Mỗi bài hát là một cảm xúc riêng, có nội dung cụ thể về sự vật, hiện tượng, được diễn tả bằng âm nhạc và ngôn ngữ văn học. Mỗi bài hát dạy trong một tiết, sau đó được ôn tập trong một vài tiết tiếp theo. Giáo viên phải làm sao khắc phục được những trở ngại và khó khăn của các em học sinh dân tộc thiểu số mà phần lớn là trở ngại về ngôn ngữ, tính rụt rè, nhút nhát…để các em có thể hiểu, cảm nhận được bài hát và mục đích cuối cùng là đạt được mục tiêu của phân môn học hát.
Trang 1PH N M Đ U:Ầ Ở Ầ
1/ LÝ DO CH N Đ TÀIỌ Ề :
Trong th i k đ i m i và phát tri n m i m t v kinh t – văn hóa –ờ ỳ ổ ớ ể ọ ặ ề ế chính tr và xã h i hi n nay, Đ ng và nhà nị ộ ệ ả ước ta luôn coi tr ng v n đ ọ ấ ề Giáo
d c con ng ụ ườ i phát tri n toàn di n ể ệ đ c bi t là th h tr Văn ki n Đ i h iặ ệ ế ệ ẻ ệ ạ ộ
Đ ng C ng S n Vi t Nam nhi u khoá đã nh n m nh : ả ộ ả ệ ề ấ ạ "Nâng cao dân trí, đào
t o nhân l c, b i d ạ ự ồ ưỡ ng nhân tài và phát huy ngu n nhân l c to l n c a con ồ ự ớ ủ
ng ườ i Vi t Nam là nhân t quy t đ nh th ng l i c a công cu c công nghi p ệ ố ế ị ắ ợ ủ ộ ệ hoá, hi n đ i hoá đ t n ệ ạ ấ ướ c"
Vì v y mà m c tiêu c a giáo d c nậ ụ ủ ụ ước nhà là hướng t i vi c đào t oớ ệ ạ
nh ng con ngữ ười phát tri n toàn di n v đ c, trí, lao, th , mĩ. Nh m hể ệ ề ứ ể ằ ướ ng
t i nh ng con ngớ ữ ười lao đ ng ch đ ng linh ho t, sáng t o, s n sàng thíchộ ủ ộ ạ ạ ẵ
ng v i xã h i đang t ng ngày đ i thay. T ý nghĩa và t m quan tr ng y, đòi
h i ngành giáo d c ph i đ i m i m c tiêu n i dung hình th c phỏ ụ ả ổ ớ ụ ộ ứ ươ ngpháp đào t o, nh m nâng cao ch t lạ ằ ấ ượng đào t o m t cách toàn di n có hi uạ ộ ệ ệ
qu cao, thi t th c. Đ c bi t là h th ng giáo d c b c ph thông, m t b cả ế ự ặ ệ ệ ố ụ ậ ổ ộ ậ
h c vô cùng quan tr ng, đây là bọ ọ ướ ạc t o nên s hình thành và phát tri n nhânự ể cách c a l p tr Vi t Nam. M t trong s nh ng môn h c có ý nghĩa to l n vàủ ớ ẻ ệ ộ ố ữ ọ ớ tích c c trong vi c hình thành và phát tri n nhân cách toàn di n cho h c sinhự ệ ể ệ ọ
đó là môn Âm nh c. Âm nh c là m t trong nh ng môn h c không th thi uạ ạ ộ ữ ọ ể ế trong quá trình giáo d c toàn di n, cân đ i hài hoà cho các em h c sinh. B i vìụ ệ ố ọ ở
âm nh c là nhu c u thi t y u trong đ i s ng tinh th n c a m i con ngạ ầ ế ế ờ ố ầ ủ ỗ ười nói chung và tr em nói riêng. Tr em tham gia ca hát là đở ẻ ẻ ượ ực t ho t đ ng đạ ộ ể
nh n th c th gi i xung quanh và b n thân mình. T hình tậ ứ ế ớ ả ừ ượng âm nh c c aạ ủ
Trang 2cho vi c phát tri n trí tu , óc th m mĩ, trí tệ ể ệ ẩ ưởng tượng. Thông qua n i dungộ bài hát các em thêm yêu cu c s ng, yêu quê hộ ố ương đ t nấ ước, yêu truy nề
