GA(mới tinh)T1-7

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học- Tiến hành điều tra dân số?. Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học- Tỷ lệ sinh của các nớc đang phát triển ổn định ở m

Trang 1

Phần I - Thành phần nhân văn của môi trờngTuần 1 - tiết 1

Ngày soạn: /9/09

Ngày dạy: /9/09

I Mục tiêu bài học

1 Về kiến thức: Sau bài học cần giúp học sinh nắm đợc

- Đặc điểm về dân số, nguồn lao động

- Nắm đợc những đặc điểm về tình hình tăng dân số của thế giới trongthế kỷ XIX và thế kỷ XX

- Bùng nổ dân số, nguyên nhân và những hậu quả của hiện tợng bùng

nổ dân số

2 Về kỹ năng

- Củng cố và phát triển kỹ năng đọc, phân tích, so sánh các yếu tố địa

lý trên biểu đồ tháp tuổi, biểu đồ dân số thế giới

- Phát triển t duy địa lý, giải thích đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa cácyếu tố của dân số trên bản đồ

3 Về thái độ

Yêu mến môn học và phát triển t duy về môn địa lý, tìm ra những kiếnthức có liên quan đến môn học

II Đồ dùng dạy học

- Biểu đồ gia tăng dân số từ đầu công nguyên đến năm 2050

- Biểu đồ gia tăng dân số địa phơng

- Tranh vẽ 3 dạng tháp tuổi

III Hoạt động trên lớp

1 ổn định tổ chức ,kiểm tra bài cũ

Dân số thế giới trên trái đất không ngừng tăng lên và tăng nhanh trongthế kỷ XX, đó vừa là lời cảnh báo, vừa là thách thức lớn đối với toàn xã hộiloài ngời Trong số đó các nớc đang phát triển có tốc độ gia tăng dân số tựnhiên cao Vậy vấn đề này cụ thể nh thế nào chúng ta cùng tìm hiểu qua bàihọc hôm nay

Trang 2

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học

- Tiến hành điều tra dân số

? Khi mở một cuộc điều tra dân số ngời tìm

hiểu những vấn đề gì?

+Tổng số dân của địa phơng đó hoặc củamột nớc

? Hàng năm cứ vào đầu năm học các thầy

cô giáo lại tiến hành điều tra vấn đề gì?

+ Số ngời ở từng độ tuổi

Có nghĩa là điều tra số ngời trong độ tuổi

nhất định có trình độ văn hoá nh thế nào?

+ Số ngời trong độ tuổi lao động

? Dân số có vai trò nh thế nào đối với đời

sống của con ngời?

+ Trình độ văn hoá, hoặc nghề nghiệp đanglàm

- Dân số là nguồn lao động qúy báu cho sựphát triển kinh tế - xã hội của đất nớc

? Muốn biểu hiện mức độ tăng dân số, tổng

số nam và nữ ở một địa phơng ngời ta dùng

phơng pháp gì?

- Dân số thờng đợc biểu hiện cụ thể bằngmột tháp tuổi

GV cho học sinh thảo luận nhóm, chia cả

lớp thành 4 nhóm nhỏ Yêu cầu mỗi nhóm

quan sát biểu đồ tháp tuổi và trả lời các

câu hỏi:

+ Tổng số nam và nữ phân theo từng độ tuổi+ Số ngời trong độ tuổi lao động ở từng địaphơng

N1: Trong số trẻ em từ khi mới sinh ra cho

đến 4 tuổi ở mỗi tháp, ớc tính có bao nhiêu

bé trai và bao nhiêu bé gái?

N2: Hình dạng của 2 tháp tuổi khác nhau

- Số bé trai (bên trái) và số bé gái (bên phải)

của tháp tuổi thứ nhất đều khoảng 5,5triệu

- Tháp tuổi cho biết các độ tuổi của dân số,

số nam - nữ, số ngời dới, trong và quá độ

Trang 3

tuổi lao động

- ở tháp tuổi thứ hai, có khoảng gần 4.5triệu

bé trai và 5triệu bé gái

- Tháp tuổi cho biết nguồn lao động hiện tại

và tơng lai của địa phơng

- Số ngời trong độ tuổi lao động (tô màu

đỏ) ở tháp tuổi thứ hai nhiều hơn tháp tuổi

Tìm hiểu sự gia tăng dân số thế giới thời

gian vừa qua

2 Dân số thế giới tăng nhanh trong thế kỷ XIX và thế kỷ XX

? Theo em thế nào là gia tăng dân số tự

? Thế nào là gia tăng dân số cơ giới?

