Bài giảng Lập và thẩm định dự án đầu tư - Chương 7: Phân tích rủi ro nhằm tính toán sự thay đổi của tham số đánh giá tính hiệu quả của phương pháp chọn giá trị biến đầu và thay đổi, nhận biết các biến ảnh hưởng quan trọng nhất đến tính hiệu quả của dự án. Mời các bạn cùng tham khảo.
Trang 17/22/2010 1
TRƯỜNG ðẠI HỌC BÁCH KHOA TP HCM
Gi ả ng viên: PGS TS NGUY Ễ N TH Ố NG
E-mail: nguyenthong@hcmut.edu.vn or nthong56@yahoo.fr
Web: http:// www4.hcmut.edu.vn/~nguyenthong
N Ộ I DUNG MƠN H Ọ C
CHƯƠNG 1: Khái niệm về kinh tế đầu tư.
CHƯƠNG 2: Nội dung lập dự án đầu tư.
CHƯƠNG 3: Dự báo.
CHƯƠNG 4: Hoạch định dự án.
CHƯƠNG 5: Chỉ tiêu đánh giá & lựa chọn dự án CHƯƠNG 6: Phân tích Kinh tế, xã hội - Tài chính
CH ƯƠ NG 7: Phân tích r ủ i ro.
CHƯƠNG 8 : Phân tích lạm phát.
CHƯƠNG 9: Thẩm định dự án.
Gi ớ i thi ệ u ph ầ n m ề m CRYSTAL BALL
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích độ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Trên cơ sở phương án kiến nghị được xác
định từ phân tích Kinh tế – Tài chính:
PHÂN TÍCH RŨI RO NHẰM
- Tính toán sự thay đổi của tham số đánh
giá tính hiệu quả của phương án chọn khi
giá trị biến đầu vào thay đổi.
- Nhận biết các biến ảnh hưởng quan trọng
nhất đến tính hiệu quả dự án.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích độ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH
Thơng thườ ng ta cĩ các ph ươ ng pháp phân tích r ủ i ro sau:
- Phân tích độ nh ạ y.
- Phân tích tình hu ố ng.
- Phân tích r ủ i ro b ằ ng mơ ph ỏ ng.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích độ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
PHÂN TÍCH ðỘ NH Ạ Y
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích độ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
PHÂN TÍCH ðỘ NH Ạ Y Thay đổi từng biến đầu vào với một gia số nhất định và xem xét sự thay đổi tương ứng của chỉ tiêu đánh giá dự án Các gia số áp dụng phổ biến là so với giá trị ban đầu của yếu tố đầu vào
Cần lưu ý đặc biệt đến các yếu tố đầu vào khi thay đổi có thể làm đảo ngược kết luận về dự án : từ dự án đáng giá thành dự án không đáng giá hoặc ngược lại.
Trang 27/22/2010 7
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Phửụng phaựp phaõn tớch ủoọ nhaùy coự nhửừng nhửụùc
ủieồm sau :
- Chổ xem xeựt tửứng bieỏn ủaàu vaứo leõn keỏt quaỷ,
trong khi thửùc teỏ coự theồ nhieàu yeỏu toỏ ủaàu vaứo
cuứng thay ủoồi.
- Khoõng trỡnh baứy ủửụùc baỷn chaỏt ngaóu nhieõn cuỷa
soỏ lieọu ủaàu vaứo, trong khi baỷn chaỏt caực soỏ lieọu
ủaàu vaứo thửụứng laứ caực ủaùi lửụùng ngaóu nhieõn.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo Bài tập: Xét một dự án đầu t− có sơ đồ dòng tiền nh− sau Đầu t− xây dựng đ−ợc thực hiện trong
1 năm và khai thác dự án trong 7 năm Giả thiết vốn đầu t− có thể thay đổi và thu nhập có thể thay đổi Lấy suất chiết khấu i=10%/năm, tính NPV của dự án Phân tích độ nhạy của các yếu
tố đầu vào lên chỉ tiêu NPV của dự án.
0
10tỷ
3tỷ
LẬP & THẨM ðỊNH DỰ ÁN ðẦU TƯ
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
3,2 3,2 3,2 3,2 -10,0 Doứng tieàn 0,0 3,2 3,2 3,2 3,2
ẹaàu tử
Thu nhaọp taờng -10,5 3,0 3,0 3,0 3,0
Doứng tieàn 0,0 3,0 3,0 3,0 3,0
Thu nhaọp 10,50 0,00
ẹaàu tử
ẹaàu tử taờng -10 3,0 3,0 3,0 3,0
Doứng tieàn 0,0 3,0 3,0 3,0 3,0
LẬP & THẨM ðỊNH DỰ ÁN ðẦU TƯ
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
5.58
3,2 3,2 3,2 Doứng tieàn 3,2 3,2 3,2 15,58
ẹaàu tử
Thu nhaọp taờng
4.11
3,0 3,0 3,0 Doứng tieàn 3,0 3,0 3,0 14,61
ẹaàu tử ẹaàu tử taờng
4.61
3,0 3,0 3,0 Doứng tieàn 3,0 3,0 3,0 14,61
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
PHAÂN TÍCH TèNH HUOÁNG
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
PHAÂN TÍCH TèNH HUOÁNG
Khaực vụựi phaõn tớch ủoọ nhaùy, trong phaõn tớch tỡnh huoỏng
ta xem xeựt sửù bieỏn ủoồi ủoàng thụứi cuỷa caực soỏ lieọu ủaàu vaứo leõn keỏt quaỷ cuỷa chổ tieõu ủaựnh giaự hieọu quaỷ dửù aựn Moọt soỏ tỡnh huoỏng thửụứng ủửụùc phaõn tớch laứ tỡnh huoỏng toỏt nhaỏt, tỡnh huoỏng thửụứng xaỷy ra vaứ tỡnh huoỏng xaỏu nhaỏt Trong moói tỡnh huoỏng ngửụứi ta seừ xaực ủũnh toồ hụùp caực bieỏn ủaàu vaứo.
