dụng địa bàn

Kim Địa bàn là một thanh nam châm được sơn màu đỏ trắng hoặc đỏ xanh( một đầu chỉhướng bắc, một đầu chỉ hướng nam

Khi sử dụng địa bàn để tìm phương hướng cần đặt địa bàn thăng bằng, không đượcnghiêng, sau đó xác định các hướng Bắc, Nam, Tây, Đông Khi đã xác định được các hướngchính chúng ta sẽ xác định các hướng phụ còn lại

Tiến hành xác định hướng của lớp học Đặt tỉ lệ, tính tỉ lệ

Trước tiên cần vẽ khung lớp học, sau đó tiến hành vẽ các đối tượng địa lí ở bên trong nhưbàn giáo viên, bục giảng, bàn học sinh ……

- GV: Thu bài của các nhóm và đưa ra nhận xét về ưu nhược điểm của từng bài

Nhận xét tinh thần thái độ làm việc của hs trong giờ thực hành ( Tuyên dương cho điểnđối với những nhóm, cá nhân hoàn thành tốt nội dung bài Nhắc nhở các nhóm, cá nhân chưatích cực trong giờ học )

PHIẾU HỌC TẬP

Câu 1: Địa bàn cấu tạo gồm những bộ phận nào.

a) Hộp địa bàn, kim địa bàn, mặt số

b) Kim địa bàn, hộp địa bàn

c) Hộp địa bàn, mặt số

d) Mặt số, hộp địa bàn

Câu 2: Muốn xác định hướng trên thực địa người ta dùng.

a) Địa bàn b) Mắt thường c) compa d) Thước kẻ

Câu 4: Một bản đồ với tỉ lệ 1: 300 000, hỏi 1cm ở trên bản đồ ứng với bao nhiêu km ngoài

- Về nhà ôn lại nội dung từ bài 1 đến bài 5

Trang 24

- Tiết 8 kiểm tra viết 45’ ( 1 Tiết ).

Ngµy so¹n:7/10/08 Ngµy gi¶ng:14/10/08.

Tiết 8 KIỂM TRA VIẾT 45’

- Rèn luyện đức tính thật thà, trung thực, nghiêm túc trong quá trình làm bài

- Đề kiểm tra – Đáp án - Biểu điểm

III Tiến trình tổ chức giờ kiểm tra:

1 Ổn định tổ chức:

- Kiểm tra sĩ số lớp Nhắc nhở hs đọc kĩ câu hỏi trước khi làm bài

2 Giáo viên phát đề kiểm tra:

3 Học sinh làm bài:

IV Đánh giá:

- GV: Nhận xét giờ kiểm tra

- Chuẩn bị trước bài 7 “Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất”

Trang 25

- Biết sự chuyển động tự quay quanh một trục tưởng tượng của trái đất, hướng chuyển động

từ tây sang đông Thời gian tự quay quanh trục của trái đất là 24 giờ (Một ngày đêm)

- Trình bày được một số hệ quả của sự vận động của trái đất quanh trục

+ Hiện tượng ngày và đêm liên tiếp diễn ra ở khắp mọi nơi trên trái đất

+ Mọi vật chuyển động trên bề mặt trái đất đều bị lệch hướng

2 Kĩ năng:

- Biết dùng quả địa cầu chứng minh hiện tượng trái đất tự quay quanh trục, hiện tượng ngàyđêm kế tiếp nhau trên trái đất

II Các thiết bị dạy học cần thiết:

- Các hình vẽ trong SGK phóng to

Kết hợp trong quá trình giảng bài mới

2 Bài mới:

Trang 26

- Trái đất có nhiều vận động Vận động tự quay quanh trục là một vận động chính của tráiđất, vận động này sinh ra hiện tượng ngày và đêm ở khắp mọi nơi trên trái đất và làm lệchhướng các vật chuyển động trên cả hai nửa cầu Vậy để tìm hiểu hiện tượng này Bài mới.

- GV: Hướng dẫn hs quan sát quả địa cầu

? Em hiểu thế nào là trục của Trái Đất?

- HS: Là đường nối từ cực bắc xuống cực nam

- GV: Thực ra đó chỉ là một trục tưởng tượng vì khi quay

trên Trái Đất có hai vị trí quay tại trỗ đó là cực bắc và cực

nam

? Em có nhận xét gì về trạng thái của trục Trái Đất so với

mặt phẳng của quĩ đạo?

