ĐỀ TÀI: RÈN LUYỆN KỸ NĂNG VỆ SINH VÀ CHĂM SÓC CHO TRẺ Giáo viên là hạt nhân trong việc nâng cao hiệu quả chất lượng, công tác giáo dục, là cầu nối giữa nhà trường và gia đình, là người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ. Vai trò quan trọng đó đòi hỏi người giáo viên phải có chuyên môn, nghiệp vụ, có kinh nghiệm, có phẩm chất đạo đức tốt, biết tìm ra những đặc điểm của trẻ để có phương pháp tác động phù hợp thúc đẩy sự phát triển của trẻ. Giáo viên cần có năng lực sư phạm, phát huy đúng vai trò trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện công tác chăm sóc và vệ sinh cho trẻ mầm non. Vì vậy thực trạng công tác chăm sóc và vệ sinh cho trẻ mầm non là vô cùng quan trọng và mang tính cấp thiết.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HUẾ KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
-BÀI THU HOẠCH HỌC PHẦN: RÈN LUYỆN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM 2
ĐỀ TÀI: RÈN LUYỆN KỸ NĂNG
VỆ SINH VÀ CHĂM SÓC CHO TRẺ
Sinh viên thực hiện: Trần Thị Minh Trang
Lớp: MN2A
Mã sinh viên: 16S9021175
Huế, ngày 22 tháng 12 năm 201 7
Trang 2A. MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của vấn đề.
Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, đặt nềnmóng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm mỹ cho trẻ em.Những kỹ năng mà trẻ được tiếp thu qua chương trình chăm sóc giáo dục mầm non sẽ lànền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ Chất lượng chăm sóc giáo dụctrẻ ở trường mần non có vai trò và tác động rất to lớn đến chất lượng các bậc học tiếptheo Trường mầm non có nhiệm vụ quan trọng trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáodục trẻ, hình thành cho trẻ những thói quen học tập, sinh hoạt hằng ngày, các kỹ năngphát triển bản thân,…
Muốn trẻ có thể phát triển được nhân cách một cách toàn diện, không chỉ giáo viêngiảng dạy mà sự phối hợp giữa nhà trường và giáo viên, giữa giáo viên và phụ huynh trẻcũng đóng vai trò rất quan trọng Nhà trường nên tạo một môi trường thân thiện, đầy đủ
cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ giáo viên, nhân viên yêu nghề có tinh thần trách nhiệm, kĩnăng để tạo nên một môi trường học tập tín nhiệm đối với mọi người Nhà trường, giáoviên cần đảm bảo là tại trường trẻ được chăm sóc, giáo dục, học tập, vui chơi một cáchthỏa mái, không có mối nguy hiểm nào và phải đảm bảo được trẻ phát triển toàn diện về
cả thể chất lẫn tinh thần Để làm được điều đó thì nhà trường và đặc biệt là giáo viênđứng lớp cần phải có trách nhiệm, chuyên môn, biết cách tổ chức và quản lí nhóm lớpcủa mình, lập ra kế hoạch, chế độ sinh hoạt phù hợp cho trẻ ở mỗi độ tuổi khác nhau.Giáo viên là hạt nhân trong việc nâng cao hiệu quả chất lượng, công tác giáo dục, làcầu nối giữa nhà trường và gia đình, là người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáodục trẻ Vai trò quan trọng đó đòi hỏi người giáo viên phải có chuyên môn, nghiệp vụ, cókinh nghiệm, có phẩm chất đạo đức tốt, biết tìm ra những đặc điểm của trẻ để có phươngpháp tác động phù hợp thúc đẩy sự phát triển của trẻ Giáo viên cần có năng lực sư phạm,phát huy đúng vai trò trách nhiệm của mình trong quá trình thực hiện công tác chăm sóc
và vệ sinh cho trẻ mầm non
Vì vậy thực trạng công tác chăm sóc và vệ sinh cho trẻ mầm non là vô cùng quantrọng và mang tính cấp thiết
Trang 32. Giới thiệu về trường mầm non Phú Hội
Trường MNPhú Hội được sáp nhập giữa 2 trường MN Phú Hội Và MN Vĩnh Lợi Vàonăm 2008 Trường được xây dựng mới hoàn toàn vào năm 2009 đến tháng 5/2009 đượcđưa vào sử dụng, địa điểm tại số 10 Võ Thị Sáu
Hiện tại trường Mầm non Phú Hội có 2 cơ sở (Cơ sở 1 số 10 Vố Thị Sáu — Cơ sở 2 số
26 Lê Quý Đôn)
a Hệ thống tổ chức của nhà trường
− Hội đồng trường: gồm 7 thành viên
− Hội đồng thi đua khen thướng: Được thành lập khi tổ chức các phong trào thi đua hoặcxét kỹ luật
− Hoạt động của tổ chức cơ sở Đảng: Gồm có 16 Đảng viên chính thức trực thuộc Đảng bộPhường Phú Hội
− Hoạt động của tổ chức Công đoàn: Có 52 đoàn viên Công đoàn
− Chi đoàn Thanh niên cs Hồ Chí Minh: Hiện tại chi đoàn thanh niên có 21 đoàn viên
− Hoạt động của BĐDCMTE: Toàn trường có 26 thành viên trong BĐD/13 nhóm lớp CóBĐDCMTE gồm 3 thành viên hoạt động theo quy chế, điều lệ và kế hoạch của hội
− 100% nhóm lớp, bộ phận đủ đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị phục vụ cho cô và trẻ, đồdùng thiết bị được bảo quản tốt, sử dụng đúng mục đích có hiệu quả
Trang 4− Trường có đủ các phòng chức năng trong đó: 01 phòng hiệu trưởng; 01 phòng phó hiệutrưởng, 01 phòng y tế; 01 phòng truyền thống; 01 phòng năng khiếu; 01 phòng giáo dụcthể chất; 01 phòng hành chính; 01 bếp ăn bán trú; 01 nhà để xe cho giáo viên.