- Tỡnh huoỏng toỏt nhaỏt ;
- Tỡnh huoỏng thửụứng xaỷy ra ;
- Tỡnh huoỏng xaỏu nhaỏt.
Trang 37/22/2010 13
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Phửụng phaựp phaõn tớch tỡnh huoỏng coự nhửừng
nhửụùc ủieồm sau :
- Xaực suaỏt ủeồ xaỷy ra caực toồ hụùp tỡnh huoỏng xaỏu
nhaỏt, toỏt nhaỏt laứ beự vaứ ớt phaỷn aỷnh trong thửùc
teỏ.
- Chửa trỡnh baứy heỏt ủửụùc baỷn chaỏt ngaóu nhieõn
cuỷa soỏ lieọu ủaàu vaứo, trong khi baỷn chaỏt caực soỏ
lieọu ủaàu vaứo thửụứng laứ caực ủaùi lửụùng ngaóu
nhieõn.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo Baứi taọp Xét một dự án đầu tư có sơ đồ dòng tiền như sau Đầu tư xây dựng được thực hiện trong
2 năm và khai thác dự án trong 8 năm Giả thiết vốn đầu tư cú thể thay ủổi ±5% và thu nhập có thể thay đổi với gia số ±10%.
Lấy suất chiết khấu i=10%/năm, tính B/C trong trường hợp bình thường Tính B/C trong các tình huống sau:
- Tốt nhất.
- Xấu nhất.
- Đầu tư tăng & thu nhập tăng.
- Đầu tư giảm & thu nhập giảm.
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Biểu đồ dòng tiền:
2,5tỷ
10 tỷ
2 tỷ
3
PGS Dr Nguyễn Thống
LẬP & THẨM ðỊNH DỰ ÁN ðẦU TƯ
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
2,75 2,75 2,75 2,75 0,00 0,00 Thu nhaọp 2,10 10,50 ẹaàu tử
T/n tăng
ð/t tăng,
2,25 2,25 2,25 2,25 -10,5 -2,1 Doứng tieàn 0,00 0,00 2,25 2,25 2,25 2,25 Thu nhaọp 2,10 10,5
ẹaàu tử T/h xấu
2,75 2,75 2,75 2,75 -9,50 -1,9 Doứng tieàn 0,00 0,00 2,75 2,75 2,75 2,75 Thu nhaọp 1,90 9,50
ẹaàu tử T/h tốt
2,50 2,50 2,50 2,50 -10 -2 Doứng tieàn 0,00 0,00 2,50 2,50 2,50 2,50 Thu nhaọp 2 10
LẬP & THẨM ðỊNH DỰ ÁN ðẦU TƯ
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
13,34 2,75 2,75 2,75 2,75
ẹaàu tử
T/n tăng
ð/t tăng,
0,94
2,25 2,25 2,25 2,25
Doứng tieàn 2,25 2,25 2,25 2,25 10,91
ẹaàu tử T/h xấu
1,27
2,75 2,75 2,75 2,75
Doứng tieàn 2,75 2,75 2,75 2,75 13,34
ẹaàu tử T/h tốt
1,09
2,50 2,50 2,5 2,50
Doứng tieàn 2,50 2,5 2,50 2,50 12,12
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
PHAÂN TÍCH RỦI RO VễÙI MOÂ PHOÛNG MONTE CARLO
Trang 47/22/2010 19
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
NHẠ Y, PHÂN T Í CH T Ì NH HU Ố NG
chỉ xem xé t m ộ t sô 9 tô : h ợ p củ a
bi ế n nghiên c ứ u CHƯA tô : h ợ p
h ế t cá c tì nh hu ố ng & sẽ không giả i
quy ế t ñượ c v ấ n ñ ê J khi bi ế n ñầ u
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo Các biến ñầu vào tuân theo các quy luật xác suất
Biến ñầu ra (biến nghiên cứu) cũng sẽ tuân theo một quy luật xác suất nào ñó.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Mô phỏng Monte Carlo là tìm
quy luật của biến nghiên cứu
với giả thiết quy luật xác suất
biến ñầu vào ñã xác ñịnh.
Lời giải ñược phát biểu dưới
dạng biến xác suất.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
ƯU ðIÊ!M
Sự thay ñổi biến gần với thực tế.