- HS: Nghiêng 66o33’

- GV: Hướng dẫn hs quan sát H19 SGK Trái Đất luôn tự

quay quanh một trục tưởng tượng

? Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng nào Hãy thực

hiện trên quẩ địa cầu?

- HS: Hướng quay từ tây sang đông, hs thực hiện trên quả

? Người ta chia bề mặt Trái Đất thành bao nhiêu khu vực

giờ Mỗi khu vực giờ cách nhau bao nhiêu độ?

- HS: Để tiện cho việc tính giờ và giao dịch trên thế giới,

người ta chia bề mặt Trái Đất thành 24 khu vực giờ Mỗi

khu vực giờ cách nhau 15o kinh tuyến

? Giờ ở các khu vực đó có giống (Trùng) nhau hay không?

- HS: Mỗi khu vực có một giờ riêng, đó là giờ riêng đó là

giờ khu vực

? Khu vực nào được đánh dấu số 0 (Giờ gốc)

-HS: Khu vực có đường kinh tuyến gốc đi qua chính giữa

(giờ GMT)

? Việt Nam nằm ở múi giờ thứ mấy theo giờ GMT?

1 Sự vận động của trái đất quanh trục.

- Trái Đất tự quay một vòngquanh trục theo hướng từ tâysang đông trong 24h (1 ngàyđêm)

- Người ta chia bề mặt TráiĐất thành 24 khu vực giờ.Mỗi khu vực có một giờriêng, đó là giờ riêng đó làgiờ khu vực

Trang 27

- HS: Việt Nam nằm ở múi giờ thứ 7 theo giờ GMT.

? Ở khu vực giờ gốc là 12h vậy Việt Nam lúc đó là mấy giờ?

- HS: Việt Nam là 19h (Tức 7h tối)

- GV: Dùng ánh sáng qua khe cửa chiếu vào quả Địa Cầu

? Em có nhận xét gì về khoảng được chiếu sáng trên quả địa

cầu?

- HS: Bề mặt quả Địa Cầu không được chiếu sáng hết, do

có hình cầu

? Hãy xác định khoảng nào là ngày, khoảng nào là đêm?

- HS: Khoảng được chiếu sáng là ngày, khoảng không được

chiếu sáng là đêm

? Vậy tại sao trên trái đất lại có ngày và đêm diễn ra liên

tục?

- HS: Vì Trái Đất luôn vận động tự quay xung quanh trục

? Tại sao ta thấy Mặt Ttrời mọc ở hướng đông lặn ở hướng

tây?

- HS: Vì mặt trời đứng im, Trái Đất thì chuyển động từ tây

sang đông nên ta thấy chiều chuyển động ngược lại của mặt

trời

- GV: Hướng dẫn hs quan sát quả Địa Cầu ở trạng thái đứng

im giỏ một giọt nước ở gần cực bắc

? Hãy nhận xét hướng chảy của giọt nước đó?

- HS: Giọt nước chảy xuôi theo chiều kinh tuyến

? Vậy khi Trái Đất quay giọt nước còn chảy theo hướng ban

đầu nữa không?

- HS: Hướng chảy của giọt nước đã bị lệch hướng

? Nhận xét sự lệch hướng của vật?

- HS: Nhìn xuôi theo chiều chuyển động vật chuyển động từ

bắc xuống nam lệch về bên phải còn các vật chuyển động từ

nam lên bắc sẽ lệch về bên trái

- Sự chuyển động quanh trụccòn làm lệch hướng các vậtchuyển động từ cực bắcxuống cực nam

V Đánh giá: PHIẾU HỌC TẬP

- Hãy khoanh tròn vào câu trả lời thích hợp nhất

Câu 1:Trục Trái Đất được hiểu là:

Trang 28

a) Trục xuyên suốt Trái Đất và nối liền cực Bắc và cực Nam.