− Sân chơi có đầy đủ các trò chơi ngoài trời, vận động cho trẻ:
Từ những đặc điểm trên, trường MN Phú Hội có những khó khăn, thuận lợi sau:
B NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
Chất lượng giáo dục quyết định sự hình thành và phát triển nhân cách con người Cóthể nói nhân cách con người trong tương lai như thế nào phụ thuộc lớn vào sự giáo dụccủa trẻ trong trường mầm non
Trường mầm non là ngôi nhà thứ hai của trẻ, là nơi ươm mầm những thế hệ trẻ làchủ nhân và là tương lai của đất nước.Vì vậy cần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ toàndiện về Đức - Trí - Thể - Mỹ và lao động ,với nhiệm vụ là cán bộ quản lý của nhà trường,chỉ đạo hoạt động chuyên môn, việc xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện theo kếhoạch, chỉ đạo thực hiện kiềm tra, đánh giá sự phát triển về giáo dục của trẻ, phươngpháp dạy của giáo viên, đánh giá, khảo sát chất lượng giáo dục, xây dựng kỷ cương, nềnếp trong nhà trưởng, phát huy tinh thần tự học, tự bồi dưỡng; Nâng cao năng lực sưphạm, chỉ đạo thực hiện giáo dục một cách khoa học nhẳm thực hiện tốt nhiệm vụ giáodục trẻ, chăm sóc trẻ đáp ứng với yêu cầu đổi mới trong thời kỳ công nghiệp hỏa, hiệnđại hóa đất nước
Nội dung giáo dục mầm non phải bảo đảm phù hợp với sự phát triển tâm sinh lýcủa trẻ em, hài hòa giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục; giúp trẻ em phát triển cơ thểcân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn (Điều 22 - Luật giáo dục, 2005)[29]
Trang 5Hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ bao gồm: chăm sóc dinh dưỡng; chăm sóc giấcngủ; chăm sóc vệ sinh; chăm sóc sức khoẻ và đảm bảo an toàn (Điều 24 số 05/2014/TT-BGD).
Việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ được tiến hành thông qua các hoạt động theo quyđịnh của chương trình giáo dục mầm non
Hoạt động CSND trẻ MN là quá trình tác động lên cơ thể trẻ trong độ tuổi từ 3tháng đến 6 tuổi một cách khoa học hợp lý, phù hợp với sự phát triển tâm sinh lý của trẻ
em, hài hoà giữa nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dụcgiúp trẻ phát triển giúp trẻ em pháttriển cơ thể cân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn Trẻ có năng sống phù hợp với lứa tuổi; giúptrẻ em biết kính trọng, yêu mến, lễ phép với ông bà, cha mẹ, thầy giáo, cô giáo; yêu quýanh, chị, em, bạn bè; thật thà, mạnh dạn, tự tin và hồn nhiên, yêu thích cái đẹp; ham hiểubiết, thích đi học
II Thực trạng
1 Tổ chức hoạt động ăn cho trẻ mầm non
1.1 Hệ thống nhà bếp ở trường mầm non
1.1.1 Những vấn đề chung về hệ thống nhà bếp ở trường mầm non
Theo Điều lệ Trường mầm non (Ban hành kèm theo Quyết định số 14 BGDĐT
/2008/QĐ-ngày 07 tháng 4 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo), Chương IV, Điều 29Điều 29 Nhà bếp
1 Đảm bảo 0,3- 0,35m2 cho một trẻ Gồm có khu sơ chế, khu chế biến, khu nấu ăn,khu chia thức ăn; được thiết kế và tổ chức theo dây chuyền hoạt động một chiều