GV treo biểu đồ H.1.2 lên bảng, yêu cầu

học sinh quan sát

- Gia tăng cơ giới: Là sự gia tăng do số ngờichuyển đi và số ngời từ nơi khác đến

? Em hãy nhận xét về tình hình tăng dân số

thế giới từ đầu thế kỷ XIX - cuối thế kỷ XX

- Trong nhiều thế kỷ dân số thế giới tăngchậm chạp do dịch bệnh, đói kém, chiếntranh

- GV: Nếu khoảng cách thu hẹp lại thì dân

số tăng chậm còn mở rộng ra thì dân số

tăng nhanh lên

- Vào đầu CN, dân số khoảng 300tr ngời

- 1804 dân số là 1 tỷ ngời

- Dân số thế giới bắt đầu tăng nhanh từ năm

1804 và sau đó tăng vọt (khi đờng biểu diễn

dốc đứng)

- Đến năm 2001 đã tăng lên 6,16 tỷ ngời donhờ vào những tiến bộ trong kinh tế - xã hội

3 Hoạt động 3

Tìm hiều hiện tợng bùng nổ dân số 3 Sự bùng nổ dân số

GV treo biểu đồ H1.3, 1.4 lên bảng

? Quan sát, so sánh hai biểu đồ về tỷ lệ gia

tăng dân số tự nhiên của các nớc phát triển

và các nớc đang phát triển từ năm 1800 đến

năm 2000 dới đây, cho biết:

Trong giai đoạn nào từ năm 1950 đến năm

2000, nhóm nớc nào có tỷ lệ gia tăng dân số

cao hơn? Tại sao?

*) Nhận xét:

- Tỷ lệ sinh ở các nớc phát triển tăng vào

đầu thế kỷ XIX nhng sau đó giảm nhanh

Sự gia tăng dân số trải qua 2 giai đoạn:

Dân số tăng nhanh vào khoảng từ năm 1870

đến 1950, nhng sau đó giảm nhanh

Trang 4

- Tỷ lệ sinh của các nớc đang phát triển ổn

định ở mức cao trong một thời gian dài, đã

sụt giảm nhanh chóng từ sau 1950 nhng vẫn

ở mức cao

Trong khi đó tỷ lệ tử giảm nhanh, đẩy các

nớc đang phát triển vào bùng nổ dân số khi

đời sống và điều kiện y tế cha đợc cải thiện

? Đối với các nớc có nền kinh tế đang phát

triển lại xảy ra hiện tợng bùng nổ dân số thì

hậu quả sẽ nh thế nào?

- Dân số đông sẽ gây khó khăn cho việc giảiquyết các vấn đề về ăn, ở, mặc, học hành,việc làm đã trở thành gánh nặng đối vớicác nớc có nền kinh tế đang phát triển

? Thấy đợc những hậu quả nghiêm trọng

nh vậy, ngời ta đã và đang làm những cách

nào để phá bỏ hiện tợng bùng nổ dân số?

- Bằng các chính sách dân số và phát triểnkinh tế - xã hội để giảm tỷ lệ gia tăng dân

+ Thực hiện các biện pháp tránh thai

+ Tích cực phát triển kinh tế - xã hội để

nâng cao hiểu biết của ngời dân, phá bỏ lối

nghĩ cũ: Nhà càng đông con càng tốt, trời

sinh voi trời sinh cỏ

4 Đỏnh giỏ

- GV củng cố lại toàn bộ bài học

HS đọc nội dung ghi nhớ sgk và làm bài tập trắc nghiệm củng cố:

Làm bài tập số 2 Sgk

5 Hoạt động nối tiếp

Học sinh học bài cũ và tìm hiểu vị trí, địa hình Châu á ảnh hởng đến

khí hậu của vùng nh thế nào?

IV Rút kinh nghiệm bài học

Trang 5

- Sự phân bố dân c diễn ra không đồng đều và những vùng đông dântrên thế giới

- Nhận biết đợc sự khác nhau và sự phân bố của 3 chủng tộc chính trênthế giới

2 Về kỹ năng

- Rèn luyện kỹ năng đọc và phân tích bản đồ dân c

- Nhận biết đợc ba chủng tộc chính trên thế giới qua tranh ảnh, các

ph-ơng tiện thông tin đại chúng và trên thực tế

Em hãy nêu các hiện tợng gia tăng dân số? Nguyên nhân, hậuquả và hớng giải quyết của hiện tợng bùng nổ dân số?

