Báo cáo môn Kiểm dịch thực vật: Bệnh gỉ sắt bạch đàn

Gỉ sắt bạch đàn Puccinia psidii G. Winter là một loại bệnh gỉ (một loại mầm bệnh thực vật) có nguồn gốc từ Brazil với một loạt kí chủ rất rộng rãi trong các họ (Myrtaceae). Xuất phát từ thực tế đó mà Báo cáo môn Kiểm dịch thực vật: Bệnh gỉ sắt bạch đàn đã được thực hiện.

I. M  đ uở ầ

1. Đ t v n đặ ấ ề

B ch đàn là m t lo i cây r ng đạ ộ ạ ừ ược tr ng chính   Vi t Nam, nó đồ ở ệ ược tr ngồ  

h u h t   các t nh thành c a nầ ế ở ỉ ủ ước ta. Nh ng hi n nay tình tr ng b  nhi m b nh cóư ệ ạ ị ễ ệ   ngu n g c t  bên noài xâm nh p vào nồ ố ừ ậ ước ta qua các con đường khác nhau nh  khôư   héo r  s t đ m lá. Nh ng b nh này trỉ ắ ố ữ ệ ước đây ch a t ng có trong các cây r ng c aư ừ ừ ủ  

nước ta, n u có thì cũng r t ít vùng đế ấ ược phát hi n vì v y c n có cách ngăn ch nệ ậ ầ ặ  

nh ng lo i b nh này càng s m càng t t. Đó là m t trong nh ng v n đ  c p báchữ ạ ệ ớ ố ộ ữ ấ ề ấ   ngăn ch n.ẳ

2. Lu t ki m d ch đậ ể ị ược ban hành

Căn c  Lu t B o v  và Ki m d ch th c v t s  41/2013/QH13; Căn c  Nghứ ậ ả ệ ể ị ự ậ ố ứ ị 

đ nh s  199/2013/NĐ­CP ngày 26 tháng 11 năm 2013 c a Chính ph  quy đ nh ch cị ố ủ ủ ị ứ   năng, nhi m v , quy n h n và c  c u t  ch c c a B  Nông nghi p và Phát tri nệ ụ ề ạ ơ ấ ổ ứ ủ ộ ệ ể   nông thôn; Theo đ  ngh  c a C c trề ị ủ ụ ưởng C c B o v  th c v t; B  trụ ả ệ ự ậ ộ ưởng Bộ  Nông nghi p và Phát tri n nông thôn ban hành Thông t  Danh m c đ i tệ ể ư ụ ố ượng ki mể  

d ch th c v t c a nị ự ậ ủ ước C ng hòa xã h i ch  nghĩa Vi t Nam. Đã ban hành kèm theoộ ộ ủ ệ   Thông t  này Danh m c đ i tư ụ ố ượng ki m d ch th c v t c a nể ị ự ậ ủ ước C ng hòa xã h iộ ộ  

ch  nghĩa Vi t Nam trong đó có b nh r  s t cây b ch đàn và hi u l c c a thong tủ ệ ệ ỉ ắ ạ ệ ư ủ ư 

t  ngày m ng 1/1/2015.ừ ồ

Nh  v y b nh r  s t đã đư ậ ệ ỉ ắ ược nhà nước ta đ a vào danh sách ki m d ch. Nóư ể ị   đóng m t vai trò quan tr ng trong s  phát tri n c a ngành tr ng cây, h n ch  nh ngộ ọ ự ể ủ ồ ạ ế ữ   ngu n b nh và tăng năng su t cho câyồ ệ ấ

II. N i dungộ

1. Gi i thi u v  b nh g  săt b ch đànớ ệ ề ệ ỉ ạ

G  s t b ch đàn ỉ ắ ạ Puccinia psidii G. Winter là m t lo i b nh  g  (m t lo i m mộ ạ ệ ỉ ộ ạ ầ  

b nh th c v t) có ngu n g c t  Brazil v i m t lo t kí ch  r t r ng rãi trong các hệ ự ậ ồ ố ừ ớ ộ ạ ủ ấ ộ ọ  (Myrtaceae). B nh g  đệ ỉ ược phát hi n và lây lan qua các vùng khác nhau trên th  gi i,ệ ế ớ   chúng gây nh ng thi t h i r t ngiêm tr ng trong ngành nông nghi p tr ng cây r ng.ữ ệ ạ ấ ọ ệ ồ ừ