2 Nhà bếp có các thiết bị sau đây:
- Có đầy đủ đồ dùng phục vụ trẻ em ăn bán trú tại trường; Có dụng cụ chế biến thựcphẩm đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm;
- Có tủ lạnh để lưu mẫu thực phẩm của trẻ em ăn bán trú; Có đủ nước sử dụng, chấtlượng nước phải được cơ quan Y tế kiểm định;
- Đảm bảo việc xử lí các chất thải đúng quy định; Đảm bảo yêu cầu phòng chốngcháy nổ
Trang 6* Hệ thống nhà bếp ở trường mầm non được xây dựng theo hình thức bếp mộtchiều Đây là hình thức được phân bố một cách hợp lý, đảm bảo đầy đủ các yếu tố phục
vụ cho việc tổ chức bữa ăn cho trẻ Nguyên tắc một chiều là nguyên tắc sắp xếp các côngđoạn của quá trình sản xuất saocho nguyên vật liệu sau khi ra khỏi kho qua thứ tự lầnlượt các công đoạn đó đến khi tạo thành sản phẩm thì không quay lại công đoạn đã qua
Hệ thống bếp một chiều được xây dựng nhằm thúc đẩy chuyên môn hoá sản xuất, nângcao kỹ năng, kỹ sảo cho người lao động, góp phần nâng cao năng suất lao động và chấtlượng , đảm bảo sản phẩm, giúp cho công tác bộ phận quản lý sản xuấtt chế biến được dễdàng hơn Đặc biệt nguyên tắc này đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm rất cao Từ việcnhập nguyên vật liệu > Sơ chế > Cắt thái > Tẩm ướp > Chế biến nhiệt > Phân phối sảnphẩm > Phòng ăn
1.1.2 Thực trạng hệ thống nhà bếp ở trường mầm non Phú Hội
Trường mầm non Phú Hội có hệ thống nhà bếp đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn củađiều lệ trường mầm non Nhà bếp thông thoáng, sạch sẽ, các thiết bị đồ dùng mới và hiệnđại Khuôn viên nhà bếp của trường luôn đảm bảo đủ ánh sáng, xa nhà vệ sinh
• Thiết kế xây dựng nhà bếp.
Nhà bếp trường mầm non Phú Hội có diện tích 65m^2 ,được xây dựng và thiết kếtheo kiểu một chiều, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm Thiết kế xây dựng nhà bếp theohướng một chiều rất phù hợp với không gian nhà bếp tương đối hẹp
Nhà bếp được thiết kế theo kiểu một chiều nên được chia làm các khu nhỏ khácnhau và được đi theo một chiều tránh việc lây nhiễm chéo , đảm bảo an toàn vệ sinh thựcphẩm Nhà bếp gồm có các khu sau: Lối vào Kho LTTP Khu tiếp nhận thực phẩm Khu sơ chế thực phẩm Khu chế biến Khu chia thức ăn Lối ra Nó gồm có 3 khuvực chính đó là khu vực sơ chế thức ăn, khu vực chế biến thức ăn và khu vực phân phốithức ăn Các khu vực được xây dựng nối liền nhau và có vạch ngăn cách
Trang 7Khu vực chế biến thức ăn được trang bị rất nhiều dụng cụ, thiết bị khá hiện đại, đảmbảo vệ sinh , đồng thời nhà bếp được trang bị những chiếc máy xay thịt , cá phục vụ chobữa ăn của trẻ Khu vực này có 3 bếp gas, máy hấp cơm, máy lọc nước, bảng thực đơntrong tuần của trẻ Phía bên trên các chiếc máy thông gió , giúp cho bếp được thoáng khíhơn Dụng cụ chế biến đảm bảo sạch sẽ, nguyên vẹn, đẹp, không hư hỏng, chủ yếu là đồinox an toàn về vệ sinh thực phẩm.