th ng, b n s c dân t c con ngố ả ắ ộ ười Vi t Nam. ệ
Là m t giáo viên tr c ti p gi ng d y môn Âm nh c t i trộ ự ế ả ạ ạ ạ ường PT Dân
T c N i Trú THCS Huy n Krông Ana, v i đ i tộ ộ ệ ớ ố ượng 100% h c sinh là ngọ ườ idân t c thi u s V năng l c c m th âm nh c, có th th y rõ các em h cộ ể ố ề ự ả ụ ạ ể ấ ọ sinh này r t nh y c m v i âm thanh, nh p đi u, ti t t u, các em thích đấ ạ ả ớ ị ệ ế ấ ượ c
ho t đ ng và t bi u hi n t vi c nghe hát, nghe nh c, h c hát và bi t đạ ộ ự ể ệ ừ ệ ạ ọ ế ượ c
m t s ki n th c ph thông v âm nh c sau khi h c…T nh ng đi u đó tôiộ ố ế ứ ổ ề ạ ọ ừ ữ ề
th y r ng vi c tìm ra các phấ ằ ệ ương pháp d y h c môn Âm nh c, trong đó cóạ ọ ạ phân môn H c hát phù h p v i đ i tọ ợ ớ ố ượng h c sinh dân t c thi u s là đi u vôọ ộ ể ố ề cùng quan tr ng. Làm sao thông qua môn h c có th giúp các em phát tri nọ ọ ể ể nhân cách m t cách toàn di n và đ c bi t là vộ ệ ặ ệ ượt qua được nh ng tr ng iữ ở ạ tâm lí mà h c sinh dân t c thi u s thọ ộ ể ố ường m c ph i, phát huy đắ ả ược nh ngữ
th m nh v năng l c c m th âm nh c c a mình l p.ế ạ ề ự ả ụ ạ ủ ớ
T nh ng đi u trăn tr đó b n thân tôi luôn tìm tòi, nghiên c u, tìm raừ ữ ề ở ả ứ cách gi ng d y phù h p v i đ i tả ạ ợ ớ ố ượng h c sinh c a mình ọ ủ "Ph ươ ng pháp
d y phân môn H c hát phù h p v i h c sinh dân t c thi u s Tr ạ ọ ợ ớ ọ ộ ể ố ở ườ ng PTDT N i Trú THCS Huy n Krông Ana" ộ ệ – đó là sáng ki n c a b n thân tôiế ủ ả
đ góp ph n vào vi c d y h c mang tính thi t th c h n và đ t hi u qu caoể ầ ệ ạ ọ ế ự ơ ạ ệ ả trong m i gi lên l p. ỗ ờ ớ
2/ M C TIÊU, NHI M V C A Đ TÀI:Ụ Ệ Ụ Ủ Ề
Hi n nay, các trệ ở ường ph thông đang có cu c v n đ ng đ i m iổ ộ ậ ộ ổ ớ
phương pháp d y h c. Nhi u ngạ ọ ề ười nh t trí r ng phấ ằ ương pháp d y h c hi nạ ọ ệ nay là b t c p, l c h u, r t c n có s c i ti n, thay đ i. D y h c Âm nh c ấ ậ ạ ậ ấ ầ ự ả ế ổ ạ ọ ạ ở
Trang 3các trường Trung h c c s là d y theo 3 phân môn k t h p (Hát, T p đ cọ ơ ở ạ ế ợ ậ ọ
nh c – Nh c lí, Âm nh c thạ ạ ạ ường th c). Đó v a là n i dung cũng v a làứ ừ ộ ừ
phương pháp ch đ o phù h p v i v n đ gi ng d y âm nh c cho đ i tủ ạ ợ ớ ấ ề ả ạ ạ ố ượ ng
đ i chúng (nghĩa là b t k tr em nào đã ng i trên gh nhà trạ ấ ể ẻ ồ ở ế ường đ u ph iề ả
h c, dù em đó thích ho c không thích âm nh c, có năng khi u ít, nhi u hayọ ặ ạ ế ề không có năng khi u âm nh c). Chính vì th ta ph i nghĩ đ n vi c đ i m i vàế ạ ế ả ế ệ ổ ớ
c i ti n phả ế ương pháp gi ng d y t ng phân môn theo hả ạ ừ ướng tích h p, phù h pợ ợ
v i t ng đ i tớ ừ ố ượng h c sinh mà c th c a đ tài này là phọ ụ ể ủ ề ương pháp d yạ phân môn h c hát phù h p v i h c sinh dân t c thi u s b c THCS.ọ ợ ớ ọ ộ ể ố ở ậ
