Thông tin và Tin học

Bài 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌCHọ tên giáo viên Hồ Lâm Đức Ban Năm xuất bản sách Mục tiêu bài dạy:  Kiến thức  Kỹ năng  Thái độ  Nắm được khái niệm thông tin  Liệt kê được một số hoạt

Bài 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC

Họ tên giáo viên Hồ Lâm Đức

Ban

Năm xuất bản sách

Mục tiêu bài dạy:

 Kiến thức

 Kỹ năng

 Thái độ

 Nắm được khái niệm thông tin

 Liệt kê được một số hoạt động thông tin của con người, từ đó đánh giá được vai trò của các hoạt động đó

 Nắm được mô hình quá trình xử lý thông tin

 Đánh giá được hoạt động xử lý thông tin đóng vai trò quan trọng nhất trong hoạt động thông tin của con người

 Biết được hoạt đông thông tin của con người là có giới hạn, từ đó nêu được nhiệm vụ của ngành tin học và tầm quan trọng của việc học tin học

 Rèn luyện cho học sinh kỹ năng tiếp nhận được thông tin vào, xử lý thông tin đó, lưu trữ thông tin

và truyền thông tin cho người khác

 Say mê học hỏi, tìm tòi nghiên cứu

Yêu cầu về kiến thức của

2 Kiến thức chung về môn học Kiến thức về các môn học như Toán, Vật Lý, Hóa, Địa lý, Lịch sử,

để học sinh đưa ra nhiều ví dụ về thông tin trong các lĩnh vực đó

Yêu cầu về trang thiết

bị/Đồ dùng dạy học 1 Trang thiết bị/Đồ dùng dạy học liên quan đến CNTT:

a Phần cứng

Máy vi tính, máy chiếu

b Phần mềm (Tên phần mềm + số phiên bản) Phần mềm Microsoft Power Point 2003

2 Những trang thiết bị khác/Những đồ dùng dạy học khác:

Chuẩn bị việc giảng dạy 1 Phần chuẩn bị của Giáo viênr:

 Kế hoạch dạy học

 Máy vi tính, máy chiếu

 Giáo án soạn bằng Word, bài giảng điện tử soạn bằng Power

Point, phiếu học tập

 Sách, tài liệu tham khảo

2 Phần chuẩn bị của Học sinh:

 Đọc trước bài “Thông tin và tin học”

 Vở ghi bài học

 Sách giáo khoa

Kế hoạch giảng dạy

(chỉ ra chỗ nào cần ứng

dụng CNTT)

1 Dẫn nhập Hằng ngày, trên ti vi, sách báo, các em được nghe người ta nhắc đến rất nhiều những cụm từ như xã hội thông tin, xa lộ thông tin, bùng nổ thông tin, … Ngành tin học ra đời, chúng ta cũng đã chứng kiến sự phát triển như vũ bão của ngành tin học nói chung

và công nghệ thông tin nói riêng và chúng ta đã thừa hưởng biết bao thành tựu mà nó đem lại cho chúng ta Vậy, thông tin và tin học là gì, chúng ta sẽ cùng khám phá trong bài học hôm nay Các em đi vào bài mới: “Thông tin và tin học”

2 Thân bài

* Nội dung:

Bài 1:

THÔNG TIN VÀ TIN HỌC

1 Thông tin là gì?

Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện…) và về chính con người

2 Hoạt động thông tin của con người:

• Tiếp nhận thông tin

• Xử lí thông tin

• Lưu trữ thông tin

• Truyền thông tin

 Hoạt động thông tin của con người

Hoạt động xử lý thông tin đóng vai trò quan trọng vì nó đem lại sự hiểu biết cho con người, trên cơ sở đó có những kết luận và quyết định cần thiết

Thông tin vào Thông tin ra

Mô hình quá trình xử lý thông tin

Lưu trữ thông tin và truyền thông tin sẽ làm cho thông tin được tích luỹ và nhân rộng

* Hình thức tổ chức: GV Đặt câu hỏi, học sinh quan sát hình

ảnh, nghe âm thanh, học sinh trả lời, học sinh khác nhận xét, bổ sung (nếu có),GV nhận xét, GV tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh

* Hệ thống câu hỏi:

Hoạt động 1:

Tìm hiểu về khái niệm thông tin:

(Slide 2)

GV hỏi: Các em hãy quan sát các hình ảnh sau đây, và cho thầy

biết:

 Hai bạn nhỏ đang làm gì?

