Bài giảng Chương 3: Lựa chọn dự án đầu tư

Bài giảng Chương 3: Lựa chọn dự án đầu tư tập trung trình bày về lựa chọn dự án bằng phương pháp xếp hạng vấn đề; một số chỉ tiêu cơ bản phân tích tài chính dự án;... Cùng tìm hiểu và tham khảo nội dung thông tin tài liệu.

TƯ

Ths H  Nh t Hồ ậ ưng

3.1L A CH N D  ÁN B NG PHỰ Ọ Ự Ằ ƯƠNG PHÁP 

X P H NG V N ĐẾ Ạ Ấ Ề

      T i m t th i gian nh t đ nh, h  không th   ạ ộ ờ ấ ị ọ ể

gi i quy t h t các v n đ  c a mình mà  ả ế ế ấ ề ủ

ph i ch n ra đ ả ọ ượ c v n đ  nào c n  u tiên  ấ ề ầ ư

gi i quy t tr ả ế ướ c. Mu n v y ph i x p h ng  ố ậ ả ế ạ chúng b ng cách so sánh t ng c p v n đ   ằ ừ ặ ấ ề

V n đ  nào xu t hi n nhi u nh t là v n đ   ấ ề ấ ệ ề ấ ấ ề

c n  u tiên gi i quy t tr ầ ư ả ế ướ c và ng ượ ạ c l i. 

Gi i quy t v n đ  đ ng nghĩa v i vi c l a  ả ế ấ ề ồ ớ ệ ự

3.2.1 Hi n giá thu n (NPV) ệ ầ

  a. Khái ni m ệ : Hi n giá thu n c a d  án ệ ầ ủ ự

là hi u s  c a hi n giá thu nh p và hi n ệ ố ủ ệ ậ ệgiá chi phí trong su t vo ng ố ̀ đ i cua d  án ờ ̉ ự

  ­ Bj là l i ích c a d  án thu ợ ủ ự đư c vào n ợ ăm j

  ­ Cj là chi phí c a d  án vào nủ ự ăm j

  ­ n vòng đ i d  án ờ ự

  ­ CFj ngân lưu ròng c a d  án vào n ủ ự ăm j

 * Tính NPV trong EXCEL: = NPV(i%, CF1:CFn) +  CF

n

j j

j n

j j

J

i

C i

B NPV

C

B NPV

0

 Công ty c  ph n bánh k o Kinh Đô hi n ổ ầ ẹ ệ

đang nghiên c u đ u t  xây d ng m t nhà ứ ầ ư ự ộmáy s n xu t bánh k o t i thành ph  Đà ả ấ ẹ ạ ố

N ng v i v n đ u t  ban đ u là 300 tri u ẵ ớ ố ầ ư ầ ệ

USD, ngân l u ròng (ch a bao g m giá tr  ư ư ồ ịthanh lý) t  năm 1 đ n năm 5 là 100 tri u ừ ế ệ

USD m i năm, sau khi k t thúc d  án nhà ỗ ế ựmáy thanh lý được 50 tri u USD. V i lãi ệ ớ

su t vay ngân hàng là 12%/ năm. Hi n giá ấ ệ

 Công ty c  ph n s a Vinamilk d  đ nh đ u t  vào 1  ổ ầ ữ ự ị ầ ư

trong 2 nhà máy. Đó là nhà máy s n xu t cà phê hòa tan  ả ấ

và nhà máy n ướ c u ng tinh khi t v i s  v n đ u t  ban  ố ế ớ ố ố ầ ư

đ u m i nhà máy là 200 tri u đ ng, t  các ngu n v n  ầ ỗ ệ ồ ừ ồ ố

khác nhau. Ngân l u ròng c a 2 nhà máy cho trong b ng  ư ủ ả sau :