b) Trục có hai đầu là cực Bắc và cực Nam

c) Trục tưởng tượng nối liền cực Bắc và cực Nam

d) Trục nối liền hai cực và nghiêng 66°33´ với mặt phẳng quỹ đạo

Câu 2: Trục Trái Đất nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo một góc bằng:

a) 65°33´ b) 66°33´ c) 66°00' d) 67°33´

Câu 3: Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng:

a) Từ Đông sang Tây b) Từ Tây sang Đông

c) Từ Đông Bắc sang Tây Nam d) Từ Tây Bắc sang Đông Nam

Câu 5: Trái Đất chỉ được chiếu sáng một nửa là do:

a) Trái Đất có dạng hình cầu

b) Trái Đất tự quay quanh trục từ Tây sang Đông

c) Trái Đất quay quanh Mặt Trời

d) Trái Đất tự quay quanh trục và quay quanh Mặt Trời

- Học và trả lời bài theo câu hỏi SGK Học thuộc phần gi nhớ Làm bài tập trong tập bản đồthực hành

- Chuẩn bị trước bài mới bài 8 “ Sự chuyển động của Trái Đất quanh mặt trời”

II Phương tiện dạy học cần thiết:

- Tranh vẽ sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Mô hình sự chuyển động của Trái Đất quanh Mạt Trời

III Tiến trình thực hiện bài mới:

1 Kiểm tra bài cũ.

? Trình bày sự vận động của Trái Đất quanh trục và các hệ quả?

- Trái Đất tự quay một vòng quanh trục theo hướng từ tây sang đông trong 24h (1 ngàyđêm)

- Do Trái Đất tự quay quanh trục từ tây sang đông nên khắp mọi nơi trên Trái Đất đều lầnlượt có ngày và đêm

Trang 29

- Sự chuyển động quanh trục còn làm lệch hướng các vật chuyển động từ cực bắc xuống cựcnam

2 Bài mới:

- Trái Đất trong khi chuyển động quanh Mặt Trời vẫn giữ nguyên độ nghiêng và hướng củatrục trên mặt phẳng quỹ đạo Sự chuyển động tịnh tiến đó đã sinh ra hiện tượng thay đổi cácmùa và hiện tượng độ dài của ngày, đêm chênh lệch trong năm

- GV: Treo H23 phóng to, hướng dẫn hs quan sát Ngoài sự

vậnn động của Trái Đất xung quanh trục, Trái Đất còn

chuyển động xung quanh Mặt Trời

? Trái Đất chuyển động xung quanh Mặt Trời trên quĩ đạo

- HS: Hướng từ tây sang đông

? Quan sát mũi tên chỉ hướng tự quay quanh trục của Trái

Đất từ đó rút ra nhận xét về hướng chuyển động của Trái

Đất quanh Mặt Trời?

- HS: Trùng với hướng vận động của Trái Đất Xung quanh

trục là hướng từ tây sang đông

- GV: Dùng mô hình mô tả hướng chuyển động của Trái

Đất quanh Mặt Trời

? Yêu cầu hs thực hiện?

- HS: Thực hiện trên mô hình

? Trong khi chuyển đông quanh Mặt Trời, Trái Đất ở trạng

thái nào?

- HS: Trái Đất vẫn đồng thời tự vận động quanh trục

? Thời gian Trái Đất Chuuyển động quanh Mặt Trời một

vòng hết bao nhiêu thời gian? Đựoc qui ước như thế nào?

- HS: 365 ngày và 6 giờ và được qui ước là một năm

- GV: Một năm là 365 ngày vậy còn dư 6 giờ cần tính như

- Trái Đất chuyển động hếtmột vòng trên quĩ đạo là 365ngày 6 giờ (Một năm)

Trang 30

- GV: Hướng hs quan sát H 23 SGK

? Chỉ các vị trí xuân phân, hạ chí, thu phân, đông chí trên

H23 Rút ra nhận xét về độ nghiêng hưỡng nghiêng của trục

- HS: Ngày 22/6 nửa cầu bắc ngả nhiều về phía Mặt trời khi

đó nhận được nhiều ánh sáng và nhiều nhiệt, đó là mùa hạ ở

nửa cầu bắc

? Ngày 22/12 nửa cầu nào ngả nhiều về phía mặt trời, có

hiện tượng gì?

- HS: ngày 22/12 nửa cầu nam ngả nhiều về phía Mặt Trời

khi đó nửa cầu nam nhận được nhiêu ánh sáng và nhiều

nhiệt đó là mùa hạ

? Khi nửa cầu bắc là mùa hạ thì nửa cầu nam là mùa gì?

- HS: Nửa cầu nam khi đó là mùa đông (Mùa ở hai nửa cầu

trái ngược nhau)

? Quan sát H23 cho biết vào hai ngày 21/3 và 23/9 Mặt Trời

chiếu vuông góc vào vị trí nào trên Trái Đất Lượng nhiệt

nhận được trên hai nửa cầu khi đó như thế nào?