H c sinh h c hát là ti p xúc v i âm nh c có l i. M i bài hát là m t c mọ ọ ế ớ ạ ờ ỗ ộ ả xúc riêng, có n i dung c th v s v t, hi n tộ ụ ể ề ự ậ ệ ượng, được di n t b ng âmễ ả ằ
nh c và ngôn ng văn h c. M i bài hát d y trong m t ti t, sau đó đạ ữ ọ ỗ ạ ộ ế ược ôn t pậ trong m t vài ti t ti p theo. Giáo viên ph i làm sao kh c ph c độ ế ế ả ắ ụ ược nh ng trữ ở
ng i và khó khăn c a các em h c sinh dân t c thi u s mà ph n l n là trạ ủ ọ ộ ể ố ầ ớ ở
ng i v ngôn ng , tính r t rè, nhút nhát…đ các em có th hi u, c m nh nạ ề ữ ụ ể ể ể ả ậ
được bài hát và m c đích cu i cùng là đ t đụ ố ạ ược m c tiêu c a phân môn h cụ ủ ọ hát
3/ Đ I TỐ ƯỢNG NGHIÊN C U:Ứ
Phương pháp d y phân môn H c hát phù h p v i h c sinh dân t c thi uạ ọ ợ ớ ọ ộ ể
s Trố ở ường PTDT N i Trú THCS Huy n Krông Anaộ ệ
4/ GI I H N PH M VI NGHIÊN C U:Ớ Ạ Ạ Ứ
Nghiên c u phứ ương pháp d y phân môn H c hát b c Trung h c c sạ ọ ậ ọ ơ ở theo chương trình đào t o mà B Giáo d c ban hành.ạ ộ ụ
Đ tài đề ược nghiên c u t tháng 01/2015 đ n tháng 9/2017 đứ ừ ế ược chia làm 3 giai đo n: Giai đo n 1: T tháng 01/2015 đ n tháng 9/2015 ch n đ tài. ạ ạ ừ ế ọ ề
Trang 4Giai đo n 2: T tháng 10/2015 đ n 06/2016 đi sâu vào nghiên c u đạ ừ ế ứ ề tài.
Giai đo n 3: T tháng 8/2016 đ n tháng 12/2017 đ a đ tài vào th c tạ ừ ế ư ề ự ế
và hoàn thành sáng ki n. ế
T i trạ ường PTDT N i Trú Krông Anaộ
Trang 55/ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ
a. Nhóm phương pháp nghiên c u lý lu nứ ậ
Phương pháp nghiên c u tài li u, đ c sách, tìm hi u t ng h p trên cácứ ệ ọ ế ổ ợ thông tin đ i chúng. Tham kh o qua báo chí băng đĩa, các chạ ả ương trình truy nề hình dân ca
Đúc rút kinh nghi m c a b n thân trong quá trình công tác.ệ ủ ả
b. Nhóm phương pháp nghiên c u th c ti n :ứ ự ễ
S d ng phử ụ ương pháp đi u tra: b ng cách phát phi u đi u traề ằ ế ề
S d ng phử ụ ương pháp T ng k t kinh nghi m trong qua trong quá trìnhổ ế ệ dàn d ng các ti t dân ca văn ngh trong trự ế ệ ường, các cu c thi dân ca các c p.ở ộ ấ
S d ng phử ụ ương pháp nghiên c u các s n ph m ho t đ ng trong quáứ ả ẩ ạ ộ trình h c phân môn Ân nh c thọ ạ ường th c liên quan đ n dân ca và h c hát cácứ ế ọ bài hát dân ca, thông qua k t qu c a các nhóm và các cu c thi ti ng hát dânế ả ủ ộ ế ca
S d ng phử ụ ương pháp nghiên c u th nghi m kh o nghi m áp d ngứ ử ệ ả ệ ụ trong quá trình d y h c phân môn Âm nh c thạ ọ ạ ường th c và các bài hát dân caứ trong chương trình Âm nh c trung h c c s ạ ọ ơ ở
S d ng phử ụ ương pháp th ng kê toán h c b ng phi u đi u tra và t ngố ọ ằ ế ề ổ