2 Bài mới

Loài ngời xuất hiện trên trái đất cách đây hàng triệu năm Ngày nay,cong ngời đã sinh sống ở hầu hết mọi nơi trên trái đất Có nơi dân c tập trung

đông, có nơi tha thớt vắng ngời Điều đó phụ thuộc vào điều kiện sinh sống

và khả năng cải tạo tự nhiên của con ngời

1 Hoạt động 1 Tìm hiểu sự phân bố dân c 1 Sự phân bố dân c

GV cho học sinh làm bài tập số 2

CH: Mật độ dân số là gì? Tính mật độ dân

số năm 2000 của các nớc trong bảng Sgk và

nêu nhận xét?

- Mật độ dân số là số ngời trungbình sống trên 1 đơn vị diện tíchlãnh thổ (ngời/km2)

- Mật độ dân số là: Số dân c trung bình sinh - Cách tính mật độ dân số

Trang 6

sống trên một đơn vị diện tích lãnh thổ (đơn

dân số (ngời)Diện tích (km2)Năm 1994 nớc ta có 72.509.500ngời

GV treo lợc đồ H2.1 lên bảng yêu cầu học

sinh quan sát và giải thích những ký hiệu

trên bản đồ cho học sinh hiểu: mỗi chấm đỏ

là 500.000ngời, những nơi nào có ít hoặc

không có những chấm đỏ thì nơi đó dân số

sinh sống ít

- Dân c trên thế giới phân bốkhông đều:

+ Tập trung đông ở những vùngven biển và đồng bằng ven thunglũng sông

- GV đọc trên bản đồ sự phân bố dân c

CH: Theo em hiểu khu vực đông dân nằm ở

gần hay xa biển? Là đồng bằng hay thung

lũng rộng lớn, vùng núi hay hoang mạc, địa

cực?

+ Tha thớt ỏ các miền hải đảo

và hoang mạc

- Những khu vực đông dân:

+ Là thung lũng và đồng bằng của các con

sông: Hoàng Hà, Sông ấn, Sông Nin

+ Những KV có nền kinh tế phát triển: Tây

Âu, Trung Âu, ĐB Hoa Kỳ

Trang 7

- Những KV tha dân

+ Hoang mạc, các vùng cực lạnh giá, các

vùng núi cao.(Quá lạnh, quá nóng khó khăn

cho việc sản xuất)

CH: Em hãy giải thích tại sao lại có sự

chênh lệch về phân bố dân c?

Tìm hiểu về sự đa dạng các chủng tộc 2 Các chủng tộc

CH: Em hãy cho biết chủng tộc là gì?

Cho học sinh quan sát H2.2 và chia nhóm

hoạt động

CH: Ngời ta có thể nhận biết sự khác nhau

của các chủng tộc dựa vào đặc điểm nào?

- Căn cứ vào hình thái bên ngoàicủa cơ thể: Màu da, tóc, mắt,mũi

CH: Tìm sự khác nhau của các chủng tộc

trên thế giới?

+ Chủng tộcMôngôlôit: Da vàng,tóc đen và dài, mắt đen, mũi thấp

CH: Ngời Việt Nam thuộc chủng tộc nào?

Sau khi học sinh thảo luận, gọi đại diện các

nhóm lên trình bày kết quả

+ Chủng tộc Nêgrôit: Da đen,tóc xoăn và ngắn, mắt đen và to,mũi thấp và rộng

- Sự khác nhau đó xảy ra cách đây 50.000

năm, khi loài ngời còn lệ thuộc vào thiên

nhiên Ngày nay, sự khác biệt về hình thái

bên ngoài là do di truyền Chúng ta có thể

nhận biết các chủng tộc dựa vào sự khác

nhau của màu da, mắt, mũi

Ngày nay cả 3 chủng tộc đều chung sống và

làm việc ở tất cả các châu lục trên thế giới

CH: Em hãy cho biết dân c của Châu á thuộc

chủng tộc nào?