- HS: Voà ngày 21/3 và 23/9 ánh sáng Mặt Trời chiếu

vuông góc với đường xích đạo lượng nhiệt nhận đước ở hai

nửa cầu bằng nhau

- GV: Đó là hai mùa mát mẻ trong năm, mùa xuân và mùa

thu

? Vậy nguyên nhân nào sinh ra các mùa trong năm?

? Vì sao cách tính mùa ở hai nửa cầu lại trái ngược nhau?

- HS: Vì trục của Trái Đất luôn nghiêng theo một góc

không đổi

- Đó là chuyển động tịnh tiến

2 Hiện tượng mùa.

- Trong khi chuyển động trênquỹ đạo (quanh Mặt Trời),Trái Đất lúc nào cũng giữnguyên độ nghiêng và hướngnghiêng của trục không đổinên sinh ra các mùa trongnăm

- Cách tính mùa ở hai nửa cầuhoàn toàn trái ngược nhau

Trang 31

- GV: Người ta còn chia một năm ra bốn mùa Ở nửa cầu

Bắc, các nước theo dương lịch tính thời gian bắt đầu và kết

thúc các mùa có khác một số nước quen dùng âm lịch ở

ChâuÁ

Nước ta nằm ở khu vực nhiệt đới, quanh năm nóng, sự

phân hoá ra bốn mùa không rõ rệt Ở miền Bắc, tuy cũng có

bốn mùa, nhưng hai mùa xuân và thu chỉ là những thời kì

chuyển tiếp ngắn Ở miền Nam, hầu như nóng quanh năm,

chỉ có hai mùa: một mùa khô và một mùa mưa

IV Đánh giá:

PHIẾU HỌC TẬP

- Trong các câu hỏi dưới đây, hãy chọn một câu trả lời thích hợp nhất:

1.Chuyển động tịnh tiến của Trái Đất quanh Mặt Trời được hiểu là:

a) Chuyển động tự quay của Trái Đất đồng thời với chuyển động quay quanh Mặt Trời b) Chuyển động mà hướng tự quay của Trái Đất trùng với hướng chuyển động của TráiĐất quanh Mặt Trời

c) Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời mà trục của Trái Đất vẫn giữ nguyên độnghiêng và hướng nghiêng

d) Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời theo quỹ đạo hình elip gần tròn,

2.Trong khi chuyển động quanh Mặt Trời, trục của Trái Đất:

a) Giữ nguyên độ nghiêng và hướng nghiêng

b) Giữ nguyên độ nghiêng những hướng nghiêng thay đổi

c) Thay đổi độ nghiêng nhưng không đổi hướng

d) Độ nghiêng và hướng nghiêng đều bị thay đổi

3.Thời gian để Trái Đất chuyển động một vòng quanh Mặt Trời mất:

a) 365 ngày; b)365 ngày và 4 giờ

c) 365 ngày và 6 giờ; d) 364 ngày và 6 giờ

4.Trong khi Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời có lúc nửa cầu Bắc, có lúc nửa cầu Namngả về phía Mặt Trời là do:

a) Trục Trái Đất nghiêng một góc 66°33´ với mặt phẳng quỹ đạo

b) Trái Đất quay quanh Mặt Trời và trục Trái Đất nghiêng

c) Trái Đất có hình tựa cầu và quay quanh Mặt Trời

d) Trục Trái Đất nghiêng và không đổi hướng trong khi chuyển động

5.Trong khi chuyển động quanh Mặt Trời, trục Trái Đất:

a) Luôn nghiêng về một hướng

b) Nghiêng và đổi hướng

c) Luôn thẳng đứng

d) Lúc ngả về phía này lúc ngả về phía kia

6.Vào ngày 21-3 và 23-9, trên Trái Đất có hiện tượng:

a) Giữa hai chí tuyến nhận được lượng nhiệt Mặt Trời và ánh sáng nhiều nhất

b) Hai bán cầu nhận được lượng nhiệt Mặt Trời và ánh sáng như nhau

c) Bán cầu Bắc nhận được lượng nhiệt Mặt Trời và ánh sáng nhiều hơn bán cầu Nam d) Bán cầu Nam nhận được lượng nhiệt Mặt Trời và ánh sáng nhiều hơn bán cầu Bắc

