NHÂN VẬT LỊCH SỬ

MẠC THỊ BƯỞI* Chị sinh năm 1927, quê ở xã Tân Hưng huyện Nam Sách, HảiHưng, căm thù đế quốc và giai cấp địa chủ phong kiến đã đàn áp bốc lộttàn tệ làng xóm và gia đình, chị đã tham gia

LÝ TỰ TRỌNG

*

Anh là con của một gia đình cách mạng vốn quê ở Hà Tỉnh (NghệTỉnh) bị địch khủng bố phải chạy sang Thái Lan và sinh anh ở đó Anh làmột trong 7 thiếu niên được Bác Hồ trực tiếp tổ chức và bồi dưỡng ởQuảng Châu (Trung Quốc) trong những năm 1925 -1927 Năm 1929 anhđược đoàn thể đưa về nước hoạt động làm liên lạc ở xứ ủy Nam Kì và ởtại Sài Gòn Anh còn hoạt động cách mạng trong thanh niên công nhân vàhọc sinh

Trong cuộc mít tinh kỉ niệm khởi nghĩa Yên Bái ngày 9/2/1931anh đã bắn chết tên thanh tra mật thám Pháp Lơ grăng để bảo vệ đồng chídiễn thuyết của mình Thực dân Pháp đã bắt anh, hết tra trấn lại dụ dỗ,nhưng anh vẫn một lòng trung thành với cách mạng Chúng hứa sẽ choanh sang Pháp học, sẽ có chức có quyền, vợ đẹp, con khôn, ăn mặc sungsướng Anh trả lời: Ta sinh ra không phải để ăn thứ cơm ấy

Ra trước tòa, viên luật sư bào chữa cho anh rằng: bị can chưa đếntuổi thành niên nên hoạt động không có suy nghĩ Anh gạt phắt đi: “… Tôichưa đến tuổi thành niên thật, nhưng tôi đủ trí khôn để hiểu rằng conđường thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng và không thể là conđường nào khác…….”

Nửa đêm về sáng một ngày cuối năm 1931 kẻ thù đã hèn hạ đưaanh lên máy chém Trước lúc hy sinh anh vẫn hát vang bài quốc tế ca.Năm ấy anh mới 17 tuổi

Năm 1950, chị mang lựu đạn phục kích giết tên cai tổng Tòng,một tên việt gian bán nước, ác ôn ngay tại xã nhà Lần đó, chị bị địch bắt.Sau gần 3 năm tra tấn, giam cầm, giặc Pháp đưa chị ra giam ở Côn Đảo Trong ngục giam những người bị án tử hình, chị vẫn hồn nhiênvui tươi, tin tưởng vào ngày chiến thắng của Tổ Quốc.

Giặc Pháp không dám công khai thi hành bản án đối với chị Sáu.Chúng sợ các chiến sĩ cách mạng ổ trong tù sẽ nổi dậy phản đối Chúnglén lút đem chị đi thủ tiêu Lúc một tên giết người bảo chị quỳ xuống, chịquát vỗ vào mặt lũ đao phủ: “Tao chỉ biết đứng, không biết quỳ”

Khi tập luyện quân sự, có lần bị đau chân, anh vẫn ra bãi tập ngồixem đồng đội để rút kinh nghiệm chứ không chịu nghỉ ở nhà Anh đã có ýthức chuẩn bị thật tốt để chiến đấu thắng lợi.

Thu đông năm 1947 đơn vị anh được lệnh chuẩn bị chiến đấu Thời

kì này trang bị của ta còn yếu kém, chỉ có vũ khí thô sơ nhưng vẫn quyếttâm diệt bộ binh và xe cơ giới địch Anh Ngô Mây tha thiết xin vào độiquyết tử dùng bom để phá xe tăng địch Tuy biết rõ là có thể hy sinh, anhvẫn chuẩn bị học cách đánh rất kĩ và bình tỉnh tự tin viết thư về động viênmẹ Anh còn đem những đồ dùng riêng của mình tặng lại các đồng chí cònthiếu