2. L ch s  c a b nh g  s t b ch đànị ử ủ ệ ỉ ắ ạ

a B i c nhố ả  : Năm 1884, mùa đông đ u tiên mô t  các tác nhân gây b nh gầ ả ệ ỉ 

n mấ  Puccinia   psidii t   i   nhi m   (ừ ổ ễ   i ổ  ),   trong   các   h   th c   v t   Myrtaceae,   t iọ ự ậ ạ   Brazil. K  t  đó, m t s  loài r  để ừ ộ ố ỉ ược mô t  t  các thành viên c a nhóm nghiên c uả ừ ủ ứ  

là Myrtaceae và được đ t tên sau khi các ký ch  mà h  đã đặ ủ ọ ược phát hi n trên, bâyệ  

gi  đờ ược coi là đ ng nghĩa c aồ ủ  P. psidii . B nh này cũng thệ ường được g i là g   i,ọ ỉ ổ  

b ch đàn g  (  Florida, vùng Caribbean, Trung và Nam M ), và ohi'a g  (Hawaii) sauạ ỉ ở ỹ ỉ   khi kí ch  tủ ương  ng c a nó.ứ ủ  Trong năm 2010, P. psidiiđã được phát hi n   Úcệ ở  

(như Uredo rangelii ) vào chung sim và sau đó được g i là g  sim ­ m t cái tên phùọ ỉ ộ  

h p nh t v iợ ấ ớ  P. psidii vì nó "n m b t đắ ắ ượ ực s  xu t hi n c a các tác nhân gây b nhấ ệ ủ ệ   trên nhi u kí ch  r t r ng bao g m nhi u chi và loài b " (Rouxề ủ ấ ộ ồ ề ộ  et al ., 2013).

Phân b  c a bênh trên n ố ủ ướ c m ỹ Puccinia psidii có ngu n g c   Nam và Trung M , nh ng k  t  khi báo cáoồ ố ở ỹ ư ể ừ   ban đ u c a nó, nó đã lan sang m t s  nầ ủ ộ ố ước trên th  gi i, bao g m California,ế ớ ồ   Florida và Hawaii   M ở ỹ  Nh  m t k t qu  c a s  lây lan c a nó, là tác nhân gâyư ộ ế ả ủ ự ủ  

b nh đệ ược coi là m t m i đe d a ki m d ch quan tr ng đ i v i nhi u nộ ố ọ ể ị ọ ố ớ ề ước (Glen et 

al ., 2007). Puccinia psidiil n đ u tiên đầ ầ ược báo cáo   M    Florida vào năm 1977,ở ỹ ở   sau đó t i Hawaii vào năm 2005 và t i California vào năm 2006 . Nó có kh  năng làạ ạ ả  

nh ng m m b nh có m t   California trữ ầ ệ ặ ở ước năm 2006 và gi i thi u t  Florida thôngớ ệ ừ   qua nh p kh u, cây b  b nh (Killgore & Heu, 2007; Marlatt & Kimbrough, 1979;ậ ẩ ị ệ   Mellano, 2006). Trong năm 2011, các tác nhân gây b nh g  l n đ u tiên đệ ỉ ầ ầ ược báo cáo 

trên tràm gió (Paperbark) trong m t nhà tr    San Diego, California. Nh ng hi n đãộ ẻ ở ư ệ   lan t i môi trớ ường bên ngoài và c nh quan. M c dù các tác nhân gây b nh hi n nayả ặ ệ ệ  

đã có m t đánh giá B cho phép th c hi n các hành đ ng eradicative trong vộ ự ệ ộ ườ  n

m, đi u này có th  không ph i luôn luôn đ c th c hi n, do đó, vi c cung c p

m t con độ ường xâm nh p và lây lan đ n môi trậ ế ường bên ngoài. H n n a, b nh gơ ữ ệ ỉ 

s t này ­ cũng nh  nhi u tác nhân gây b nh g  khác ­ là r t khó đ  tiêu di t do c aắ ư ề ệ ỉ ấ ể ệ ủ  

nó d  dàng phát tán xa và ph  ký ch  r ng.ễ ổ ủ ộ  Sau khi thành l p trong m t khu v c cóậ ộ ự  

th  và đã lan truy n đ n các khu cây, môi trể ề ế ường thương m i và b n đ a.ạ ả ị

