Đề tài nghiên cứu

Lý do chọn đề tài: Trong thực tế giảng dạy chúng ta nhận thấy chương trình mỹ thuật ở tiểuhọc không chỉ giúp học sinh biết vẽ đúng, vẽ đẹp mà còn thông qua những kiếnthức sơ đẳng và cơ

I Khái niệm về vẽ tranh đề tài ở trường tiểu học: ……….Trang 6.

II Đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh tiểu học về

vẽ tranh đề tài: ……… Trang 6

III Những vấn đề cần nắm được khi vẽ tranh đề tài: ………Trang 7

PHẦN II: CƠ SỞ THỰC TIỄN:……… Trang 9.

I.Một số phương pháp thường được áp dụng trong dạy vẽ tranh

đề tài ở trường tiểu học:………Trang 9

1.Phưong pháp phát huy tính độc lập, tích cực suy nghĩ,

tìm tòi của học sinh:……….Trang 9

2 Phương pháp trực quan:………Trang 10

3 Phương pháp quan sát:……… Trang 10

4 Phương pháp vấn đáp: ……….Trang 11

5 Phương pháp luyện tập: ……… Trang 12

6 Phương pháp liên hệ với thực tiễn cuộc sống: ……….Trang 12

7 Phương pháp tổ chức dạy học phát huy tính tích cực

hoạt động của học sinh: ……… Trang 13

II Phương pháp dạy học vẽ tranh đề tài ở trường tiểu học:…….Trang 13.III Phương pháp soạn một giáo án cho phân môn vẽ tranh

đề tài ở trường tiểu học:……… Trang 17

IV Thực trạng việc dạy và học phân nôn vẽ tranh đề tài

lớp 1, 2, và 3 ở trường tiểu học:……… Trang 21

 Một số bài vẽ điển hình của học sinh lớp 1, 2, và 3

trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm:……… Trang22.

V Biện pháp khắc phục:……… Trang 31

C.PHẦN KẾT LUẬN: ……… Trang 32.

I.KẾT LUẬN ĐỀ TÀI:……….Trang 32.II.ĐỀ XUẤT KIẾN NGHỊ:……… Trang 33

LỜI NÓI ĐẦU

Trong cuộc sống hàng ngày, nếu không có cái đẹp thì cuộc sống của tatrở nên lạc hậu, đơn điệu biết nhường nào Cái đẹp xuất hiện trong mỗi chúng

ta, từ cái nhỏ nhất của vật chất đến cái hành vi nhỏ nhất của con người đều có

sự tham gia của cái đẹp Vì vậy việc sử dụng cái đẹp ở mọi lúc, mọi nơi là mộtvấn đề cần phải quan tâm và có hệ thống

Cái đẹp cũng là một trong những tiêu chí để đánh giá một dân tộc, mộtquốc gia văn minh, là yếu tố văn hóa của dân tộc Cái đẹp góp phần không nhỏtrong việc hình thành nền văn hóa trong mỗi người chúng ta

Đối với học sinh tiểu học việc học mỹ thuật có ý nghĩa đặc biệt quantrọng trong việc hình thành khả năng thẩm mỹ từ khi còn nhỏ, làm nền tảng vănhóa cho tương lai của trẻ Từ các vật dụng đơn giản của trẻ như: quàn áo, giàydép,… đều phải có tính thẩm mỹ nhất định Mỹ thuật tạo nền tảng ban đầu chohọc sinh tiểu học biết cảm nhận được cái đẹp, để có thể phân biệt được cái đẹp,cái xấu; biết tạo ra sản phẩm đẹp, thông qua cái đẹp giúp trẻ biết yêu thươngbạn bè, biết quý trọng ông bà cha mẹ, anh em hòa thuận tạo cho trẻ có cuộcsống lành mạnh, biết yêu lao động, biết yêu quê hương – đất nước qua đó hìnhthành nhân cách cho trẻ

