Bài thảo luận chuyên đề: Thủy quyển

Bài thảo luận chuyên đề Thủy quyển được thực hiện với các nội dung: Khái niệm, thành phần và tỉ lệ, sự phân bố nước trong trong lớp vỏ địa lí, tuần hoàn nước, các giai đoạn tuần hoàn nước, vòng tuần hoàn của nước trên trái đất, cân bằng nước. Mời các bạn cùng tham khảo tài liệu để nắm vững hơn nội dung chi tiết bài thảo luận.

Người th c hi n: Nguy n Th  Vân­K40HVCC ự ệ ễ ị

Khái Ni m  ệ

Thành ph n và t  l ầ ỉ ệ

* N ướ c chi m t i 96% kh i l ế ớ ố ượ ng th y quy n  ủ ể

* N ướ c chi m t i 96% kh i l ế ớ ố ượ ng th y quy n  ủ ể

* Ch t hòa tan : io ( ch t khoáng, ch t khí ), ch t huy n phù, h t keo ấ ấ ấ ấ ề ạ

* Ch t hòa tan : io ( ch t khoáng, ch t khí ), ch t huy n phù, h t keo ấ ấ ấ ấ ề ạ

* T  l  các ngu n n ỷ ệ ồ ướ c trong khí quy n ể

* T  l  các ngu n n ỷ ệ ồ ướ c trong khí quy n ể

S  phân b  n ự ố ướ c trong trong l p v  đ a lí  ớ ỏ ị

S  phân b  n ự ố ướ c trong trong l p v  đ a lí  ớ ỏ ị

Tu n hoàn n ầ ướ c

 * Vòng tu n hoàn nầ ước là s  t n t i và v n đ ng ự ồ ạ ậ ộ

c a nủ ước trên m tặ  đ t, trong lòng đ t và trong ấ ấ

b u ầ khí quy nể  c aủ  Trái Đ tấ  Nước trái đ t luôn ấ

v n đ ng và chuy n t  tr ng thái này sang tr ng ậ ộ ể ừ ạ ạthái khác, t  th  l ng sang th  h i r i th  r n và ừ ể ỏ ể ơ ồ ể ắ

ngượ ạc l i

* Vòng tu n hoàn nầ ước đã và đang di n ra t  hàng ễ ừ

t  năm và t t c  cu c s ng trên Trái Đ t đ u ph  ỉ ấ ả ộ ố ấ ề ụthu c vào nó, Trái Đ t ch c h n s  là m t n i ộ ấ ắ ẳ ẽ ộ ơ

không th  s ng để ố ược n u không có nế ướ  c

Các giai đo n tu n hoàn n ạ ầ ướ c

1. N c r i xu ướ ơ ống

2. Dòng ch y ả

3. N ướ c 

ng m ầ

Vòng tu n hoàn c a n ầ ủ ướ c trên trái đ t  ấ

Vòng tu n hoàn nh ầ ỏ chu trình v n chuy n c a n ậ ể ủ ướ c ch  có 2  ỉ giai đo n là b c h i và r i t i ch ạ ố ơ ơ ạ ỗ

Vòng tu n hoàn l n ầ ớ chu trình v n chuy n c a n ậ ể ủ ướ c có 3 giai 

đo n: b c h i, n ạ ố ơ ướ ơ c r i, dòng ch y ho c có  ả ặ

4 giai đo n b c h i, n ạ ố ơ ướ ơ c r i, ng m và dòng  ầ

ch y. Đ c tr ng nh t c a vòng tu n hoàn  ả ặ ư ấ ủ ầ này là b c h i   m t ch  nh ng l i r i   ch   ố ơ ở ộ ỗ ư ạ ơ ở ỗ khác, h i n ơ ướ c di chuy n theo gió d ể ướ ạ i d ng  mây.

Vòng tu n hoàn nhầ ỏ

M aư

Sông su i n ố ướ c ng m ầ

Bi n, đ i d ể ạ ươ ng

N ướ c ng m ầ

T ng đá th m n ầ ấ ươ c

Vòng tu n hoàn l n ầ ớ

 Cân  b ng  n ằ ướ c  là  t ng  s   đ i  s   ổ ố ạ ố

l ượ ng  n ướ c  thu  vào  và  l ượ ng  n ướ c 

m t đi c a b  m t đó ấ ủ ề ặ

 Trên  l c  đ a  n ụ ị ươ c  thu  vào  là  n ướ c 

m a, ph n n ư ầ ướ c m t đi là do b c h i  ấ ố ơ

và do dòng ch y ra ả

 Cân b ng n ằ ướ c

Trên các đại dương nứơc thu vào là nước mưa và dòng chảy vào, lượng nước mất đi do bốc hơi

vậy ta có thể viết phương trình cân bằng nước như sau:

Đối với lục đia

Mưa (M) – Bốc hơi (E) – dòng chảy (Y) = 0

Đối với đại dương :

M- E + Y = 0 Lục địa + đại dương:

2M – 2E = 0

M = E

M a  ư (M)

B c h i (E) ố ơ

Dũng ch y  ả (Y)

0

Phương trình cân bằng nước đối với lục

đia

M a  ư (M)

B c h i (E) ố ơ

Dũng ch y  ả (Y)

0

Phương trình cân bằng nước đối với Đ i  ạ

d ươ ng

M a  ư (M)

B c h i (E) ố ơ

Phương trình cân bằng nước đối với lục

đia

Vai trò và thách th c c a th y quy n ứ ủ ủ ể

• N c có   kh p m i n i trên Trái đ t, trong t t c  các ướ ở ắ ọ ơ ấ ấ ả

Trong khí quy n nể ướ ồ ạc t n t i 

dướ ại d ng h i nơ ước có ý nghĩa 

r t quan tr ng trong h  tu n ấ ọ ệ ầ

hoàn nước. 

Sông là dòng nước thường xuyên có kích thướ ươc t ng 

đ i l n ch y trong dòng sông do chính nó t o nên. ố ớ ả ạ

Sông ngòi 

Đ  d c lòng sông: nộ ố ước sông ch y nhanh hay ch m, là ả ậ

tu  thu c vào đ  d c c a lòng sông, nghĩa là tu  đ  ỳ ộ ộ ố ủ ỳ ộ

chênh c a m t nủ ặ ước. Đ  chênh c a m t nộ ủ ặ ước càng 

l n thì t c đ  dòng ch y càng cao.ớ ố ộ ả

Chi u r ng lòng sông: nề ộ ước sông ch y nhanh hay ả

ch m còn tu  thu c vào b  ngang c a lòng sông r ng ậ ỳ ộ ề ủ ộhay h p.   khúc sông r ng nẹ Ở ộ ước ch y ch m, đ n ả ậ ế

khúc h p nẹ ước ch y nhanh h n.ả ơ

Nhân t   nh h ố ả ưở ng đ n  ế

t c đ  dòng ch y c a sông ố ộ ả ủ

SÔNG

Các

nhân tố chế độ nước sôngẢnh hưởng tới

Điều hoà chế độ nước sông

Điều hoà chế độ nước sông, giảm lũ lụt

Ảnh hưởng tới tốc độ dòng chảy- Miền núi chảy nhanh hơn đồng bằng

Điều hoà chế độ nước sông

1 Chế độ mưa

 vùng khí h u nóng ho c nh ng n i có đ a hình 

th p c a khí h u ôn đ i, ngu n ti p nấ ủ ậ ớ ồ ế ước ch  y u là ủ ế

nước m a nên ch  đ  nư ế ộ ước sông c a t ng n i ph  ủ ừ ơ ụthu c vào ch  đ  m a c a n i đó.   nh ng n i đ t ộ ế ộ ư ủ ơ Ở ữ ơ ấ

đá th m nấ ước nhi u, nề ước ng m có vai trò đáng k  ầ ểtrong vi c đi u hoà ch  đ  nệ ề ế ộ ướ ủc c a sông. 

 mi n ôn đ i l nh và mi n núi cao, n c sông ch  

Đ a th ,  ị ế

th c v t và  ự ậ

h  đ m.  ồ ầ

Đ a th :   mi n núi nị ế ở ề ước sông ch y nhanh h n   đ ng b ng. ả ơ ở ồ ằ

Th c v t: khi n ự ậ ướ c m a r i xu ng, m t l ư ơ ố ộ ượ ng n ướ c  khá l n đ ớ ượ c gi  l i   tán cây, ph n còn l i khi r i  ữ ạ ở ầ ạ ơ

xu ng m t đ t, m t ph n b  l p th m mùn gi  l i,  ố ặ ấ ộ ầ ị ớ ả ữ ạ

m t ph n len l i qua các r  cây th m xu ng đ t t o  ộ ầ ỏ ễ ấ ố ấ ạ nên nh ng m ch ng m, đi u hoà dòng ch y cho  ữ ạ ầ ề ả

sông ngòi, gi m lũ l t.  ả ụ

H , đ m: cũng có tác d ng đi u hoà ch  đ  nồ ầ ụ ề ế ộ ước sông. Khi nước sông lên, m t ph n ch y vào h  đ m; khi ộ ầ ả ồ ầ