h p k t qu đ i chi u s li uợ ế ả ố ế ố ệ
II/ PH N N I DUNG:Ầ Ộ
1/ C S LÝ LU N:Ơ Ở Ậ
Âm nh c có m t v trí quan tr ng trong đ i s ng c a con ngạ ộ ị ọ ờ ố ủ ười, đ i v iố ớ
m i ngỗ ười chúng ta ho t đ ng ca hát còn là ngu n nuôi dạ ộ ồ ưỡng tinh th n. Th tầ ậ
v y, t khi còn n m trong b ng m , tr cũng có th c m nh n đậ ừ ằ ụ ẹ ẻ ể ả ậ ược ca hát
Trang 6m t cách th đ ng, ph n ng v i âm nh c ngay t lúc này. Nhi u công trìnhộ ụ ộ ả ứ ớ ạ ừ ề nghiên c u khoa h c trên th gi i đã ch ng minh r ng: khi ngứ ọ ế ớ ứ ằ ười m mangẹ thai t 4 tháng rừ ưỡi tr đi, n u cho thai nhi nghe m t cách gián ti p các thở ế ộ ế ể
lo i âm nh c thì s giúp cho trí tu thai nhi phát tri n ngay t lúc còn trongạ ạ ẽ ệ ể ừ bào thai. R i khi l t lòng, tr đã t ng bồ ọ ẻ ừ ước ti p xúc v i nh ng câu hát ru trìuế ớ ữ
m n, nh nhàng đ y tình c m, bi t bao nhiêu tâm s , bao đi u d y d ngế ẹ ầ ả ế ự ề ạ ỗ ườ i
m g i g m cho con mình qua nh ng khúc hát ru. L i ru cũng chính là tâm h nẹ ử ắ ữ ờ ồ
c a ngủ ười m , là giai đi u c a quê hẹ ệ ủ ương, là ngu n nuôi dồ ưỡng tình c m vàả nhân cách cho tr em sau này. R i cùng v i năm tháng khi tr l n d n lên l iẻ ồ ớ ẻ ớ ầ ạ
được ti p xúc v i nh ng bài đ ng dao. Nh ng bài hát này v i nét nh c vuiế ớ ữ ồ ữ ớ ạ
tươi, dí d m, h n nhiên g n bó v i tr trong nh ng trò ch i ngây th , h nỏ ồ ắ ớ ẻ ữ ơ ơ ồ nhiên…nh : ư T p t m vông, r ng r n lên mây, th đ a ba ba, l n c u v ng… ậ ầ ồ ắ ả ỉ ộ ầ ồ
T lúc tr th đ ng nghe âm nh c cho đ n khi ch đ ng. Tìm đ n v i câu hátừ ẻ ụ ộ ạ ế ủ ộ ế ớ
v n đi u, kèm theo nh ng trò ch i, t t c đ u giúp cho tr l n lên là đ t n nầ ệ ữ ơ ấ ả ề ẻ ớ ặ ề
t ng âm nh c đ u tiên cho tr , đ ng th i đó là y u t tác đ ng đ n tình c mả ạ ầ ẻ ồ ờ ế ố ộ ế ả
và nhân cách cho tr sau này. Đ n tu i thanh niên khi nh ng rung đ ng c aẻ ế ổ ữ ộ ủ tình yêu thì ca hát được th hi n b ng nh ng câu hát giao duyên, huê tình,ể ệ ằ ữ trong các l h i…, cho đ n khi qua đ i con ngễ ộ ế ờ ườ ẫi v n g n bó v i âm nh c. ắ ớ ạ
T ng bài hát, câu hát đ u ph n ánh m t cách hình từ ề ả ộ ượng nh ng kháiữ
ni m sâu s c v cu c s ng, thiên nhiên, c nh v t, con ngệ ắ ề ộ ố ả ậ ười và các m i quanố
h , t tệ ư ưởng, tình c m. Giáo d c và gi ng d y âm nh c cho h c sinh phả ụ ả ạ ạ ọ ổ thông có tác d ng l n lao vào đ i s ng tinh th n c a các em, nó kh i d y ụ ớ ờ ố ầ ủ ơ ậ ở
h c sinh nh ng c m xúc v chân – thi n – mĩ, nh m góp ph n cùng các mônọ ữ ả ề ệ ằ ầ
h c khác đ th c hi n th ng l i m c tiêu c a ngành giáo d c đào t o đ ra. ọ ể ự ệ ắ ợ ụ ủ ụ ạ ề
Trang 7Ca hát còn là m t ho t đ ng giáo d c nh nhàng và h p d n mang l iộ ạ ộ ụ ẹ ấ ẫ ạ