Với khoảng thời gian nghiên cứu không nhiều, kiến thức thực tế chưa sâunên đề tài này khó tránh khỏi những thiếu sót Rất mong được sự đóng góp ý kiến của thầy cô và bạn đọc để đề tài ngày càng hoàn thiện

Tôi xin chân thành cảm ơn đến thầy giáo hướng dẫn Phạm Xuân Trường

và các thầy cô, bạn bè đồng nghiệp đã giúp tôi hoàn thiện đề tài này

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

Trong thực tế giảng dạy chúng ta nhận thấy chương trình mỹ thuật ở tiểuhọc không chỉ giúp học sinh biết vẽ đúng, vẽ đẹp mà còn thông qua những kiếnthức sơ đẳng và cơ bản của phân môn vẽ tranh theo đề tài sẽ khơi dậy và pháthuy khiếu thẩm mĩ vốn có ở tuổi thơ, đồng thời hướng dẫn học sinh một sốphương pháp quan sát tranh, nhìn nhận thế giới xung quanh và đưa vào bài vẽcủa mình một cách sáng tạo Từ đó gây cho các em niềm say mê, hứng thú tìm

và phát hiện ra cái đẹp, cái hay trong nghệ thuật vẽ tranh đề tài ; từng bước hìnhthành thị hiếu thẩm mĩ cho các em

Qua môn học các em có khả năng bước đầu làm quen với các phươngtiện và ngôn ngữ tạo hình như đường nét, bố cục, màu sắc,…khi vẽ tranh đề tài.Qua đó rèn luyện óc tư duy, sáng tạo giúp học sinh học tốt các môn học kháchoặc trong cuộc sống hàng ngày như ứng xử, nói năng,… một cách văn minhlịch sự

Cái đẹp trong mỹ thuật rất phong phú sinh động Hầu như tất cả mọingười đều yêu thiên nhiên, cảnh vật và luôn muốn xem cảnh vật tự nhiên cũngnhư những sinh hoạt trong cuộc sống đời thường vào tranh đề tài Vì vậy nhucầu vẽ tranh đề tài là rất cần thiết cho thế hệ trẻ thơ hôm nay và mai sau

Do bản thân rất yêu thích môn vẽ tranh theo đề tài, về lĩnh vực nghệ thuật

có rất nhiều cái hay, tiềm ẩn và đặc biệt tôi rất quan tâm đến nhu cầu vẽ tranh

của các em Vì vậy tôi chọn đề tài: “Phương pháp rèn luyện kỹ năng vẽ tranh

đề tài ở lớp 1, 2 và 3” Đây là một đề tài rất gần gũi với giáo viên và học sinh

tiểu học Với đề tài này, tôi có cơ hội đi sâu hơn vào loại hình nghệ thuật này.Đồng thời tích lũy vốn kiến thức tương đối quan trọng, làm nền tảng giúp tôinắm vững loại hình nghệ thuật sáng tạo cái đẹp bằng cách sử dụng đường nét,

màu sắc, bố cục, hòa quyện với tư tưởng, tình cảm của người vẽ, tạo nênnhững tác phẩm mĩ thuật hoàn hảo.

II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

1) Mục đích nghiên cứu:

- Nhằm bước đầu khơi gợi óc tư duy, tưởng tượng, sáng tạo và phát huykhiếu thẩm mĩ cho học sinh; giúp các em có hứng thú, hăng say học tập đạt kếtquả cao; giúp các em thể hiện tâm tư, tình cảm của mình bằng những sắc màucủa nghệ thuật,, làm cho cuộc sống sinh động hơn

- Bên cạnh đó còn là dịp nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ củangười giáo viên Giúp giáo viên hiểu và nắm vững phương pháp rèn luyện kỹnăng vẽ tranh đề tài ở lớp 1, 2 và 3

2 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu được những đặc trưng cơ bản của phân môn mỹ thuật vẽtheo đề tài ở trường tiểu học

- Nghiên cứu bài vẽ của học sinh tiểu học Trường tiểu học Nguyễn BỉnhKhiêm, Đăk Song, Đăk Nông để xây dựng phương pháp rèn luyện kỹ năng vẽtranh đề tài ở lớp 1, 2 và 3

III Phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

1) Phạm vi nghiên cứu:

Nghiên cứu việc dạy và học vẽ tranh đề tài lớp 1, 2 và 3 ở Trường tiểuhọc Nguyễn Bỉnh Khiêm, Đăk Song, Đăk Nông

2) Đối tượng nghiên cứu:

Học sinh lớp 1, 2 và 3 ở Trường tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm, ĐăkSong, Đăk Nông

IV Phương pháp nghiên cứu:

Để hoàn thành đề tài này tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứusau:

B.NỘI DUNG

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN

I.Khái niệm về vẽ tranh đề tài ở trường tiểu học:

Vẽ tranh theo đề tài là vẽ theo chủ đề cho trước nhằm ghi lại những hìnhảnh, màu sắc,… Vẽ tranh đề tài thì phải cô đọng, tập trung, khúc chiết, màu sắcđược vẽ theo cảm xúc của người vẽ Trong mỗi đề tài có nhiều cách vẽ hoặc cóthể vẽ nhiều tranh về một đề tài Vì vậy dạng bài này thường có phạm vi rộnghơn và đòi hỏi các em phải tư duy tưởng tượng nhiều hơn

II Đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh tiểu học về vẽ tranh đề tài:

Học sinh tiểu học rất thích vẽ, các em tiếp nhận môn học này một các hồhởi, thích thú và học tập có kết quả vì các em được vẽ theo cách nhìn, cách nghĩ

và sự thích thú của mình, tạo ra cái đẹp theo ý mình

Đặc biệt học sinh lớp 1 vừa từ mẫu giáo lên cách vẽ , cách nhìn, cáchnghĩ, cách cảm thụ rất chung chung Hình vẽ còn chung chung, ở dạng sơ đồ,sắp xếp theo lối liệt kê, kể lể, rời rạc không dám che khuất nhau và thường đồngđều về số lượng: 1 ngôi nhà, 1 cây, 1 con gà,…sắp xếp hình chưa phù hợp Lênlớp 2, 3 các em quen dần với dạng bài vẽ theo đề tài nên các em vẽ mạnh dạnhơn Các bài vẽ đã rõ cách sắp xếp hình tượng, có nhiều chi tiết hợp lí, hình vẽ

đã sát với đề tài và có hình dáng, tư thế động tĩnh của người, con vật

Với các em lớp 4, 5 các thao tác cầm bút vẽ hình, cách vẽ nét đi vào nềnếp và thuần thục hơn Hình vẽ rõ ràng, gần thực tế, có nhiều chi tiết hợp lí, bài

vẽ phong phú hơn

Nhìn chung ở giai đoạn tiểu học các em tâm hồn ngây thơ, nhìn mọi vậtrất đơn giản vì vậy các em có óc tưởng tượng chưa tốt lắm và cần rất nhiều cácbiện pháp hỗ trợ như tranh mẫu, lời gợi ý của giáo viên Khi học phân môn nàycác em thường thiên về vẽ mô phỏng, bắt chước Việc tự tái tạo lại một bứctranh đối với các em là hết sức khó khăn đòi hỏi người dạy phải nhiệt tìnhhướng dẫn, phải nắm rõ đặc điểm tâm lí của các em qua từng thời kì để sử dụngcác phương pháp giảng dạy phù hợp để các em vẽ được tranh đẹp, theo đúngchủ đề.

III Những vấn đề cần nắm được khi vẽ tranh đề tài:

Hướng dẫn học sinh vẽ không phải là áp đặt mà là gợi mở cung cấpnhững thông tin cần thiết và sau đó để học sinh tự sử lí thông tin và vẽ bằngchính mình( bố cục , hình ảnh, màu sắc)

* Muốn học sinh vẽ tốt giáo viên cần lưu ý:

- Các em cần thông tin vì các em chưa hình dung cụ thể đề tài mình sẽ vẽ

để vẽ lại một cách có hồn, vì vậy giáo viên cần cung cấp thông tin

- Khi sắp xếp các chi tiết thường lộn xộn, bố cục không đều nhìn vàothấy không cân đối Giáo viên cần tham gia hướng dẫn cụ thể vào bài vẽ củacác em