 Cô bé đang làm gì?

XỬ LÍ

 Họ đang làm gì?

HS trả lời:

 Hai bạn nhỏ đang đọc sách

 Đang xem ti vi

Đang tính toán

GV nhận xét câu trả lời của học sinh

Như vậy, chúng ta vừa xem hình ảnh hai bạn nhỏ đang đọc sách, cô bé đang xem tivi, họ đang làm phép tính

GV hỏi: Những hành động này giúp họ biết được điều gì?

 Đầu tiên, đọc sách giúp họ biết được điều gì?

 Cô bé xem ti vi chương trình thời giúp cô bé biết được điều gì?

 Họ làm phép tính giúp họ biết được điều gì?

HS trả lời:

 Đọc sách giúp họ biết được kiến thức

 Cô bé xem ti vi giúp biết được tin tức

 Họ làm phép tính giúp họ biết được kết quả

GV nhận xét câu trả lời

Hai bạn nhỏ đọc sách giúp hai bạn nhỏ biết được kiến thức, cô bé xem tivi chương trình thời sự giúp cô bé biết được tin tức, họ đang làm phép tính giúp họ biết được kết quả

GV hỏi: Vậy kiến thức, tin tức, kết quả còn được gọi với tên gọi

chung là gì?

HS trả lời: Kiến thức, tin tức, kết quả còn được gọi với tên gọi

chung là thông tin

GV tổng kết: tất cả những kiến thức, tin tức hay kết quả , mà con người biết được như trên gọi chung là thông tin

GV hỏi: Như vậy, thông tin đem lại cho chúng ta điều gì?

HS trả lời: Thông tin đem lại cho chúng ta kiến thức, thông tin

đem lại cho chúng ta tin tức, thông tin đem lại cho chúng ta kết quả

GV hỏi: Vậy, bạn nào có thế đưa ra cho thầy biết được khái niệm

chung về thông tin?

HS trả lời: Thông tin là tất cả những gì đem lại sự hiểu biết về thế

giới xung quanh (sự vật, sự việc, sự kiện) và về chính con người chúng ta

Học sinh đưa ra một số ví dụ theo sự hiểu biết của học sinh về thông tin

GV đưa ra khái niệm thông tin (Slide 3)

GV nhận xét, kết luận

GV hỏi: Bạn nào có thể đưa ra một ví dụ về thông tin?

(Slide 5,6)

Các em vừa biết được về khái niệm thông tin, chúng ta biết được thông tin nó rất bổ ích cho con người chúng ta, vậy thì con người chúng ta làm thế nào để có được các thông tin mà mình mong

muốn, chúng ta sẽ tìm hiểu trong mục 2: Hoạt động thông tin cuả con người

Hoạt động 2: Tìm hiểu về hoạt động thông tin của con người.

Hiển thị bản tin thời tiết và hình ảnh đèn giao thông đang ở tín hiệu màu đỏ

(Slide 7)

GV hỏi: Các em hãy nhìn lên màn hình và trả lời thông tin em biết

được từ âm thanh trên?

HS trả lời: Âm thanh về dự báo thời tiết cho em biết tình hình

thời tiết nắng, mưa nhiệt độ cao hay thấp

Hình ảnh trên nói lên điều gì?

Hình ảnh đèn tín hiệu cho em biết đèn đỏ đang bật, báo các phương tiện tham gia giao thông dừng lại trước vạch sơn trắng

GV hỏi: Các em dựa vào giác quan nào để các em biết được tín

hiệu đèn đỏ?