hi u qu xã h i cao. Nh ng bài hát thệ ả ộ ữ ường có n i dung phong phú, b sungộ ổ
v n s ng cho các em, cung c p thêm t ng và làm rung đ ng các c m xúcố ố ấ ừ ữ ộ ả
th m mĩ cho các em. Ho t đ ng ca hát cũng là ngẩ ạ ộ ườ ại b n đ ng hành c a cácồ ủ
em h c sinh trong m i ho t đ ng v m t sinh lý nh : H c sinh th sâu h nọ ọ ạ ộ ề ặ ư ọ ở ơ
r t có l i cho h hô h p và tu n hoàn, dây thanh đ i đấ ợ ệ ấ ầ ớ ược rung đ ng tinh tộ ế giúp gi ng nói c a cácọ ủ em thêm truy n c m, thính giác phát tri n, th n kinhề ả ể ầ
h ng ph n, s c kho tăng cư ấ ứ ẻ ường. Th y rõ đấ ượ ầc t m quan tr ng c a ca hátọ ủ
đ i v i h c sinh nên đòi h i nh ng yêu c u c a vi c d y hát b c THCS c nố ớ ọ ỏ ữ ầ ủ ệ ạ ở ậ ầ
có nh ng đ i m i, đ c bi t là đ i tữ ổ ớ ặ ệ ố ượng l i là nh ng h c sinh ngạ ữ ọ ười dân t cộ thi u s Riêng d y h c hát cho h c sinh kh i l p 6, giáo viên c n ph i có kể ố ạ ọ ọ ố ớ ầ ả ỹ năng hát c b n, hát chu n xác và di n c m đ thu hút s chú ý c a h c sinhơ ả ẩ ễ ả ể ự ủ ọ giúp các em hát đúng, hát hoà gi ng, bi t th hi n tình c m, sác thái c a bàiọ ế ể ệ ả ủ hát, hi u n i dung c a tác ph m và c m nh n để ộ ủ ẩ ả ậ ược v đ p hình tẻ ẹ ượng c aủ
âm nh c qua giai đi u và l i ca c a t ng bài hát.ạ ệ ờ ủ ừ
2/ TH C TR NG V N Đ NGHIÊN C U:Ự Ạ Ấ Ề Ứ
a. Đ c đi m tâm lí c a h c sinh dân t c thi u s :ặ ể ủ ọ ộ ể ố
H c sinh b c Trung h c c s tu i t 11 – 15 tu i, đây là giai đo n hìnhọ ậ ọ ơ ở ổ ừ ổ ạ thành và n đ nh nhân cách, năng l c c a m i ngổ ị ự ủ ỗ ườ H c sinh Trung h c ci. ọ ọ ơ
s đở ược ti p xúc v i nhi u môn h c, nhi u giáo viên, nhi u phế ớ ề ọ ề ề ương pháp d yạ
h c khác nhau. Vì v y, các em d n tách kh i nh họ ậ ầ ỏ ả ưởng c a giáo viên, các emủ
mu n m i ngố ọ ười coi mình là ngườ ới l n. Các em thường k t b n v i nh ngế ạ ớ ữ
b n trong và ngoài l p phù h p v i tính cách c a mình cũng nh có nh nạ ở ớ ợ ớ ủ ư ậ xét, đánh giá, so sánh v các th y cô giáo. Tuy nhiên, h c sinh dân t c thi u sề ầ ọ ộ ể ố
thường bi u hi n r t rè và nhút nhát h n so v i các b n, các em có kh năngể ệ ụ ơ ớ ạ ả
Trang 8s d ng ngôn ng ph thông (ti ng Vi t) tử ụ ữ ổ ế ệ ương đ i thành th o, tuy nhiên vi cố ạ ệ phát âm v n ch a đẫ ư ược tròn ti ng, rõ ràng, đôi khi còn dùng l n c ti ng đ aế ẫ ả ế ị
phương. đ tu i này các em đã b c l rõ ràng v kh năng h c các mônỞ ộ ổ ộ ộ ề ả ọ
h c, các lĩnh v c, có s phân hóa rõ r t trong phát tri n trí tu , đ i s ng tìnhọ ự ự ệ ể ệ ờ ố
c m phong phú, thích ho t đ ng, h c t p v i nhóm b n thân, thích các ho tả ạ ộ ọ ậ ớ ạ ạ
đ ng mang tính c nh tranh.ộ ạ
b. Năng l c âm nh c c a h c sinh dân t c thi u s :ự ạ ủ ọ ộ ể ố