- Dân c Châu á thuộc chủng tộcMôngôlôit

Sự phân bố của các chủng tộc đó ra sao? - Dân c Châu Phi thuộc chủng

tộc Nêgrôit

- Dân c Châu Âu thuộc chủngtộc ơrôpêôit

4 Đỏnh giỏ

Trang 8

Học sinh học bài cũ và tìm hiểu vị trí, địa hình Châu á ảnh hởng đếnkhí hậu của vùng nh thế nào?

Trang 9

Tuần 2 - tiết 3

Ngày soạn: /9/09

Ngày dạy: /9/09

- Nắm đợc những đặc điểm cơ bản của quần c nông thôn và quần c đôthị

- Biết đợc vài nét phát triển đô thị và sự hình thành các siêu đô thị

- ảnh các đô thị Việt Nam hoặc thế giới

- Lợc đồ phóng to các siêu đô thị trên thế giới có từ 8 triệu dân trở lên

CH: Em hãy cho biết sự phân bố dân c trên thế giới hiện nay diễn ra nh thếnào? Tại sao lại có sự phân bố nh vậy?

2 Bài mới

Từ xa xa con ngời đã biết quây quần bên nhau để tạo nên sức mạnhcộng đồn to lớn để khai thác và chế ngự thiên nhiên Cũng chính từ nhữnghoạt động đó mà các làng mạc và đô thị dần dần hình thành ở khăp mọi nơitrên bề mặt trái đất

Vậy đô thị và quần c đô thị có đặc điểm gì chúng ta cùng tìm hiểu quabài học hôm nay

CH: Bằng sự hiểu biết của mình em hãy cho

biết thế nào là "quần c"?

Có hai kiểu quần c chính:

Quần c: Dân c sống quy tụ lại ở một nơi,

một vùng

- Quâ

GV treo hai ảnh của H3.1 lên bảng yêu cầu - Quần c nông thôn: Là hình

Trang 10

học sinh quan sát:

CH: Quan sát hình ảnh dới đây và dựa vào

hiểu biết của mình, cho biết mật độ dân số,

nhà cửa, đờng sá ở nông thôn và thành thị

có gì khác nhau?

thức tổ chức sinh sống dựa vàohoạt động kinh tế chủ yếu lànông nghiệp, lâm nghiệp hay

ng nghiệp Làng mạc, thôn xómthờng phân tán, gắn với đấtcanh tác, đất đồng cỏ, đất rừnghay mặt nớc

- ảnh 3.1: Nhà cửa nằm giữa đồng ruộng,

động kinh tế chủ yếu là sảnxuất công nghiệp và dịch vụ.Nhà cửa tập trung mật độ cao

- ở nông thôn: nhà cửa quây quần thành

GV: Xu thế ngày nay là ngày càng có nhiều

ngời sinh sống trong các đô thị (ví dụ nh

sinh viên Việt Nam) chủ yếu tập trung ở

các đô thị lớn

Vậy thế nào là đô thị hóa và siêu đô thị

chúng ta tìm hiểu tiếp phần 2

Tìm hiểu đô thị hóa Các siêu đô thị 2 Đô thị hóa Các siêu đô thị

GV cho học sinh tìm hiểu SGK

CH: Đô thị xuất hiện trên trái đất vào thời

kỳ nào? Dựa vào điều kiện gì?

CH: Đô thị phát triển nhanh vào thời kỳ

nào?

- Đô thị xuất hiện từ thời kỳ cổ

đại từ khi có sự trao đổi hànghóa giữa các nớc Trung Quốc,

ấn Độ, Ai Cập, Hy Lạp,

- Vào thế kỷ 18, gần 5% dân số sống trong

các đô thị

- Đô thị phát triển nhanh ở cácnớc công nghiệp

- Năm 2001: 46%

- Dự kiến 2025: 5 tỷ ngời sống trong đô thị

- Đến thế kỷ XX đô thị đã xuấthiện rộng khắp mọi nơi trên thế

Trang 11

giới

CH: Vậy đô thị hóa là gì? *) Đô thị hóa: là sự mở rộng

diện tích đô thị, thay đổi lực ợng sản xuất, dân c

CH: Các siêu đô thị phát triển mạnh sẽ gây

ra những hậu quả nh thế nào?

CH: Vậy đi đôi với việc phát triển đô thị

chúng ta cần làm gì để khắc phục những

hậu quả nói trên?

