Bài giảng Hệ điều hành Linux - Bài 2: Các lệnh làm việc trên Linux

Bài 2 trang bị cho người học những hiểu biết cơ bản về các lệnh làm việc trên Linux. Nội dung cụ thể được trình bày trong bài 2 gồm: Cách tổ chức lưu trữ dữ liệu trên Linux, đường dẫn trong Linux, các lệnh về file, các lệnh về thư mục, các lệnh truy nhập hệ thống. Mời tham khảo.

L I N U X

Bài 2: Các lệnh làm việc trên Linux

Mục tiêu:

Cách tổ chức lưu trữ dữ liệu trên Linux

Đường dẫn trong Linux

Các lệnh về file

Các lệnh về thư mục

Các lệnh truy nhập hệ thống

1 Cách tổ chức lưu trữ dữ liệu trên linux

Dữ liệu trong Linux được lưu trữ trên máy tính trên các thư mục theo cấu trúc cây bắt đầu từ thư mục gốc như sau:

etc

bin

/

usr dev dos home tmp

lib user1usr user2

tinhoc toan

2 Tên Đường dẫn

Tên đường dẫn là một dãy tên thư mục được ngăn cách nhau bởi ký tự “/ ”, trong đó thư mục đứng tiếp sau là thư mục con của thư mục ngay trước nó và ngược lại.

Có 2 loại tên đường dẫn:

– Tên đường dẫn đầy đủ: là một dãy các tên bắt đầu từ thư mục gốc đến thư mục đó Đường dẫn đầy đủ luôn bắt đầu bằng ký tự “/”

– Tên đường dẫn tương đối: là một dãy các tên thư mục từ thư mục hiện thời đến thư mục đó

Đổi tên thư mục

Liệt kê nội dung thư mục

– Hai chuỗi “ ” và “ ” đại diện cho thư mục cha và thư mục hiện thời

– Ví dụ: $ cd Chuyển đến thư mục cha của thư mục hiện thời

$ cd /tinhoc : Chuyển đến thư mục tin học trong thư mục hiện thời

$ cd /home/user1/tinhoc

$ pwd/home/user1/tinhoc

$ mkdir tm1

$ cd tm1

$ pwd/home/user1/tm1

Liệt kê nội dung thư mục

Tên lệnh: ls

Cú pháp: $ ls [-tuỳ chọn] [thư mục]

Trong đó [-tuỳ chọn] có thể nhận các tham số sau:

-a : Liệt kê tất cả các file, thư mục kể cả các file ẩn, thư mục ẩn (bắt đầu bằng dấu chấm “.”)

-R : Liệt kê các file và thư mục trong cả các thư mục con.

-l : Liệt kê thuộc tính các file.

Nếu danh sách các file và thư mục quá dài không đủ trên một trang màn hình thì ta có thể kết hợp với lệnh more hoặc less như sau:

$ ls [-tuỳ chọn] [thư mục] | more (less)

4 Các lệnh về file

Tạo file text đơn giản

Xem nội dung file

Tìm kiếm file

Copy file và thư mục

Di chuyển file

Xoá file và thư mục

Tạo một file liên kết

Xem thuộc tính file

Tạo một file text đơn giản

Tên lệnh: cat

Cú pháp: $ cat > <tên file>

Kết thúc quá trình soạn thảo ấn tổ hợp phím CTRL+D

Ví dụ:

$ cat > vanban.txtCong hoa xa hoi chu nghia Viet Nam

Xem nội dung của file

Tên lệnh: cat, more hoặc less

Cú pháp:

$ cat <tên file>

$ more <tên file>

$ less <tên file>

Chú ý:

– Lệnh cat có thể hiển thị nội dung nhiều file cùng một lúc với nội dung các file thể hiện kế tiếp nhau: $ cat file1 file2

– Nếu nội dung của file hiển thị bằng lệnh cat quá dài thì ta có thể ấn

tổ hợp phím Shift+PageUp hoặc Shift+PageDown để xem từng trang màn hình

-i : hỏi lại người dùng nếu file đích đã tồn tại

-r : copy cả cây thư mục

-f : copy đè

-v : hiển thị quá trình copy file

Ví dụ:

$ cp file1 /root/ copy file1 từ tm hiện thời sang tm root

$ cp file1 file2 copy file1 và đổi tên thành file2

Xoá file

Tên lệnh: rm

Cú pháp: $ rm [-tuỳ chọn] <tên file>

Trong đó các tuỳ chọn có thể là -i, -r, -f và -v giống như lệnh copy

Ví dụ:

$ rm –i file1m: remove “file1”? y

Symbolic link

Hard link

2 Sao chép thư mục RAM vào thư mục Monitor

3 Di chuyển thư mục Cache vào thư mục CPU

4 Đổi tên thư mục M thành Mainboard

5 Xoá thư mục TEMP

2 Trong thư mục DHMo, tạo 2 tập tin baitho.txt và dsach.txt với nội dung tuỳ chọn.

3 Xem lại nội dung tập tin baitho.txt vừa mới tạo.

4 Sao chép cả 2 tập tin vừa mới tạo ở trên sang thư mục TH08C1.

5 Sao chép tập tin baitho.txt vừa mới tạo ở trên sang thư mục TH10C1

6 Sao chép tập tin dsach.txt vừa mới tạo ở trên sang thư mục TH09C1

7 Đổi tên tập tin baitho.txt trong thư mục DHMo thành tohuu.txt

8 Đổi tên tập tin dsach.txt trong thư mục DHMo thành dslop.txt

9 Xoá thư mục TH08C1.

10 Tìm kiếm và cho biết vị trí tập tin passwd (tập tin chứa tài khoản và mật khẩu)

softLink

5 Các lệnh truy nhập hệ thống

Xem người dùng đã đăng nhập

Xem người dùng đang đăng nhập

Xem giờ hệ thống

Xem loại Shell đang dùng

Xem người dùng đã đăng nhập

Hiển thị danh sách tất cả những người dùng đã đăng nhập vào hệ thống

Tên lệnh: who

Cú pháp: $ who

Ví dụ: $ who

Xem người dùng đang đăng nhập

Hiển thị tên người dùng đang truy nhập vào hệ thống Tên lệnh: who am i

Ví dụ:

$ who am iLinux_Server2! User1 pts/0 jan 5 20:30

Tự động hoàn thành lệnh

Linux hỗ trợ khả năng hoàn thành lệnh bằng phím Tab, nếu không nhớ hết tên lệnh, tên file hay tên thư mục cần gõ trong dòng lệnh, ta chỉ cần gõ một vài ký tự đầu tiên của tên đó sau

đó ấn phím Tab Khi đó Linux sẽ tự hoàn thành lệnh theo đúng yêu cầu Nếu có nhiều lựa chọn, Linux sẽ liệt kê tất cả các

trường hợp đúng cho phép ta lựa chọn.

Ta có thể dùng lại các câu lệnh đã gõ trước đó trong phiên làm việc bằng cách dùng các phím mũi tên Dùng phím PageUp

hoặc PageDown để chuyển đến lệnh đầu tiên hoặc lệnh cuối cùng được gõ vào trong phiên làm việc

Nối các lệnh thành chuỗi

Linux cho phép thực hiện nhiều lệnh cùng

một thời điểm Các câu lệnh được gõ liên tiếp nhau theo thứ tự thực hiện và cách nhau bởi dấu “;”

Ví dụ: $ cat > file1; less file1

QUẢN LÝ TIẾN TRÌNH