b Phân ph i trên toàn th  gi iố ế ớ  : Châu Á : Trung Qu c, Nh t B n;ố ậ ả  Phi : Nam  Phi, B c   M : ắ ỹ  Mexico,   Hoa   K ; ỳ  Trung   M   và   Caribbean: ỹ  Costa   Rica,   Cuba,  Dominica, C ng hòa Dominica, Guatemala, Jamaica, Panama, Puerto Rico, Trinidadộ  

và Tobago, Hoa Qu n đ o Virgin và Hoa British Virgin Islands;ầ ả  Nam M : ỹ  Argentina,  Brazil, Colombia, Ecuador, Paraguay, Uruguay, Venezuela, Châu Đ i D ạ ươ ng: Úc,  New Caledonia.H  s  v  s  v ng m t c aồ ơ ề ự ắ ặ ủ  Puccinia psidii t   n Đ  và Đài Loanừ Ấ ộ  

được coi là không đáng tin c y (CABI, 2015; EPPO, 2015).ậ

c. Chu k  b nhỳ ệ  : Puccinia psidii được coi là hoàn thành vòng đ i c a nó trênờ ủ   cùng m t kí ch  , có m t vòng đ i không đ y đ ộ ủ ộ ờ ầ ủ   t t c  các  bào t  khác đấ ả ử ượ ả  c s n

xu t trên cùng m t kí ch  và đấ ộ ủ ược s n xu t d i dào trong đi u ki n t  nhiên,ả ấ ồ ề ệ ự  

nh ng vi c s n xu t bào t  đ m là tư ệ ả ấ ử ả ương đ i hi m.Trong đi u ki n thu n l i c aố ế ề ệ ậ ợ ủ  

đ   m và nhi t đ  m t trên n y m m máy ch  đ  xâm nh p vào các mô thông quaộ ẩ ệ ộ ặ ả ầ ủ ể ậ   khí kh ng.ổ  Là lo i n m m c, c u trúc đ u qu  đạ ấ ọ ấ ậ ả ược hình thành và s n xu t trên môả ấ  

b nh.ệ  Phát tri n b nh để ệ ượ ưc  a chu ng b i nhi t đ  th p kho ng 20 ° C, đ   mộ ở ệ ộ ấ ả ộ ẩ  

tương đ i cao (80%) vào ban đêm và m c đ  không khí cao.ố ứ ộ  T i Brazil, d ch b nh gạ ị ệ ỉ 

t  l  m c và m c đ  nghiêm tr ng là ph  thu c vào th i gian c a lá ỷ ệ ắ ứ ộ ọ ụ ộ ờ ủ ướ ơt h n 90% 

ho c nhi u th i gian lá ặ ề ờ ướ ớt l n h n 6 gi  và nhi t đ  ban đêm t  18 đ n 22 ° Cơ ờ ệ ộ ừ ế

d Phát tán và lây lan : 

Bào t  phân tán qua gió trên m t kho ng cách dài và ng n kho ng cách chênhử ộ ả ắ ả  

l ch là thông qua các v t li u b  nhi m, cây con, cành, hoa, g , bao bì g , trang thi tệ ậ ệ ị ễ ỗ ỗ ế  

b , d ng c , qu n áo và con ngị ụ ụ ầ ườ  Ong m t ki m ăn, d i, chim và ti p xúc v i bàoi ậ ế ơ ế ớ  

t  g  đã mang m m b nh cho cây ch  b  nhi m b nh.ử ỉ ầ ệ ủ ị ễ ệ  Trong đi u ki n t i  u ph ,ề ệ ố ư ụ  

m m b nh có th  v n còn trong các nhà máy không có tri u ch ng trong vòng 4­6ầ ệ ể ẫ ệ ứ  

tu n trầ ước khi các tri u ch ng có th  nhìn th y, qua đó cho phép lây lan không bệ ứ ể ấ ị  phát hi n v i nh ng vùng không nhi m.ệ ớ ữ ễ

M t s  chi và loài thu c th  t  b  đào kim nộ ố ộ ứ ự ộ ương, trong h  Myrtaceae.ọ  Danh  sách kí ch  toàn c u t  nhiên và th c nghi m choủ ầ ự ự ệ  g  s t  ỉ ắ  bao g m 445 loài trong 73ồ   chi và 16 chi t c thu c h  Myrtaceae.ộ ộ ọ  Tuy nhiên, m t t  l  l n các kí ch  độ ỷ ệ ớ ủ ược bi tế  

