Bài 2. LIPIT

KHÁI NIỆM - Lipit là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không hòa tan trong nước nhưng tan trong nhiều dung môi hữu cơ không phân cực  - Lipit là những este phức tạp, gồm các

TẬP THỂ HỌC SINH LỚP 12B

TRÂN TRỌNG KÍNH CHÀO

QUÍ THẦY CÔ

Kiểm tra bài cũ

 Viết phương trình phản ứng khi cho glixerin tác dụng với axit stearic (C17H35COOH) và axit

panmitic (C15H31COOH).

LIPIT

I KHÁI NIỆM

 - Lipit là những hợp chất hữu cơ có trong tế bào sống, không hòa tan trong nước nhưng tan trong nhiều dung môi hữu cơ không

phân cực

 - Lipit là những este phức tạp, gồm các loại: chất béo, sáp, steroit, photpholipit,

II CHẤT BÉO.

 Lipit là trieste của Glixerol và axit béo, gọi

chung là triglixerit (triaxylglixerol)

CH

O O O

C C C O

O

Axit béo là những axit đơn chức có mạnh cacbon dài, không phân nhánh

1 Khái niệm

R1, R2, R3 có thể giống hay khác nhau

Các axit béo no thường gặp

 CH 3 (-CH 2 -) 14 COOH (C 15 H 31 COOH) : axit panmitic

 CH 3 (-CH 2 -) 16 COOH (C 17 H 35 COOH) : axit stearic

Các axit béo không no thường gặp

 CH 3 (-CH 2 -) 7 CH=CH(-CH 2 -) 7 COOH (C 17 H 33 COOH)

axit oleic

 CH 3 (-CH 2 -) 4 CH=CH-CH 2 -CH=CH(-CH 2 -) 7 COOH

(C 17 H 31 COOH) : axit linoleic

II CHẤT BÉO.

1 Khái niệm

Ví dụ

CH2

CH

CH2

O

O

O

C C C O O

O

C17H33

C17H33

C17H33

+ HNi,t2 o

CH2 CH

CH2

O O O

C C C O O

O

C17H35

C17H35

C17H35

2-15atm

triolein

trioleoylglixerol

tristearin tristearoylglixerol

Chất béo trong tự nhiên.

Dầu Oliu Dầu đậu nành Dầu đậu phộng

2 Tính chất vật lý

 Ở nhiệt độ thường, Chất béo ở trạng trái lỏng

hoặc rắn Khi trong phân tử có gốc hiđrocacbon

no thì chất béo ở trạng rắn Khi trong phân tử có gốc hiđrocacbon không no thì chất rắn ở trạng thái lỏng

II CHẤT BÉO.

 Các Lipit đều nhẹ hơn nước, không tan trong

nước, nhưng tan nhiều trong các chất hữu cơ

như benzen, xăng, clorofom …

3 Tính chất hóa học

a Phản ứng thủy phân

OH OH OH

CH2 CH

CH2 +

R3COOH

R2COOH

R1COOH

Glixerol Axit béo Chất béo

CH2

CH

CH2

O

O

O

C C C O O

O

+ H2O H

+ ,t o

R1

R2

R3

3

II CHẤT BÉO.

Ví dụ

CH2

CH

CH2

O

O

O

C C C O O

O

C17H33

C17H33

C17H33

++ HH22O  ?

b Phản ứng xà phòng hóa

OH OH OH

CH2 CH

CH2

R1COONa

R2COONa

R3COONa

+

NaOH

CH2

CH

CH2

O

O

O

C C C O O

O

R1

R2

R3

3

3 Tính chất hóa học

II CHẤT BÉO.

Ví dụ

Ni,t o

CH2 CH

CH2

O O O

C C C O O

O

C17H35

C17H35

C17H35

c Phản ứng cộng H2 (Hiđro hóa lipit lỏng)

Ni,t o

CH2 CH

CH2

O O

O

C C

C O O

O

C17H35

C17H35

C17H35

2-15atm

Chất béo lỏng Chất béo rắn

CH2

CH

CH2

O

O

O

C C C O O

O

C17H33

C17H33

C17H33

+ 3H2

3 Tính chất hóa học

II CHẤT BÉO.

3 Ứng dụng (SGK)

II CHẤT BÉO.

Thực phẩm

Công nghiệp

Câu hỏi củng cố

Bài 1 Chọn phát biểu không đúng

A Chất béo không tan trong nước

B Chất béo nhẹ hơn nước

C Chất béo là este của glixerol và axit béo

D Từ chất béo có thể điều chế xà phòng

C Chất béo là este của glixerol và axit béo

Câu hỏi củng cố

Bài 2 Để trung hoà 2,8 gam chất béo cần 3ml dung dịch KOH 0,1M Tính chỉ

số axit của mẩu chất béo trên.

Bài 3 Tính chỉ số xà phòng hoá của mẫu chất béo có chỉ số axit bằng 7 chứa tristearin còn lẫn một lượng axit stearic.

KẾT THÚC BÀI HỌC