So v i h c sinh Ti u h c, hi u bi t v âm nh c c a h c sinh Trungớ ọ ể ọ ể ế ề ạ ủ ọ
h c c s đã phát tri n h n, ti p thu t nhi u ngu n qua các phọ ơ ở ể ơ ế ừ ề ồ ương ti nệ thông tin, sinh ho t âm nh c nhà trạ ạ ở ường, qua b n bè, gia đình, xã h i C mạ ộ ả
th và h ng thú ngh thu t âm nh c l a tu i này đa d ng h n, có em thíchụ ứ ệ ậ ạ ở ứ ổ ạ ơ hát, thích nghe nh c, có em thích nh y múa sáng tác, h c nh c c Đa s h cạ ả ọ ạ ụ ố ọ sinh có kh năng nghe và trí nh âm nh c khá phát tri n, có th h c thu cả ớ ạ ể ể ọ ộ
nh ng bài hát có l i ca dài, có th nghe và gõ l i ti t t u t đ n gi n d nữ ờ ể ạ ế ấ ừ ơ ả ế
ph c t p. Song h n ch l n nh t c a các em là thói quen th đ ng trong quáứ ạ ạ ế ớ ấ ủ ụ ộ trình h c t p trong gi h c âm nh c c th là phân môn h c hát, các em ch aọ ậ ờ ọ ạ ụ ể ọ ư
ch đ ng tìm hi u bài, mà ch trông ch giáo viên lên l p hát và hát theo. Đ iủ ộ ể ỉ ờ ớ ố
v i các ký hi u âm nh c ghi trên bài hát thì các em ít nh và t ra lúng túng,ớ ệ ạ ớ ỏ năng l c c m th âm nh c c a các em h c sinh còn r t h n ch , th c t choự ả ụ ạ ủ ọ ấ ạ ế ự ế
th y vì quá l thu c vào các bài hát trong sách giáo khoa, đây cũng là h n chấ ệ ộ ạ ế
v n hi u bi t v phân môn h c hát trong chố ể ế ề ọ ương trình, trong gi h c hát cóờ ọ nhi u em bề ước đ u còn e th n, r t rè không ch đ ng xây d ng bài.ầ ẹ ụ ủ ộ ự
Gi ng hát h c sinh Trung h c c s có bi u hi n khác bi t, có em hátọ ọ ọ ơ ở ể ệ ệ
đượ ởc âm khu cao trong khi nhi u em ch hát đề ỉ ượ ởc âm khu th p, khó đ a raấ ư
m t âm v c chung cho gi ng hát c a h c sinh, đ c bi t l p 8, l p 9. Giaiộ ự ọ ủ ọ ặ ệ ở ớ ớ
Trang 9đo n v gi ng (đ c bi t là h c sinh nam), ti ng hát không còn trong tr o n aạ ỡ ọ ặ ệ ọ ế ẻ ữ
mà tr m xu ng và h i khàn. D y hát giai đo n này r t c n đ n s tinh tầ ố ơ ạ ở ạ ấ ầ ế ự ế
c a phủ ương pháp, đi u ch nh, ch n gi ng phù h p. Thông thề ỉ ọ ọ ợ ường, h c sinhọ
l p 6, 7 hát đớ ược nh ng bài có âm v c trong ph m vi quãng 10 th H c sinhữ ự ạ ứ ọ
l p 8, 9 âm v c th p h n m t chút. Thớ ự ấ ơ ộ ường ph i d ch gi ng các bài hát so v iả ị ọ ớ
b n kí âm thì các em m i hát đả ớ ược
Đa s h c sinh có kh năng tham gia ho t đ ng âm nh c mang tính t pố ọ ả ạ ộ ạ ậ
th nh hát trong l p, đ ng ca ngoài sân trể ư ớ ồ ường. M t s ít có kh năng bi uộ ố ả ể
di n đ n ca. Cũng có h c sinh có năng khi u m t này nh ng l i y u m tễ ơ ọ ế ở ặ ư ạ ế ở ặ khác, ví d có em hát đúng v cao đ thì l i ch a v ng v trụ ề ộ ạ ư ữ ề ường đ , có emộ
gõ đ m t t nh ng l i y u v v n đ ng theo nh c Nhi u h c sinh yêu thíchệ ố ư ạ ế ề ậ ộ ạ ề ọ