- Sự phát triển tự phát của cácsiêu đô thị và các đô thị mớicũng để lại những hậu quảnghiêm trọng cho môi trờng,sức khỏe, giao thông của ngờidân đô thị

4 Đỏnh giỏ

Học sinh học bài cũ và tìm hiểu cách phân tích lợc đồ dân số và tháptuổi để chuẩn bị cho bài thực hành

Trang 12

- Khái niệm mật độ dân số và sự phân bố dân số không đồng đều ởmọi nơi trên thế giới

- Nắm đợc khái niệm các đô thị, siêu đô thị và sự phân bố các siêu đôthị ở Châu á,

Trang 13

Phân nhóm học sinh để làm bài thực hành

1 Quan sát H4.1

HS: - Đọc tên của lợc đồ

- Đọc bản chú giải trong lợc đồ: 3 thang mật độ dân số

- Nơi có mật độ dân số cao nhất là bao nhiêu?

- Nơi có mật độ dân số thấp nhất là bao nhiêu?

2 Quan sát tháp tuổi của thành phố Hồ Chí Minh

CH: Hình dáng tháp tuổi có gì thay đổi?

- So sánh nhóm tuổi dới tuổi lao động ở tháp tuổi 1989 và 1999

+ Số trẻ từ 0 - 4t có giảm từ 5 triệu nam xuống còn 4 triệu+ Số trẻ từ 0 - 4t đã giảm từ gần 5 triệu nữ xuống còn 3,5 triệu

HS đọc nội dung ghi nhớ sgk và làm bài tập trắc nghiệm củng cố:Làm bài tập số 2 Sgk

Học sinh học bài cũ và tìm hiểu các môi trờng địa lý

Ch ơng I : Môi trờng đới nóng

hoạt động kinh tế của con ngời ở đới nóng

Tuần 3 - tiết 5

Ngày soạn: /9/09

Ngày dạy: /9/09

Trang 14

Bài 5: đới nóng Môi trờng xích đạo ẩm

- Xác định đợc vị trí đới nóng trên thế giới và các kiểu môi trờng trong

đới nóng

- Trình bày đợc đặc điểm của môi trờng xích đạo ẩm: nhiệt độ, lợng

ma cao quanh năm, có rừng rậm thờng xanh thờng xuyên

- Bản đồ khí hậu thế giới hoặc bản đồ các miền tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm và rừng sác (rừng ngập mặn)

- Các biểu đồ, lợc đồ phóng to SGK

2 Bài mới

Giới thiệu: Trên trái đất ngời ta chia thành: đới nóng, đới ôn hòa và

đới lạnh Môi trờng xích đạo ẩm là môi trờng thuộc đới nóng, có khí hậunóng quanh năm và lợng ma tơng đối dồi dào Thiên nhiên ở đây tạo điềukiện thuận lợi cho sự sống phát triển phong phú, đa dạng Đây là nơi có diệntích rừng xanh quanh năm rộng nhất thế giới

Tìm hiểu chung về đới nóng I Đới nóng

CH: Dựa vào lợc đồ em hãy cho biết vị trí

của đới nóng nằm từ vĩ độ nào đến vĩ độ

nào?

*) Vị trí

- Nằm ở khoảng giữa hai chítuyến, kéo dài liên tục từ cựcTây sang cực Đông thành mộtvành đai bao quanh trái đất

CH: Với vị trí địa lý nh vậy thì nó có ảnh *) Đặc điểm

Trang 15

hởng tới khí hậu của vùng nh thế nào?

CH: Em hãy giải thích tại sao ở đới nóng

nhiệt độ quanh năm cao?

Vì thời gian chiếu thẳng góc của mặt trời

tới khu vực này nhiều nhất, do đó nhận

đ-ợc lợng nhiệt cao nhất

-Là nơi có nhiệt độ cao, tínphong đông bắc và tín phong

đông nam thổi quanh năm từhai cao áp chí tuyến về phíaxích đạo

CH: Thiên nhiên ở đây có những đặc

điểm nổi bật nào?

CH: Con ngời ở nơi đây có cuộc sống nh

thế nào?

CH: Dựa vào H5.1 hãy nêu tên các kiểu

môi trờng của đới nóng?

