ĐỔI MỚI PHÂN MÔN LÀM VĂN 12

Nắm được Vai trò của LV trong chương trình NV  Cấu trúc nội dung của phần LV THPT  Quan niệm mới về đề văn, kiểu bài và thao tác  Đổi mới phương hướng dạy LV  Các nội dung đã học v

Dạy học phần Làm văn

và yêu cầu đổi mới đánh giá

I - Các nội dung lớn Dạy học phần Làm văn

Nội dung LV 12 nâng cao Phương pháp dạy học LV

Yêu cầu kiểm tra-đánh giá

 Định hướng chung

 Biên soạn đề kiểm tra thường kì

 Ôn và thi cuối cấp

1 Nắm được

 Vai trò của LV trong chương trình NV

 Cấu trúc nội dung của phần LV THPT

 Quan niệm mới về đề văn, kiểu bài và thao tác

 Đổi mới phương hướng dạy LV

 Các nội dung đã học về văn NL ở các lớp dưới

 Cấu trúc nội dung phần làm văn trong sách NV

10 và 11

 Một số khái niệm cơ bản và phân cấp tầng bậc

của chúng

2 ThÊy vµ hiÓu ®­îc m¹ch tÝch hîp ngang cña ba phÇn trong NV12

Văn nghị luận Giữ gìn sự

trong sáng TV

NLXH, NLVH;

TT văn NL Thơ VN sau

Văn nhật dụng PC NN KH NLXH

Văn xuôi VN

sau 1945 Nhân vật giao tiếp NL về tác phẩm văn xuôi

hội trong TPVH với NL về một tư tưởng

đạo lí và NL về một hiện tượng đời sống

 Phõn biệt kĩ năng diễn đạt và kĩ năng

trỡnh bày

lµm v¨n

Một số vấn đề cụ thể

2-Vận dụng kết hợp các phương thức

biểu đạt và các thao tác NL

 Phân biệt PT biểu đạt và TT lập luận

 Trong bài văn thường có một PT biểu đạt chính + Các PT kết hợp; Trong bài NL có vài thao tác LL chính + các thao tác khác

 Việc vận dụng thao tác nào là do ND vấn đề của đề bài đặt ra

 HS được luyện tập ở 2 bài và thực hành vận dụng trong tất cả các bài viết ở lớp 12.

Lưu ý

 Thực chất là hệ thống hoá lại một số kiến

thức và kĩ năng làm bài văn đã học, đã làm.

 Chú ý tính chất tích hợp giữa VH và LV

 Phân biệt nội dung và cấp độ của một số

thuật ngữ: thao tác lập luận và phương thức biểu đạt. Luận đề; luận điểm, luận cứ

và lập luận; mở bài, thân bài, kết bài ; diễn

đạt và hình thức trình bày

Lưu ý

 Lí thuyết đã học, qua luyện tập mà củng cố lí

thuyết Chỉ nêu đề + hướng dẫn HS thực hiện: tìm hiểu đề, hình thành luận điểm, viết bài,

đoạn văn

 Giúp HS làm tốt các bài kiểm tra :

phải viết bài số 2 NL về một đoan thơ, bài thơ

viết số 3 yêu cầu viết bài NL về một ý kiến bàn về văn học ( về thơ).

Nhóm bài kiểm tra và trả bài

 9 bài viết: 2 bài KTTH, 6 bài KT thường

kì ( 3 NLXH + 3 NLVH) và 1 bài KTVH

 Có ba bài kết hợp hình thức TN với TL.

 Bài KTVH không có câu NLXH Còn hai

bài KTTH cố gắng để có cả NLVH và NLXH

 Phân bố ND các bài viết hướng tới mục

đích tích hợp và cân đối giữa NLVH và NLXH Chú ý vị trí của mỗi bài viết.

 Mỗi bài KT: 4 đến 6 đề (đề mở + đề

truyền thống) với nhiều ND, đề tài khác nhau GV có thể sử dụng, cũng có thể tự

ra đề khác

 Do yêu cầu hình thành và rèn luyện kĩ

năng nên quy trình dạy học lặp lại ở tất cả các giờ trả bài, chỉ khác ở ND đề cụ thể.

