Bài giảng bộ môn Siêu âm tim: Siêu âm doppler tim chẩn đoán khối u tim

Bài giảng Siêu âm doppler tim chẩn đoán khối u tim gồm có những nội dung cụ thể sau: Đại cương về u tim, kỹ thuật siêu âm, u nhầy, các khối u khác trong buồng tim, u màng tim, u ngoài tim, huyết khối trong buồng tim. Mời các bạn cùng tham khảo.

CH N  Ẩ ĐOÁN KH I U TIM Ố

PGS.TS. Đinh Thu Hương Trư ng Đ i h c Y Hà N i ờ ạ ọ ộ

Vi n Tim m ch Qu c giaệ ạ ố

 U tim tiên phát hi m g p: 0,002 – 0,3 % ế ặ

     ­ U lành 75 ­ 80%: u nh y chi m g n 50%ầ ế ầ

     ­ U tim tiên phát d ng sarcom chi m ạ ế đa số

 U tim th  phát (do di c ứ ăn) nhi u g p 20 l n u  ề ấ ầ tiên phát, có th    c  màng ngoài tim, c ể ở ả ơ tim, n i  ộ

m c tim ạ

đ i c ạ ươ ng

1 Tìm kh i u trên c  siêu âm TM và 2D:ố ả

­ SA TM: tìm trên t t c  các nhát quét t  ĐMC ấ ả ừ đ n ế

m m timỏ

­ SA 2D: tìm kh i u   t t c  các m t c tố ở ấ ả ặ ắ

2 Đi u ch nh gain ề ỉ đ  tránh nh m l n:ể ầ ẫ

­ Nhi u gain quá ề  (+) giả

­ ít gain quá   (­) giả

3 Siêu âm 2D phát hi n kh i u, v  trí, kích thệ ố ị ư c, s  ớ ự

liên quan v i các t  ch c lân c n ớ ổ ứ ậ

4 Khi nghi ng  ờ  siêu âm tim qua th c qu n, siêu âm ự ả

tim c n âmả

K  THU T SIÊU ÂM ỹ ậ

1 Kh ng  ẳ đ nh/lo i tr  ch n  ị ạ ừ ẩ đoán u tim

2 V  trí c a kh i u tim ị ủ ố

3 Kích thư c, s  l ớ ố ư ng kh i u ợ ố

4 Đ  di  ộ đ ng c a u ộ ủ

5 S  liên quan v i các t  ch c lân c n ự ớ ổ ứ ậ

6 ả nh h ư ng c a kh i u t i huy t  ở ủ ố ớ ế đ ng ộ

M c tiêu ụ

Ch n  ẩ đoỏn phõn bi t ệ

nhĩ phải Van Thebesius Van Eustachi

Mạng Chiari Phì đại Crista terminalis nhĩ trái Huyết khối Túi phình ĐMC chèn ép

vào NT Thoát vị khe Vách liên nhĩ Phình vách liên nhĩ Phì đại dạng mỡ của

VLN Thất trái Cơ nhú

Thất phải Dải điều hoà

Trong buồng tim Huyết khối Sùi nội mạcSa van Vôi hoá vòng van

Đám đậm âm của chỉ khâu sau phẫu thuật Cơ tim Phì đại vách không đồng tâm BCT

phì đại Màng ngoài tim/

Ngoài tim

Thâm nhiễm mỡ màng ngoài tim Thoát vị khe

NT bị chèn ép bởi ĐMC U máu màng ngoài tim

1. T  l  g p:ỷ ệ ặ

2. Ph n l n trầ ớ ư ng h p u có cu ng bám vào VLN   v  ờ ợ ố ở ịtrí l  b u d cỗ ầ ụ

3. U có th  gây bi n ch ng do tính di ể ế ứ đ ng theo dòng ộmáu: tri u ch ng gi ng HHL (suy tim ph i, RTC…), ệ ứ ố ả

ng t, thuyên t c m ch ấ ắ ạ

U nh y ầ

U nh y nhĩ trái 1 ầ

U nh y nhĩ trái 1 (ti p) ầ ế

U nh y nhĩ trái 2 ầ

U nh y nhĩ trái 2 (ti p) ầ ế

U nh y nhĩ trái 2 (ti p) ầ ế

U nh y nhĩ trái 2 (ti p) ầ ế

U nh y nhĩ trái 2 (ti p) ầ ế

C B

  Các u tim lành tính khác: Khá hi m g p ế ặ

  Xơ chun cơ nhú: 

Thư ng phát hi n tình c    ng ờ ệ ờ ở ư i có tu i ờ ổ

Kh i u th ố ư ng bám trên lá van ĐMC, cũng có th  là VHL nh ờ ể ưng 

hi m ế

Đi n hình: hình tròn, nh ,  ể ỏ đ ng nh t, t ồ ấ ăng đ m  ậ đ  Echo, di  ộ đ ng  ộ theo di đ ng van ộ

  U cơ tim: 

Thư ng g p   tr  em b  b nh x ờ ặ ở ẻ ị ệ ơ c ng có n t Bourneville ứ ố

Đi n hình: có 1 ho c nhi u u, d ng n t, kích th ể ặ ề ạ ố ư c khác nhau,  ớ

trong cơ th t d ấ ư i n i m c, th ớ ộ ạ ư ng   VLT và vùng m m,  ờ ở ỏ đ m âm  ậ Echo.