nước xu ng thì nố ướ ở ồ ầc   h  đ m l i ch y ra làm cho ạ ả

nước sông đ  c n. ỡ ạ

H , đ m  ồ ầ

H  đ ồ ượ c hình thành t  m t khúc  ừ ộ

u n c a sông g i là h  móng ng a  ố ủ ọ ồ ự

nh  h  Tây   Hà N i ư ồ ở ộ

H  đ ồ ượ c hình thành do băng hà di chuy n qua bào  ể mòn m t đ t, đào sâu nh ng ch  đ t, đá m m đ   ặ ấ ữ ỗ ấ ề ể

l i nh ng h  n ạ ữ ồ ướ ớ c l n g i là h  băng hà nh  các  ọ ồ ư

h    Ph n Lan, Ca­na­đa.  ồ ở ầ

H  băng hà và r ng lá kim   Ph n Lan  ồ ừ ở ầ

 nh ng n i trũng c a mi n núi, n c t  l i tr c 

khi ch y ra sông cũng thành h  Có khi h  đ ả ồ ồ ượ c 

hình thành   mi ng núi l a g i là h  mi ng núi  ở ệ ử ọ ồ ệ

l a ử

M t ph n quang c nh h  n ộ ầ ả ồ ướ c trên mi ng núi l a Pinatubo ệ ử

D ướ i đây là  10 h  n ồ ướ c đ ượ c hình thành t  mi ng núi l a đ p nh t trên th  gi i hi n  ừ ệ ử ẹ ấ ế ớ ệ nay.

H  Crater, đ nh núi Mazama – Hoa K ồ ỉ ỳ

H  Kerio – Iceland ồ

H  Heaven, đ nh núi Baekdu – biên gi i Trung Qu c  ồ ỉ ớ ố

và B c Tri u Tiên  ắ ề

H  Coatepeque, Snake Hill – El Salvador ồ

H  Pinatubo, đ nh núi Pinatubo – Philippines ồ ỉ

H  Blue, đ nh núi Gabier – Australia ồ ỉ

H  Laguna Chicabal, vùng núi l a  ồ ử

Chicabal – Guatemala

H  Mashu, v ồ ườ n qu c gia Akan – Nh t B n ố ậ ả

H  Coicocha: vùng núi l a Cotacachi – Ecuador ồ ử

H  Ipala, vùng núi l a Ipala – Guatemala ồ ử

H  đ ồ ượ c hình thành do nh ng v  s t đ t nh  các h   ữ ụ ụ ấ ư ồ  đông châu Phi g i là h  ki n t o.

H  đ ồ ượ c hình thành do quá trình c i t o các sông  ả ạ

ho c xây d ng các công trình thu  đi n c a con  ặ ự ỷ ệ ủ

ng ườ i nh : h  Hoà Bình, h  Tr  An đ ư ồ ồ ị ượ c g i là h   ọ ồ

nhân t o ạ

h  Hoà Bình ồ

H  th y đi n Tr  An ­  nh Chinhphu.vn ồ ủ ệ ị Ả

D a vào tính ch t c a nự ấ ủ ước người ta chia ra h  nồ ước ng t ọ

và h  nồ ước m n. H  nặ ồ ước ng t là lo i h  thọ ạ ồ ường g p, h  ặ ồ

nước m n thặ ường ít g p h n. Có th  là di tích c a bi n, đ i ặ ơ ể ủ ể ạ

dương b  cô l p gi a l c đ a, cũng có th  trị ậ ữ ụ ị ể ước đây là h  ồ

nước ng t nh ng vì khí h u khô h n nên nọ ư ậ ạ ước h  c n d n ồ ạ ầ

và t  l  mu i khoáng trong nỷ ệ ố ước tăng lên. 

Ba Bể là m t h  n c ng t   B c C n,Vi t Nam ộ ồ ướ ọ ở ắ ạ ệ

H  n ồ ướ c màu h ng   Senegal  ồ ở          

Trong quá trình phát tri n, h  s  c n d n, th c v t phát tri n, h  tr  thành đ m l y.  ể ồ ẽ ạ ầ ự ậ ể ồ ở ầ ầ