Khu vực phân phối thức ăn – khu vực phân chia thức ăn đến các lớp Trong khu vụcnày có 2 tủ kính, máy sấy khô chén bát , bảng những món ăn thường gặp và bảng côngkhai tài chính cũng như “món ăn hôm nay của trẻ” 2 tủ kính được phân chia thành nhiềungăn, mỗi ngăn đựng các dụng cụ ăn của mỗi lớp riêng biệt và được vệ sinh thườngxuyên nên luôn đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm
Trang 8• Nhân viên nhà bếp
Nhà trường đã phân công 6 nhân viên làm ở khuôn viên nhà bếp, chia thành 3 khuvưc Cứ 2 nhân viên làm một khâu, nhưng nếu lúc ít người thì phải làm xong khâu này rồimới làm sang khâu khác
Các nhân viên luôn có sức khỏe tốt, không mắc các bệnh truyền nhiễm, có thao tácđúng nguyên tắc về vệ sinh Nhà trường thường xuyên tổ chức cho các giáo viên và nhânviên trong trường khám sức khỏe định kỳ Các nhân viên luôn được trang bị các kiến thứccần thiết về vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảo mũ, tạp dề, găng tay, khẩu trang đầy đủ
và sạch sẽ trong khi làm việc
• Vệ sinh an toàn thực phẩm tại nhà bếp
Việc vệ sinh an toàn thực phẩm tại nhà bếp luôn được nhà trường chú trọng hàngđầu, đặc biệt trong việc lựa chọn, vận chuyển và bảo quản
Nhà trường có hệ thống mua và nhận lương thực, thực phẩm rất đảm bảo và an toàn.Nhà trường đã kí hợp đồng với trung tâm thực phẩm Thực phẩm được lấy có nguồn gốc
và có giấy kiểm định An toàn thực phẩm của cơ quan chức năng
Các nhân viên luôn lựa chon các loại thực phẩm tươi sạch, được mua ở những nơi
uy tín Đối với thực phẩm thực vật, các nhân viên luôn chú trọng đến việc thực phẩmkhông chứa các chất độc hại, không phun thuốc trừ sâu hay thuốc kích thích tăngtrưởng,v.v… Đối với thực phẩm động vật, nhân viên luôn chọn những thực phẩm tươisống
Việc vận chuyển thực phẩm cũng được nhà trường chú trọng Thực phẩm sau khiđược lựa chọn kỹ càng sẽ vận chuyển về trường mầm non cẩn thận Kể cả việc vậnchuyển thức ăn đến các lớp cũng được các cô kiểm tra kỹ càng trước khi cho trẻ ăn
Trang 9Một phần quan trọng không thể thiếu đó là bảo quản thực phẩm Đối với thực phẩmchưa nấu, thực phẩm tươi được để vào tủ lạnh, thực phẩm động vật, thực vật để riêngbiệt; thực phẩm khô được để vào thùng, hộp đặt nơi cao ráo, thoáng khí Đối với thựcphẩm đã được nấu chín, nếu như chưa tới giờ ăn sẽ được đậy kín bằng màng bọc thựcphẩm.
1.1.3 Bài học kinh nghiệm
Sau khi được Ban Giam Hiệu trường mầm non Phú Hội tạo điều kiện cho chúng emđược vào tham quan nhà bếp,và được tự mình quan sát hệ thống bếp ở nhà trường Emnhận thấy rằng hệ thống bếp ở trường mầm non Phú Hội được trang bị và thiết kế mộtcách hiện đại, đảm bảo đầy đủ các yếu tố vệ sinh và đảm bảo an toàn
Khi xây dựng hệ thống nhà bếp nên và cần thiết xây dựng theo hệ thống một chiều.Trang bị đầy đủ các thiết bị cơ sở vật chất khi sơ chế cũng như chế biến hay làm cáccông đoạn khác nhau trong khu vực bếp thì cần đảm bảo vấn đề vệ sinh , đó là yếu tốhàng đầu Khi vào bếp phải mang khẩu trang , đội mũ, mang tập dề và vệ sinh tay trướckhi thực hiện các công đoạn
Bên cạnh những thuận lợi mà nhà bếp đang có thì vẫn có một số hạn chế nhỏ cầnđược khắc phục
1.2 Xây dựng thực đơn, lựa chọn thực phẩm và chế biến thức ăn cho trẻ
1.2.1 Những vấn đề chung về xây dựng thực đơn , lựa chọn thực phẩm và chế biến thức ăn cho trẻ
Dinh dưỡng là nhu cầu sống hàng ngày của con người Trẻ em cần dinh dưỡng đểphát triển thể lực và trí lực, người lớn cần dinh dưỡng để duy trì sự sống và làm việc.Tất
Trang 10cả chúng ta đều thấy rõ tầm quan trọng của việc ăn, uống đây là nhu cầu hàng ngày, mộtnhu cầu cấp bách , bức thiết không thể không có, không chỉ là giải quyết chống lại cảmgiác đói Ăn uống để cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động, ngoài ra thức ăn còncung cấp các axit amin, các Vitamin, chất khoáng là những chất cần thiết cho sự pháttriển của cơ thể duy trì các tế bào, tổ chức … Thật vậy nếu thiếu hoặc thừa các chất dinhdưỡng nói trên đều có thể gây bệnh hoặc ảnh hưởng bất lợi cho sức khỏe Muốn có một