  U m , phì  ỡ đ i d ng m  c a VLT: th ạ ạ ỡ ủ ư ng   ng ờ ở ư i có tu i ờ ổ

  U xơ: thư ng   tr  em, v  trí hay   VLT, VLN ho c c ờ ở ẻ ị ở ặ ơ th t trái ấ

U lành tính khác c a tim ủ

U lành tính khác c a tim ủ

Phì đ i d ng m  vách liên nhĩ ạ ạ ỡ  

NT

NP TT

NT

TP NP

Feigenbaum’s ECHOCARDIOGRAPHY

  U tim tiên phát ác tính: 

­ Ch  chi m 20 – 25 % u tim, th ỉ ế ư ng   ng ờ ở ư i l n, hay g p nh t là  ờ ớ ặ ấ sarcom 

­ Sarcom xâm l n c ấ ơ tim r t nhanh, lan ra màng ngoài tim, ph i,  ấ ổ

ĐM l n. 80% ch n  ớ ẩ đoán mu n khi  ộ đã có di căn

­ Sarcom m ch th ạ ư ng g p   NP gây b nh c nh STP, khi xâm l n  ờ ặ ở ệ ả ấ

Sarcome đư ng ra th t ph i ờ ấ ả

NT NP

TP

Feigenbaum’s ECHOCARDIOGRAPHY

U h c t  di c ắ ố ăn th t trái ấ

NP TT

NT

TT

C n  ả quang

Feigenbaum’s ECHOCARDIOGRAPHY

U màng ngoài tim

Tràn d ch màng tim ác tính do U ph  qu n di cị ế ả ăn

NP

TP

N T

tt

Feigenbaum’s ECHOCARDIOGRAPHY

  Trung th t gi a: Kén màng ph i, màng tim, Kén ph  ấ ữ ổ ế

qu n, U quái; K h ch, K ph  qu n ho c h ch ph iả ạ ế ả ặ ạ ổ

  Trung th t sau: K h ch, Hodgkin, Sarcomấ ạ

  M t s  u: U lympho; U máu ít th y   trung th t. ộ ố ấ ở ấ

Nhưng khi các kh i u này l n gây chèn ép m ch máu ố ớ ạ

l n trong trung th t.ớ ấ

U ngoài tim khác

U ph i c nh th t trái ổ ạ ấ

U trung th t c nh ĐMP ấ ạ

 Ph n l n HK ầ ớ đư c ch n ợ ẩ đoán trên siêu âm th c qu nự ả

 HK thư ng có ờ đ m ậ đ  ECHO ộ đ ng ồ đ u, sáng hề ơn t  ổ

ch c cứ ơ tim xung quanh

 Đi n hình: HK là nh ng l p l ng ể ữ ớ ắ đ ng song song xen ọ

vào v i n i m cớ ộ ạ

 Nhi u khi ch  là v t ề ỉ ệ đ m âm ghép vào b  m t n i ậ ề ặ ộ

m c m t cách kín ạ ộ đáo   khó phân bi t v i cu ng ệ ớ ố

kh i u lành, ho c s  xâm nh p cố ặ ự ậ ơ tim c a kh i u ác ủ ốtính   t  bào h c ế ọ

Huy t kh i trong bu ng tim ế ố ồ

 SA qua th c qu n giúp phát hi n t t HK ti u NT do NT ự ả ệ ố ể

g n t/qu n ầ ả  có th  quan sát t t HK trong chóp ti u nhĩể ố ể

• N u th y chóp ti u nhĩ c t, tù trên m t c t tr c ế ấ ể ụ ặ ắ ụ

ng n ắ  nghi ng  có HKờ

• Trong ti u nhĩ ể đ m âm, ho c âm cu n t  nhiên ậ ặ ộ ự  

đ t Doppler xung vào v  trí này th y tín hi u ặ ị ấ ệ

y u/m t ế ấ  HK

Huy t kh i nhĩ trái, ti u nhĩ trái ế ố ể

Huy t kh i nhĩ trái ế ố

Huy t kh i nhĩ trái ế ố

Huy t kh i trong ti u nhĩ trái ế ố ể

 Thư ng g p khi có r i lo n ch c nờ ặ ố ạ ứ ăng th t trái. HK ấ

Huy t kh i m m th t trái ế ố ỏ ấ

 HK th t ph i thấ ả ư ng g p khi có r i lo n ch c nờ ặ ố ạ ứ ăng 

th t ph i n ng (tâm ph  m n, NMCT th t ph i ấ ả ặ ế ạ ấ ả

r ng, b nh cộ ệ ơ tim TP)

 V  trí thị ư ng   m m th t ph i ờ ở ỏ ấ ả  SA qua th c qu n ự ả

giúp phát hi n d  dàng hệ ễ ơn

 HK nhĩ ph i: hi m g p, thả ế ặ ư ng sau ờ đ t máy t o ặ ạ

nh p, catheter trung tâm, sau t c TM sâu chi dị ắ ư i, K ớgan…

 Hình  nh ả đ c trặ ưng c a HK nhĩ ph i sau t c m ch: ủ ả ắ ạ

đám đ m âm dài ngo n nghoèo liên t c di ậ ằ ụ đ ng ộ

trong bu ng NPồ

Huy t kh i TRONG Tim ph i ế ố ả

Huy t kh i nhĩ ph i ế ố ả

Huy t kh i trong nhi u bu ng tim ế ố ề ồ