Trang 32

- Biết được ngày đêm trênh lệch là hệ quả của sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt trời

- Có khái niệm về các đường chí tuyến bắc, chí tuyên nam, vòng cực bắc, vòng cực nam

? Sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời diễn ra như thế nào? Sinh ra những hệ quả

- Khi chuuyển động trên quĩ đạo trục Trái Đất có độ nghiêng và hướng nghiêng không đổi

so với mặt phảng quĩ đạo nên sinh ra các mùa trong năm

- Sự phân bố ánh sáng, lượng nhiệt và cách tính mùa ở hai nửa cầu bắc và nam hoàn toàntrái ngược nhau

2 Bài mới:

Trang 33

- Ngoài hiện tượng của các mùa, sự chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời còn sinh rahiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau và hiện tượng số ngày có ngày, đêm dàisuốt 24 giờ ở các miền cực thay đổi theo mùa.

- GV: Hướng dẫn hs quan sát H24 SGK phóng to Trong khi

quay xung quanh Mạt Trời Trái Đất luôn chỉ được chiếu sáng

một nửa

? Vì sao trục Trái Đất và đường phân chia sáng tối không

trùng với nhau?

- HS: Vì khi chuyển động trên quĩ đạo trục Trái Đất luôn

nghiêng theo một hướng

? Ở vị trí ngày 22/6 nửa cầu nào ngả nhiều về phía Mặt Trời

hơn?

- HS: Nửa cầu bắc

? Ánh sáng Mặt Trời chiếu vuông góc với vĩ tuyến bao nhiêu

độ, đó là đường gì?

- HS: Vĩ tuyến 23o27’đó là đường chí tuyến bắc

- GV: Hướng dẫn hs nhận xét khoảng được chiếu sáng và

khoảng nằm trong bóng tối ở nửa cầu bắc

? So sánh và rút ra nhận xét?

- HS: Khoảng được chiếu sáng rộng hơn khoảng nằm trong

bóng tối Ngày dài hơn đêm

? Ở vị trí ngày 22/12 ánh sáng Mặt Trời chiếu vuông góc với

mặt đất ở vĩ tuyến nào, đố là đường gì?

- HS: Ở vĩ tuyến 23o27’ nam đó là đường chí tuyến nam

? So sánh khoảng được chiếu sáng và khoảng nằm trong bóng

tối ở nửa cầu nam?

- HS: Khoảng được chiếu sáng rộng hơn, ngày dài hơn

? Nhậnn xét độ dài ngày và đêm ở các vị trí A,B,C A’,B’,C’?

- HS: Càng xa xích đạo về hai cực độ dài ngày và đêm càng

biểu hiện rõ rệt

? Dựa vào H24 SGK cho biết độ dài của ngày và đêm trên

1 Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất.

- Trong khi chuyển độngquanh Mặt Trời trục TráiĐất vẫn giữ nguyên hướngnghiêng và góc nghiêng.Đường phân chia sáng tốikhông trùng với nhau

- Các địa điểm ở nửa cầuBắc và Nam có hiện tượngngày đêm dài ngắn khácnhau theo vĩ độ

Trang 34

đường xích đạo ở vị trí 22/6 và 22/12?

- HS: Độ dài ngày và đêm ở xích đạo bằng nhau

? Dựa vào H25 SGK hãy cho biết điểm D và D’ nằm trên

đường vĩ tuyến bao nhiêu độ, đó là đường gì?

- Ở các vĩ tuyến 66o33’ (Vòng cực) là những đường giới hạn

rộng nhất của những vùng có hiện tượng ngày đêm dài 24 giờ

và thay đổi từ một ngày đến 6 tháng

- Các địa điểm nằm trênđường xích đạo quanh nămlúc nào cũng có ngày đêmdài ngắn như nhau

2 Ở hai miền cực số ngày

có ngày, đêm dài suốt 24 giờ.