Đầu tháng 10/1947 đơn vị anh nhận nhiệm vụ phục kích quân địch

ở suối voi Anh Ngô Mây có nhiệm vụ ôm bom phá xe tăng địch để tạođiều kiện cho đồng đội diệt bộ binh giặc Anh bình tĩnh thắt lại chiếc khănquàng màu đỏ trên cổ rồi vào nơi phục kích bên đường Không may, tìnhhuống trận đánh diễn ra ngoài dự kiến Trận địa bị lộ, bọn địch tấn côngtrước và dồn quân ta vào thế bất lợi Lực lượng quá chênh lệch, đơn vịphải vừa đánh vừa yểm hộ cho từng bộ phận rút lui để bảo toàn lực lượng.Anh Ngô Mây đã quyết định chờ cho một toán đông quân giặc tới gần chỗanh nấp rồi ôm quả bom bước ra, rút chốt Bọn địch chưa kịp nhìn rõ anhthì một tiếng nổ dữ dội vang lên Một trung đội Aâu Phi tan xác và anh NgôMây đã hy sinh oanh liệt

Anh đã được nhận quân chương quân công hạng hai và được quốc

CÙ CHÍNH LAN

*

Anh sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo ở xã QuỳnhĐội, huyện Huỳnh Lưu, Nghệ Tĩnh Năm 1946 anh xung phong nhiệm vụliên lạc đến khi làm tiểu đội trưởng, anh đều làm tốt và được đồng đội yêumến

Anh đã dự hai chiến dịch và đánh ba trận Trận Giang Mỗ, HòaBình lần thứ nhất 7/12/1951, trận địa bị lộ trên ra lệnh rút, địch bắn rất dữ.Anh đã anh dũng đi sau cùng kiềm chế giặc cho đơn vị rút rồi quay trở lạitìm anh em bị thương, đưa được ba đồng chí trở về an toàn

Trận Giang Mỗ lần thứ hai ngày 13/12/1951, đơn vị nổ súng diệtgọn một đại đội địch Lúc chuẩn bị rút lui thì một chiếc xe tăng địch tớitiếp viên, chặn đường quân ta khiến cho nhiều đồng chí thương vong Anhcăm giận xông lên, trèo lên kề họng súng vào khe hở trên tháp xe bóp cò.Anh nhảy xuống lấy lựu đạn rồi lại nhảy lên xe tăng địch, giật nấp xequăng lựu đạn vào Giặc nhặt ném ra Anh lại mở chốt lựu đạn chờ chokhối thuốc xì hẳn ra vài giây rồi mới ném vào Bọn giặc trong xe chết đèlên nhau Chiếc xe chết đứng tại chỗ Anh đã mở đầu phong trào thi đuadiệt xe tăng địch trong toàn quân

Ngày 29/1/1951, trong trận Cô Tô, anh đã anh dũng chỉ huy tiểuđội bộc phá mở cửa vào đồn địch Ba lần bị thương 2 tay bị cụt, một chân

bị thương nặng anh vẫn tiếp tục chiến đấu và hy sinh khi trận đồn Cô Tôthắng lợi

Anh đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trangnhân dân tại “Đại hội liên hoan anh hùng và chiến sĩ thi đua toàn quốc”lần thứ nhất tháng 2/1952

MẠC THỊ BƯỞI

*

Chị sinh năm 1927, quê ở xã Tân Hưng huyện Nam Sách, HảiHưng, căm thù đế quốc và giai cấp địa chủ phong kiến đã đàn áp bốc lộttàn tệ làng xóm và gia đình, chị đã tham gia chiến đấu chống địch quyếtliệt ngay khi quân giặc đã đóng ở xã Trước đó (1946 -1947) chị là cán bộphụ nữ xã

Quân giặc ra sức khủng bố gay gắt đến mức cán bộ hoạt động ởđịa phương phải bật sang vùng khác Một mình trụ lại, chị vẫn kiên trì đàohầm bí mật đưa cán bộ về hoạt động Chị đã tổ chức đựơc 3 tổ nữ du kích,xây dựng 35 cơ sở ở 3 thôn lãnh đạo nhân dân chống nộp thuế và đi phucho giặc

Chị còn làm nhiệm vụ liên lạc, bò vào tận đồn địch trinh sát giúpbộ đội tiêu diệt bót Thanh Dung Suốt thời kì giặc chiếm đóng ở địaphương, chị đã giữ vững được mối liên lạc, tổ chức cán bộ đi về hoạt động,diệt địch trừ gian bảo vệ cán bộ