- Các em thường có thói quen cố tình vẽ cho giống thật vì vậy khi nhìnvào tranh ta thấy khô cứng, gò ép Giáo viên cần tạo ra các phương án thể hiệnkhác nhau và gợi ý cụ thể cho từng em, từng bài

- Các em thích sử dụng màu tươi sáng, rực rỡ, ít pha trọn, vẽ màu theo ýthích Điều này không có hại, miễn sao các màu ( đi được với nhau ) tạo cho bài

vẽ sinh động là được Tuy nhiên cần khuyến khích các em không nên dùng quánhiều màu vào một bài vẽ vì như vậy dễ gây tình trạng “loạn màu”

-Các em chưa chú ý đến độ đậm nhạt trong bài vẽ, tô màu theo cảm tính,khi quá đậm, khi quá nhạt, các màu na ná giống làm bài vẽ bị chìm.

- Khả năng tạo hình ở các em chưa đông đều, đôi khi bất thường Có em

vẽ khá, vẽ trội đều đặn, có em nay khá mai chưa đạt do một số nguyên nhânsau:

+ Bài dạy lôi cuốn, hấp dẫn, các em vừa được khem,… cho nên các emthích vẽ đẹp

+ Bài khó hình dung với các em đầu cấp hoặc tâm trạng các em khôngvui nên bài vẽ chưa đạt

+ Do ảnh hưởng của môi trường xung quanh, cuộc sống gia đình, bè bạn,

… cũng tác động không nhỏ đến bài vẽ của các em

Bởi vậy khi hướng dẫn cho các em vẽ cần tạo cho các em không khí vui

vẻ, chờ đón và mong muốn được vẽ, tin tưởng mình sẽ vẽ đẹp, vẽ được

PHẦN II: CƠ SỞ THỰC TIỄN

I Một số phương pháp thường được áp dụng trong dạy vẽ tranh đề tài ở trường tiểu học:

1 Phưong pháp phát huy tính độc lập, tích cực suy nghĩ, tìm tòi của học sinh:

- phát huy tính độc lập, tính tích cực suy nghĩ tìm tòi, sáng tạo của họcsinh là phương pháp dạy học quan trọng nhất trong việc dạy vẽ tranh đề tài ởtrường tiểu học Là quá trình hoạt động của giáo viên và học sinh: Giáo viêndạy – cung cấp kiến thức Học sinh học- tiếp nhận kiến thức Giáo viên dạy tốt-học sinh học tốt và ngược lại

- Để phát huy tính độc lập, tính tích cực suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo củahọc sinh, giáo viên cần lưu ý:

+ Tạo không khí phấn khởi trong giờ học, thu hút sự chú ý, gây tâm thếchờ đón hồi hộp cho học sinh Không nên đi ngay vào nội dung

+ Cần đặt câu hỏi trước khi học sinh suy nghĩ về nội dung Ví dụ: Vẽ nhưthế nào? Vẽ hình ở đâu?

+ Gợi ý ở mẫu để học sinh tìm ra cách vẽ, cách sửa

+ Cung cấp thêm tư liệu xung quanh bài giúp học sinh hiểu biết hơn Vídụ: hình ảnh anh bộ đội, các loại cây,…

- Tính tích cực của học sinh thể hiện ở chỗ: chú ý lắng nghe, hăng hái trảlời, nêu các thắc mắc của bản thân,…

Phương pháp này xuất phát từ mục đích của việc dạy học: học sinh phải

là người chủ động lĩnh hội tri thức, biến cái chung thành cái riêng của mình.Học sinh có khả năng vận dụng một cách linh hoạt để giải quyết các bài tập vàvận dụng trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày

2 Phương pháp trực quan:

- Phương pháp trực quan là sử dụng đồ dùng dạy học đã chuẩn bị đểminh họa cho nội dung bài dạy, giúp người học hiểu sâu sắc vấn đề Nhờphương pháp trực quan mà những thuật ngữ, khái niệm về mĩ thuật còn trừutượng, chung chung được làm sáng tỏ, tạo điều kiện cho người học lĩnh hội trithức nhanh và hứng thú hơn trong học tập.

