Bài giảng Dược lý học: Thuốc chống lao

Bài giảng trình bày những nội dung chính như: Đại cương bệnh lao, đặc điểm của trực khuẩn lao, các thuốc chống lao thường dùng, các thuốc chống lao khác. Mời các bạn cùng tham khảo để biết thêm các nội dung chi tiết.

Trang 1

THU C CH NG LAOTHU C CH NG LAOỐ Ố Ố Ố

Ph n I: Đ I cầ ạ

Ph n I: Đ I cầ ạ ương

Lao là b nh truy n nhi m ph Lao là b nh truy n nhi m ph ệ ệ ề ề ễ ễ ổ ổ

bi n do tr c khu n lao gây nên và ế ự ẩ

có th ch a kh i hoàn toàn.ể ữ ỏ

Trang 2

2. Đ c ặ

2. Đ c ặ đi m c a tr c khu n lao:i m c a tr c khu n lao:ể ể ủ ủ ự ự ẩ ẩ

+ Tr c khu n lao gây b nh lao ự ẩ ệ

+ phát tri n ch m (chu k phân ể ậ ỳ

Trang 3

Hi n nay thu c ch ng lao ệ ố ố

Hi n nay thu c ch ng lao ệ ố ố đư ợ ợc c

chia thành 2 nhóm chính

 Nhóm 1: là thu c ch ng lao là thu c ch ng lao ố ố ố ố

thư ờ ờng dùng, có ch s ng dùng, có ch s ỉ ố ỉ ố đi u tr cao, i u tr cao, ề ề ị ị

ít tác d ng không mong mu n: ụ ố

Isoniazid INH (Rimifon) Rifampin, Ethambutol, Streptomycin và

Pyrazinamid

Trang 4

Nhóm 2: là nh ng thu c ít dùng là nh ng thu c ít dùng ữ ữ ố ố

hơn, dùng thay th khi vi khu n lao n, dùng thay th khi vi khu n lao ế ế ẩ ẩ

kháng thu c, ph m vi ố ạ

kháng thu c, ph m vi ố ạ đi u tr h p, i u tr h p, ề ề ị ẹ ị ẹ

có nhi u tác d ng không mong ề ụ

mu n: Ethionamid, cycloserin, ố

kanamycin, amikacin

Trang 5

* Hư ớ ớng ng đi u tr :i u tr :ề ề ị ị

Đ ch a b nh lao cho th t hi u ể ữ ệ ậ ệ

nghi m, c n kháng sinh di t tr c ệ ầ ệ ự

khu n lao, k c nh ng lo i ẩ ể ả ữ ạ

khu n lao, k c nh ng lo i ẩ ể ả ữ ạ độ ột t

bi n kháng thu c; Vì v y ế ố ậ

bi n kháng thu c; Vì v y ế ố ậ đi u tr i u tr ề ề ị ị

nh m 2 m c ằ ụ

nh m 2 m c ằ ụ đích khác nhau:

Trang 6

Ph i h p thu c di t Ph i h p thu c di t ố ợ ố ợ ố ố ệ ệ đư ợ ợc hoàn toàn c hoàn toàn

Đi u tr d phòng nh m ch ng l i s ề ị ự ằ ố ạ ự

tái phát b nh lao sau khi ng ng thu c.ệ ừ ố

Trang 7

Trư ớ ớc c đây ch có INH, ây ch có INH, ỉ ỉ

streptomycin, ph i dùng t i 24 ả ớ

tháng, m c dù nhặ

tháng, m c dù nhặ ư v y t l tái v y t l tái ậ ỷ ệ ậ ỷ ệ

phát v n là 5 %.ẫ

Trang 9

Ph n II Ph n II.ầ ầ

Các thu c ch ng lao thố ố

Các thu c ch ng lao thố ố ư ờ ờng dùng ng dùng

1.1.Isoniazid ( rimifon, INH )

* Là d n xu t c a acid isonicotinic v a ẫ ấ ủ ừ

Trang 10

thu c trong d ch não tu tố ị ỷ

thu c trong d ch não tu tố ị ỷ ương đương

v i n ng ớ ồ

v i n ng ớ ồ độ ộ trong máu trong máu.