GV có thể gọi 1-2 học sinh lên bảng chỉ

trên bản đồ và nhận xét

- Thiên nhiên:

Giới thực động vật tơng đốiphong phú, 70% loài chim, thúsinh sống ở đới nóng

- Đây cũng là KV đông dân, tậptrung nhiều nớc đang phát triểntrên thế giới

Tìm hiểu về những đặc điểm của môi

tr-ờng xích đạo ẩm

II Môi trờng xích đạo ẩm

Dựa vào lợc đồ em hãy tìm vị trí của môi

CH: Quan sát biểu đồ nhiệt độ và lợng

mua của Singapo (vĩ độ 10B) và nhận xét

giới thực vật qua biểu đồ?

+ Chênh lệch nhiệt độ giữa mùahạ và mù đông thấp

+ Nóng quanh năm

- Về lợng maCH: Lợng ma cả năm khoảng bao nhiêu?

Sự phân bố lợng ma trong năm ở đây ra

sao?

+ Ma nhiều quanh năm, TB từ

1500 - 2500mmCH: Sự chênh lệch về lợng ma giữa tháng

thấp nhất và tháng cao nhất

+ Lợng ma hàng tháng từ 170 250mmm

Trang 16

quanh năm

GV treo tranh về thiên nhiên môi trờng

này lên bảng và yêu cầu học sinh quan sát

cùng với lát cắt rừng rậm xanh quanh năm

CH: Em hãy cho biết:

CH: Em hãy liên hệ tới rừng Cúc Phơng

của Việt Nam có giống với những đặc

- ở vùng cửa sông, ven biển lầybùn có rừng ngập mặn

4 Đỏnh giỏ

HS đọc nội dung ghi nhớ sgk và làm bài tập trắc nghiệm củng cố:Làm bài tập số 3, 4 Sgk

Học sinh học bài cũ và tìm hiểu những đặc điểm chung về tự nhiên củamôi trờng nhiệt đới

Trang 17

Tuần 3 - tiết 6

Ngày soạn: /9/09

Ngày dạy: /9/09

- Xác định đợc vị trí đới nóng trên thế giới và các kiểu môi trờng trong

đới nóng

- Trình bày đợc đặc điểm của môi trờng xích đạo ẩm: nhiệt độ, lợng

ma cao quanh năm, có rừng rậm thờng xanh thờng xuyên

- Bản đồ khí hậu thế giới hoặc bản đồ các miền tự nhiên thế giới

- Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm và rừng sác (rừng ngập mặn)

- Các biểu đồ, lợc đồ phóng to SGK

2 Bài mới

Giới thiệu: Trên trái đất ngời ta chia thành: đới nóng, đới ôn hòa và

đới lạnh Môi trờng xích đạo ẩm là môi trờng thuộc đới nóng, có khí hậunóng quanh năm và lợng ma tơng đối dồi dào Thiên nhiên ở đây tạo điềukiện thuận lợi cho sự sống phát triển phong phú, đa dạng Đây là nơi có diệntích rừng xanh quanh năm rộng nhất thế giới

Đó là nội dung của bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng đi tìm hiểu

Trang 18

Tìm hiểu những đặc điểm về khí hậu 1 Khí hậu

- Xác định vị trí của môi trờng nhiệt đới

này là Gia -mê-na (sát) Malacan (Xu

đăng) ở Châu phi làm VD đặc trng cho

khí hậu MT nhiệt đới

*) Khí hậu

- Về nhiệt độ+ Nhiệt độ TB các tháng đềutrên 220C

- Nhận xét sự phân bố của và lợng ma của

Xuđăng -Sát

Chia nhóm thảo luận

- Tìm nhiệt độ tháng cao nhất và tháng

thấp nhất của 2 đp

Chênh lệch nhiệt độ giữa tháng cao nhất

ma ít chênh lệch nhau là bao nhiêu

- Có 2 mùa rõ rệt: Một mùa ma

và một mùa khô, càng về phía 2chí tuyến thời kỳ khô hạn càngkéo dài (từ 3 tháng lên đến 8-9tháng)

- Từ 0mm - 180mm; 0mm - 250mm

CH: Em hãy nhận xét về đặc điểm khí hậu

của miền nhiệt đới?

CH: Đặc điểm khí hậu này có gì khác so

với kiểu khí hậu xích đạo ẩm?

Tìm hiểu các đặc điểm khác của môi

tr-2 Các đặc điểm khác của môi

tr ờng tự nhiên

Trang 19

H6.3: ít cây, cỏ không xanh tốt

H6.4.Nhiều cây, ở phía xa có dải"rừng

hành lang" dọc sông suối

CH: Tại sao Xavan Kênia ít cây hơn ở

xavan Trung Phi?