GV hỏi: Như vậy, các em đã nhìn thấy, các em đã nghe được các thông tin đó, tức là các em đã tiếp nhận được thông tin Các em

đã tiếp nhận thông tin đó bằng tai, bằng mắt

GV hỏi: Khi đi học, em biết trời sẽ sắp mưa em phải làm gì?

HS trả lời: Em phải đem theo áo mưa khi đi học.

Khi thấy tín hiệu đèn đỏ, người đi xe phải làm gì?

Người đi xe phải giảm tốc độ và dừng lại trước vạch sơn trắng

(Slide 8)

Như vậy, chúng ta đã có những phản ứng, ứng xử khác nhau khi

tiếp nhận những thông tin đó, hoạt động này gọi là hoạt động xử

lý thông tin

Vậy, các em có thể nói lại các thông tin mà các em đã nghe thấy

hay nhìn thấy được không? (Slide 9)

HS khẳng định là có

Như vậy, khi sau khi tiếp nhận thông tin, các em đã ghi nhớ thông

tin đó hay là các em đã lưu trữ thông tin, sau đó các em truyền lại thông tin trên cho bạn mình nghe

GV hỏi: Theo các em, hoạt động thông tin của con người gồm

những hoạt động nào?

(Slide 10)

HS nêu hoạt động thông tin của con người gồm 4 hoạt động

GV hỏi: Trong 4 hoạt động đó, hoạt động nào đóng vai trò quan

trọng nhất đối với con người chúng ta? Vì sao?

HS trả lời: Hoạt động xử lý thông tin đóng vai trò quan trọng

nhất

Vì hoạt động xử lý thông tin đem lại sự hiểu biết cho con người, trên cơ sở đó có những kết luận và quyết định cần thiết

GV nhận xét: Chúng ta tiếp nhận rất nhiều nguồn thông tin khác nhau, nhưng chúng ta phải xử lý thông tin đó một cách chính xác thì mới đem đến kết quả mong muốn cho chúng ta Từ đó, nó

đem lại sự hiểu biết cho con người Dó đó, xử lý thông tin đóng vai trò quan trọng nhất

Giáo viên đưa ra mô hình qúa trình xử lý thông tin (Slide 11)

Thông tin vào Thông tin ra

Mô hình quá trình xử lý thông tin

GV hỏi: Thế còn hoạt động lưu trữ thông tin và truyền thông tin

sẽ như thế nào?

HS trả lời: Lưu trữ thông tin và truyền thông tin sẽ làm cho thông

tin được tích luỹ và nhân rộng lên

(Slide 12)

Gv nhận xét, bổ sung (nếu có)

3 Củng cố kiến thức và kết thúc bài Củng cố kiến thức, kiểm tra/đánh giá mức độ hiểu bài của học sinh, bài tập về nhà,

- Yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm về thông tin

- Nêu các hoạt động thông tin của con người

- Nhấn mạnh hoạt động xử lý thông tin đóng vai trò quan trọng nhất trong các hoạt động thông tin của con người

- Mô hình quá trinh xử lý thông tin

Kiểm tra, đánh giá tiết học bằng phiếu học tập Phiếu học tập

Ho t đ ng thông tin là: ạ ộ

A Ti p nh n thông tinế ậ

B X lí thông tinử

C L u tr thông tinư ữ

D Truy n (trao đ i) thông tinề ổ

E T t c các đáp án trênấ ả

áp án E Đ

Nêu m t s ví d v thông tin và cách ti p nh n thông tin ộ ố ụ ề ế ậ

c a con ng ủ ườ i?