Trang 11

Th n là cậ ơ quan th i tr ch y u quan th i tr ch y u ả ả ừ ừ ủ ế ủ ế

c a thu c. Sau dùng 24 gi , thu c ủ ố ờ ố

Trang 12

* Tác d ng không mong mu n ụ ố

D ngị ứ

Viêm dây th n kinh ngo i vi ầ ạ

d ng không mong mu n này c a ụ ố ủ

isoniazid

Trang 13

Viêm dây th n kinh th giác.ầ ị

Vàng da, viêm gan và ho i t t bào ạ ử ế

gan thư ờ ờng hay g p ng ng hay g p ngặ ở ặ ở ư ờ ời trên 50 i trên 50

tu i. Cổ

tu i. Cổ ơ ch gây t n th ch gây t n thế ế ổ ổ ương gan c a ng gan c a ủ ủ

isoniazid đế ến nay v n ch n nay v n chẫ ẫ ưa đượ ợc gi i c gi i ả ả

thích đầ ầy y đủ ủ.

Trang 14

Có gi thuy t cho r ng, ả ế ằ

acetylhydrazin ch t chuy n hoá c a ấ ể ủ

isoniazid b chuy n hoá qua ị ể

cytocrom P450 sinh ra g c t do gây sinh ra g c t do gây ố ự ố ự

Trang 15

* áp d ng ụ

* áp d ng ụ đi u tr : i u tr : ề ề ị ị

Rimifon viên nén 50 100 300 mg

Trang 16

ho c b nh nhân sau ặ ở ệ đi u tr t n i u tr t n ề ề ị ấ ị ấ

công b ng các thu c ch ng lao. ằ ố ố

Ngư ờ ớ ờ ới l n dùng 300 mg/24 gi , tr i l n dùng 300 mg/24 gi , tr ờ ờ ẻ ẻ

em 10mg/kg th tr ng, t i ể ọ ố

em 10mg/kg th tr ng, t i ể ọ ố đa

300mg/24gi kéo dài 36 tháng. Khi ờ

đi u tr , c n dùng kèm vitamin B6 10 i u tr , c n dùng kèm vitamin B6 10ề ề ị ầ ị ầ

50mg/24 gi gi m b t tác d ng không ờ ả ớ ụ

mong mu n c a INH.ố ủ

Trang 17

trong và ngoài t bào, chuy n hoá ế ể

và th i tr ch m so v i các ch t ả ừ ậ ớ ấ

cùng nhóm.

Trang 18

* Tác d ng: ụ

Tác d ng di t tr c khu n lao ụ ệ ự ẩ

Tác d ng di t tr c khu n phong ụ ệ ự ẩ

Tác d ng di t tr c khu n Gram ụ ệ ự ẩ

âm: Ecoli, tr c khu n m xanh, ự ẩ ủ

Haemophilus influenzae

Trang 19

* C ơ ch tác d ng: ch tác d ng: ế ế ụ ụ

Rifampin g n vào chu i ắ ỗ

Rifampin g n vào chu i ắ ỗ c a ARN c a ARNủ ủ

polymerase ph thu c ADN c a vi ụ ộ ủ

Trang 20

* D ư ợ ợ c c đ ộ ộ ng h c: ng h c: ọ ọ

Thu c ố

Thu c ố đư ợ ợc h p thu t t qua c h p thu t t qua ấ ấ ố ố

đư ờ ờng tiêu hoá. Sau khi u ng 24 ng tiêu hoá. Sau khi u ng 24 ố ố

gi , thu c ờ ố

gi , thu c ờ ố đạ ạt t đư ợ ợc n ng c n ng ồ ồ độ ố ộ ố t i t i đa trong máu.

Trang 21

Thu c g n vào protein huy t tố ắ ế

Thu c g n vào protein huy t tố ắ ế ương kho ng 75 80 %. Đả

kho ng 75 80 %. Đả ư ờ ờng th i tr ng th i tr ả ả ừ ừ

ch y u c a thu c là qua gan và ủ ế ủ ố

th n. Ngoài ra còn th i tr qua ậ ả ừ

nư ớ ớc b t, c b t, ọ ọ đờ ờm, nm, nư ớ ớc m t, làm cho c m t, làm cho ắ ắ

các d ch này có màu ị

các d ch này có màu ị đỏ ỏ da cam. da cam.

