Qua những tác phẩm văn thơ cổ đã học Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Côn Sơn ca, Qua đèo Ngang…, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.. Xác định yêu cầu: - Thể loại: chứng mi
Trang 1ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 9
NĂM HỌC 2008 – 2009
Thời gian 120 phút
-o0o -Đề bài: (10 điểm)
Có ý kiến cho rằng: “Cảm hứng yêu nước và tự hào dân tộc được thể hiện rất phong phú và đa dạng trong văn học thời phong kiến” Qua những tác phẩm văn thơ cổ đã học (Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo, Côn Sơn ca, Qua đèo Ngang…), em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM
A Đáp án:
I Xác định yêu cầu:
- Thể loại: chứng minh
- Nội dung: Cảm hứng yêu nước và tự hào dân tộc trong văn học thời phong kiến.
II Dàn bài:
1 Mở bài:
- Giới thiệu chung về cảm hứng yêu nước và tự hào dân tộc thể hiện trong các tác phẩm văn học thời phong kiến
- Dẫn nguyên văn ý kiến
2 Thân bài:
- Khẳng định ý kiến trên là hoàn toàn đúng đắn
- Lấy dẫn chứng trong các tác phẩm văn học cổ để chứng minh: Cảm hứng yêu nước và tự hào dân tộc được thể hiện ở các nội dung:
a Khẳng định độc lập, chủ quyền và lãnh thổ của đất nước
+ Nam quốc sơn hà: Mở đầu bài thơ tác giả khẳng định sông núi của nước Nam là do vua Nam làm chủ, điều đó đã được ghi ở sách trời Câu thơ có màu sắc mê tín, định mệnh song vẫn nổi lên ý nghĩa là nước Nam là nước có độc lập chủ quyền lãnh thổ riêng
Nam quốc sơn hà nam đế cư Tiệt nhiên định phận tại thiên thư +Bình Ngô đại cáo: Mở đầu bài cáo, Nguyễn Trãi khẳng định quyền độc lập tự chủ của dân tộc ta dựa vào 5 yếu tố : có nền văn hiến riêng, lãnh thổ riêng, có phong tục riêng, lịch sử riêng, có các triều đại chủ quyền riêng
Trang 2Như nước Đại Việt ta từ trước Vốn xưng nền văn hiến đã lâu Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác Từ Triệu , Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập Cùng Hán , Đường, Tống , Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương
b Yêu mến tự hào về vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước, của những chiến thắng oai hùng, quyết tâm xây dựng đất nước:
Côn Sơn có suối nước trong
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai…
(Côn Sơn ca – Nguyễn Trãi) Bước tới đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá lá chen hoa
(Qua đèo Ngang – Bà Huyện Thanh Quan) Đoạt sóc Cương Dương độ
Cầm Hồ Hàm Tử quan Thái bình tu trí lực Vạn cổ thử giang san
(Phò giá về kinh – Trần Quang Khải)
c Tố cáo tội ác của giặc đối với nhân dân ta, đất nước ta
- Hịch tướng sĩ:
+ Vạch trần bản chất cầm thú của giặc , coi chúng như loài thú dữ dơ bẩn, độc ác : cú diều, dê chó, hổ đói
+Lên án thái độ, hành vi khinh mạn, hống hách ngạo ngược và lòng tham khôn cùng của giặc “Đi lại nghênh ngang”, “uốn lưỡi cú diều”, “sỉ mắng triều đình”, “đòi ngọc lụa”, “thu bạc vàng”, “nuôi hổ đói”
- Bình Ngô đại cáo: Nguyễn Trãi đã vạch trần tội ác chồng chất của giặc Minh đối với nhân dân ta:
“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn Vùi con đỏ dưới hầm tai vạ
d Quyết tâm xả thân chiến đấu bảo vệ, giữ gìn non sông đất nước
- Nam quốc sơn hà : Kẻ thù không được xâm phạm đến bờ cõi, nếu xâm phạm thì sẽ phải chuốc lấy thất bại thảm hại
Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư
Trang 3- Hịch tướng sĩ: “Chỉ căm tức chưa được xả thịt lột da, nuốt gan uống máu quân thù, dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa ta cũng vui lòng”
3.Kết bài:
- Khẳng định giá trị của cảm hứng yêu nước và tự hào dân tộc trong các tác phẩm văn học phong kiến
- Liên hệ thực tế ngày nay
B BIỂU ĐIỂM
- 9- 10 điểm: Bài viết đúng thể loại, đủ nội dung, dẫn chứng tiêu biểu,
diễn đạt trôi chảy mạch lạc, bố cục rành mạch hợp lí, không sai lỗi chính tả
- 7 - 8 điểm: Bài viết khá, đủ hai phần ba ý, dẫn chứng khá tiêu biểu, diễn
đạt tương đối trôi chảy mạch lạc, bố cục đủ ba phần, sai dưới 5 lỗi chính tả
- 5 - 6 điểm: bài viết đúng thể loại, đủ một nửa số ý, có dẫn chứng thơn
văn, diễn đạt đôi chỗ còn lủng củng, bố cục đủ ba phần, sai trên 10 lỗi chính tả
- 3 – 4 điểm: Bài viết chưa đúng thể loại, nội dung sơ sài, diễn đạt lủng
củng, bố cục chưa rõ ràng, sai chính tả nhiều
- 1- 2 điểm: Viết lạc đề hoặc chỉ viết được một đoạn văn ngắn
- 0 điểm: Bỏ giấy trắng
Qui Nhơn, ngày 17/ 9/ 2008
Người ra đề
Phan Thu Hường