- Là phương pháp luôn được vận dụng trong việc dạy học vẽ theo đề tài ởbậc tiểu học vì nó phù hợp với đặc điểm của môn học và đặc điểm tri giác củahọc sinh

a) Chuẩn bị đồ dùng trực quan:

- Là tranh ảnh, phiên bản tranh ảnh, ảnh nghệ thuật , các bức vẽ minh họacủa giáo viên,…

- Các hình vẽ minh họa trên bảng

Đồ dùng trực quan không nên sử dụng tùy tiện, tranh gợi ý phải có bốcục rõ ràng

b) trình bày đồ dùng trực quan:

Trình bày hình vẽ lên bảng theo từng phần, có thể ghim bảng( nếu là bức

vẽ sẵn), hoặc dùng phấn phác hình, bố cục( nếu là bước vẽ)

3 Phương pháp quan sát:

- Phương pháp quan sát là thông qua việc nhìn ngắm đối tượng để phântích, so sánh,…về cấu trúc, tỉ lệ, màu sắc, hình ảnh,…Giúp học sinh nhận biết

và cảm thụ vẻ đẹp của đối tượng, làm cơ sở tư liệu thực hiện bài tập mĩ thuật

- Quan sát là để nắm được bố cục, màu sắc, đồng thời cảm nhận được nétđẹp của tranh

- Quan sát diễn ra trong suốt quá trình vẽ

- Quan sát từ bao quát đến chi tiết So sánh đối chiếu giữa chi tiết nhỏ với

bộ phận lớn để người vẽ không sa vào chi tiết vụn vặt

- Khi hướng dẫn học sinh quan sát tránh quan sát theo kiểu kỹ thuật màquên đi tính thẩm mỹ của đối tượng qua bố cục, qua tỉ lệ các bộ phận,… nhưvậy sẽ không gây được hứng thú cho học sinh.

- Không nên hướng dẫn chung hoặc quá dàn trải sẽ gây sự nhàm chán

- Không hướng dẫn học sinh quan sát một chiều, cần hướng dẫn các emđối chiếu, so sánh giữa các đối tượng và bài vẽ để các em nhận ra được ưu-nhược điểm để chỉnh sửa cho bài vẽ hoàn thiện hơn

4 Phương pháp vấn đáp:

Là phương pháp giáo viên sử dụng hệ thống câu hỏi để thực hiện traođổi, gợi mở cho học sinh về nội dung nhằm khai thác một chi tiết, một vấn đềnào đó của bài học Tạo điều kiện cho học sinh bộc lộ những hiểu biết về đốitượng Suy nghĩ, tìm tòi và giải quyết được bài tập hay nâng cao chất lượng bài

- Trước khi đặt câu hỏi giáo viên cần thông báo với học sinh để hướngcác em đến bài học, đón chờ câu hỏi

Ví dụ: Em lắng nghe và cho cô biết “ Thế nào là bức tranh đẹp?”

- Nhận xét câu trả lời của học sinh cần rõ ràng, mạch lạc, sát nội dung

- Không nên trả lời câu hỏi chung chung Không nên sử dụng câu hỏi quánhiều làm khả năng tư duy của các em bị han chế, bị đứt quãng dẫn đến bài vẽcủa các em không đạt

5 Phương pháp luyện tập:

Là phương pháp thông qua quá trình thực hiện hệ thống bài tập, để rènluyện và củng cố kỹ năng cho học sinh Đối với vẽ tranh đề tài là kỹ năng quansát và khả năng thể hiện thực tế sinh động vào bài vẽ, làm cơ sở cho những sángtạo sau này

- Rèn luyện cách nhìn và cách thể hiện đối tượng là hai bước trong mộtquá trình dạy học sinh vẽ, có mối quan hệ thống nhất với nhau Học sinh quansát được cái gì, cái đó sẽ được thể hiện trên giấy