cơ thể khỏe mạnh cần ăn uống hợp lý và được chăm sóc sức khỏe đầy đủ Ở trẻ em tuổi
cơ thể đang phát triển mạnh nhu cầu dinh dưỡng rất lớn, nếu thiếu ăn trẻ em sẽ là đốitượng đầu tiên chịu hậu quả về các bệnh về dinh dưỡng … Ăn uống là cơ sở của sứckhỏe, ăn uống theo đúng yêu cầu dinh dưỡng thì thể lực và trí tuệ phát triển tốt, trẻ emmạnh khỏe học giỏi thông minh
Để đáp ứng đầy đủ các nhu cầu thiết yếu về việc ăn uống của trẻ, đảm bảo chất lượngqua từng bửa ăn, chúng ta cần xây dựng thực đơn phù hợp và có cách lựa chọn thựcphẩm, chế biến thức ăn phù hợp
• Xây dựng thực đơn
Để xây dựng một thực đơn hợp lí chúng ta cần dựa vào một số nguyên tắc như sau:+ Đảm bảo đủ lượng calo:
Năng lượng được cung cấp chủ yếu từ bột đường (G) và chất béo (L):
G có nhiều ở trong các loại ngũ cốc và đường L có nhiều trong dầu mỡ và các loạihạt có tinh dầu – Khi xây dựng thực đơn cho trẻ ta nên chú ý kết hợp giữa hai loại thựcphẩm nhiều calo và thực phẩm ít calo với nhau để đảm bảo lượng calo cần thiết cho trẻmột ngày
− Cân đối tỷ lệ giữa các chất : P – L – G
Protein hết sức cần thiết cho sự phát triển trí tuệ của trẻ là nguyên liệu chủ yếu để xây dựng lên các tố chất trong cơ thể trẻ mầm non P có nhiều trong thịt , cá , trứng, sữa ,đậu ,lạc ,vừng
Lipid là nguồn cung cấp năng lượng , những loại thức ăn giàu L gồm dầu ăn, mỡ lợn, một
số loại thịt cá và một số loại hạt quả có nhiều tinh dầu
Glucid cung cấp lượng chủ yếu trong cơ thể G có nhiều trong gạo, bột mỳ, miến , đường, đậu …
Trang 11 Vì vậy trong bữa ăn của trẻ hàng ngày ta cần phải đảm bảo đầy đủ các loại thực phẩm Qua đó ta cần phải tính toán làm sao để cân đối giữa các chất : P – L -G theo tỷ lệ thích hợp của trẻ là : 14 -16 ; 18 – 20 , 64 – 68
− Thực đơn đa dạng phong phú , dùng nhiều loại thực phẩm:
Tất cả các chất dinh dưỡng đều hết sức cần thiết cho cơ thể trẻ ở lứa tuổi mầm non vìthế trong mỗi bữa ăn hàng ngày của trẻ ta phải kết hợp nhiều loại thực phẩm Mỗi loạithực phẩm lại cung cấp một số chất nhất định , cách tốt nhất để trẻ ăn đủ chất là phải đanxen thêm nhiều loại thực phẩm trong bữa ăn , có như vậy thực đơn mới phong phú đadạng
− Thực đơn theo mùa:
Ở lứa tuổi mầm non đòi hỏi nhu cầu dinh dưỡng và năng lượng cũng vô cùng quantrọng , vì thế khi chế biến các món ăn cũng phải đặc biệt quan tâm về khẩu vị và trạngthái của thức ăn
Ăn uống còn phụ thuộc vào điều kiện khí hậu theo từng mùa Như mùa hè nóng bức nhucầu về các món có nhều nước tăng lên và những món canh chua , canh cua … trẻ rất thích
ăn Còn về mùa đông thời tiết lạnh ta có thể sử dụng các món sào , rán thuộc các món ănhầm nhừ ăn nhiều hơn
Còn về thực phẩm các loại rau quả ta nên dùng mùa nào thức đó không cần thiết phải sửdụng thực phẩm trái mùa
Trang 13− Đảm bảo chế độ tài chính:
Với mức tiền thu 20.000 đ/ngày/trẻ, để xây dựng được thực đơn đầy đủ năng lượng
và dinh dưỡng lại đảm bảo lượng calo và đạt tỷ lệ các chất đòi hỏi người kế toán phải tínhtoán theo khả năng tài chính hiện có Để đảm bảo bữa ăn được phong phú đa dạng thựcđơn ngày nào cũng phải có thịt, cá, trứng, canh rau, hoa quả ta phải biết phối hợp thựcphẩm đắt với thực phẩm rẻ
− Vệ sinh an toàn thực phẩm:
Để trẻ khoẻ mạnh cần có chế độ ăn hợp lý, đủ chất, đủ lượng và những bữa ăn ngonmiệng, hết xuất, bên cạnh đó khâu vệ sinh an toàn thực phẩm được đặt lên hàng đầu Từviệc mua bán, tiếp nhận, bảo quản và chế biến thực phẩm đều do các cô nuôi trực tiếpđảm nhận Nhà trường đã ký hợp đồng mua bán lâu dài với những cơ sở đáng tin cậy.Mỗi ngày đều phải lưu mẫu thức ăn đầy đủ từ bữa chính cho đến bữa phụ và cả bữa xế
Cô nuôi có sổ sách ghi chép tỷ mỷ khi mua bán tiếp nhận thực phẩm và có ban thanh tra,ban giám hiệu nhà trường hoặc lớp trực tuần giám sát Cô nuôi có đủ trang phục, đồ dùngdụng cụ nhà bếp đầy đủ, thực hiện đúng theo bếp ăn một chiều
− Tự nghiên cứu học tập tham khảo tài liệu để tìm ra nhiều món ăn mới lạ hấp dẫn đảm bảo dinh dưỡng để thay đổi thực đơn cho trẻ thường xuyên.