- Các địa điểm nằm từ vĩ

độ 66o33’ Bắc và Nam đếncực có số ngày có ngày vàđêm dài 24 giờ dao độngtheo mùa từ một ngày đến

6 tháng

IV Đánh giá:

PHIẾU HỌC TẬP

- Trong các câu hỏi dưới đây, hãy chọn một câu trả lời thích hợp nhất

1.Vào ngày Xuân phân (21-3), độ dài ngày đêm ở:

a) Hai bán cầu bằng nhau

b) Bán cầu Bắc dài hơn bán cầu Nam

c) Bán cầu Nam dài hơn bán cầu Bắc

d) Từ xích đạo đến hai chí tuyến lớn nhất

2.Hiện tượng ngày đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên Trái Đất do:

a) Nửa cầu nào ngả về phía Mặt Trời

b) Trục Trái Đất nghiêng

c) Ánh sáng Mặt Trời chỉ chiếu được ở Bán cầu Bắc

d) Ánh sáng Mặt Trời chỉ chiếu được ở Bán cầu Nam

3.Vào ngày Đông chí (22-12), độ dài ngày đêm ở:

a) Hai bán cầu bằng nhau

b) Bán cầu Bắc dài hơn bán cầu Nam

Trang 35

c) Bán cầu Nam dài hơn bán cầu Bắc.

d) Từ xích đạo đến hai chí tuyến lớn nhất

4.Nơi nào trên Trái Đất quanh năm có độ dài ngày đêm bằng nhau:

a) Chí tuyến Bắc; b) Chí tuyến Nam

c) Xích đạo; d) Hai cực

- Biết lớp vỏ Trái Đất được cấu tạo bởi bẩy địa mảng lớn và một số địa mảng nhỏ, các địamảng luôn dịch chuyển có thể tách xa nhau hoăc sô chờm lên nhau tạo nên các dãy núi ngầmdưới đáy đại dương hoặc các dãy núi ven bờ lục địa, sinh ra các hiện tượng núi lửa và độngđất

2 Kĩ năng:

- Dựa vào tranh vẽ trình bầy được cấu tạo trong của Trái Đất

- Dựa vào lược đồ các địa mảng chỉ ra hướng dịch chuyển của các địa mảng và các hiệntượng đi kèm theo

II Phương tiện dạy học cần thiết:

- Tranh vẽ cấu tạo bên trong của Trái Đất

- H27 SGK Phóng to

1 Kiểm Tra bài cũ:

? Hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa thay đổi theo vĩ độ như thế nào?

- Trong khi quay quanh Mặt Trời Trái Đất có lúc chhúc nửa cầu bắc, có lúc ngả nửa cầunam về phía Mặt Trời Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục Trái Đất nên các địađiểm ở nửa cầu bắc và nửa cầu nam có hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo vĩ độ

- Càng xa xích đạo về hai cực hiện tượng ngày đêm dài ngắn càng trênh lệch

2 Bài mới:

Trang 36

- Trái Đất được cấu tạo ra sao và bên trong nó gồm những gì? Đó là vấn đề mà từ xưa conngười vẫn muốn tìm hiểu Ngày nay, nhờ có sự phát triển của khoa học kỹ thuật, con người đãbiết bên trong Trái Đất gồm có mấy lớp, đặc điểm của chúng ra sao và sự phân bố các lục địacũng như đại dương trên vỏ Trái Đất như thế nào?

- GV: Tìm hiểu cấu tạo bên trong của Trái Đất là một vấn

đề rất khó khăn Với trình độ kĩ thuật hiện tại, con người chỉ

mới khoan sâu vào lòng đất được 15.000 m Vì vậy, để

nghiên cứu được các lớp đất sâu hơn, người ta phải dùng

các phương pháp nghiên cứu gián tiếp

- GV: Treo H 26 phóng to hướng dẫn hs quan sát

? Quan sát trên hình vẽ cho biết cấu tạo trong của Trái Đất

? Quan sát trên hình vẽ em có nhận xét gì về độ dày của lớp

vỏ Trái Đất so với các lớp ở bên trong?

- HS: Mỏng hơn rất nhiều chỉ bằng 1% thể tích và 5% khối

lượng của các lớp bên trong

? Vậy lớp vỏ Trái Đất có vai trò như thế nào đối với đời

sống sinh hoạt của con người?

- GV: Lớp vỏ Trái Đất được cấu tạo bởi một số địa mảng

nằm kề nhau

Mỗi địa mảng là một khối riêng phần cao là lục địa, phần

thấp là đáy đại dương chúng luôn ở trạng thái dịch chuyển

? Hãy đọc tên các địa mảng?

