boi duong hoc sinh gioi

III/Các hoạt động dạy học: 1.Giới thiệu bài 2.Bài mới: A.Các kiến thức cần ghi nhớ: *Từ đồng nghĩa: Là những từ có chung nghĩa , chúng cùng chỉ một sự vật , hoạt động , trạng thái hay t

Thứ sáu ngày 17 tháng 10 năm 2008

Tiếng việt

Ôn luyện : Từ đồng nghĩa

Mở rộng vốn từ Tổ quốc

I/Mục đích yêu cầu:

-Hs nắm chắc thế nào là từ đồng nghĩa ,từ đồng nghĩa hoàn toàn và không hoàn toàn -Làm đúng các bài tập

-Biết đặt câu với những từ ngữ nói về Tổ quốc , quê hơng

II/Chuẩn bị:Sách tiếng việt nâng cao.

III/Các hoạt động dạy học:

1.Giới thiệu bài

2.Bài mới:

A.Các kiến thức cần ghi nhớ:

*Từ đồng nghĩa: Là những từ có chung nghĩa , chúng cùng chỉ một sự vật , hoạt

động , trạng thái hay tính chất

VD: Tổ quốc / giang sơn/ đất nớc ; chiến trờng/ sa trờng /tiền tuyến/ mặt trận

Thóc/ lúa; cho / biếu / dâng; bé nhỏ / bétí / tí hon;

*Có những từ đồng nghĩa hoàn toàn, dễ dàng thay thế cho nhau trong lời nói

VD: mẹ /má / bầm / bủ / u ;

*Có những từ đồng nghĩa không hoàn toàn Khi dùng những từ ngữ không hoàn toàn , ta phải cân nhắc để lựa chọn cho đúng ngữ cảnh , văn cảnh

VD: -Cho/ biếu/ tặng

Cho (bình thờng)

Biếu (Kính trọng)

Tặng (thân mật )

B.Luyện tập:

Bài 1:Hãy xếp các từ dới đây thành từng nhóm đồng nghĩa:

Chết , hi sinh, tàu hoả , máy bay ,ăn , xơi , nhỏ , bé , rộng, rộng rãi , bao la , toi mạng , quy tiên , xe lửa, phi cơ , tàu bay, ngốn , đớp , loắt choắt , bé bỏng , bát ngát , mênh mông

Bài 2:

Tìm những từ đồng nghĩa với mỗi từ sau đây: đẹp , to , lớn , học tập , hoàn cầu , trông mong

Đẹp: xinh , giòn , mĩ miều…

to lớn; khổng lồ , đồ sộ , vĩ đại …

học tập : học hành , học hỏi…

hoàn cầu : địa cầu , thế giới , hành tinh năm châu , bốn cõi…

Trông mong: trông chờ , trông cậy , mong đợi…

Bài 3: Phân biệt sắc thái nghĩa của những từ đồng nghĩa (gạch chân) trong các dòng thơ

sau:

a.Trời thu xanh ngắt mấy tầng cao

b.Tháng Tám mùa thu xanh thắm

c.Một vùng cỏ mọc xanh rì

Bài 4:đặt câu với thành ngữ sau: quê hơng bản quán.

-Hs làm bài – chữa bài

-GV nhận xét

3/Củng cố Dặn dò– : Nhận xét giờ học

Bài về nhà:

Bài 1:Tìm những từ đồng nghĩa trong mỗi đoạn văn sau:

a.Chúng tôi kể chuyện về mẹ của mình.Bạn Hùng quê Nam Bộ gọi mẹ bằng má Bạn Hoà gọi mẹ bằng u Bạn Na , bạn Thắm gọi mẹ là bu Bạn Thắng quê Phú Thọ gọi mẹ là bầm Bạn Nam gọi mẹ là bủ Còn bạn Phớc ngời Huế lại gọi mẹ là mạ

b.Sau 80 năm giời nô lệ làm cho nớc nhà bị yếu hèn , ngày nay chúng ta cần phải xây dựng lại cơ đồ mà tổ tiên đã để lại cho chúng ta, làm sao cho chúng ta theo kịp các nớc khác trên hoàn cầu Trong công cuộc kiến thiết đó , nớc nhà trông mong chờ đợi ở các

em rất nhiều

Bài 2: Tìm một số ví dụ về thành ngữ , tục ngữ , ca dao hoặc thơ có sử dụng từ đồng

nghĩa

Thứ ba ngày 21 tháng 10 năm 2008

Tiếng việt

Từ trái nghĩa

Mở rộng vốn từ:Nhân dân

I.Mục đích yêu cầu:

-Học sinh nắm chắc thế nào là từ trái nghĩa Tác dụng của từ trái nghĩa

-Vận dụng làm đúng các bài tập

-Nắm đợc một số từ ngữ nói về phẩm chất của nhân dân

II.Chuẩn bị : Sách tham khảo tiếng việt

III.Các hoạt động dạy học:

A.Các kiến thức cần ghi nhớ:

1/Từ trái nghĩa là những từ có nghĩa trái ngợc nhau

VD:- Chân cứng , đá mềm

-Xanh vỏ , đỏ lòng

- Buồn vì một nỗi tháng hai

Đêm ngắn ngày dài thua thiệt ngời ta

2/Tác dụng: Lúc nói hoặc viết , việc đặt các từ trái nghĩa bên cạnh nhau có tác dụng làm nổi bật những sự việc , sự vật , hành động , trạng thái đối lập nhau.…

VD: -Chết vinh còn hơn sống nhục

-Thác trong còn hơn sống đục

-Rắn /nát mặc dầu tay kẻ nặn

Mà em vẫn giữ tấm lòng son

B.Luyện tập:

Bài 1: Gạch chân dới những cặp từ trái nghĩa trong các câu thành ngữ , tục ngữ dới đây:

a.Gạn đục khơi trong

b.Xấu ngời đẹp nết

c.Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

d.Anh em nh thể chân tay

Rách lành đùm bọc , dở hay đỡ đần

Bài 2:điền vào mỗi chỗ trống một từ trái nghĩa với từ gạch chân để hoàn chỉnh các thành

ngữ tục ngữ sau:

a.Hẹp nhà……bụng

b.Lá…….đùm lá rách

c.Trên kính…… nhờng

d………anh em xa, mua láng giềng……

Bài 3:Tìm từ trái nghĩa với mỗi từ sau; thật thà , hiền lành , siêng năng

đặt câu với từ trái nghĩa vừa tìm đợc

Bài 4: Tìm những từ ngữ nói về phẩm chất của nhân dân: Về tâm hồn , về lao động, về

chiến đấu, về nếp sống

-HS làm bài , chữa bài

-GV nhận xét

4/Củng cố , dặn dò:

Bài 1: Tìm những từ trái nghĩa nhau : Tả hình dáng; tả hành động ;tả trạng thái ; tả phẩm chất

Bài 2:Tìm những thành ngữ , tục ngữ ca ngợi phẩm chất của ngời Việt Nam

Thứ ba ngày 28 tháng 10 năm 2008

Tiếng việt

Từ đồng âm

Mở rộng vố từ : Hoà bình

I.Mục đích yêu cầu:

Giúp học sinh:

-Củng cố lại các kiến thức về từ đồng âm , các từ ngữ về hoà bình

-Vận dụng làm đợc các bài tập

II.Chuẩn bị : Sách tham khảo

III Hoạt động dạy học:

A.Kiến thức cần ghi nhớ:

Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhng khác hẳn nhau về nghĩa

VD: -Miền Nam là thành đồng Tổ quốc

-Cả dân tộc đồng sức đồng lòng đánh giặc cứu nớc

- Cánh đồng ta năm đôi ba vụ

Trâu với ngời vất vả quanh năm

-Của một đồng , công một nén

+đồng (thành đồng là kim loại màu đỏ dễ dát mỏng và kéo thành sợi

+đồng (đồng sức , đồng lòng) nghĩa là cùng nhau

+đồng (cánh đồng)là khoảng đất rộng và bằng phẳng để cày cấy , trồng trọt

+đồng (của một đồng) đơn vị tiền tệ

B.Luyện tập:

Bài 1:Phân biệt nghĩa của những từ đồng âm trong các cụm từ sau :

a- đậu tơng -đất lành chim đậu –thi đậu

b- bò kéo xe –hai bò gạo – cua bò lổm ngổm

c- cái kim sợi chỉ- chiếu chỉ – chỉ đờng –một chỉ vàng

Bài 2:đặt câu để phân biệt các từ đồng âm: chiếu , kén , mọc

Bài 3:

a-Viết lại cho rõ từng câu dới đây (có thể thêm một vài từ )

-Vôi tôi tôi tôi

-Trúng bác bác bác

b-Mỗi câu dới đây có mấy cách hiểu ? Hãy diễn đạt lại cho rõ nghĩa từng cách hiểu ấy( có thể thêm một vài từ)

-Mời các anh chị ngồi vào bàn

-đem cá về kho

Bài 4: tìm các từ đồng âm và phân biệt nghĩa của chúng:

a-Cái nhẫn bằng bạc

-đồng bạc trắng hoa xoè

-cờ bạc là bác thằng bần

-Ông Ba tóc đã bạc

-đừng xanh nh lá , bạc nh vôi

-Cái quạt máy này phải thay bạc

-Lập đàn để tế lễ

-Bớc lên diễn đàn

-đàn chim tránh rét trở về

-đàn thóc ra phơi

Bài 5:Dựa vào nghĩa của tiếng hoà , chia các từ sau thành hai nhóm: nêu nghĩa của

hoà trong mỗi nhóm:

Hoà bình , hoà giải , hoà hợp , hoà mình , hoà tan , hoà tấu , hoà thuận , hoà vốn -HS làm bài

-chữa bài , nhận xét

3/Củng cố dặn dò– : -Nhận xét giờ học

-Giao bài về nhà

Thứ hai ngày 29 tháng 12 năm 2008

Tiếng việt

Ôn luyện

I.Mục tiêu:

Giúp học sinh củng cố kiến thức về : danh từ , động từ , tính từ

II.Chuẩn bị : Sách tham khảo

III.Hoạt động dạy học:

1/Tổ chức : Hát

2/Bài mới:

HD học sinh làm bài tập:

Bài 1: Xác định từ loại của các từ trong các thành ngữ sau:

-Nhìn xa trông rộng

ĐT TT ĐT TT

-Dân giàu n ớc mạnh

DT TT DT TT

-Đi ng ợc về xuôi

ĐT TT ĐT TT

-N ớc chảy bèo trôi

DT ĐT DT ĐT

Bài 2: Một số trờng hợp chuyển từ loại thờng gặp:

a)ĐT-> DT: nó thờng kết hợp với DT loại thể

VD: vui -> niềm vui Buồn -> nỗi buồn

đá -> cái đá tát ->cái tát

sút-> cú sút sống -> sự sống

đau thơng -> những đau thơng làm -> việc làm

b)DT -> TT: thờng kết hợp với phụ từ chỉ mức độ

VD: Việt Nam -> rất Việt Nam

Trẻ con -> rất trẻ con

Anh hùng -> rất anh hùng

c)TT -> DT: thờng kết hợp với DT loại thể , từ chỉ lợng , số từ:

VD: thơm -> mùi thơm Béo -> cái béo

đẹp -> vẻ đẹp ngọt ->vị ngọt

d)TT -> ĐT: thờng kết hợp mang ý nghĩa của sự chuyển động , thờng kết hợp với phụ từ chỉ thời gian , mệnh lệnh

VD: Nhẫn cảm thấy đàn bò đang từ từ lớn lên , béo ra

TT->ĐT TT->ĐT

Chú ý: Cách xác định một từ đã chuyển loại :

-Thử kết hợp với những từ dùng để kiểm chứng

-Căn cứ vào ý nghĩa (nó không còn ý nghĩa của từ loại gốc)

-Căn cứ vào đặc điểm ngữ pháp (nó mang đặc điểm ngữ pháp của từ loại đã chuyển sang)

Bài 3: Xác định từ loại của những từ gạch chân trong các ví dụ sau:

-Lũ chúng ta từ tay mẹ lớn lên.