- Trong giờ luyện tập giáo viên cần theo dõi, giúp đỡ các em Nếu thấynhiều em còn lúng túng khi thể hiện nên cho dừng lại để hướng dẫn lại cách vẽ.Cần động viên em khá, giúp đỡ em yếu

- Việc rèn luyện nề nếp học tập như: cách ngồi vẽ, cách để vở vẽ, cáchtrình bày trên trang giấy,…cần được nhắc nhở, uốn nắn thường xuyên để tạo nềnếp học tập cho các em

6 Phương pháp liên hệ với thực tiễn cuộc sống:

Phương pháp này giúp học sinh hiểu biết cuộc sống sâu sắc hơn, giờ họctrở nên hấp dẫn hơn Giáo viên nên đưa vào bài giảng những ví dụ đơn giản từcuộc sống, gần gũi với học sinh giúp các em hiểu được bài

- Muốn dạy tốt phân môn vẽ tranh đề tài giáo viên cần nghiên cứu

kĩ bài dạy để tìm ra mối liên hệ từ các môn học khác và thực tiễn cuộc sống vớibài dạy cụ thể

VD: Giáo viên nhắc lại hình ảnh trong văn học khi giảng về cách xâydựng hình ảnh trong tranh đề tài Khi phân tích tranh giáo viên cần lưu ý đếnkiến thức về lịch sử Nói về đề tài lễ hội giáo viên cần hiểu về phong tục tậpquán ở địa phương đó và mô tả một cách sinh động tạo điều kiện cho học sinh

vẽ đẹp

Vận dụng phương pháp này giáo viên cần ham hiểu biết, quan sát nhiều,tìm đọc tài liệu để có hiểu biết rộng và cần linh hoạt trọng việc vận dụng.

7 Phương pháp tổ chức dạy học phát huy tính tích cực hoạt động của học sinh:

Đây là phương pháp được sử dụng ở tẩt cả các môn học Đối với phânmôn vẽ theo đề tài thì phương pháp này nhằm phát huy tính tích cực hoạt độngcủa học sinh tiểu học Cần tạo điều kiện cho học sinh tự tìm kiếm tri thức và tìmcách giải quyết vấn đề Điều đó giúp các em hình thành khả năng suy nghĩ vàsáng tạo độc lập

Có thể tổ chức giờ học theo những hình thức sau:

a) Tổ chức trò chơi: Vào đầu giờ học để tạo hứng thú và kích thích các

em tích cực hoạt động Giáo viên có thể tổ chức trò chơi giúp các em có tinhthần sảng khoái để bước vào bài mới, giúp các em khai thác hình ảnh sinh động

- Thảo luận nhóm giúp các em tự đưa ra ý kiến đóng góp, giúp các emnhớ lâu

II Phương pháp dạy học vẽ tranh đề tài ở trường tiểu học:

Dạy vẽ tranh đề tài là dạy cho các em tập thể hiện sự suy nghĩ của mình

về một vấn đề đơn giản đối với các em với một đề tài cụ thể bằng hình ảnh, bốcục và màu sắc

Muốn các em có bài vẽ tốt thì vai trò của người giáo viên rất quan trọng.Giáo viên dẫn dắt khơi gợi trí tưởng tượng của các em, giúp các em hình dungsinh động, rõ ràng, chi tiết một mảng của thế giới mà em yêu.