Bản thân tôi là một giáo viên mầm non, theo sự phân công điều động của ban giámhiệu nhà trường tôi được phân công làm công tác cô nuôi với công việc này bản thânchưa có kinh nghiệm, chưa có nhiều kiến thức nên tôi đã phải học hỏi rất nhiều từ nhữnglớp tập huấn do phòng tổ chức rồi đến học hỏi ở các trường bạn, tìm hiểu qua tài liệu dophòng cung cấp và mua thêm sách dậy về cách chế biến các món ăn cho trẻ dưới 6 tuổi
và rồi vận dụng vào tình hình thực tế của nhà trường để đưa ra những biện pháp tốt nhất,chế biến được những món ăn hấp dẫn đối với trẻ đồng thời phải đảm bảo đủ các chất dinhdưỡng cung cấp cho trẻ hoạt động Đó là cơ sở để tôi xây dựng được những thực đơn hợp
lý áp dụng vào trường mầm non Na Mao nơi mà hiện nay tôi đang công tác
• Lựa chọn thực phẩm:
Chọn lựa những thực phẩm tươi mới để giữ được nhiều chất dinh dưỡng và ít nguy cơnhiễm trùng, nhiễm độc Các tiêu chí chọn thực phẩm tươi sống bao gồm: thịt tươi, cácòn bơi, tôm còn nhảy, rau, củ tươi mới Nên chọn sản phẩm có nguồn gốc xuất sứ rõràng từ nhãn hiệu công ty uy tín với thương hiệu lâu năm, mới đóng gói hoặc còn hạn sửdụng và được bày bán ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng và ẩm ướt
• Chế biến thực phẩm:
Thực phẩm tươi sống cần được nấu chín để diệt trùng và tăng khả năng tiêu hóa thựcphẩm cho trẻ Một số thực phẩm nếu còn sống có thể gây dị ứng, rối loạn tiêu hóa Vớitác động của nhiệt độ, chất bột đường, đạm, béo, khoáng chất…thường không bị hao hụt,nhưng một số chất như lysine, vitamin C, I-ốt sẽ bị mất đi sau 1 thời gian nấu
Khi cho bé ăn, mẹ cần chú ý làm nhỏ, nhuyễn hoặc chọn loại thực phẩm có thể tíchnhỏ vừa đủ để trẻ ăn dễ dàng hơn
Trang 141.2.2 Thực trạng về xây dựng thực đơn , lựa chọn thực phẩm và chế biến thức ăn cho trẻ ở trường mầm non Phú Hội
Trường mầm non Phú Hội có cách xây dựng thực đơn cũng như lựa chọn thực phẩm
và chế biến thức ăn cho trẻ hợp lý và chuẩn mực theo các nhu cầu của quy định trườngmầm non Tạo điều kiện cho trẻ phát triển và tăng trưởng toàn diện
• Xây dựng thực đơn ở trường Mầm Non Phú Hội
Trường có cách xây dựng thực đơn theo tuần , theo tháng và theo mùa Mỗi ngày sẽ
có những món ăn khác nhau, luân phiên nhau thay đổi và mỗi bữa ăn đều đảm bảo chấtlượng, đầy đủ chất dinh dưỡng cho trẻ Trong thực đơn có đảm bảo đủ chất Calo, cân đối
tỷ lệ giữa các chất P-L- G , thực phẩm đa dạng phong phú và nhiều loại, đồng thời cũngđáp ứng nhu cầu vệ sinh và phù hợp với tài chính của trường
Thực đơn của trường mầm non Phú Hội được xây dựng theo mùa gồm những món ănnhư sau:
• BẢNG THỰC ĐƠN THEO MÙAThời gian Thứ hai Thứ ba Thứ tư Thứ năm Thứ sáu Thứ bảy
Ăn sáng Súp tôm nấu
cà chua
Phở bò gà Cháo đậu
xanh nấu thịt bò gà
Súp bò heo Cháo tôm
nấu khoai tây cà rốt
Muối đậu phụng
Chả trứng thịt nấm sốt cà
Khuôn đậu
um thịt
Tôm chấy mặn
Trang 15Canh bíđao nấutôm
Canh raunấu tôm
Canh raunấu tôm Canh bò heo
nấu thơm cà
Ăn chiều
Cháo tôm Súp gà Cháo bò heo
nấu khoai tây cà rốt
Phở gà Cháo thịt bò
nấu đậu xanh
Cháo bò heo nấu khoai tây cà rốt
Bữa phụ
Cơm Tôm chấy
Canh bầu nấu thịt
Kem flan + sữa tươi vinamilk
Cơm
Khuôn đậu um
Canh bí đao nấu tôm
Kem flan + Sữa tươi vinamilk