Năm 1951 chị làm nhiệm vụ vận động nhân dân tiếp tế, vậnchuyển lương thực phục vụ chiến dịch, chuyển ra vùng tự do Bọn giặcđánh hơi dò biết đã treo thưởng để bắt chị Trong chuyến đi cuối cùngkhông may chị bị bắt Chúng tra tấn chị rất man rợ, nhưng chị không khaimột lời Cuối cùng chúng treo chị lên bụi tre và giết chết

Ngày 31/8/1955 chị đã được Quốc hội truy tặng anh hùng lựclượng vũ trang nhân dân

LA VĂN CẦU

*

Anh là người dân tộc Tày, quê ở xã Khâm Thành, huyện TrùngKhánh, tỉnh Cao Bằng sinh năm 1932 Khi được tuyên dương anh hùng,vừa tròn 20 tuổi là tiểu đội trưởng Anh là con trai của một gia đình vốn cómối thù sâu sắc với đế quốc và phong kiến Cha bị giặc Pháp bắt và đánhrất dã man, sau kiệt sức mà chết

Thế là anh đã sống rất khổ cực từ tấm bé Cách mạng tháng Támthành công, anh được giác ngộ cách mạng Năm 1946, mới 16 tuổi, anhkhai tăng lên 18 để được vào bộ đội Được nhập ngũ, anh rất phấn khởi.Anh đã tham gia chiến đấu 29 trận, trận nào cũng hoàn thành xuất sắcnhiệm vụ được giao

Trong trận đánh đồn Đông Khê lần thứ nhất (1950) đang bị đauchân, anh vẫn quyết xin đi chiến đấu, khi trận đánh gặp khó khăn, anh đãđộng viên các đồng chí bị thương, băng bó cẩn thận và cõng hết thươngbinh vè nơi an toàn Trên đường rút lui, địch nhảy dù phản kích, anh vẫncố vác khẩu 12 ly 7 thu được của địch về đơn vị

Tới trận Đông Khê lần thứ hai (1950) anh được phân công chỉ huy tổđánh bộc phá Phá đến hai hàng rào cuối cùng thì cả tổ bị thương hết Chỉcòn một mình, anh vẫn đánh vào lô cốt Vượt vào đến hàng rào thứ ba thìanh bị thương ngất đi Tỉnh dậy thấy cánh tay phải đã gãy nát, lủng lẳngbên mình, anh liền nhờ đồng đội chặt bỏ cánh tay đã hỏng để tiếp tục ômbộc phá đánh tan lô cốt đầu cầu mở đường cho đơn vị xung phong Và vớicánh tay trái còn lại Anh đã đánh tiếp cùng đồng đội diệt gọn lô cốt ấy.Anh đã được Quốc hội phong danh hiệu anh hùng quân đội năm 1952

NGUYỄN THỊ CHIÊN

*

Gia đình chị rất nghèo Ngày nhỏ vừa mới mồ côi cha, đã lại để tangmẹ, chị phải đi ở cho địa chủ ngay khi còn thơ ấu Năm 15 tuổi, nhờ cócách mạng tháng 8, chị mới thoát khỏi cảnh tôi đòi, người ở

Chị sinh năm 1930 tại xã Tân Thuật, huyện Kiến Xương, tỉnh TháiBình Năm 1946, chị làm giao thông cho đoàn thể phụ nữ và du kích thôn.Năm 1947 được cử làm tiểu đội trưởng nữ du kích Năm 1948 làm trungđội phó,

Tháng 4/1950, trong lần đi cùng đồng chí bí thư chi bộ về xã, bị địchvây bắt Chị đã ra hiệu cho đồng chí bí thư đi thoát và mình bị bắt Sau batháng rưỡi bị địch tra khảo, giam giữ chị chịu đựng không khai báo một lời.Bọn giặc phải tha chị, sức khỏe chưa hồi phục chị lại hoạt động chiến đấungay

Chị dẫn đầu chị em dân quân dùng các loại vũ khí để đánh địch,trong trận đánh phối hợp với bộ đội trên đường 30 vào tháng 10/1951 mộtmình chị đã bắt trói được 6 tên địch, bắn bị thương 1 tên thu 4 súng

Trận đánh tháng 12/1951, chị bắn chết 3 tên, bắt sống 4 tên, giậtđược một súng, trong đó có tên quan hai