1 Cấu tạo bên trong của Trái Đất.

- Cấu tạo trong của Trái Đấtgồm ba lớp Ngoài cùng làlớp vỏ, ở giữa là lớp trunggian, trong cùng là lớp lõi

2 Cấu tạo của lớp vỏ Trái Đất.

- Vỏ Trái Đất là lớp mỏngnhất nhưng lại hết sức quantrọng vì đó là nơi tồn tại cácthành phần tự nhiên củaTrái Đất như không khí,nước, các sinh vật và cả xãhội loài người

Trang 37

- HS: Mảng Bắc Mĩ, Nam Mĩ, mảng Phi

? Các mảng luôn dịch chuyển vậy chhúng dịch chuyển theo

những hướng nào?

- HS: Chúng dịch chuyển theo hai chiều có thể tách xa nhau

hoặc xô vào nhau

? Quá trình dịch chuyển đó gây ra hậu quả gì?

- HS: Tách xa nhau vật chất ở dưới sâu trào lên tạo thành

các dãy núi ngầm dưới đáy đại dương, xô vào nhau nén ép

tạo thành các dãy núi trên đất liền, đi kèm theo các hiện

tượng đó là động đất và núi lửa

- Các địa mảng luôn dịchchuyển rất chậm, các địamảng có thể xô vào nhauhoạc tách xa nhau

b) Nhiệt độ tối đa không quá 4.7000C

c) Trạng thái rắn ở ngoài, lỏng ở trong

d)Cả ba ý trên đều đúng

4 Vỏ Trái Đất được tạo thành bởi:

a) Các loại đất; b) Các loại cát, sét

c) Các loại đá; d) Các loại sinh vật

5.Lớp vỏ Trái Đất là nơi rất quan trọng vì:

a) Có cấu tạo rất rắn chắc

b) Là lớp áo giáp bao bọc toàn bộ Trái Đất

c) Là nơi tồn tại của các thành phần tự nhiên, nơi sinh sống, hoạt động của xã hội loàingười

d) Cả ba ý trên đều đúng

6 Măcma là chất đá cháy lỏng từ lớp:

a) Lớp vỏ Trái Đất; b) Lớp vỏ lục địa

c) Lớp trung gian; d) Lớp nhân

7 Kết quả của hai địa máng khi xô vào nhau:

Trang 38

a) Hình thành dãy núi ngầm dưới đại dương.

b) Đá bị nén ép, nhô lên thành núi, kèm theo động đất, núi lửa

c) Đại dương mở rộng

d) Lục địa bào mòn

- Rèn kĩ năng xác định vị trí của các lục địa, đại dương trên bản đồ

- Rèn kĩ năng đọc phân tích bảng số liệu

- Bản đồ thế giới

III Tiến trình thực hiện bài mới:

1 Kiểm tra bài cũ.

- Kết hợp trong quá trình thực hành

2 Bài mới.

- Phần lớn các lục địa đều tập trung ở nửa cầu Bắc, còn các đại duơng phân bố chủ yếu ởnửa cầu Nam Chính vì vậy nên người ta thường gọi nửa cầu Bắc là "lục bán cầu" và nửa cầuNam là " thủy bán cầu"

- GV: Dùng bản đồ tự nhiên thế giới chỉ vị trí các lục địa và các đại dương trên thế giới

* Bài tập 1

? Cho biết diện tích lục địa và diện tích đại dương ở nửa cầu bắc?

- HS: Diện tích lục địa là 39,4 % Diện tích đại dương là 60,6%

? Tỉ lệ diện tích lục địa và đại dương ở nửa cầu nam?

- Diện tích lục địa là 19% Đại dương là 81%

* Bài tập 2

- Hãy quan sát trên bản đồ thế giới và cho biết

Trang 39

? Trên thế giới gồm có những lục địa nào Hãy chỉ trên bản đồ treo tường?

- HS: Thực hiện trên bản đồ treo tường

Lục địa Á-Âu, lục địa Phi, lục địa Bắc Mĩ, lục địa Nam Mĩ, lục địa Nam Cực và lục địa Ô-trây-lia

? Lục địa nào có diện tích lớn nhất nằm ở nửa cầu nào? lục địa nào nhỏ nhất nằm ở nửa cầu nào?

- Lục địa Á-Âu có diện tích rộng lớn nhất rên thế giới diện tích bằng 50,7tr km2 nằm ở nửacầu bắc

- Lục địa Ô-trây-lia có diện tích nhỏ nhất 7,6 triệu km2 nằm ở nửa cầu Nam

? Các lục địa nào nằm hoàn toàn ở nửa cầu bắc, nửa cầu nam?