h c môn Âm nh c, nhi u em thích đ n trọ ạ ề ế ường vì được vui ch i, ca hát. H ngơ ứ thú và s thích âm nh c c a các em không gi ng nhau, c m nh n v âm nh cở ạ ủ ố ả ậ ề ạ cũng khác bi t. Năng l c âm nh c c a các em cũng khác nhau, trong l pệ ự ạ ủ ớ
thường có c h c sinh khá gi i, trung bình và h c y u.ả ọ ỏ ọ ế
Đây là nh ng nét chung v năng l c âm nh c c a h c sinh dân t c thi uữ ề ự ạ ủ ọ ộ ể
s nh ng trong m i l p l i có nét riêng bi t và giáo viên c n tìm hi u v đi uố ư ỗ ớ ạ ệ ầ ể ề ề này, nh v y m i có th d y t t môn Âm nh c.ư ậ ớ ể ạ ố ạ
c. Phương pháp d y H c hát trạ ọ ở ường THCS:
* M c tiêu c a d y hát: ụ ủ ạ
M c tiêu v ki n th c ụ ề ế ứ : d y hát nh m phát tri n năng l c nh n th cạ ằ ể ự ậ ứ
c a h c sinh, h c m i bài hát giúp các em bi t thêm v m t v n đ , v tácủ ọ ọ ỗ ế ề ộ ấ ề ề
gi ho c đ c đi m riêng c a bài hát. S phong phú v m t n i dung trong cácả ặ ặ ể ủ ự ề ặ ộ bài hát giúp h c sinh thêm hi u bi t v cu c s ng. Các hình tọ ể ế ề ộ ố ượng âm nh cạ cũng giúp nâng cao kh năng nh n th c và hi u bi t c a các em. Bên c nh đó,ả ậ ứ ể ế ủ ạ
Trang 10d y hát còn phát tri n năng l c ngôn ng , l i ca c a bài hát làm v n ngôn ngạ ể ự ữ ờ ủ ố ữ
c a h c sinh tr nên phong phú và sinh đ ng h n.ủ ọ ở ộ ơ
M c tiêu v kĩ năng (đây là m c tiêu tr ng tâm): ụ ề ụ ọ d y hát nh m phátạ ằ tri n năng l c âm nh c c a h c sinh, giúp các em hát đúng giai đi u và l i ca,ể ự ạ ủ ọ ệ ờ
bi t cách hát t nhiên, bi t l y h i, hát rõ l i và th hi n đế ự ế ấ ơ ờ ể ệ ượ ắc s c thái, tình
c m c a bài hát. D y hát còn giúp h c sinh bi t trình bày bài hát theo hìnhả ủ ạ ọ ế
th c đ n ca, song ca, t p ca, bi t hát k t h p các ho t đ ng nh : gõ đ m, v nứ ơ ố ế ế ợ ạ ộ ư ệ ậ
đ ng theo nh c, nh y múa, bi u di n ho c trò ch i âm nh c ộ ạ ả ể ễ ặ ơ ạ
M c tiêu v tình c m và thái đ : ụ ề ả ộ d y hát nh m giáo d c h c sinhạ ằ ụ ọ
nh ng tình c m t t đ p, giúp các em thêm yêu thích âm nh c, có kh năngữ ả ố ẹ ạ ả tham gia ca hát trong và ngoài trở ường h c.ọ
* Quy trình d y H c hát: ạ ọ
M t s quy trình d y hát độ ố ạ ược gi i thi u trong các tài li u khácớ ệ ệ nhau, có quy trình rút g n (34 bọ ước), có quy trình chi ti t (89 bế ước). Hi nệ nay, giáo viên thường d y hát theo quy trình có 7 bạ ước:
Gi i thi u bài hát ớ ệ
Tìm hi u v bài hát ể ề
Trang 11Th c t , cách d y H c hát c n h t s c linh ho t m m d o, nên th tự ế ạ ọ ầ ế ứ ạ ề ẻ ứ ự các bước trong quy trình d y hát không ph i là b t di b t d ch, đây ch làạ ả ấ ấ ị ỉ
nh ng ho t đ ng c n th c hi n khi d y hát. Các bữ ạ ộ ầ ự ệ ạ ước 1, 2, 3, 4 không nh tấ thi t ph i th c hi n theo trình t , có th đ a bế ả ự ệ ự ể ư ước nào lên trước cũng đượ c.Tuy nhiên nên ti n hành tìm hi u bài hát trế ể ước khi nghe hát m u, vì: ẫ