Trận đánh tháng 1/1952, ngoài việc cùng đồng đội bắt sống tên đồntrưởng đồn An Bái và 5 tên lính, chị còn cõng được 6 thương binh ra ngoài

an toàn

Tại đại hội chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất tháng 5/1952 chịđã được Bác Hồ thưởng cho một khẩu súng ngắn của Bác và được tuyêndương anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

BẾ VĂN ĐÀN

Ngày 31/8/1955 anh được quốc hội truy tặng danh hiệu anh hùng lựclượng vũ trang nhân dân

1950 anh tham gia vào bộ đội chủ lực.

Trong cuộc sống tập thể anh rất yêu đồng chí và được đồng đội rấtquí mến Anh luôn luôn dành phần khó về mình, nhường thuận lợi chobạn Anh tham gia nhiều chiến dịch lớn như: Trung Du, Hoà Bình, TâyBắc, Điện Biên Phủ….Có trận như: trận đánh tiêu diệt vị trí chùa Tiếng(cuối năm 1950) một mình anh đã dũng cảm xung phong đánh sập 4 ụsúng của địch Trên đường hành quân tham gia chiến dịch Điện Biên Phủdài gần 500 km, vượt qua nhiều đèo, dốc, anh vẫn bền gan mang vác nặnggiúp đỡ đồng đội đi đến đích

Chiều ngày 13/3/1954, đơn vị của anh Giót tham gia đánh đồn HimLam Các chiến sĩ lao lên đánh liền 8 quả bộc phá Anh Giót đánh quả thứ

9 thì bị thương vào đùi nhưng vẫn xông lên đánh tiếp quả thứ 10 Giặc trútđạn như mưa Thêm nhiều đồng đội thương vong Anh Giót căm thù leolên đánh tiếp hai quả bộc phá nữa phá tan đoạn rào cuối cùng cho đồngđội xông lên, đánh sập lô cốt đầu cầu Đoạn anh vọt sang đánh lô cốt thứhai Lô cốt thứ ba của địch vẫn bắn ác Anh lại bị thương vào vai Nhằm lôcốt thứ ba anh cố gắng hết sức bò tới sát lô cốt mà nâng súng bắn thẳngvào lỗ châu mai và lao cả thân mình bịt chặt lỗ châu mai ấy Như vậy,toàn đơn vị có điều kiện ào ạt xông lên diệt cứ điểm Him Lam

Ngày 31/8/1955, anh đã được quốc hội truy tặng danh hiệu anh hùnglực lượng vũ trang nhân dân

TÔ VĨNH DIỆN

*

Anh là anh hùng kéo pháo của chiến dịch Điện Biên Phủ Anhsinh năm 1924, quê ở xã Nông Trường, huyện Nông Công, tỉnh ThanhHoá

Gia đình anh rất nghèo, lên 8 tuổi anh đã phải đi ở cho địa chủ.Chỉ đến ngày cách mạng tháng Tám thành công, anh mới thoát khỏi cảnhngười hầu kẻ ở

Năm 1946, anh vào dân quân ở xã Năm 1949 anh xung phongvào bộ đội Anh luôn luôn chấp hành nghiêm chỉnh các mệnh lệnh vàhoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

Năm 1953, anh được điều về làm tiểu đội trưởng tiểu đội cao xapháo, chuẩn bị cho trận đánh lớn của quân đội ta

Trên đường hành quân dài hàng nghìn kílômét, để tham gia chiếndịch Điện Biên Phủ, anh luôn luôn gương mẫu làm mọi việc nặng nhọc,động viên giúp đỡ đồng đội đưa pháo tới nơi tập kết an toàn

Những khi kéo pháo lên dốc, xuống dốc, anh đều chú ý rút kinhnghiệm, khắc phục khó khăn giúp đỡ đồng đội

Kéo pháo vào đã rất gian khổ, đưa pháo ra càng ác liệt hơn

Hôm ấy sau 5 đêm kéo pháo ra đến dốc chuối, một cái dốc có độ nghiêng

70 độ, đường đã hẹp lại công và trơn, rất nguy hiểm, pháo đang xuống dốcthì dây bị đứt, pháo lao nhanh xuống Lúc đó anh Diện và anh Ty đang giữcàng để lái pháo Hai anh cố giữ cho pháo đi thẳng đường Nhưng mộttrong 4 dây kéo bị đứt Anh Ty bị càng pháo hất văng xuống suối Nguyhiểm qúa Pháo lăn xuống vực mãi Anh Diện liền hô to:

“thà hy sinh quyết bảo vệ phao!”…rồi anh buông càng pháo, anh lao mìnhvào bánh xe pháo Nhờ vậy pháo bị vướng, nghiêng vào bờ núi và dừnglại Song anh Diện đã hy sinh vì pháo đè quá nặng

Ngày 7/5/1956 anh đã được quốc hội truy tặng Huân chương quâncông hạng hai và danh hiệu Anh hùng các lực lượng vũ trang nhân dân

NGUYỄN VIẾT XUÂN

Trong một trận chiến đấu ác liệt với máy bay giặc Mỹ ở Miền TâyQuảng Bình ngày 18/11/1966, giữa bom rơi đạn nổ, anh đứng thẳng bênmột khẩu đội hô lớn khẩu hiệu bất diệt: “Nhằm thẳng quân thù, bắn!” Bịthương nặng một chân giập nát, anh đã nhờ đồng đội cắt bỏ cho khỏivướng rồi tiếp tục đứng thẳng chỉ huy đơn vị chiến đấu

Bên công sự của khẩu đội 3 anh dũng, tiếng hô của anh vang lên,bất khuất truyền đi khắp toàn quốc và trở thành bất diệt

Anh đã hy sinh cho Tổ Quốc 9 năm sau đất nước thống nhất hoàn toàn.Anh đã được truy tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

NGUYỄN VĂN TRỖI

* Quê anh ở xã Thanh Quýt, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam –ĐàNẵng

Năm 15 tuổi anh ra Đà Nẳng làm việc rồi vào Sài Gòn làm thợ điệnvà trở thành một chiến sĩ giải phóng trong đơn vị biệt động bí mật của SàiGòn sau khi được tổ chức vào Đoàn thanh niên

Anh đã nhận nhiệm vụ chôn bom ở cầu Công Lý để giết tên Mác

Na Ma Ra, Bộ trưởng bộ quốc phòng Mỹ đến Sài Gòn để ra lệnh cho taychân chống lại nhân dân ta

Ngày 9/5/1964, trong khi chuẩn bị thực hiện nhiệm vụ đặt chất nổ ởcầu Công Lí thì anh bị địch bắt Chúng tra tấn anh rất dã man và tìm mọicách dụ dỗ, mua chuộc nhưng anh không hề lay chuyển

Chúng hỏi anh muốn gì ? Anh trả lời “Tao muốn giết hết bọn Mỹ,tao muốn Miền Nam được giải phóng

Cuối cùng chúng quyết định giết anh Ra tới nơi bắn người ở trườngbắn, chúng định bịt mắt anh Anh giật chiếc khăn ra và nói:

“Không ! Phải để tôi nhìn mảnh đất này! Mảnh đất thân yêu củatôi”.Và anh hô to:

“Hãy nhớ lấy lời tôi

Đả đảo đế quốc Mỹ!

Đả đảo Nguyễn Khánh !

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Hồ Chí Minh muôn năm!

Việt Nam muôn năm!”

Anh đã được truy tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

LÊ THỊ RIÊNG

*

Quê ở tại Bạc Liêu, tỉnh Minh Hải Cô là con một gia đình nôngdân nghèo, mồ côi cha mẹ từ sớm Ngay từ khi còn nhỏ, chứng kiến cảnháp bức bốc lột của bọn cường hào gian ác, cô đã giác ngộ cách mạng.Năm 1945 sau cách mạng tháng Tám cô đã tham gia kháng chiến chốngPháp

Năm 1954, sau khi Hiệp nghị Giơ – Ne- Vơ được kí kết cô tiếp tụctham gia các phong trào chống Mỹ – Diệm Đến ngày mặt trận dân tộcgiải phóng miền Nam Việt Nam ra đời (20/1/1960) cô được bầu hội phóHội liên hiệp phụ nữ giải phóng và ủy viên ủy ban trung ương mặt trậndân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam

Cô là một cán bộ có tài năng và đức độ, được toàn thể phụ nữmiền Nam và nhân dân miền Nam cảm mến, tin yêu