 GVcho HS phân tích đề đã viết + lưu ý

liên hệ, so sánh với các đề văn đã nêu ở mỗi bài viết để làm sáng tỏ mỗi dạng bài

đã học.

Nhóm bài tổng kết và ôn tập

 Ôn tập nhằm giúp HS chú ý một số vấn

đề vừa học trong một thời gian ngắn :

 Chủ yếu nêu các câu hỏi giúp HS có

phương hướng ôn luyện đúng trọng tâm

 Tổng kết ở lớp 12 là tổng kết cả ba năm

 Nhiệm vụ của phần LV

 Nội dung LV và sự phân bố ở các lớp

 Quan hệ giữa LV-VH và TV

Về phương pháp dạy học

Làm văn

Các ND đã nêu ở lớp 10,11

 Một số nguyên tắc chung (5 NT)

 Bảy điểm cần lưu ý về PPDH LV

 Chú ý nguyên tắc tích hợp

 Đề cao và ưu tiên thực hành

 Dạy cách nghĩ và cách thể hiện suy nghĩ

 Tích cực ứng dụng phương tiện hiện đại

 Đa dạng hoá các hình thức luyện tập

 Linh hoạt và sáng tạo với bước lên lớp

 Quy trình bốn bước DH LV

Xỏc đ nh PPDH Làm văn ị

Xỏc đ nh PPDH Làm văn ị

 Hai cõu hỏi xỏc định PPDH:

 Mục đích của dạy học là gì? ( What is the purpose of teaching? )

 Những con đường nào tốt nhất để đạt được MĐ

ấy ? (What are the best ways of achieving these purposes?)

 PPDH Làm văn

 Dạy cách suy nghĩ và cách diễn đạt suy nghĩ

 Vận dụng linh hoạt các PP cụ thể

 Bảo đảm quy trình nhằm tích cực hoá hoạt

Quy trình bốn bước

a Cung cấp và hướng dẫn HS khai thỏc TT :

 Thụng tin của bài học: SGK + người dạy cung cấp + người học tự khai thỏc từ nhiều nguồn khỏc nhau  Cách khai thác TT.

 Cần coi bài học trong sỏch là một văn bản mà

HS cần đọc-hiểu, để khai thỏc TT

 Quan sỏt và nhận xột bài học:

b Tổ chức HS phân tích và xử lí TT

 Y/C phân tích và xử lí tt được nêu trong

SGK dưới dạng các BT và câu hỏi hướng dẫn học bài

 HS tự tìm hiểu, tự phân tích, lí giải để rút

ra những nhận xét và kết luận bước đầu mang tính cá nhân / tổ nhóm

 Mục tiêu: không chỉ chú ý đến kết quả

phân tích và xử lí TT mà còn hình thành

và rèn luyện cách phân tích và xử lí TT.

c Hướng dẫn HS tranh luận, trao đổi

 Cá nhân hoặc tổ nhóm trình bày kết quả

đã tìm hiểu với hai mức độ :

 Nội dung đã tìm hiểu, phân tích là gì ?

 Điều đó dựa trên cơ sở nào ?

 GV yêu cầu, động viên HS trao đổi, tranh luận "phản biện" về các nội dung đã nêu

 Hướng dẫn HS tự rút ra kết luận cho chính mình.

d Bổ sung, điều chỉnh và hoàn thiện

 Đưa ra ý kiến và đề nghị HS trao đổi thêm

 Phân tích,"phản biện"lại những nhận xét, kết luận chưa đúng

Vận dụng vào dạy học LV

 Dạng bài lí thuyết

 Dạng bài thực hành

( kể cả giờ trả bài )

Về kiểm tra - đánh giá

và ôn tập cuối cấp THPT

Định hướng chung 1) Đánh giá đúng năng lực ngữ văn:

 Năng lực tiếp nhận văn bản:

- Hiểu được ý nghĩa của VB ( mạch ngầm)

- Thấy được giá trị của hình thức biểu đạt

- Biết tự đọc-hiểu các văn bản cùng loại

 Năng lực tạo lập văn bản ( nói và viết):

- Biết suy nghĩ trước một vấn đề của XH hoặc VH

- Diễn đạt suy nghĩ một cách rõ ràng, chính xác

- Nắm được yêu cầu của một bài văn: ND&HT

- Biết viết một bài văn theo yêu cầu

2) Đánh giá một cách toàn diện:

 Kiến thức và kĩ năng văn học:

- Kĩ năng phân tích, cảm thụ ( tiếp nhận) văn học

 Kiến thức và kĩ năng tiếng Việt:

- Nhận diện được các đơn vị tiếng Việt

- Hiểu vai trò của các đơn vị TV trong nói và viết

- Vận dụng được: đúng và sáng tạo

 Kiến thức và kĩ năng làm văn

- Các kiểu văn bản: đặc điểm và cách làm

- Hệ thống kĩ năng làm văn:

- Thực hành viết bài văn, đoạn văn

- Chú trọng cả NLVH và NLXH

3) Đánh giá một cách khách quan:

 Hạn chế tính chủ quan

- Tránh ác cảm, định kiến

 Đổi mới cách đề tự luận

- Đa dạng hoá cách nêu vấn đề ( cách hỏi, đề mở)

- Chú ý các đề tài gần gũi, thiết thực

- Tăng cường lí giải, sáng tạo; hạn chế chép văn mẫu

 Kết hợp với hình thức trắc nghiệm KQ

- Nhận thức đúng vai trò và tác dụng của TNKQ

- Biết xây dựng câu hỏi TNKQ

- Vận dụng đúng lúc, đúng chỗ TNKQ

 Tự luận hay trắc nghiệm; kết hợp TL &TN ?

 Xây dựng đề kiểm tra

 Đề trắc nghiệm và những lỗi nên tránh

 Kiểm tra lại lần cuối

Về nội dung ôn tập-kiểm tra

1 Những hiểu biết về tác phẩm:

- Hoàn cảnh sáng tác

- Nội dung: Viết về cái gì ? Có những n/v nào ?

- Hình thức biểu đạt: thể loại và các yếu tố hình thức nổi bật ( vần, nhịp, từ ngữ, tu từ…)

- ý nghĩa: Nói được điều gì? Nói như thế nào?

- Những câu thơ, đoạn văn hay trong văn bản

- Những đóng góp của TP : ND & NT ? Đặt trong quá trình VH để so sánh và đánh gía…

Về nội dung ôn tập-kiểm tra

2 Những hiểu biết về tác giả:

- Năm sinh và thời đại tác giả sống

- Quê hương và gia đình

- Con người tác giả ( tính cách, cá tính…)

- Sự nghiệp VH: các giai đoạn lớn, TP lớn…

- Những nội dung lớn bao trùm

- Những đặc sắc nghệ thuật

- Vị trí và đóng góp của tác giả: đặt trong quá trình VH, so sánh với các tác gia khác…

Về nội dung ôn tập-kiểm tra

3 Những hiểu biết về giai đoạn văn học:

- Bối cảnh lịch sử

- Các xu hướng và trào lưu VH

- Những nội dung lớn bao trùm

- Thành tựu nghệ thuật nổi bật

- Vai trò và những đóng góp của giai đoan VH: đối với dân tộc và sự tiến bộ nghệ thuật

4 Những hiểu biết về LLVH

- Một số khái niệm thuật ngữ cơ bản

- Các bài hướng dẫn đọc hiểu: đọc thơ, đọc

II/ TiÕng ViÖt:

KT kiÕn thøc khi ¸p dông tr¾c nghiÖm)

 H×nh thøc:

• Tù luËn lµ chÝnh

LLVH vµ LSVH Gióp lµm tèt

bµi thi