Cơm Thịt bò um
Canh bí đao nấu tôm
Sữa chua vinamilk
Cơm Thịt chấy xã
Canh tôm nấu thơm cà
Kem flan + sữa tươi vinamilk
Cơm
Nấm nấu thịt
Canh bí đỏ nấu thịt
Kem flan + sữa tươi vinamilk
Uống sữa tươi vinamilk
• BẢNG THỰC ĐƠN THEO TUẦN CHO TRẺ NHÀ TRẺ
Thứ Buổi sáng Buổi trưa Buổi xế Buổi chiều Hai -Súp tôm nấu cà rốt
-Uống sữa bột công
thức
-Cơm
-Mặn : nấm nấu thịt
- Canh : bí đao thịt
-Uống sữa -Cơm + đậu hũ non
um tôm + canh bầu nấu
-Uống sữa -Cơm + tôm chấy +
canh rau nấu thịt
Trang 16Tư - Cháo đậu xanh
- Canh bầu nấu tôm
- Uống sữa + sữa chua vinamilk
- Cơm + khuôn đậu um tôm + canh bí đao nấu
- Canh bí đỏ nấu tôm
- Uống sữa - Cơm + thịt heo chấy
- Canh bầu nấu tôm
- Uống sữa - Kem plan
- Cơm + tôm thịt rim + canh bí đỏ nấu thịt
Trường mầm non Phú Hội có cách xây dựng thực đơn rất phù hợp và bảo đảm đầy đủchất dinh dưỡng qua mỗi bữa ăn đồng thời phù hợp với mỗi độ lứa tuổi của trẻ
• Lựa chọn thực phẩm ở trường mầm non Phú Hội
Trường mầm non Phú Hội có hệ thống chọn lựa thực phẩm rất an toàn, đảm bảo vệsinh và nhà trường lấy thực phẩm theo kí kết hợp đồng với công ty thực phẩm , ngoài ra
cá nhân có thể đi nhận và lựa chọn thực phẩm nhưng có giấy chứng nhận vệ sinh an toànthực phẩm của cơ quan chức năng
Ban Giám Hiệu cử cô giáo Trà cùng cô tổ trưởng chịu trách nhiệm lựa chọn và nhậnthực phẩm Cách chọn lựa thực phẩm của các cô như sau :
Chọn mua thịt lợn:
Trang 17– Mặt khớp: Láng và trong– Dịch hoạt: Trong
– Màu hơi xanh nhạt hoặc hơi thâm,thậm chí còn bị đen không bóng.– Màng ngoài nhớt nhiều hay bắt đầu nhớt
– Mỡ màu tối độ rắn giảm sút mùi
bị ôi– Mặt khớp: Có nhiều nhớt– Dịch hoạt: Đục
2 Vết cắt – Mùa sắc bình thường, sáng khô – Màu sắc tối, hơi ướt
– Thịt ôi: Vết lõm còn lâu, không trỡ lại bình thường ngay, dính nhiều
– Thịt kém tươi khi aasn ngón tay
để lại vết lõm sau đó trỡ về bình thường, dính
4 Tủy – bám chặt vào thành ống tủy, màu trong, đàn hồi – Tủy róc ra khỏi ống tủy, mùa tối hoặc nâu, có mùi hôi.
– Thịt kém tươi: Nước canh đục, mùi vị hôi trên lớp mỡ tách thành những vết nhỏ
– Thịt ôi: Nước canh đục, mùi vị hôi, không còn vết mỡ nữa
Cách chọn thịt bò tươi:
1 Màu sắc – Có màu đỏ đặc trưng – Màu sậm
2 Trạng thái mỡ – Mỡ màu vàng nhạt – Mỡ vàng đậm, xương cũng có màu vàng(Bệnh lét da, quăn tai)
3 Độ đàn hồi– Độ đàn hồi tốt – Độ đàn hồi kém, thịt nhão
5 Mùi – Mùi: Bình thường, đặc trưng – Mùi hôi
Trang 18– Có dấu hiệu bắt đầu phần giải, đặt con cá trên bàn tay cá quằn xuống dễ dàng.
– Có dấu hiệu lên men thối, đặc con cá trên bàn tay cá quằn xuống dễ dàng
– Nhãn cầu lồi, trong suốt, giác mạcđàn hồi
-Nhãn cầu không lồi, giác mạc nhăn nheo hơi đục
– Nhãn cầu lõm, khô giácmạc nhăn nheo hoặc rách,mặt thụt, vẫn đục
-Dán chặt xuống hoa khế, không có nhớt và mùi hôi
– Dán không chặt xuốnghoa khế
– Màu bắt đầu xám, có nhớt và mùi hôi khó chịu
– Hơi cách hoa khế
– Màu nâu xám có nhớt bẩn, mùi hôi thối
– Vảy tươi óng ả, dính chặt
– Không có niêm dịch hoặc có màu vàng trong, không
có mùi
-Vảy không sáng còn dính
– Niệm dục đục, mùi hôi ít
– Vảy mỡ, lỏng lẻo, dễ chóc
– Có niêm dịch bẩn, có mùi hôi ươn, khi cho vào nước vẩy bong từng mảng, cá nổi ngữa bụng lên, mùi tanh hôi khó chịu