 Băng tuy t ế  

Băng tuy t đ ế ượ c hình thành trong quá trình tích t   ụ

n ướ c do nhi t đ  th p và b  nén ch t c a m t kh i  ệ ộ ấ ị ặ ủ ộ ố

l ượ ng l n tuy t trên núi cao. Các kh i băng này di  ớ ế ố chuy n t  cao xu ng th p d c theo s ể ừ ố ấ ọ ườ n núi ho c  ặ thung lũng   các mi n núi cao có băng tuy t. Băng hà  ở ề ế

có   h u kh p các châu l c (tr  Ôtx­trây­lia).  ở ầ ắ ụ ừ

M t s  hình  nh v  băng tuy t ộ ố ả ề ế

3.2.2. N ướ c d ướ ấ i đ t (n ướ c ng m) ầ

Trên l c đ a, l ụ ị ượ ng n ướ c ng m nhi u h n t t  ầ ề ơ ấ

c  n ả ướ c sông, h , đ m, băng tuy t c ng l i  ồ ầ ế ộ ạ

(chi m 30% l ế ượ ng n ướ c ng t d  tr  c a toàn  ọ ự ữ ủ

b  Trái đ t). N ộ ấ ướ c ng m luôn luôn di chuy n  ầ ể theo tr ng l ọ ượ ng t  n i cao xu ng n i th p, t o  ừ ơ ố ơ ấ ạ thành các m ch n ạ ướ c ng m có ch a m t l ầ ứ ộ ượ ng  khoáng ch t hoà tan (các ch t mu i, ch t h u  ấ ấ ố ấ ữ

c , và khí) có ngu n g c vô c  và h u c , làm  ơ ồ ố ơ ữ ơ cho nó có tính ch t, màu s c và mùi v  khác  ấ ắ ị

nhau. 

S  chuy n đ ng c a n ự ể ộ ủ ướ c ng m ra kh i m t  ầ ỏ ặ

đ t ấ

Đ i b  ph n nạ ộ ậ ước ng m là do nầ ước trên b  m t đ t ề ặ ấ

th m xu ng, nấ ố ước ng m ph  thu c vào:ầ ụ ộ

* Ngu n cung c p nồ ấ ước (nước m a, nư ước băng, tuy t ếtan) và lượng b c h i nhi u hay ít.ố ơ ề

* Đ a hình: m t đ t d c, nị ặ ấ ố ước m a ch y đi nhanh nên ư ả

th m ít, m t đ t b ng ph ng nấ ặ ấ ằ ẳ ước th m nhi u.ấ ề

* C u t o c a đ t đá: n u kích thấ ạ ủ ấ ế ước các h t đá đ t ạ ấ

l n s  t o thành khe h  r ng, nớ ẽ ạ ở ộ ước th m nhi u, ấ ề

ngượ ạ ạc l i h t nh  t o khe nh  th m ít.ỏ ạ ỏ ấ

* L p ph  th c v t:   n i có nhi u cây, nớ ủ ự ậ ở ơ ề ước theo 

thân cây và r  cây th m xu ng nhi u h n   vùng ít cây ễ ấ ố ề ơ ở

c i.ố

Đ a hình: m t đ t d c, n ị ặ ấ ố ướ c m a ch y đi nhanh nên  ư ả

th m ít, m t đ t b ng ph ng n ấ ặ ấ ằ ẳ ướ c th m nhi u ấ ề

 L p ph  th c v t:   n i có nhi u  ớ ủ ự ậ ở ơ ề cây, n ướ c theo thân cây và r  cây  ễ

th m xu ng nhi u h n   vùng ít cây  ấ ố ề ơ ở

c i ố

N ướ c trong các 

bi n và đ i  ể ạ

d ươ ng

N ướ c bi n có ch a các ch t mu i, khí (ôxi, ni­t ,  ể ứ ấ ố ơ

cac­bô­nic) và ch t h u c  có ngu n g c đ ng, th c  ấ ữ ơ ồ ố ộ ự

v t.  ậ

Trong n ướ c bi n, nhi u nh t là các mu i  ể ề ấ ố

khoáng, trung bình m i kg n ỗ ướ c bi n có 35g  ể

mu i khoáng. Trong đó 77,8 % là mu i Nat­tri­ ố ố clo­rua (t c mu i ăn) ứ ố

T  l  mu i hay đ  mu i trung bình c a n ỷ ệ ố ộ ố ủ ướ c 

bi n là 35 nh ng đ  mu i cũng luôn thay đ i  ể ư ộ ố ổ

tu  thu c vào t ỳ ộ ươ ng quan gi a đ  b c h i c a  ữ ộ ố ơ ủ

l ượ ng m a và l ư ượ ng n ướ c sông t  các l c đ a  ừ ụ ị

đ  ra ổ

Bi n Đ  có đ  mu i lên đ n  ể ỏ ộ ố ế 43% 

bi n Ban Tích có đ  mu i  ể ộ ố

th p nh t có n i ch  có 3,5% ấ ấ ơ ỉ

Nước bi n có t  tr ng l n h n nể ỷ ọ ớ ơ ước ng t, đ  mu i càng ọ ộ ốcao thì t  tr ng c a nỷ ọ ủ ước bi n càng l n. Tuy nhiên, xu ng ể ớ ố