Vì xavan Kênia ít ma, khô hạn hơn

- Cây cỏ xanh tốt vào mùa ma,khô héo vào mùa khô hạn

- Càng gần hai chí tuyến đồng Nhiệt độ, ma có ảnh hởng gì tới môi trờng

tự nhiên và con ngời?

- ở miền đồi núi chủ yếu là đất Feralit, khi

ma đất dễ bị xói mòn, rửa trôi Cần tìm ra

những biện pháp khắc phục: Trồng rừng,

bảo vệ môi trờng tự nhiên

CH: Cây cối sẽ thay đổi nh thế nào khi

chúng ta đi từ xích đạo về phía 2 chí

tuyến

- Mực nớc sông: Có lũ vào mùa

ma, cạn vào mùa khô hạn

- Đất: Có màu đỏ vàng.(Feralit)

- Càng về phía hai chí tuyến,cây cối càng nghèo nàn khôcằn:

Từ rừng tha - đồng cỏ cao nhiệt

đới - vùng cỏ mọc tha thớt - câybụi gai (nửa hoang mạc)

CH: Tại sao khí hậu nhiệt đới có hai mùa:

ma và khô hạn rõ rệt lại là những KV

đông dân nhất thế giới

Vì khí hậu thích hợp với nhiều cây lơng

thực nếu đồng ruộng đợc tới tiêu

CH: Tại sao diện tích Xavan đang ngày

càng mở rộng?

Do lợng ma ít và do xavan cây bụi bị phá

để làm nơng rẫy, lấy củi

- ở những nơi chủ động đợc nớctới tiêu, sản xuất nông nghiệpphát triển, dân c tập trung đông

đúc

Biểu đồ A: Nhiệt độ 2 lần tăng

cao, t0 quanh năm > 200C, có 1thời kỳ khô hạn là những đặc

điểm nổi bật của khí hậu nhiệt

đới

Biểu đồ B: Có nhiệt độ cả năm

> 200C, có 1 thời kỳ khô hạn

Trang 20

CH: Phân tích 2 biểu đồ và rút ra nhận xét

về đặc điểm khí hậu của

kéo dài 6 tháng Mùa ma ởNam bán cầu trái ngợc với Bắcbán cầu

4 Đỏnh giỏ

HS đọc nội dung ghi nhớ sgk và làm bài tập trắc nghiệm củng cố:Làm bài tập số 3, 4 Sgk

Học sinh học bài cũ và tìm hiểu những đặc điểm chung về tự nhiên củamôi trờng ôn đới

Trang 21

Tuần 4 - tiết 7

Ngày soạn: /9/09

Ngày dạy: /9/09

Giáo án chi tiết

- Nắm đợc sơ bộ nguyên nhân hình thành gió mùa ở đới nóng và đặc

điểm của gió mùa mùa hạ, gió mùa mùa đông

- Nắm đợc hai đặc điểm cơ bản của môi trờng nhiệt đới gió mùa (nhiệt

độ, lợng ma thay đổi theo mùa gió, thời tiết diễn biến bất thờng) Đặc điểmnày chi phối thiên nhiên và hoạt động của con ngời theo nhịp điệu của giómùa

- Hiểu đợc môi trờng nhiệt đới là môi trờng đặc sắc và đa dạng ở đớinóng

- Bản đồ khí hậu Việt Nam

- Bản đồ khí hậu Châu á hoặc thế giới

- Các tranh ảnh vẽ về các loại cảnh quan nhiệt đới gió mùa ở nớc ta

nh rừng tre nứa, rừng ngập mặn, rừng thông

Em hãy nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt đới? Giải thích tại sao đất ởvùng nhiệt đới lại có màu đỏ vàng?

