Sáp đi n hình là sáp ong.
Trang 1Khóa h c Hoá h c – L p 12 –Th y Ph m Ng c S n Lipit
Hocmai.vn – Ngôi tr ng chung c a h c trò Vi t T ng đài t v n: 1900 58-58-12 - Trang | 1 -
I KHÁI NI M, PHÂN LO I VÀ TR NG THÁI T NHIÊN
1 Khái ni m vƠ phơn lo i
Lipit là nh ng h p ch t h u c có trong t bào s ng, không hoà tan trong n c nh ng tan trong các dung môi h u c không phân c c nh : ete, clorofom, x ng d u, Lipit bao g m ch t béo, sáp, steroit, photpholipit, (xem t li u bài 4) h u h t chúng đ u là các este ph c t p
Ch t béo là trieste c a glixerol v i các axit monocacboxylic có s ch n nguyên t cacbon (th ng
t 12 C đ n 24 C) không phân nhánh (axit béo), g i chung là triglixerit
Khi thu phân ch t béo thì thu đ c glixerol và axit béo Axit béo no th ng g p là :
CH3-[CH2]14-COOH CH3-[CH2]16-COOH
Axit panmitic, tnc 63,1oC Axit stearic, tnc 69,6 oC
Axit béo không no th ng g p là :
2 Tr ng thái t nhiên
Ch t béo là thành ph n chính c a d u m đ ng, th c v t Sáp đi n hình là sáp ong Steroit và photpholipit có trong c th sinh v t và đóng vai trò quan tr ng trong ho t đ ng s ng c a chúng (xem t
li u bài 5)
II TệNH CH T C A CH T BÉO
a) Ph n ng thu phân trong môi tr ng axit
Khi đun nóng v i n c có xúc tác axit, ch t béo b thu phân t o ra glixerol và các axit béo :
o
1
1
H , t
2
3
2
|
|
Triglixerit Glixerol Các axit béo
b) Ph n ng xà phòng hoá
Khi đun nóng ch t béo v i dung d ch ki m (NaOH ho c KOH) thì t o ra glixerol và h n h p mu i
c a các axit béo Mu i natri ho c kali c a các axit béo chính là xà phòng :
LIPT
(TÀI LI U BÀI GI NG)
ây là tài li u tóm l c các ki n th c đi kèm v i bài gi ng “Lipit” thu c Khóa h c Hóa h c – L p 12 – Th y Pha m Ng c S n t i website Hocmai.vn có th n m v ng ki n th c ph n “Lipit”, B n c n k t h p xem tài li u cùng v i bài gi ng này
Trang 2Khóa h c Hoá h c – L p 12 –Th y Ph m Ng c S n Lipit
Hocmai.vn – Ngôi tr ng chung c a h c trò Vi t T ng đài t v n: 1900 58-58-12 - Trang | 2 -
o
t
2 2
|
|
Triglixerit Glixerol Xà phòng
Ph n ng c a ch t béo v i natri hiđroxit đ c g i là ph n ng xà phòng hoá Ph n ng xà phòng hoá x y ra nhanh h n ph n ng thu phân trong môi tr ng axit và không thu n ngh ch
c) Ph n ng hiđro hoá
Ch t béo có ch a các g c axit béo không no tác d ng v i hiđro nhi t đ và áp su t cao có Ni xúc tác Khi đó hiđro c ng vào n i đôi C=C :
o
Ni, t , p
Triolein (l ng) Tristearin (r n)
N i đôi C=C g c axit không no c a ch t béo b oxi hoá ch m b i oxi không khí t o thành peoxit,
ch t này b phân hu thành anđehit có mùi khó ch u ó là nguyên nhân c a hi n t ng d u m đ lâu b
ôi
Giáo viên: Ph m Ng c S n