Trang 22

Th i gian bán th i c a thu c ờ ả ủ ố

kho ng 1,5 5h. Khi ch c n ả ứ

kho ng 1,5 5h. Khi ch c n ả ứ ăng gan gi m, t ả

gan gi m, t ả 1/2 c a thu c kéo dài. c a thu c kéo dài. ủ ủ ố ố

Ng ư ợ ạ ợ ạ c l i, do t gây c m ng c l i, do t gây c m ng ự ự ả ứ ả ứ

enzym oxy hoá thu c gan, sau ố ở

đi u tr kho ng 14 ngày th i i u tr kho ng 14 ngày th i ề ề ị ị ả ả ờ ờ

gian bán th i c a thu c b rút ả ủ ố ị

ng n l i. Thu c có chu k gan ắ ạ ố ỳ

ru t ộ

Trang 23

* Tác d ng không mong mu n. ụ ố

R i lo n tiêu hoá, bu n nôn, nônố ạ ồ

ngư ờ ời có ti n s b nh gan, nghi n i có ti n s b nh gan, nghi n ề ề ử ệ ử ệ ệ ệ

rư ợ ợu và cao tu i. Tác d ng ph này u và cao tu i. Tác d ng ph này ổ ổ ụ ụ ụ ụ

tăng lên khi ph i h p v i isoniazid ng lên khi ph i h p v i isoniazid.ố ợ ố ợ ớ ớ