 Công ty Đông Tr ườ ng S n mua m t dây chuy n  ơ ộ ề

ch  bi n h t đi u v i giá là 900 tri u đ ng. Lãi  ế ế ạ ề ớ ệ ồ sau thu  t  năm 1 đ n năm 10 là 150 tri u đ ng  ế ừ ế ệ ồ

m i năm. Doanh nghi p áp d ng ph ỗ ệ ụ ươ ng pháp 

kh u hao theo đ ấ ườ ng th ng. Sau 10 năm dây  ẳ

chuy n không có giá tr  thu h i. Hi n giá thu n  ề ị ồ ệ ầ (NPV) c a dây chuy n là bao nhiêu? ) Nhu c u  ủ ề ầ

v n đ u t  c a d  án c a Công ty có đ ố ầ ư ủ ự ủ ượ ừ c t  

các ngu n sau:V n t  có 450 tri u đ ng, lãi su t  ồ ố ự ệ ồ ấ

ti n g i 14%/năm và vay ngân hàng 450 tri u  ề ở ệ

đ ng, lãi su t 18%/năm? ồ ấ

 Hãy tính NPV c a d  án s n xu t bánh ủ ự ả ấ

chocolate pie c a công ty Ph m Nguyên ủ ạ

doanh nghi p áp d ng phệ ụ ương pháp kh u ấhao theo t ng s  th  t  năm.ổ ố ứ ự

 Năm 0: đ u t  1 t  đ ng. ầ ư ỷ ồ

 T  năm 1 đ n năm 5: Lãi sau thu   200  ừ ế ế

tri u đ ngệ ồ

 Bi t sau 5 năm d   án không có giá tr  thu ế ự ị

h i và lãi su t khi ch a có l m phát (lãi ồ ấ ư ạ

su t th c) là 10%, t  l  l m phát là 5% . ấ ự ỷ ệ ạ

3.3.1.3 Ưu và như c  ợ đi m: ể

Ưu  đi mể :

    NPV ph n ánh giá tr  tăng thêm cho ch  đ u t  khi  ả ị ủ ầ ư quy các d ng ti n v  th i đi m hi n t i (0). NPV  ị ề ề ờ ể ệ ạ mang giá tr  d ị ươ ng cĩ nghĩa là vi c th c hi n d  án  ệ ự ệ ự

s  t o ra giá tr  tăng thêm cho ch  đ u t , cũng t c  ẽ ạ ị ủ ầ ư ứ

là d  án đã bù đ p đ ự ắ ượ c v n đ u t  b  ra và cĩ l i  ố ầ ư ỏ ờ tính theo th i giá hi n t i. Ng ờ ệ ạ ượ ạ c l i, n u NPV âm  ế

cĩ nghĩa là d  án kh ự ơng đ  bù đ p v n đ u t , đem  ủ ắ ố ầ ư

l i thua l  cho ch  đ u t ạ ỗ ủ ầ ư

3.3.1.3 Ưu và như c  ợ đi m:ể

Như c  ợ đi m:ể

 Ch  tiêu NPV ph  thu c vào t  su t chi t kh u i ỉ ụ ộ ỉ ấ ế ấ tt 

đư c ch n. T  su t này càng nh  thì NPV càng  ợ ọ ỉ ấ ỏ

c a d   án mà ch ủ ự ưa cho bi t t  l  lãi  ế ỉ ệ đó trên v n  ố

đ u t ầ ư như th  nào? Đi u này  ế ề đ c bi t có ý nghĩa  ặ ệ quan tr ng khi so sánh ph ọ ương án có v n  ố đ u t ầ ư 

  3.3.2  T  su t hoàn v n n i b  (IRR) ỷ ấ ố ộ ộ

  a. Khái ni m ệ : IRR là lãi su t mà t i ấ ạ đó NPV=0

 Công ty liên doanh SH d  đ nh đ u t  m t nhà  ự ị ầ ư ộ máy s n xu t linh ki n xe g n máy v i s  v n  ả ấ ệ ắ ớ ố ố

đ u t  ban đ u là 50 tri u USD. Báo cáo ngân  ầ ư ầ ệ

l u c a d  án nh  sau: ư ủ ự ư

       

 T  su t hòan v n n i b  (IRR) c a nhà máy là bao  ỷ ấ ố ộ ộ ủ

nhiêu? Nên ch p nh n d  án này hay không? Bi t 1/3 v n  ấ ậ ự ế ố

đ u t  là v n vay ngân hàng Ng ai Th ầ ư ố ọ ươ ng v i lãi su t  ớ ấ

vay 15%, ph n còn l i là s  d ng v n c a t  có c a Công  ầ ạ ử ụ ố ủ ự ủ

ty SH v i lãi su t ti n g i trên th  tr ớ ấ ề ở ị ườ ng là 12%?