t i m t đ  sâu nh t đ nh thì đ  mu i   m i n i đ u đ ng ớ ộ ộ ấ ị ộ ố ở ọ ơ ề ồ

nh t, nên t  tr ng cũng d n d n đ ng nh t. ấ ỷ ọ ầ ầ ồ ấ

­ Nhi t đ  n ệ ộ ướ c bi n:  ể

Nhi t đ  n ệ ộ ướ c bi n gi m d n theo đ  sâu t  đ  sâu h n 3000m  ể ả ầ ộ ừ ộ ơ (  b t k  vĩ đ  nào) nhi t đ  n ở ấ ỳ ộ ệ ộ ướ c bi n cũng g n nh  không thay  ể ầ ư

đ i (t  0o đ n + 4o C). S  dĩ nh  v y là vì   đ  sâu này, n ổ ừ ế ở ư ậ ở ộ ướ c 

bi n   m i n i đ u là n ể ở ọ ơ ề ướ ừ c t  các đ a c c l ng xu ng và trôi  ị ự ắ ố

đ n ế

Nhi t đ  n ệ ộ ướ c bi n thay đ i tu  theo mùa trong năm. Do  nh  ể ổ ỳ ả

h ưở ng c a nhi t đ  không khí nên nhi t đ  n ủ ệ ộ ệ ộ ướ c bi n cũng thay  ể

đ i theo các mùa trong năm, mùa h  n ổ ạ ướ c bi n cao h n mùa  ể ơ

đông.

Nhi t đ  n ệ ộ ướ c bi n gi m d n t  vĩ đ  th p lên vĩ đ  cao. Ngoài  ể ả ầ ừ ộ ấ ộ

ra nhi t đ  n ệ ộ ướ c bi n còn thay đ i do  nh h ể ổ ả ưở ng c a các dòng  ủ

bi n ể

S  chuy n đ ng c a n ự ể ộ ủ ướ c bi n ể

Sóng bi n là m t hình th c dao đ ng c a n ể ộ ứ ộ ủ ướ c bi n  ể theo chi u th ng đ ng, quanh v  trí cân b ng nh ng  ề ẳ ứ ị ằ ư

l i cho ng ạ ườ i ta c m giác là n ả ướ c luôn chuy n đ ng  ể ộ theo chi u ngang t  ngoài kh i xô vào b   ề ừ ơ ờ

Nguyên nhân ch  y u t o nên sóng là gió. Gió càng m nh thì ủ ế ạ ạsóng càng to, m t bi n càng nh p nhô, nh ng gi t nặ ể ấ ữ ọ ước tung tóe ra t o thành b t tr ng, đó là sóng b c đ u. ạ ọ ắ ạ ầ

Đ ng đ t, núi l a d ộ ấ ử ướ i đáy bi n cũng sinh ra sóng,  ể sóng này có chi u cao kho ng 20 ­ 40m, truy n  ề ả ề

theo chi u ngang v i t c đ  có th  lên t i 400 ­ 800  ề ớ ố ộ ể ớ km/h g i là sóng th n.  ọ ầ

Hình  nh m t v  n  núi l a d ả ộ ụ ổ ử ướ i đáy 

bi n ể

Núi l a d ử ướ i bi n phun trào g n b  bi n qu c đ o Tonga   phía tây  ể ầ ờ ể ố ả ở nam Thái Bình D ươ ng vào ngày 18/3/2009. Nó phun ra c t g m b i,  ộ ồ ụ

h i n ơ ướ c và khói có chi u cao kho ng 100 m vào không khí.  ề ả

Trong các bi n và đ i du ng có nh ng  ể ạ ơ ữ

dòng n ướ c ch y gi ng nh  dòng sông mà  ả ố ư hai bên b  là n ờ ướ c bi n g i là dòng bi n.  ể ọ ể

Nguyên nhân ch  y u sinh ra dòng bi n là  ủ ế ể

s c gió, đ c bi t là các lo i gió th i  ứ ặ ệ ạ ổ

th ườ ng xuyên và lâu dài theo m t h ộ ướ ng 

nh t đ nh (nh  Tín phong và Tây ôn đ i)  ấ ị ư ớ

có th  đ y n ể ẩ ướ c bi n thành dòng.  ể

Có 2 lo i dòng bi n đó là dòng bi n nóng  ạ ể ể

Dòng bi n nóng t i  ể ạ

v nh Mêhicô  ị

C m  n s  quan tâm c a cô và  ả ơ ự ủ