Trang 24

Ph i h p v i các thu c ch ng lao ố ợ ớ ố ố

khác để ể đi u tr các th lao, không i u tr các th lao, không ề ề ị ị ể ể

Trang 25

* Tác d ng: ụ

Là thu c kìm khu n lao m nh nh t ố ẩ ạ ấ

khi đang k nhân lên, không có tác ang k nhân lên, không có tác ỳ ỳ

d ng trên các vi khu n khácụ ẩ

Trang 26

Không dùng thu c ngKhông dùng thu c ngố ở ố ở ư ờ ời gi m i gi m ả ả

khu n lao làm r i lo n s t o màng ẩ ố ạ ự ạ

tr c khu n laoự ẩ

Trang 27

* D ư ợ ợ c c đ ộ ộ ng h c: ng h c: ọ ọ

Thu c h p thu t t qua ố ấ ố

Thu c h p thu t t qua ố ấ ố đư ờ ờng ng

tiêu hoá, sau khi u ng 24h, thu c ố ố

đạ ạt t đư ợ ợc n ng c n ng ồ ồ độ ố ộ ố t i t i đa trong

máu. Thu c t p trung cao trong ố ậ ở

các mô ch a nhi u Znứ ề

các mô ch a nhi u Znứ ề ++, Cu++, đặ ặc c

bi t là th n, ph i, nệ ậ ổ

bi t là th n, ph i, nệ ậ ổ ư ớ ớc b t, th n c b t, th n ọ ọ ầ ầ

kinh th giác, gan, tu . tị ỵ

kinh th giác, gan, tu . tị ỵ 1/2 24h

Trang 28

•Tác d ng không mong mu n: Tác d ng không mong mu n: ụ ụ ố ố

R i lo n tiêu hoá, ố ạ

R i lo n tiêu hoá, ố ạ đau b ng au b ngụ ụ

Đau đầ ầu, u, đau kh p au kh pớ ớ

N ng nh t là viêm dây th n kinh th ặ ấ ầ ị

giác sau nhãn c u gây r i lo n nh n ầ ố ạ ậ

bi t màu s cế ắ

Trang 29

* áp d ng ụ

* áp d ng ụ đi u tr : i u tr : ề ề ị ị

Ethambutol ph i h p v i các ố ợ ớ

Trang 30

Tác d ng di t khu n lao n ng ụ ệ ẩ ở ồ

Trang 33

* áp d ng * áp d ng ụ ụ đi u tr : i u tr : ề ề ị ị

Pyrazinamid th ư ờ ờ ng ph i ng ph i ố ố

Trang 34

c n ki m tra ch c n ầ ể ứ ăng gan

tr ư ớ ớ c và trong c và trong đi u tr i u tr ề ề ị ị

Trang 35

2. Các thu c ch ng lao khác ố ố

2 .1. Ethionamid

Là thu c v a kìm khu n v a ố ừ ẩ ừ

Trang 36

Đư ợ ợc ch c ch ỉ ỉ đị ịnh khi vi khu n lao nh khi vi khu n lao ẩ ẩ

kháng v i các thu c nhóm I. ớ ố

Ethionamid còn đượ ợc dùng ph i c dùng ph i ố ố

h p v i dapson, rifampin ợ ớ

h p v i dapson, rifampin ợ ớ để ể đi u i u ề ề

tr b nh phong v i li u 1mg/kg th ị ệ ớ ề ể

bu n nôn, nôn, ồ đi l ng, r i lo n i l ng, r i lo n ỏ ỏ ố ố ạ ạ

TKTƯ (đau đầ ầu, co gi t, m t ng ) u, co gi t, m t ng ) ậ ậ ấ ấ ủ ủ

Trang 37

viêm dây thân kinh ngo i vi, ạ

ethionamid có th gây r i lo n ể ố ạ

Trang 38

Là thu c kìm khu n lao có cố ẩ

Là thu c kìm khu n lao có cố ẩ ơ ch tác ch tác ế ế

1416gam/24h. PAS có th gây a l ng, ể ỉ ỏ

nôn, đau b ng, c n u ng vào lúc no au b ng, c n u ng vào lúc noụ ụ ầ ầ ố ố

Trang 39

thu c ố đư ợ ợc ch c ch ỉ ỉ đị ịnh khi tr c khu n nh khi tr c khu n ự ự ẩ ẩ

lao kháng thu c nhóm I v i li u 15 20 ố ớ ề

mg/kg/24 gi ờ

2.4. Kanamycin và Amikacin.

Hai thu c thu c nhóm kháng sinh ố ộ

aminoglycosid có tác d ng trên nhi u ụ ề

lo i vi khu n. ạ ẩ

Trang 41

Tác d ng ch ng lao v i li u ụ ố ớ ề

Trang 42

3. S kháng thu c c a vi khu n laoự ố ủ ẩ

thu c x y ra b nh nhân chố ả ở ệ

thu c x y ra b nh nhân chố ả ở ệ ưa đượ ợc c

dùng thu c ch ng lao l n nào. ố ố ầ

Trang 43

vi khu n lao kháng l i ít nh t 2 ẩ ạ ấ

lo i thu c ch ng lao ạ ố ố

Trang 44

4. Nguyên t c dùng thu c ch ng lao:ắ ố ố

4.1. Ch dùng thu c ch ng lao cho Ch dùng thu c ch ng lao choỉ ỉ ố ố ố ố b nh b nh ệ ệ

nhân ch c ch n b nhi m lao.ắ ắ ị ễ

4.2. C n ph i c y vi khu n và làm C n ph i c y vi khu n và làm ầ ầ ả ấ ả ấ ẩ ẩ

kháng sinh đồ ồ để ể ch n kháng sinh thích ch n kháng sinh thích ọ ọ

h p.ợ

4.3. Không s d ng Không s d ng ử ụ ử ụ đơn đ ộ ộc b t k c b t k ấ ỳ ấ ỳ

m t lo i thu c ch ng lao nào ộ ạ ố ố

m t lo i thu c ch ng lao nào ộ ạ ố ố để ể tránh tránh kháng thu cố

kháng thu cố

Trang 45

4.4. Ph i h p ít nh t 3 lo i Ph i h p ít nh t 3 lo i ố ợ ố ợ ấ ấ ạ ạ

Trang 46

4.6. Đi u tr liên t c, không Đi u tr liên t c, không ề ề ị ị ụ ụ

ng t quãng, ít nh t 6 tháng, ắ ấ

có th kéo dài 9 ể

có th kéo dài 9 ể đ ế ế n 12 tháng n 12 tháng 4.7. Th ư ờ ờ ng xuyên theo dõi ng xuyên theo dõi

tác d ng không mong mu n ụ ố

c a thu c ủ ố

Định dạng
Số trang	46
Dung lượng	704,04 KB