Công ty Castrol Vi t Nam d  đ nh đ u t  ệ ự ị ầ ư

m t nhà máy pha ch  nh t v i s  v n ộ ế ớ ớ ố ố

đ u t  ban đ u là 100 tri u USD. L i ầ ư ầ ệ ợ

nhu n ròng và kh u hao (t c thu nh p ậ ấ ứ ậ

ròng) t  năm 1 đ n năm 4 m i năm là ừ ế ỗ

36,48 tri u USD. Sau 4 năm h at đ ng ệ ọ ộ

nhà máy thanh lý v i s  ti n là 20 tri u ớ ố ề ệ

USD. V i lãi su t tính toán: r1=20% và ớ ấ

r2=23% và thu  su t thu  TNDN là 25%; ế ấ ế

V y t  su t hoàn v n n i b  (IRR) c a ậ ỷ ấ ố ộ ộ ủ

nhà máy là bao nhiêu? 

c. Ưu và như c  ợ đi m c a IRR ể ủ

 *Ưu đi m ể :  

 ­ IRR d  h p d n nhà ễ ấ ẫ đ u tầ ư vì cho th y ấngay kh  nả ăng sinh l i c a d  án và ờ ủ ự đây cũng là itt  l n nh t có th  s  d ng.  ớ ấ ể ử ụ

 ­ Tính IRR d a trên s  li u c a d  án mà ự ố ệ ủ ựkhông c n ph i xác ầ ả đ nh chính xác lãi su t ị ấtính toán (itt) 

c. Ưu và như c  ợ đi m c a IRR ể ủ

  *Như c  ợ đi m ể :

 ­ Tính toán IRR khá ph c t p (n u b ng ứ ạ ế ằ

th  công)ủ

 ­ Đ i v i nh ng d  án lo i tr  nhau, có ố ớ ữ ự ạ ừ

khi IRR l n hớ ơn nhưng NPV l i nh  hạ ỏ ơn. 

N u d a vào IRR ế ự đ  ch n d  án là ể ọ ự đã b  ỏqua m t cộ ơ h i thu ộ đư c hi n giá thu n ợ ệ ầ(NPV) l n hớ ơn. 

c. Ưu và như c  ợ đi m c a IRR ể ủ

 ­ VD1: Công ty nh a Bình Minh d   ự ự đ nh mua  ị

m t máy ép nh a v i giá là 3000 tri u  ộ ự ớ ệ đ ng.  ồ Trong 10 năm làm vi c máy kéo này s  t o ra  ệ ẽ ạ ngân lưu ròng 500 tri u  ệ đ ng/ m i n ồ ỗ ăm. Tính  IRR ? V y b n tính xem doanh nghi p có  ậ ạ ệ

mua không? Bi t doanh nghi p  ế ệ đ u t ầ ư b ng  ằ

v n tích lũy và vay ngân hàng v i t  l  là  ố ớ ỉ ệ

20:80 và lãi su t ti n g i 10% và lãi su t vay  ấ ề ở ấ ngân hàng 15%.

3.3.3 T  s  l i ích ­ chi phí (B/C­ Benefit­ỷ ố ợ

cost Ratio)

  a. Khái ni m ệ : T  s  B/C là th ỷ ố ương s  gi a  ố ữ

hi n giá thu nh p trên hi n giá chi phí trong su t  ệ ậ ệ ố vòng đ i d  án ờ ự

  b.Công th c: ứ  

:       