Sự gợi mở của giáo viên là yếu tố quyết định cho học sinh lựa chọn đểsáng tạo tranh, tránh áp đặt theo ý mình

Nội dung tranh ở các lớp 1, 2, và 3 là các đề tài gần gũi, đơn giản Các

em chỉ cần “ liệt kê” một số hình ảnh phù hợp với đề tài, màu sắc vẽ theo tìnhcảm của các em Còn lên lớp 4, 5 thì đề tài cũng vậy nhưng yêu cầu rộng hơn,sâu hơn và tranh vẽ có hồn, có bố cục, có màu sắc hợp lí

Muốn các em vẽ đẹp cần cho các em xem tranh trước khi vẽ để cho các

em chọn chủ đề, xây dựng hình tượng, vẽ mẫu Cần chuẩn bị một số tranh vẽ,tranh in, biểu đồ minh họa bước các bước tiến hành vẽ tranh Sưu tầm tranh ảnhcho phân môn để đồ dùng dạy học thêm phong phú

Như vậy để tiến hành một bài vẽ tranh đề tài giáo viên cần phải linh hoạt

sử dụng các phương pháp dạy học cho phù hợp Đối với một bài vẽ tranh đề tàichủ yếu thời gian dành cho học sinh thực hành là phần nhiều, vì thế giáo viêncần phải chú trọng một số phương pháp cần thiết như: Phương pháp quan sát,Phương pháp thực hành, phương pháp trực quan,… Để có giờ lên lớp đạt hiệuquả cao, giáo viên cần có các bước lên lớp theo đúng trình tự, các hoạt độngdạy học phải rõ ràng Cụ thể như sau:

Trước khi sử dụng, giáo viên cần xem xét kĩ lưỡng, suy nghĩ, tìm hiểu nội dungtranh để khi đến lớp khai thác hết hiệu quả của từng bức tranh.

3- Các hoạt động dạy học:

- Giới thiệu bài: ngắn gọn, có thể sử dụng nhiều cách khác nhau cho lôicuốn thu hút học sinh vào bài học Ngôn ngữ truyền cảm, dễ hiểu, phù hợp vớilứa tuổi của học sinh tiểu học; đặc biệt là lứa tuổi học sinh đầu cấp như lớp 1, 2

và 3

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm và chọn nội dung đề tài:

-Mỗi đề tài có nhiều chủ đề khác nhau, cần giúp học sinh hiểu được chủ

đề, để các em nhớ lại và tưởng tượng được các hình ảnh có lên quan đến nộidung bài vẽ

- Ở phần này tốt nhất là giáo viên nên chuẩn bị một hệ thống câu hỏi cụthể từ dễ đến khó có liên quan trực tiếp đến nội dung chủ đề Dùng các câu hỏinày để giúp học sinh tìm hiểu và tiếp cận với đề tài Những câu hỏi nên gắn vớinội dung và được minh họa bằng tranh ảnh cụ thể; tránh những câu hỏi khó.Nên dùng phương pháp gợi mở gây hứng thú để lôi cuốn học sinh khi trả lờicâu hỏi

- Những tranh, ảnh dùng để làm minh họa cần có những nét điển hình,tiêu biểu giúp cho nội dung đề tài và tìm, chọn cách vẽ dễ dàng

- Khi học sinh trả lời chưa đúng các ý, giáo viên cần bổ sung, định hướng

để các em nhận biết cần phải trả lời thế nào cho phù hợp và đúng nội dung củabài

Hoạt động 2: Hướng dẫn sắp xếp bố cục tranh:

-Hướng dẫn xem tranh nếu không có tranh mẫu, không có gợi ý thì họcsinh sẽ rất lúng túng, vì thế việc treo tranh mẫu và phân tích cách sắp xếp bốcục hình ảnh, màu sắc ở từng bức tranh để các em quan sát là hết sức cần thiết.Nếu giáo viên chỉ nói mà không có tranh minh họa thì học sinh rất khó tiếp thu

Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa lời giảng và tranh minh họa nhằm gợi ý đểhọc sinh suy nghĩ, nhớ lại những hình ảnh có liên quan tới đề tài (người, convật, nhà cửa, cây cối,… có thể đưa vào tranh).

