BO SUNG KIEN THUC CHUONG TRINH VAT LY 8.1 1- Thế nào là một đại lượng véc - tơ: - Một đại lượng vừa có độ lớn, vừa có phương và chiều là một đại lượng vec tơ.
Trang 1BO SUNG KIEN THUC CHUONG TRINH VAT LY 8.1
1- Thế nào là một đại lượng véc - tơ:
- Một đại lượng vừa có độ lớn, vừa có phương và chiều là một đại lượng vec tơ
2-_ Vận tốc có phải là một đại lượng véc - tơ không:
- Vận tốc lầ một đại lượng véc - tơ, vì:
+ Vận tốc có phương, chiều là phương và chiều chuyển động của vật
Ss
+ Vận tốc có độ lớn, xác định băng công thức: v = 7:
3- Ky hiéu cua véc - tơ vận tốc: v (đọc là véc — tơ “vê ” hoặc véc — tơ vậm tốc )
II- MOT SO DIEU CAN NHO TRONG CHUYEN ĐỘNG TƯƠNG ĐỐI:
1- Céng thitc téng quat tinh vén téc trong chuyén dong tuong déi:
—> _—> -—>
Vi3= Vi2t V23
_> eee
Vvo= Vi + Vo
Trong đó: + v% (hoặc v) là vée tơ vận tốc của vật thứ I so với vật thứ 3
+ v¡ (hoặc v) là vận tốc của vật thứ 1 so với vật thứ 3
> —> ` z ^ nw + ^ 4 Ly? A 4
+ Vip (hodc v; ) 1a vée td van toc cua vat thi’ 1 so vdi vat thi’ 2
+ v¡a (hoặc v¡) là vận tốc của vật thứ 1 so với vật thứ 2
ive (hoặc vz) là véc tơ vận tốc của vật thứ 2 so với vật thứ 3 + va (hoặc v›) là vận tốc của vật thứ 2 so với vật thứ 3
2- Một số công thức tính vận tốc tương đối cụ thể:
a) Chuyển động của thuyền, canô, xuồng trên sông, hồ, biển:
Bờ sông ( vật thứ 3)
- ————- “d ——— - —— ~ —— - ——— - ——— - ——— - ——— - ——— - ———— - —
* KHI THUYỀN, CA NÔ XUÔNG CHUYỂN ĐỘNG XUÔI DÒNG:
Vận tốc của thuyền, canô so với bờ được tính bằng 1 trong 2 cặp công thức sau:
Vẹb = Ve + Vn
<=> _ 7 = Ve + Vn ( Với t là thời gian khi canô di xudi dong )
Trong do:
+ vạ, là vận tốc của canô so với bờ
+ v.ạ (hoặc v,) là vận tốc của canô so với nước
+ vạp (hoặc vạ) là vận tốc của nước so với bờ
* Lư Ý: - Khi canô tắt máy, trôi theo sông thì v„ = 0
Trang 2Vib = Vi + Vụ
S(AB) ¬ ¬
<=> _ > = Ve H Vn ( Với t là thời gian khi thuyền ởi xuôi dòng )
Trong do:
+ vụ là vận tốc của thuyền so với bờ
+ vụ (hoặc vụ là vận tốc của thuyển so với nước + vạp (hoặc vạ) là vận tốc của nước so với bờ
* KHI THUYỀN, CA NÔ, XUONG CHUYEN DONG NGUGC DONG:
Tổng quát: V = Vua - Van Vận tốc của thuyền, canô so với bờ được tính bằng 1 trong 2 cặp công thức sau:
Veb = Ve - Vp (néUu Ve > Vn)
ngược dòng )
Vụ = Vi - Vụ (nếu vị > v„)
<=> _ = Ve -| Vn ( Với £ là thời gian khi canô di
ngược dòng )
b) Chuyển động của bè khi xuôi dòng:
dong )
Trong do:
+ Vpp 1A vận tốc của bè so với bờ; (Lưu ý: vs = 0) + Vạạ (hoặc va) là vận tốc của bè so với nước
+ vạp (hoặc v,) là vận tốc của nước so với bờ
c)_ Chuyển động xe (tàu ) so với tàu:
Đường ray ( vật thứ 2) Đường ray ( vật thứ 2)
Xe ( vật thứ l) tau thi | ( vat thi 1)
* KHI HAI VAT CHUYEN DONG NGUOC CHIEU:
Vặt — Vx + Vị
Trong do:
+ Vx la vận tốc của xe so với tàu
+ v„a (hoặc v,) là vận tốc của xe so với đường ray + vạ (hoặc vụ là vận tốc của tàu so với đường
Trang 3* KHI HAI VAT CHUYEN DONG CUNG CHIEU:
Vil NEU Vsa > Via 3 Vx > Vi)
Vit = Via - Vxa hodc [va = Vi - Vxl( néu Vya < Via 3 Vx < Vi)
d) Chuyển động của mội người so với tàu thứ 2:
* Khi người đi cùng chiều chuyển động với tàu thứ 2: |vụ=vi+ Vụ
* Khi người đi ngược chiều chuyển động với tàu thứ 2: =—vm¬( nếu v, > v,)