j j

j j

i C i

B C

B

) 1

(

) 1

( /

 ­ B/C >1 ch p nh n d  án      ấ ậ ự

 ­ Gi a nhi u d  án ch n d  án có t  s  ữ ề ự ọ ự ỷ ố

B/C là l n nh tớ ấ

3.3.3 T  s  l i ích ­ chi phí (B/C) ỷ ố ợ

c. Ưu và như c  ợ đi m c a t  s  B/C ể ủ ỷ ố

  *Ưu đi m:   ể

  T  s  B/C cho bi t m t  ỷ ố ế ộ đ ng chi phí t o ra  ồ ạ

đư c bao nhiêu  ợ đ ng thu nh p tính BQ cho c   ồ ậ ả

vòng đ i d  án.  ờ ự

 *Như c  ợ đi m:ể

 ­ Là s  t ố ương đ i, nên có th  B/C cao nh ố ể ưng 

t ng l i nhu n l i nh ổ ợ ậ ạ ỏ

 ­ Cũng gi ng nh ố ư NPV t  s  B/C ch u  nh  ỷ ố ị ả

hư ng c a lãi su t tính toán ở ủ ấ

 ­ Quan ni m gi a các kho n thu và chi c a d  án  ệ ữ ả ủ ự không th ng nh t d n  ố ấ ẫ đ n k t qu  tính t  s   ế ế ả ỷ ố

B/C khác nhau

Thí dụ : D  án có tu i th  7 năm và báo cáo ngân l u nh  ự ổ ọ ư ư sau :

             ĐVT : tri u đ ng ệ ồ

Ngân l u vào (Bj)ư   120 130 160 180 200 230 250 Ngân l u ra (Cj)ư 500 30 35 45 50 57 80 116

3.3.4 Th i gian hoàn v n(PP – Pay­ ờ ố

back Period) 

 3.3.4.1. Khái ni m ệ :Th i gian h n v n là ờ ồ ố

th i gian (tính b ng năm, tháng) c n thi t ờ ằ ầ ế

đ  ch  đ u t  thu h i l i kho n đ u t  ể ủ ầ ư ồ ạ ả ầ ư

ban đ u c a d  án. ầ ủ ự

3.3.4 Th i gian hoàn v n(PP – Pay­ ờ ố

back Period) 

  Ý nghĩa

      Th i gian hoàn v n ph n ánh th i gian thu  ờ ố ả ờ

h i v n đ u t  ban đ u vào d  án. Nó cho  ồ ố ầ ư ầ ự

bi t sau bao lâu  thì d  án thu h i đ  v n  ế ự ồ ủ ố

đ u t  Tiêu chu n PP giúp cho ng ầ ư ẩ ườ i th m  ẩ

đ nh có m t cái nhìn t ị ộ ươ ng đ i chính xác v   ố ề

3.3.4 Th i gian hoàn v n ờ ố  

 T = 140 / 40 = 3,5 (NĂM)

       = 3 NĂM 6 THÁNG

       

 D  án đ u t  X có t ng s  v n là 1 t  ự ầ ư ổ ố ố ỷ

đ ng. ồ Xác đ nh th i gian hoàn v n c a ị ờ ố ủ

d  án bi t r ng lãi ròng và kh u hao ự ế ằ ấ

hàng năm c a d  án l n lủ ự ầ ượt là 200, 

270, 350, 480, 500 tri u đ ng?ệ ồ

 3.3.4.4 Th i gian hoàn v n có chi t kh u: ờ ố ế ấ

 Do các nhựơc đi m c a th i gian hoàn ể ủ ờ

v n không chi t kh u, th i gian hoàn v n ố ế ấ ờ ố

có chi t kh u c n ế ấ ầ đư c thay th  ợ ế đ  quy ể

đ i dòng thu nh p và ổ ậ đ u tầ ư c a d  án t i ủ ự ạcác th i ờ đi m khác nhau v  th i ể ề ờ đi m g c ể ố