Trong một chiến đi công tác hồi tháng 5/1967 cô bị bọn mật thámcủa bè lũ Mỹ – Thiệu –Kỳ bắt Bọn mật vụ CIA và bọn Nguyễn NgọcLoan dùng mọi cực hình tra tấn rất dã man Chúng đốt tay cô đến trơxương, nhưng cô vẫn giữ tinh thần hiên ngang, bất khuất

Đêm mùng 2 tết Mậu thân, tức đêm 31/1/1968, thi hành lệnh củachủ Mỹ, bọn Thiệu – Kỳ –Loan đã đưa cô và một số đồng chí đang bịgiam giữ lên chiếc xe hơi, chạy đến đường Hồng Bàng rồi xả súng bắn.Bọn ác ôn hèn nhát đã ám hại cô Lê Thị Riêng Nhưng cô vẫn sống trongniềm tiếc thương của đồng bào cả nước

LÊ THỊ HỒNG GẤM

*

Chị là trung đội phó của bộ đội địa phương tỉnh Mỹ Tho (cũ) Chịluôn luôn dũng cảm mưu trí vượt mọi khó khăn, hoàn thành nhịêm vụ Chị sinh năm 1951, quê ở Long Hương, huyện Châu Thành Hoạtđộng trong lòng địch, trong muôn vàn hiểm nguy, chị vẫn bình tỉnh vượtqua mắt giặc Có lần bị giặc Mỹ bắt, chị đã tranh thủ được tên phiên dịchnên bọn Mỹ đã thả cho chị đi Giặc khủng bố dữ qúa, có người hoangmang, chị đã động viên khích lệ đồng bào bám ruộng, bám đất ủng hộcách mạng

Trận đánh cuối cùng của chị là ngày 18/4/1970 Để chuẩn bị chotrận đánh ban đêm, chị và 2 đồng chí nữa ra tiệm mua thức ăn Khi ra giữacánh đồng (cách căn cứ Bình Đức 500m) thì 2 chiếc trực thăng HUIA củađịch phát hiện và định đổ quân bắt sống cả 3 người Chị có súng nên đãbảo hai bạn của mình nhanh chóng thoát ra ngoài Còn chị ở lại, lợi dụngđịa hình để chiến đấu Chị đã bình tĩnh bắn rơi một chiếc ngay tại chỗ.Chiếc thứ hai đổ quân ra vây, chị bắn chết thêm 3 tên nữa Khi hết đạn chịhuỹ súng và hy sinh

Ngày 20/9/1971 chị được chính phủ cách mạng lâm thời miền namViệt Nam truy tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

TẠ THỊ KIỀU

(tức Mười Lý)

Chị tham gia cách mạng ở địa phương từ năm 1958, nhập ngũ năm

1963 Tính đến tháng 5/1965, chị đã tham gia 107 lần đấu tranh chính trị,chiến đấu 33 trận, diệt 7 tên địch, bắn bị thương 11 tên, bắt sống 13 tên,thu 24 súng các loại Trong chiến đấu chị luôn luôn bình tĩnh, dũng cảm,chỉ huy vững vàng, gan dạ và mưu trí

Chị sinh năm 1938 là con của một gia đình cách mạng, là cơ sở nuôicán bộ bí mật quê ở xã An Thạnh, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre

Là người con gái của quê hương “Đồng Khởi” chị luôn luôn bám sátdân, cùng nhân dân đấu tranh chống Mỹ – Diệm, được Đảng phân cônggây dựng phong trào, tổ chức cơ sở chỉ trong vòng 7 tháng, chị đã tổ chứcđựơc 107 cuộc đấu tranh chính trị, phát triển 3 tổ chức nồng cốt trong lựclượng cách mạng,, vận động 13 gia đình binh sĩ ngụy, tuyên truyền 4 línhngụy về với nhân dân, tổ chức được 2 người khác vào lực lượng của ta,gây cho địch một số thiệt hại và hạn chế tội ác của chúng