ĐT -Kịch hôm nay hay lắm

DT

-Cô ấy có cái c ời rất kịch

-Đừng hành động theo lối đó thì tốt hơn

ĐT -Những hành động của nó thật đúng đắn

DT -Họ sống một đời sống rất quý tộc

-Nó b ớc từng b ớc chắc chắn

Bài 4: Xác định từ loại các từ sau:

a)Chân chính , chân chất , chân lý , chân ph ơng , chân thật , chân t ớng

TT TT DT TT TT DT

b)Nổi bật , nổi danh, nổi dậy , nổi giận , nổi tiếng , nổi xung

TT TT ĐT ĐT TT ĐT

• Củng cố Dặn dò– : -Nhận xét giờ học

-Giao bài về nhà:

Bài 1: Xếp các từ sau đây thành 3 nhóm : DT, ĐT , TT:

Lung linh , ánh sáng , giúp đỡ , tích cực , rợt đuoiỉ , học tập , trờng học , thân thiết , bạn

bè , vàng xuộm , thánh thót , đất đai , chùa chiền , chim chóc , chim muông , đờng xá , nuôi nấng , đón nhận , nghĩa tình , đùm bọc , tấp nập , sách vở , tâm sự , cọc cạch , mù mịt , thuỷ chung , phì nhiêu , ồn ào , xum xuê

Thứ hai ngày 5 tháng 1 năm 2009

Tiếng việt :

Ôn luyện

I.Mục tiêu:

Giúp học sinh hiểu rõ nghĩa của một số câu tục ngữ , thành ngữ

Củng cố về đại từ

II.Chuẩn bị : Sách tham khảo

III.Hoạt động dạy học

1/Tổ chức : Hát

2/Bài mới : HD học sinh làm bài tập

Bài 1: Em hiểu nghĩa của câu tục ngữ sau nh thế nào?

a)Một chữ cũng là thầy , nửa chữ cũng là thầy

b)Chết vinh còn hơn sống nhục

c) Giàu đâu những kẻ ngủ tra

Sang đâu những kẻ say sa tối ngày

->a/ Câu tục ngữ trên có nghĩa là: Ngời thầy dạy mình dù dạy nhiều hay ít mình cũng phải tôn trọng là thầy của mình

b/Thà chết một cách vinh quang , giữ phẩm chất tốt đẹp của mình, đợc ngời đời kính trọng còn hơn sống trong tủi nhục , bị ngời đời khinh bỉ

C/Câu tục ngữ phê phán thói lời biếng Nh vậy , câu tục ngữ khuyên ta phải cần cu , chăm chỉ trong học tập và lao động

Bài 2: Tìm những tiếng có thể ghép với lễ để tạo thành từ ghép.Tìm từ đồng nghĩa và “ ”

trái nghĩa với từ lễ phép “ “

 nghi lễ, lễ phép , lễ hội , lễ nghi , lễ độ , lễ giáo , lễ vật , lễ tang lễ đài , lễ phục…

 Từ đồng nghĩa với “ lễ phép “ : lễ độ

 Từ trái nghĩa với “ lễ phép “ : hỗn láo

Bài 3: Trong câu tiên học lễ , hậu học văn em hiểu lễ là gì? văn là gì?Câu “ ” “ “ “ “

này khuyên ta điều gì?

 Lễ là: lễ nghi , lễ độ , lễ phép hiểu rộng ra là đạo đức của một con ng… ời chân chính , là đạo làm ngời

 Văn là : văn chơng (ngày xa) hiểu rộng ra là văn hoá , khoa học

 Câu này khuyên học sinh: Muốn học văn hoá , khoa học tốt trớc hết phải học những phép tắc c sử cho đứng đắn

Bài 4:Tìm đaị từ xng hô và nhận xét thái độ , tình cảm của nhân vật khi dùng mỗi đại

từ trong đoạn thơ sau:

Má hét lớn : Tụi bay đồ chó!

Cớp nớc tao , cắt cổ dân tao Tao già không sức cầm dao Giết bay đã có con tao trăm vùng (Tố Hữu) Cách dùng các đại từ này thể hiện sự phẫn nộ , căm hờn , khinh bỉ của bà má yêu nớc

đối với kẻ thù

Em hiểu nghĩa của các câu thành ngữ , tục ngữ sau nh thế nào? a) Môi hở , răng lạnh

b) Máu chảy ruột mềm

c) Lá lành đùm lá rách