áp án:

Đ

Các ví d là: ụ

- Ti ng tr ng trế ố ường báo hi u cho em bi t đã đ n gi ra ch i ệ ế ế ờ ơ hay vào l p => Ti p nh n b ng taiớ ế ậ ằ

- Tín hi u đèn đ giao thông báo cho chúng ta bi t ph i d ng ệ ỏ ế ả ừ

l i trạ ước v ch s n tr ng => Ti p nh n b ng m tạ ơ ắ ế ậ ằ ắ

DẶN DÒ:

 Nắm vững kiến thức hôm nay

 Làm các câu hỏi trong sách giáo khoa trang 5

 Chuẩn bị trước bài “ Thông tin và tin học” phần 3 “Hoạt động thông tin và tin học”

• Những điểm cần ứng dụng công nghệ thông tin là:

Các hình ảnh quan sát được chiếu bằng máy chiếu được trình diễn trên phần mềm Đa phương tiện MS Power Point, giúp học sinh quan sát trực quan, sinh động hơn, tiếp thu nhanh hơn về vấn đề:

Hình ảnh hai bạn nhỏ đang đọc sách, cô bé đang xem tivi, bạn nhỏ làm phép toán:

XỬ LÍ

Hình ảnh các bài báo, bản tin truyền hình, các tấm biển chỉ đường, tín hiệu đèn giao thông:

Ngoài ra, bài dạy còn sử dụng các file âm thanh: âm thanh về

dự báo thời tiết, âm thanh về bản tin truyền hình, âm thanh

về sự phát triển của báo điện tử Những âm thanh này cung cấp cho học sinh các thông tin thời tiết trong nước thông tin lũ lụt, thông tin về trận bóng đá tối nay,… Học sinh có thể nêu được các thông tin mà em đã nghe thấy, nhìn thấy được.

Các hình ảnh về cách tiếp nhận thông tin của học sinh:

- Tiếp nhận bằng mắt: Thị giác

- Tiếp nhận bằng tai: Thính giác

- Tiếp nhận bằng lưỡi: Vị giác

- Tiếp nhận bằng tay: Xúc giác

- Tiếp nhận bằng mũi: Khứu giác

Mở rộng thêm kiến thức Học sinh hãy tìm thêm các ví dụ từ nhiều nguồn thông tin như

sách báo, tạp chí, truyền hình hay những thông tin cụ thể từ đời thường, sau đó thảo luận nhóm để đưa ra được thông tin mà em tìm được có ý nghĩa như thế nào đối với bản thân em, gia đình

em, nhà trường em, và đối với con người chúng ta

Rút kinh nghiệm giờ dạy Giáo viên cần tổ chức tốt hơn để học sinh thấy được hoạt động xử

lý thông tin đóng vai trò quan trọng đối với con người

Liên hệ đến các môn học

khác Liên hệ với thực tế các môn như môn Toán: Giải toán giúp học

sinh biết được điều gì?

Hay các môn học xã hội: Như Lịch sử, Âm Nhạc, Địa lý, để học sinh nắm được các thông tin về các sự kiện, hiện tượng trong các lĩhh vực đó

Nguồn tài liệu tham khảo Sách giáo khoa, sách giáo viên, hình ảnh trên mạng Internet, tư

liệu dạy học sưu tầm,…

Lợi ích của việc ứng dụng CNTT cho bài dạy này

Những hình ảnh, âm thanh sử dụng trong trình diễn đa phương tiện bằng MS Power Point đã giúp học sinh tiếp thu nhanh hơn với với câu hỏi của giáo viên đưa ra, học sinh sẽ hứng thu hơn, tập trung hơn về câu hỏi được đặt ra Hoạt động lớp được diễn ra sôi nổi Phát huy được khả năng tư duy sáng tạo của học sinh

Ngoài ra, việc sử dụng các hình ảnh, âm thanh trên rất sẽ làm cho học sinh hiểu rõ về khái niệm thông tin – một khái niệm rất trừu tượng và mơ hồ đối với lứa tuổi của các em Các em có thể

liên hệ với thực tế của mình để qua đó tìm cách thu thập thông tin từ các nguồn thông tin khác nhau như sách báo, truyền hình, internet, Điều đó rất cần thiết cho các em trong giai đoạn bùng nỗ thông tin toàn cầu hiện nay