- Nằm hoàn toàn ở nửa cầu bắc là lục địa Á-Âu và lục địa bắc mĩ Nàm hoàn toàn ở nửacầu nam là lục địa Ô-trây-lia và lục địa nam cực

* Bài tập 3

- Hãy quan sát H29 và cho biết

? Rìa lục địa gồm những bộ phận nào cho biết độ sâu của từng bộ phận?

- HS: Rìa lục địa gồm thềm lục địa có độ sâu 0 – 200 m

Sườn lục địa có độ sâu từ 200 – 2500 m

- GV: Ở những độ sâu lớn hơn người ta gọi là đáy đại dương

* Bài tập 4

- Dựa vào bảng số liệu SGK trang 35 hãy cho biết

? Nếu tổng diện tích Trái Đất là 510 triệu km 2 thì diện tích các đại dương chiếm bao nhiêu %?

- HS: 179,6 + 93,4 + 74,9 + 13,1 = 361.000.000 km2

(361.000.000 : 510.000.000) 100 = 70,8%

Diện tích đại dương chiếm 70,8% diện tích bề mặt Trái Đất

? Tên của bốn đại dương lớn Đại dương có diện tích lớn nhất, nhỏ nhất băng bao nhiêu

km 2 ?

- HS: Thái Bình Dương, Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Bắc Băng Dương

- Đại dương có diện tích lớn nhất là Thái Bình Dương 179,6 triệu km2

- Đại dương có diện tích nhỏ nhất là Bắc Băng Dương 13,1 triệu km2

IV Đánh giá.

PHIẾU HỌC TẬP

- Trong các câu hỏi dưới đây hãy chọn một câu trả lời thích hợp nhất

1 Lục địa nằm hoàn toàn ở Bắc Bán Cầu là:

a) Lục địa Phi; b) Lục địa Nam Mĩ

c) Lục địa Á – Âu; d) Lục địa Ôxtrâylia

2.Lục địa có đường xích đạo đi qua gần chính giữa là:

a) Lục địa Ôxtrâylia; b) Lục địa Nam Mỹ

c) Lục địa Phi; d) Cả ba lục địa trên

3.Đặc điểm lục địa Âu - Á là:

a) Nằm hoàn toàn ở Nam bán cầu

b) Có diện tích lớn nhất

c) Có đường xích đạo đi qua gần chính giữa

d) Tiếp giáp với lục địa Phi và lục địa Ôxtrâylia

V Hướng dẫn học sinh học và làm bài ở nhà.

Trang 40

- GV: Nhận xét giờ thực hành

- Về chuẩn bị trước chương II Các thành phần tự nhiên của Trái Đất

Bài 12 “Tác động của nội lực và ngoại lửctong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất”

Ngày soạn: 13/12/06.

Ngày giảng: 15/12/06.

Tiết 14 TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC

TRONG VIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT

I Mục tiêu bài học:

- Sau bài học, học sinh cần

1 Kiến thức:

- Hiểu nguyên nhân của việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất là do tác động của nội lực

và ngoại lực Hai lực này luôn có tác động đối nghịch nhau

- Hiểu sơ lược nguyên nhân sinh ra và tác hại của các hiện tượng núi lửa và động đất

2 Kĩ năng:

- Dựa vào kiến thức đã học và tranh ảnh để trình bày lại được nguyên nhân hình thành bềmặt Trái Đất và cấu tạo của một ngọn núi lửa

- Kết hợp trong quá trình giảng bài mới

- GV: Hướng dẫn hs quan sát bản đồ tự nhiên thế giới Chú

ý đọc bảng chú giải về độ cao và độ sâu của địa hình và chỉ

các khu vực có địa hình đồi núi, đồng bằng, đáy đại dương

? Qua bản đồ em có nhận xét gì về địa hình bề mặt Trái

Đất?

- HS: Rất đa dạng có nơi là núi cao, có nơi là đồng bằng,

có nơi thấp hơn mực nước biển

? Vậy nguuyên nhân nào làm cho bề mặt địa hình có đặc

điểm đó?

1 Tác động của nội lực

Tiêu đề	Bài Mở Đầu
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Địa lý
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	94
Dung lượng	1,02 MB