Cho phép nghiên cứu tất cả các tổ hợp thay ñổi biến ñầu vào.
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
XEM CHƯƠNG 2BIS
LÝ THUYẾT MONTE CARLO
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Bài tập: Xem số liệu dự án sau:
a Tính B/C sửa ñổi của dự án với i=12%/năm
b Phân tích số liệu quá khứ cho thấy giá trị ñầu tư tuân theo phân phối chuẩn với ñộ lệch chuẩn bằng 8% giá trị trung bình Chi phí tuân theo phân phối tam giác với giá trị max và min lần lượt là 120% và 90% giá trị TB Lợi nhuận thô tuân theo quy luật tam giác với giá trị max, min lần lượt là 110% và 85% giá trị trung TB.
Dùng mô phỏng Monte Carlo với Crystal Ball xác ñịnh:
Xác su ấ t ñể B/C <1
Xác su ấ t ñể B/C>=1.1
Trang 57/22/2010 25
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
8
Tuoồi thoù (naờm)
2
Giaự trũ coứn laùi
4.7
Thu nhaọp haứng naờm (t=1 )
2.2
Chi phớ haứng naờm (t=1 )
10
ẹaàu tử ban ủaàu (t=0)
Soỏ lieọu
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Bài tập: Xột dự ỏn giao thụng BOT khai thỏc trong 20 năm cú cỏc số liệu sau:
PGS Dr Nguyễn Thống
10 t ỷ VNð /n ă m 200.000 l ượ t/n ă m 10.000VN ð /l ượ t
ðầ u t ư (t=0, 1)
S ố l ượ ng xe thu phớ (t=2 21)
Phớ giao thụng
Giỏ tr ị TB
H ạ ng m ụ c
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
a Tớnh NPV c ủ a d ự ỏn v ớ i i =12%/n ă m
b Kinh nghiệm số liệu quỏ khứ cho thấy giỏ trị ủầu
tư tuõn theo phõn phối chuẩn với ủộ lệch chuẩn
bằng 10% giỏ trị TB Số lượt xe tuõn theo phõn
phối tam giỏc với giỏ trị max và min lần lượt là
125% và 80% giỏ trị TB
Dựng mụ ph ỏ ng Monte Carlo v ớ i Crystall Ball xỏc
ủịnh:
Xỏc su ấ t ủể NPV<0 (d ự ỏn khụng kh ả thi)
Xỏc su ấ t ủể NPV >=3 t ỷ VNð
PGS Dr Nguyễn Thống
Baứi taọp : Moọt dửù aựn coự ủaàu ban ủaàu laứ 4 tyỷ phaõn phoỏi ủeàu trong 2 naờm xaõy dửùng (t=0, t=1) Dửù aựn khai thaực trong 10 naờm sau khi ủi vaứo khai thaực vaứ lụùi nhuaọn roứng laứ 0.8 tyỷ/naờm (thu laàn ủaàu taùi t=2)
• a Tớnh IRR cuỷa dửù aựn.
• b Cho bieỏt MARR=12%/naờm Theo kinh nghieọm giaự trũ ủaàu
tử thay ủoồi theo phaõn phoỏi chuaồn vụựi ủoọ leọch chuaồn laứ 10%giaự trũ trung bỡnh Lụùi nhuaọn roứng theo quy luaọt tam giaực vụựi giaự trũ max, min laàn lửụùt laứ 115% vaứ 95% giaự trũ trung bỡnh Duứng moõ phoỷng Monte Carlo tớnh:
• Giaự trũ trung bỡnh IRR.
• Xaực suaỏt ủeồ IRR>MARR.
• - Laỏy suaỏt chieỏt khaỏu i=12%/naờm Tớnh xaực suaỏt ủeồ NPV<0.
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
PGS Dr Nguyễn Thống
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
Baứi taọp : Một dự án sản xuất điện có các số liệu kinh
doanh dự báo như sau:
• Sản lượng điện kinh doanh Q (tr.kWh/năm).
• Đơn giá bán điện kinh doanh P (VNĐ/kWh).
• Đơn giá sản xuất và chi phí quản lý và vận hành
R(VNĐ/kWh).
• Chi phí cố định T: 100 tr VNĐ
Lợi nhuận của dự án được xác định bởi:
Theo số liệu thống kê trong quá khứ cho thấy Q tuân theo
phân phối chuẩn N(500,45) Đơn giá bán điện kinh
doanh P thay đổi theo quy luật:
Pr ofit Q * (P R) T
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phõn tớch ủộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
600 550
450
P (VND/kWh)
Lớn nhất Binh thường
Nhỏ nhất Trường hợp
470 420
R (VND/kWh)
60 40
Xác suất (%)
Trang 67/22/2010 31
L Ậ P & TH Ẩ M ðỊ NH D Ự ÁN ðẦ U T Ư
Ch ươ ng 7-2: Phân tích ñộ nh ạ y, r ủ i ro - Monte Carlo
HEÁT CHÖÔNG
PHAÂN TÍCH RUÕI RO
PGS Dr Nguyễn Thống