đ  d  dàng so sánh.ể ễ

3.3.4 Th i gian hoàn v n ờ ố  

D  án xây d ng nhà máy s a Capina có s  v n đ u t   ự ự ữ ố ố ầ ư

ban đ u là 100 tri u đ ng. L i nhu n ròng và kh u hao  ầ ệ ồ ợ ậ ấ

t  năm 1 đ n năm 5 đ ừ ế ượ c cho nh  sau:  ư

Năm L i nhu n ròng và kh u hao ợ ậ ấ

Công ty liên doanh Cao su Vi t – Hung d  đ nh xây d ng nhà  ệ ự ị ự

Năm Ngân l u ròng ư

3.3.5.1/ Khái ni m ệ  

 Đi m hoà v n là ể ố đi m t i ể ạ đó t ng doanh ổthu b ng t ng chi phí và vằ ổ ư t qua ợ đi m ể đó thì có l i nhu nợ ậ

Đ  TH  ĐI M HÒA V N Ồ Ị Ể Ố

Các lo i  ạ đi m hòa v n ể ố  

 Đi m hòa v n lý thuy t (ể ố ế đi m hoà v n ể ố

l i l )ờ ỗ

 Đi m hòa v n ti n t  (ể ố ề ệ đi m hoà v n ể ố

hi n kim)ệ

 Đi m hoàn v n tr  n  ể ố ả ợ

Đi m hòa v n lý thuy t ( ể ố ế đi m  ể

hoà v n l i l ): ố ờ ỗ

 Đi m hòa v n lý thuy t (l i l ) là: ể ố ế ờ ỗ

TVC TR

TFC

Đi m hòa v n lý thuy t ( ể ố ế đi m  ể

Đi m hòa v n ti n t  ( ể ố ề ệ đi m  ể

hoà v n hi n kim):  ố ệ

 Đi m hòa v n ti n t  (hi n kim)ể ố ề ệ ệ

TVC TR

KH TFC

Dm

Đi m hòa v n ti n t  ( ể ố ề ệ đi m  ể

hoà v n hi n kim):  ố ệ

Đi m hoàn v n tr  n :  ể ố ả ợ

 Đi m hòa v n tr  nể ố ả ợ

TVC TR

T N

KH TFC

Dp

3.3.6/ Phân tích đ  nh y c a  ộ ạ ủ

hi n b i s  thay ệ ở ự đ i c a m t ho c nhi u ổ ủ ộ ặ ề

y u t  (giá c , chi phí ế ố ả đ u tầ ư, doanh 

thu…) và xác đ nh  nh hị ả ư ng c a s  thay ở ủ ự

đ i ổ đó đ n NPV và IRR c a d  án.ế ủ ự

3.3.6/ Phân tích đ  nh y c a  ộ ạ ủ

d  án (Sensitive Analysis) ự

 Ýù nghĩa :

  Phân tích đ  nh y c a d  án là giúp th m ộ ạ ủ ự ẩ

đ nh tính hi u qu  c a phị ệ ả ủ ương án trong 

các trư ng h p có s  bi n ờ ợ ự ế đ ng khác nhau ộ

c a giá c , doanh thu, chi phí ủ ả đ u tầ ư v. 

v… t  ừ đó ch  ủ đ u tầ ư có th  xác ể đ nh ị đư c ợhành lang an toàn cho s  ho t ự ạ đ ng c a d  ộ ủ ự

3.4/ Phân tích đ u t ầ ư  theo các  quan đi m khác nhau: ể

3.4.2/ Theo quan đi m c a ch  ể ủ ủ đ u tầ ư 

3.4.3/ Theo quan đi m c a c ể ủ ơ  quan 

3.4.4/ Theo quan đi m c a qu c  ể ủ ố

gia (Economic Point of View)

 Quan đi m qu c gia  =  T ng l i ích  ­ ể ố ổ ợ

Chi phí (c  chi phí ả đ u tầ ư và chi phí 

ho t ạ đ ng) ộ đư c tính theo giá c  kinh  ợ ả

tế

3.4.5/ Theo quan đi m phân ph i  ể ố

 Trong phân tích phân ph i thu nh p, nhà ố ậphân tích c n tính toán l i ích tài chính ầ ợ