Trong lúc lực lượng của ta còn ít, chị đã xây dựng được cơ sở, nắmtình hình địch tốt, mưu trí đánh lừa địch, nên trong trận đánh các bót AnBình, Kinh Quang, chị đã vạch ra kế hoạch rất sát, khiến cho địch khôngkịp đối phó Đặc biệt, trận Kinh Quang, chị dụ cho địch kéo ra khỏi bót rồichỉ huy anh em xông vào chiếm đồn không phải nổ một phát súng nào.Trong chiến đấu khi gặp khó khăn, như trận đánh đoàn xe địch trên đườngMỏ Cày đi Thom (10/1961), đơn vị cần phải rút lui, chị đã ở lại bắn yểmhộ cơ động chiến đấu, đợi cho anh em rút hết rồi mới về

KAN LỊCH

*

Chị sinh năm 1943 là người dân tộc Tà Ôi, quê ở xã Hồng Bắc,vùng B, tỉnh Thừa Thiên (cũ) Chị là một trong số ít những thanh niênngười dân tộc vùng cao, sớm vác ngộ cách mạng hăng hái tham gia cùngcác bạn trai chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc Tuyệt đối trung thành với Tổquốc, tận tụy phục vụ nhân dân, luôn hăng hái đi đầu trong mọi nhiệm vụ,chị đã trở thành một cán bộ xuất sắc, một chỉ huy của tổ du kích đánh giặcgiỏi, lập nhiều chiến công Chị đã chiến đấu nhiều trận, tự tay bắn chết 49tên địch (chưa kể số địch bị thương vong vì chông mìn và số địch bị diệttrong các trận chị chỉ huy), bắn rơi một máy bay vận tải, phá sập hai nhà ởcủa địch

Tháng 5/1964 để hạ máy bay địch, chị đã gan dạ dẫn tổ du kíchvào nằm phục kích sát sân bay A lưới giữa đồi tranh nắng gát, nhịn đói,nhịn khát hai ngày rưỡi, kiên trì chờ bắn rơi chiếc máy bay của giặc, diệtcả bọn trong đó có tên đại tá Mỹ, đồng thời bắn chết 4 tên giặc tronh sânbay

Nhiều trận khác chị mưu trí, chủ động dùng mưu đánh nhanh, nổsúng cơ động đổi chỗ, đổi cách đánh, khiến chúng tưởng gặp phải lựclượng đông đảo mà tháo chạy Có trận một tổ viên bị địch bắt, chị đã tổchức đánh mạnh, giết chết được 3 tên và cứu được đồng đội

Chị còn là một cán bộ phụ nữ gần gũi đồng bào, vận động nhân dântăng gia sản xuất, được bà con rất quí, tin cậy

Chị đã được tặng thưởng hai Huân chương chiến công giải phónghạnh nhì, ngày 17/9/1967, chị được tặng thưởng huân chương huân cônghạng ba và danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân

ANH HÙNG NÚP

*

Anh hùng Núp sinh 1919, người dân tộc Ba Na, thành phần Cốnông, quê ở thôn Sê To, xã Ca Mắc, huyện An Khê, tỉnh Gia Lai KonTum

Anh hùng Núp mồ côi cha mẹ từ khi 10 tuổi Năm 1935, quânPháp về làng lùng bắt phu, mọi người chạy hết, một mình Núp đã ở lạidùng nỏ bắn chết một tên giặc

Anh hùng Núp đã tham gia tổng khởi nghĩa cướp chính quyềntrong cách mạng tháng Tám và tham gia kháng chiến chống Pháp ở địaphương đến năm 1945

Trong hoàn cảnh địch liên tiếp càng quét, đốt làng, dồn dân, phárừng,….nhân dân thì trình độ giác ngộ cách mạng chưa cao đói rét, đóimuối, bệnh tật….anh hùng Núp đã bền bỉ cùng dân làng, vì nhân dân màchiến đấu, làm cách mạng

Chỉ trong ba năm từ 1947 đến 1949 Anh hùng Núp đã lãnh đạodân làng, đổi chỗ ở tới 5 lần để đánh giặc và kháng chiến Tới đâu, Anhhùng Núp cũng vận động nhân dân trồng lúa, trồng bắp, vót chông, đặtbẫy diệt địch bảo vệ nương rẫy, dan làng Chính anh hùng Núp cũng làngười chỉ huy trung đội du kích Ba Na của buôn làng

Năm 1952, anh hùng Núp đã chỉ huy trung đội của mình chống lạicả một trung đoàn quân giặc, giết nhiều tên, bảo vệ được lực lượngvà phá