đ n   ch   là   v t   ch   thí   nghi m   (CABI,   2015).ế ỉ ậ ủ ệ  Bao   g m   chi   và   loài:ồ  Agonis  flexuosa (li u   sim)ễ  ,   Eucalyptus spp .,   E   dunnii,   E   globulus,   E   gracilis,  Eugenia spp .,   Eugenia   Uniflora (Surinam   anh   đào) .,   Tràm   spp,   tràm  gió (Paperbark   ) ,   Metrosideros   polymorpha (ohi'a),Myrtus   communis (sim) ,  Pimenta spp ., Pimenta dioica ( t) ớ  , Psidiumspp .,  i ổ  ( i) ổ  , jambos Syzygium (Malabar 

m n)ậ  , S. samarangense (sáp táo) , Rhodonyrtus tomentosa (rose myrtle) (CABI, 2015; 

EPPO, 2015). Host khác cũng được bao g m trong chi c aồ ủ  và Syzygium (Farr &  Rossman, 2015).

e Tri u ch ng và kh  năng gây sátệ ứ ả  :

 Tri u ch ng thay đ i tùy thu c vào v t ch , m c đ  nh y c m trong vòngệ ứ ổ ộ ậ ủ ứ ộ ạ ả  

m t loài v t ch  và tu i c a lá ch ộ ậ ủ ổ ủ ủ  Tích c c phát tri n, lá non, thân cây, và cácự ể  

m o ch p  nh, còn trái cây, đài hoa, và hoa r t nh y c m v iẹ ụ ả ấ ạ ả ớ  P. psidii nhi mễ   trùng. Tri u ch ng ban đ u c a b nh nhi m trùng r  xu t hi n 2­4 ngày sau khiệ ứ ầ ủ ệ ễ ỉ ấ ệ   nhi m nh  đ m m t màu nh  phát tri n thành 0,1­0,5 đi m mm đễ ư ố ấ ỏ ể ể ường kính ho cặ  

m n m , v t b nh x y ra trong trên lá (thụ ủ ế ệ ả ường   m t dở ặ ưới, nh ng không ph i luônư ả   luôn), trên thân cây, hoa và trái cây. Sau m t vài ngày, nh ng m n m c do vi c s nộ ữ ụ ọ ệ ả  

xu t vàng tấ ươ ế ỉi đ n r  vàng cam. Các khu v c ho c các đi m b  nhi m m  r ng vàự ặ ể ị ễ ở ộ   nhi u m n m  h p nh t theo th i gian.T n thề ụ ủ ợ ấ ờ ổ ương cũ có l  màu tím trên lá và ch iề ồ  

c a nhi uủ ề  b ch đàn ạ  , tràmvà Callistemon host. Mô th c v t b  nhi m b nh b  ch tự ậ ị ễ ệ ị ế  

d n.ầ  N u, cây b nh b   nh hế ệ ị ả ưởng không được đi u tr  l i d n đ n lá b  bi n d ng,ề ị ạ ẫ ế ị ế ạ   làm r ng lá n ng c a chi nhánh, còi c c, ch t m m non, và cu i cùng, cái ch t.ụ ặ ủ ọ ế ầ ố ế

R  s t  ỉ ắ có th  gây ra thi t h i đáng k  cho cây tr ng tr  quan tr ng v  kinh t ,ể ệ ạ ể ồ ẻ ọ ề ế  

ch ng h n nhẳ ạ ư Eucalyptus spp và cây môi trường khác trong h  Myrtaceae.ọ  Nhi mễ  

b nh nghiêm tr ng trên tán lá, chùm hoa và qu  non m ng nệ ọ ả ọ ước nghiêm tr ng cóọ  

th   nh hể ả ưởng đ n s n xu t  i gây r ng lá, cái ch t.ế ả ấ ổ ụ ế

V t b nh trên lá ế ệ

T  bào n m r  s t b ch đànế ấ ỉ ắ ạ

3. Hình thành các quy chu n trên th  gi iẩ ế ớ

Ki m soát chính th cể ứ  : Puccinia psidii . G n đây đã đầ ược th c hi n liên bangự ệ   hành đ ng nh p kh u dành cho Hawaii, tuy nhiên, các lô hàng trong nộ ậ ẩ ước không bị 

nh h ng (CABI, 2015)