- Cần lưu ý học sinh chọn hình ảnh chính, hình ảnh phụ và cách sắp xếpcác hình ảnh đó sao cho hợp lí, cân đối có trọng tâm, rõ nội dung Tùy theo nộidung cụ thể của từng bài mà chọn hình ảnh và sắp xếp bố cục sao cho phù hợp,tránh tham lam ôm đồm, tránh sơ lược, đơn điệu

- Việc hướng dẫn gợi ý sắp xếp bố cục bức tranh cho hợp lí là rất cầnthiết và quan trọng khi vẽ tranh đề tài Nhưng để cho học sinh vẽ được tranh,biện pháp tốt nhất có lẽ sau khi gợi ý chung hãy để học sinh tự do vẽ theo khảnăng của mình, tranh bắt vẽ theo khuôn mẫu nhất định, hoặc vẽ theo ý chủ quancủa giáo viên

Hoạt động 3: Hướng dẫn vẽ màu:

- khi hướng dẫn vẽ màu, cần lưu ý hướng dẫn cách sử dụng các chất liệumàu( màu dạ, màu sáp, màu nước, màu bột) thông qua việc giới thiệu các bứctranh cụ thể và thực hành vẽ mẫu của giáo viên Cùng với việc hướng dẫn cách

sử dụng là việc hướng dẫn cách vẽ màu và phối hợp màu cho phù hợp với bốcục và nội dung của bức tranh

- Thường thì học sinh tiểu học rất thích vẽ màu nguyên chất và khi vẽmàu các em thường vẽ theo bản năng Nếu sự tác động của giáo viên khôngđúng lúc, đúng chỗ thì sẽ ảnh hưởng không tốt và làm mất đi những màu trongsáng và ngây thơ của các em Chính vì thế việc hướng dẫn cho học sinh vẽ màucần khéo léo và chỉ mang tính chất gợi ý, động viên khích lệ, tránh ép buộc các

em vẽ màu theo ý của giáo viên hoặc bắt chước các tranh mẫu

Hoạt động 4: Hướng dẫn thực hành:

Trong khi học sinh học bài, giáo viên cần đến từng bàn để quan sát và

động viên khích lệ các em vẽ tốt Trong khi hướng dẫn trực tiếp trên các bài vẽcủa học sinh, Giáo viên cũng chỉ gợi ý khích lệ mà không vẽ, chữa trực tiếp vàobài vẽ của học sinh, hoặc bắt học sinh vẽ theo ý mình Giáo viên có thể chọnmột vài bài của học sinh đang vẽ để hướng dẫn vẽ bổ sung nhằm khắc phụcnhững chỗ yếu và học tập những chỗ tốt cho cả lớp.

Hoạt động 5: Nhận xét, đánh giá kết quả học tập:

Cuối tiết học của từng bài hoặc đầu tiết sau giáo viên cần dành thời gian

để nhận xét, đánh giá bài vẽ của học sinh (nên dùng dây hoặc kẹp để treo bài vẽtrên bảng hoặc cuối lớp) Nhận xét và đánh giá đúng sẽ có tác dụng động viên,khích lệ tinh thần học tập của học sinh Nếu đánh giá chung chung hoặc khôngđúng khả năng sẽ làm cho các em mất hứng thú, chán nản và không thích vẽ.Bởi vậy khi đánh giá kết quả bài vẽ, giáo viên cần chú ý một số điểm sau:

- Lấy khen ngợi để động viên khích lệ học sinh là chính

- Tránh chê học sinh trước lớp

- Tất cả các bài tập thực hành đều được xếp loại theo các mức độ như đãhướng dẫn chung

III Phương pháp soạn một giáo án cho phân môn vẽ tranh đề tài ở trường tiểu học:

Giáo án hay còn gọi là kế hoạch bài dạy , là một công việc quan trọng vàcần thiết của giáo viên Đây là một yếu tố trong dạy – học phát huy tích tích cực

và tương tác của học sinh Giáo viên phải thể hiện rõ nội dung và phương pháplên lớp của từng bài học cụ thể

Ví dụ: Bài 12: Vẽ tranh đề tài “Ngày nhà giáo Việt nam 20 – 11”.

A.Mục tiêu;

- Học sinh biết tìm, chọn nội dung đề tài Ngày Nhà giáo Việt nam

- Vẽ được tranh về Ngày Nhà giáo Việt nam

- Yêu quý, kính trọng thầy - cô giáo