Học sinh trả lời, giáo viên nhận xét bổ sung và cho điểm

Trang 22

2 Bài mới (2')

Giới thiệu: Trong đới nóng, có một khu vực tuy cùng vĩ độ với các

môi trờng nhiệt đới và hoang mạc nhng thiên nhiên ở đây lại đặc sắc hơn bất

kỳ môi trờng naò của đới nóng và lại thích hợp cho sự sống của con ngời Đóchính là môi trờng nhiệt đới gió mùa Chúng ta cùng tìm hiểu

350B, điển hình là ở Nam á và

Đông Nam á

GV tiếp tục treo lợc đồ H7.1; 7.2 lên bảng

yêu cầu học sinh quan sát và giải thích

phần chú thích trên bản đồ

a) Khí hậu nhiệt đới gió mùa

là loại khí hậu đặc sắc của đớinóng

- Mũi tên đỏ màu đỏ chỉ gió từ biển thổi

vào đất liền

- Mũi tên màu xanh chỉ gió từ đất liền ra biển

- Mùa hạ: Có gió thổi từ ấn ĐộDơng và TBD tới, đem theokhông khí mát mẻ và ma lớn.CH? Em hãy nhận xét về hớng gió thổi vào

mùa hạ và mùa đông ở các khu vực Nam á

và Đông Nam á?

- Mùa đông: Gió thổi từ lục

địa Châu á ra biển đem theokhông khí khô và lạnh

- Mùa hạ: gió thổi từ biển vào đất liền theo

hớng Đông Nam, Nam đem theo không khí

Mùa đông ở Hà Nội nhiệt độ

có thể xuống dới 100C trongvài ngày

CH: Em hãy giải thích tại sao lợng ma ở

các khu vực này lại có sự chênh lệch rất

lớn giữa mùa hạ và mùa đông

GV: Khi gió vợt qua đờng xích đạo, do lực

tự quay của trái đất mà làm cho gió có sự

đổi hớng

GV treo biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của

Trang 23

Hà Nội và Mumbai lên bảng, yêu cầu học

sinh quan sát

GV cho học sinh thảo luận nhóm,

chia cả lớp thành 4 nhóm nhỏ Yêu cầu hai

nhóm quan sát 1 biểu đồ và trả lời các câu

hỏi sau:

Mỗi nhóm thảo luận trong 5 phút Giáo

viên hớng dẫn và quan sát học sinh làm

việc

Nhóm 1-2:

Quan sát biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của

Hà Nội và Mum-bai cho nhận xét về diễn

biến nhiệt độ trong năm của khí hậu nhiệt

đới gió mùa?

- Diễn biễn về nhiệt độ ở Hà Nội có gì

khác ở Mum-bai?

Nhóm 3-4:

Quan sát biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của

Hà Nội và Mum-bai cho nhận xét về diễn

biến lợng ma trong năm của khí hậu nhiệt

đới gió mùa?

- Nêu nhận xét về sự khác biệt giữa khí hậu

nhiệt đới và khí hậu nhiệt đới gió mùa?

Sau khi học sinh thảo luận, đại diện lên trình

bày kết quả, các nhóm khác nhận xét bổ sung

GV nhận xét,bổ sung và chuẩn kiến thức

cho học sinh

*) Nhận xét về diễn biến nhiệt độ

+ Hà Nội: - Mùa đông dới 180C

CH: Từ sự phân tích trên em hãy cho biết

thời tiết có ổn định không? Nó thể hiện cụ

Trang 24

biểu đồ nhiệt độ và lợng ma của khí hậu

nhiệt đới và khí hậu nhiệt đới gió mùa?

b) Khí hậu nhiệt đới gió mùa

có 2 đặc điểm nổi bật: Nhiệt

độ lợng ma thay đổi theo mùa gió và thời tiết diễn biến bất thờng.

- KH nhiệt đới: Có thời kỳ khô hạn kéo dài

địa lý gần biển hay xa biển,vào sờn núi đón gió hay khuấtgió

VD: Sờn phía nam dãy

Hi-ma-li-a là nơi có lợng mHi-ma-li-a TB cHi-ma-li-ao nhấtthế giới: 12.000mmm, mùa matập trung 70% - 95% lợng ma cảnăm

*) Thời tiết diễn biến bất ờng thể hiện:

th Mùa ma có năm đến sớm, cónăm đến muộn

- Lợng ma có năm ít, có nămnhiều

- Gió mùa đông có năm đếnsớm, có năm đến muộn, cónăm rét nhiều nhng có năm rét

Tiêu đề	Dân số
Tác giả	Đỗ Hoài Thanh
Trường học	Trường THCS Xuân Đài
Thể loại	bài học
Năm xuất bản	2009-2010
Thành phố	Xuân Đài

Định dạng
Số trang	48
Dung lượng	472,5 KB