ả ưở   Puccinia psidii là trên h i C  quan ch  Danh sách cho cácạ ơ ủ  

nước sau: Mexico, Morocco, Nambia, New Zealand, Nam Phi và Vi t Nam (USDA­ệ PCIT, 2015). Trong năm 2007, nó đã được công b  là m t d ch h i ki m d ch th cố ộ ị ạ ể ị ự  

v t Jordan (EPPO, 2015).ậ  

4. Các căn c , m c đ  và phứ ứ ộ ương pháp đi u traề

* căn cứ

­ Khí h u vùng.ậ

­ Ph m vi ký chạ ủ

­ Phân tán ti m năngề

­ Tác đ ng kinh tộ ế

­ Tác đ ng môi trộ ường

­ đăng nh p phân ph i thong tin đi u traậ ố ề

­ đi m cu i cùng cho lo i d ch h iể ố ạ ị ạ

­ k t lu n và đ a ra bi n pháp ki m d chế ậ ư ệ ể ị

* phương pháp

­ Xác đ nh đ i tị ố ượng đi u traề

Căn c  vào m c tiêu phát tri n s n xu t nông nghi p c a đ a phứ ụ ể ả ấ ệ ủ ị ương đ  xácể  

đ nh lo i cây tr ng chính c n th c hi n đi u tra phát hi n. Lo i d ch h i chính c nị ạ ồ ầ ự ệ ề ệ ạ ị ạ ầ  

đi u tra trên các cây tr ng đó c n xác đ nh vào th i đi m đ u m i v  s n xu t ho cề ồ ầ ị ờ ể ầ ỗ ụ ả ấ ặ  

đ u năm.ầ

Xác đ nh các y u t  đi u tra:ị ế ố ề  Theo m c 2.4.ụ  cua Quy chuân nay.̉ ̉ ̀

­  Xác đ nh khu v c đi u tra: ị ự ề Theo m c 2.5.ụ  cua Quy chuân nay.̉ ̉ ̀

­ Xác đ nh tuy n đi u tra: ị ế ề Sau khi đã xác đ nh đị ượ ố ược s  l ng các y u t  c n đi uế ố ầ ề   tra, ti n hành xác đ nh tuy n đi u tra c  đ nh. Tuy n đi u tra c  đ nh n m trong khuế ị ế ề ố ị ế ề ố ị ằ  

v c đi u tra va ph i tho  mãn các y u t  c n đi u tra đã đự ề ̀ ả ả ế ố ầ ề ược xác đ nh. ị

­ Chu n b  thi t b , d ng c  đi u tra: ẩ ị ế ị ụ ụ ề Tùy thu c t ng lo i cây tr ng, m c đíchộ ừ ạ ồ ụ  

đi u tra đ  chu n b  d ng c , thi t b  cho phù h p theo m c 2.2.ề ể ẩ ị ụ ụ ế ị ợ ụ  cua Quy chuân̉ ̉   nay.̀

­ Phương pháp đi u tra ề

+ Xác đ nh th i ị ờ gian đi u tra: Căn c  vao loai cây trông cân điêu tra đê xac đinh điêuề ứ ̀ ̣ ̀ ̀ ̀ ̉ ́ ̣ ̀  tra đinh ky vao nh ng ngay cô đinh; đông th i, tùy thu c đi u ki n c  th  và m c̣ ̀ ̀ ữ ̀ ́ ̣ ̀ ờ ộ ề ệ ụ ể ụ   đích đ  th c hi n vi c đi u tra b  sung theo m c 2.3.ể ự ệ ệ ề ổ ụ  cua Quy chuân nay.̉ ̉ ̀

+ Cách đi u tra:ề

Đi u tra t ề r c ti p ự ế

Đi u tra gián ti p ề ế

5. phòng trừ

Vi c s  d ng ki m soát hóa h c c a cây b ch đàn g , trong lĩnh v c này,ệ ử ụ ể ọ ủ ạ ỉ ự   Brazil là tương đ i g n đây.Nó đã tr  nên quan tr ng trong nh ng năm qua k  t  khiố ầ ở ọ ữ ể ừ   các s  d ch b nh đang gia tăng, b ch đàn đã ngày càng tr  nên gi ng nh  m t câyố ị ệ ạ ở ố ư ộ  