ròng mà d  án mang l i cho nh ng nhóm ự ạ ữ

đ i tố ư ng khác nhau khi h  b   nh hợ ọ ị ả ư ng ở

tr c ti p hay gián ti p b i d  án, sau khi ự ế ế ở ự

đã tr  ừ đi chi phí cơ h i c a h  ộ ủ ọ

3.5Xác đ nh th i  ị ờ đi m b t  ể ắ đ u  ầ đ u t ầ ư

 Lý do ph i xác ả đ nh th i ị ờ đi m b t ể ắ đ u ho c ầ ặ

k t thúc ế đ u tầ ư

 Xác đ nh th i ị ờ đi m b t ể ắ đ u d  ánầ ự

 Xác đ nh th i ị ờ đi m k t thúcd  ánể ế ự

Lý do ph i xác  ả đ nh th i  ị ờ đi m b t  ể ắ

Xác đ nh th i  ị ờ đi m b t  ể ắ đ u d  án ầ ự

 Bt l i ích c a d  án thu  ợ ủ ự đư c vào n ợ ăm t

 N u  ế đ u t ầ ư vào năm t thì Bt+1 l i ích c a d  án  ợ ủ ự thu đư c vào n ợ ăm t +1

 N u  ế đ u t ầ ư vào năm t +1 thì Bt+2 l i ích c a d   ợ ủ ự

án thu đư c vào n ợ ăm t +2

 i là su t chi t kh u ấ ế ấ

 Kt là chi phí đ u t ầ ư vào năm t

 Kt + 1 là chi phí đ u t ầ ư vào năm t + 1

 Kt + 2 là chi phí đ u t ầ ư vào năm t +2

(1) L i ích (B) và chi phí  ợ đ u t ầ ư (k) không đ i ổ

 N u Bt>lãi thu ế đư c   nợ ở ăm t; quy t ế đ nh ị

đ u tầ ư vào năm t

 Ngư c l i quy t ợ ạ ế đ nh ị đ u tầ ư vào năm t+1

L i ích (B) t ợ ăng theo th i gian và chi phí  ờ

đ u t ầ ư (k) c a d  án không  ủ ự đ i ổ

 Khi ….Bt+2>Bt+1>Bt thì:

 Bt+1>ik: Đ u tầ ư vào năm t

 Bt+1<ik: Đ u tầ ư vào năm t+1

L i ích (B) và chi phí  ợ đ u t ầ ư (k) tăng theo 

th i gian ờ

 Khi ….Bt+2>Bt+1>Bt và ….Kt+2>Kt+1>Kt thì:

 (Kt+1 – Kt) + Bt+1>iKt: Đ u t ầ ư vào năm t

 (Kt+1 – Kt) + Bt+1<iKt: Đ u t ầ ư vào năm t+1

Xác đ nh th i  ị ờ đi m k t thúc  ể ế đ u t ầ ư

 Nguyên t c xác  ắ đ nh: ị

­ So sánh l i ích và chi phí c a d  án ợ ủ ự

­ N u l i ích nh  h ế ợ ỏ ơn chi phí, quy t  ế đ nh k t thúc  ị ế

hơn s  b  m t  ẽ ị ấ đi l i ích c a n ợ ủ ăm k  ti p do s   ế ế ử

d ng tài s n thanh lý ụ ả

Xác đ nh th i  ị ờ đi m k t thúc  ể ế đ u t ầ ư

 N u k t thúc d  án vào nế ế ự ăm t s  m t ẽ ấ đi 

Bt+1, Bt+2 l i ích c a d  án thu ợ ủ ự đư c vào ợcác năm t+1, t+2

 SVt: giá tr  thanh lý   nị ở ăm t

 SVt+1: giá tr  thanh lý   nị ở ăm t+1

 SVt ­ SVt+1: ph n gi m ầ ả đi c a giá tr  ủ ị

thanh lý

 i: là su t chi t kh uấ ế ấ

Xác đ nh th i  ị ờ đi m k t thúc  ể ế đ u t ầ ư

 Quy t ế đ nh k t thúc d  án vào nị ế ự ăm t, n u:ếBt+1<(SVt – SVt+1)+iSVt

 Quy t ế đ nh k t thúc d  án vào nị ế ự ăm t+1, 

n u:ế

Bt+1>(SVt – SVt+1)+iSVt

(SVt – SVt+1): ph n gi m ầ ả đi c a giá tr  ủ ị

thanh lý