6 Bụng – Bình thường, không phồng trướng– Hôi phình – Bụng phồng trướng
7 Hậu môn – Tụt sâu, trắng nhạt – Lồi, màu hồng – Lồi, đỏ bẩn.
– Rắn chắc, có đsfn hồi, dính chặt vào xương sống
– mềm, vết ngón tay ấn vào nảy ra rất chậm, còndính vài xương sống
– mềm, vết ngón tay giữ nguyên, thịt róc khỏi xương dễ dàng
Tíu khí có đường kính không quá 1
cm, đường bao quanh cố định
Thấy vết màu đỏ có nhiều đường vân
Tíu khí to hơn (1,5- 2,5 cm) túi khí càng
to trứng gà càng cũ, đường bao quanh di
Màu sắc không đồng đều(Do lòng đỏ, bị vỡ dính vào vỏ)
Có thể màu xám đục (Do trứng hỏng hình thành H2S)
Trang 191 sáng: mặt trời, ánh
điện)
không di động (thường ở đầu lớn) động
2
Thả vào dung dịch
nước muối 10%
Trứng chìm xuống đáy nằm ngang
Trứng nổi lơ lửng trong nước
Trứng nổi trên mặt nước
Lòng đỏ và lòng trắng riêng biệtLòng đỏ màu vàng nhạt dến vàng đro đồng đều, dai, chắc,
đổ ra đĩa không bị
vỡ, giữ nguyên hìnhcầu hoặc hơi xẹp xuống
Lòng trắng tươi đồng đều, thu gọn quanh lòng đỏ
Mùi trứng cũ
Lòng đỏ: Nhạc màu hơn, kém dai, kém chắc hơn, khi đỗ ra đĩa xẹp xuống nhưng vẫn giữ nguyên được hình tròn
Lòng trắng hơi vàngngã
Mùi chua hoặc hôi thối khó chịuLòng đỏ vỡ dính vào
vỏ hoặc chảy thành nước màu đục
Lòng trắng màu thâm sẫm
5 Quan sát võ trứng Trắng sạch, Nguyênlành Trắng sáng
Nguyên lành
Trắng thâm đụcSần sùi, lăn tăn có thể nứt
• Chế biến thực phẩm ở trường mầm non Phú Hội.
Các cô cấp dưỡng có quy trình chế biến thực phẩm rất đảm bảo và đúng quy cách Vệsinh và an toàn
Các cô cấp dưỡng phân công nhau công việc cùng nhau làm, cùng chế biến và nấucho trẻ Sau khi nấu và chế biến xong thì các cô sẽ phân ra thành các xoong nhỏ để chia
về các lớp
Trang 20• Sơ chế một số thực phẩm
− Làm cá:
Đánh vảy: Nếu cá to dùng sống dao đập mạnh vào đầu cá cho chết, nghiêng lưỡi daođánh vảy ngược từ đuôi lên phía đầu, làm cho vảy tróc hết, rồi chặt bỏ đuôi, vây, ngạnh,móc bỏ mang, vơi cá trê thì bỏ hó khế ở đầu
Với các loại cá trơn, nhớt như cá trê, cá nhắc thì có thể dùng tro bếp hoặc trấu xát hếtnhớt sau đó dùng muối rữa sạch
Mỗ cá: Rạch dao ở sườn sát bụng mổ bỏ ruột, gan mật, bóng bóng ra ngoài cạo hếtmàng đen trong bụng (lấy sạch mới không tanh), cá trể bỏ cục máu hôi ở dưới ngạnh.Nếu có gấm hoặc nước gừng nên ướp qua để tẩy tanh
− Sơ chế rau quả:
Các loại rau ăn lá, ăn thân cần nhặt bỏ rễ, cuống lá quá già, sâu, úa vàng Rữa sạchdưới vòi nước sạch nhiều lần là tốt nhất, rau rữa xong, khi nào nấu mới thái
Rau ăn củ, quả gọt vỏ (hoặc tước xơ), khoét bỏ mầm(đối với khoai tây), tùy theo từngloại quả mà lấy ruột hoặc bỏ ruột, rửa sạch rồi thái Loại quả có vị chát sau khi thái nênngâm vào nước muối có ít dấm
Dụng cụ nhà bếp được vệ sinh sạch , khử trùng trước khi nấu thực phẩm
Tất cả thực phẩm đều được sơ chế trước khi đưa vào chế biến
Thực phẩm tươi sống được vệ sinh, rửa sạch và nấu chín để diệt trùng và đồng thời đểtăng khả năng tiêu hóa cho trẻ
Rau củ quả được rửa sạch để khô ráo , nấu chín nếu cần
Tất cả thực phẩm phải được nấu chín an toàn và đảm bảo
Cơm được nấu nhão cho trẻ , đặc biệt là trẻ mẫu giáo nhỏ
Canh được hầm lâu
Các món ăn đều được nấu với độ mặn vừa phải
Ví dụ : Cách sơ chế và chế biến món đậu phụng rang mè và canh bí đao nấu tôm
− Nguyên liệu:
Mè : 5kg
Đậu phụng : 7kg