tr ng nông h c và ít h n c a m t cây r ng, và do h n ch  v  c  s  di truy n c aồ ọ ơ ủ ộ ừ ạ ế ề ơ ở ề ủ  

chương trình nhân gi ng.ố  ngu n kháng đã tr  nên khan hi m và d  dàng kh c ph cồ ở ế ễ ắ ụ  

b ng s  đa d ng và s  thay đ i c a các m m b nh, bao g m b ch đàn g ằ ự ạ ự ổ ủ ầ ệ ồ ạ ỉ  Vì v y,ậ  

ki m soát hóa ch t đã tr  thành m t thành ph n r t quan tr ng trong qu n lý t ngể ấ ở ộ ầ ấ ọ ả ổ  

h p.ợ

Các v t li u đ  ki m soát hóa ch t đã đậ ệ ể ể ấ ược phát tri n nhanh chóng, t  các s nể ừ ả  

ph m cũ nh  cuprous và dithiocarbamates đ  strobilurins, và g n đây, h n h p c aẩ ư ể ầ ỗ ợ ủ   sau này v i triazoles tr  thành phớ ở ương pháp ph  bi n.ổ ế  Xu hướng này đã được nhìn 

th y trong pathosystems khác nh  g  s t lúa mì và đ u tấ ư ỉ ắ ậ ương.Hi n v n còn nhi uệ ẫ ề  

vi c ph i làm đ  tìm th y nh ng giai đo n v t h u và vi c l a ch n lĩnh v c r i roệ ả ể ấ ữ ạ ậ ậ ệ ự ọ ự ủ   cao h n đ  b t đ u ki m soát, thành ph n kh m vô tính v i gen kháng khác nhauơ ể ắ ầ ể ầ ả ớ  

đ  ngăn ch n s  gia tăng m m b nh và luân chuy n các nguyên t c ho t đ ng khácể ặ ự ầ ệ ể ắ ạ ộ   nhau đ  tăng tu i th  c a h , ngăn ch n s  xu t hi n các ch ng kháng thu c.ể ổ ọ ủ ọ ặ ự ấ ệ ủ ố

Vi c ki m soát hóa h c c a r  b ch đàn, cũng nh  các phệ ể ọ ủ ỉ ạ ư ương pháp  ng d ngứ ụ  

c a nó, là kh  thi vì nó làm gi m thi t h i và thi t h i cho cây tr ng b ch đàn.ủ ả ả ệ ạ ệ ạ ồ ạ  Nó  cũng có th  cho phép duy trì các dòng vô tính có năng su t cao nh ng d  b  b nh.ể ấ ư ễ ị ệ

Vi n c nh trong k ch b n c a x  lý tích h p b nh h i cây tr ng, trong b iễ ả ị ả ủ ử ợ ệ ạ ồ ố  

c nh các đi m d ch t  h c, đ  nghiên c u v  đ ng l c b nh, th ng kê đ a lý và khíả ể ị ễ ọ ể ứ ề ộ ự ệ ố ị  

h u, b i mô hình toán h c.ậ ở ọ  V  c  b n, các công c  khác nh  s  d ng thu c di tề ơ ả ụ ư ử ụ ố ệ  

n m và c i thi n di truy n, t  các nghiên c u k  th a s c đ  kháng và lai t o,ấ ả ệ ề ừ ứ ế ừ ứ ề ạ  

được b  sung và c n thi t cho s  thành công c a vi c x  lý cây tr ng t ng h p.ổ ầ ế ự ủ ệ ử ồ ổ ợ Tài li u tham kh oệ ả

http://blogs.cdfa.ca.gov/Section3162/?p=1119

www.google.com/search?q=Puccinia+psidii+G.+

http://www.bvtvld.gov.vn/download­tai­lieu/176­quy­trinh­so­nn­ptnt­lam­dong­ ban­hanh/cay­cong­nghiep,­cay­an­qua/710­quy­trinh­ky­thuat­canh­tac­cay­ca­phe­ che.html

Giáo trình b nh cây công nghi p­ G.S VŨ TRI U MÂNệ ệ Ệ

QCVN 01-38 : 2010/BNNPTNT

QUY CHU N K  THU T QU C GIA Ẩ Ỹ Ậ Ố

V  PHỀ ƯƠNG PHÁP ĐI U TRA PHÁT HI N Ề Ệ

D CH H I CÂY TR NGỊ Ạ Ồ