Bước 1 (Gi i thi u bài hát) do giáo viên th c hi n, bớ ệ ự ệ ước 2 (Tìm hi uể
v bài hát) nên đ h c sinh ho t đ ng nh m phát huy tính tích c c c a các em.ề ể ọ ạ ộ ằ ự ủ
Bước 3 l i đ n ho t đ ng c a giáo viên (Hát m u) là s đan xen h p lí, logic. ạ ế ạ ộ ủ ẫ ự ợ
Khi tìm hi u v bài hát, giáo viên c n gi i thích ý nghĩa m t s t khó,ể ề ầ ả ộ ố ừ
ý nghĩa m t s câu hát, giúp h c sinh hi u n i dung khi nghe hát m u.ộ ố ọ ể ộ ẫ
Khi tìm hi u bài, đôi khi giáo viên có th hể ể ướng d n h c sinh đ c l iẫ ọ ọ ờ
ca theo ti t t u, nghe hát m u s giúp các em c ng c ti t t u v a luy n t p.ế ấ ẫ ẽ ủ ố ế ấ ừ ệ ậ
Giáo viên gi i thi u ch khó ho c đ c đi m riêng c a bài hát, h c sinhớ ệ ỗ ặ ặ ể ủ ọ
s c m nh n đẽ ả ậ ược đi u này khi nghe hát m u.ề ẫ
* Kĩ thu t d y H c hát: ậ ạ ọ
Kĩ thu t d y hát c a các giáo viên r t phong phú và đa d ng, b i vì năng l c,ậ ạ ủ ấ ạ ở ự kinh nghi m và đi u ki n d y h c c a m i ngệ ề ệ ạ ọ ủ ỗ ườ ấi r t khác bi t. Sau đây làệ
m t s kĩ thu t ph bi n:ộ ố ậ ổ ế
Gi i thi u bài hát: ớ ệ
M c tiêu đ h c sinh bi t tên bài hát, tên tác gi , xu t x ho c n i dungụ ể ọ ế ả ấ ứ ặ ộ bài hát. L i gi i thi u hay s g i nên không khí tích c c và h ng thú h c hátờ ớ ệ ẽ ợ ự ứ ọ
c a h c sinh. Giáo viên có th ch n m t trong nh ng cách gi i thi u sau: Giáoủ ọ ể ọ ộ ữ ớ ệ viên thuy t trình; Giáo viên đ t câu h i đ gi i thi u bài hát; Giáo viên sế ặ ỏ ể ớ ệ ử
Trang 12d ng tranh nh minh h a; V i nh ng bài dân ca ho c bài hát nụ ả ọ ớ ữ ặ ước ngoài, giáo viên nên dùng b n đ , tranh nh đ gi i thi u thêm v v trí đ a lí, thiên nhiênả ồ ả ể ớ ệ ề ị ị
và đ i s ng con ngờ ố ườ ở ơi n i đó. Đôi khi cũng có th gi i thi u m r ng t iể ớ ệ ở ộ ớ
m t s bài hát khác c a cùng tác gi , cùng ch đ ho c cùng vùng mi n, cóộ ố ủ ả ủ ề ặ ề
th cung c p cho h c sinh nh ng ki n th c văn hóa c n thi t khác ể ấ ọ ữ ế ứ ầ ế
Tìm hi u bài hát: ể
D y hát trạ ở ường Trung h c c s , tìm hi u bài hát giúp h c sinh hi uọ ơ ở ể ọ ể
n i dung bài hát, n m độ ắ ược c u trúc (chia đo n, chia câu) và các kí hi u âmấ ạ ệ
nh c trong bài. Khi hạ ướng d n h c sinh tìm hi u bài hát, giáo viên thẫ ọ ể ường đ tặ cho các em m t s câu h i.ộ ố ỏ
Nghe hát m u: ẫ
M c tiêu là đ h c sinh làm quen v i giai đi u và có c m nh n ban đ uụ ể ọ ớ ệ ả ậ ầ
v bài hát. Giáo viên c n trình bày bài hát đ m b o s chu n m c, đem l iề ầ ả ả ự ẩ ự ạ
đ y đ c m xúc và giá tr ngh thu t c a tác ph m. N u có kh năng giáoầ ủ ả ị ệ ậ ủ ẩ ế ả viên nên v a hát v a kèm theo đ ng tác minh h a s làm cho các em th y thíchừ ừ ộ ọ ẽ ấ thú h n. Dù có đĩa nh c, h c sinh v n thích nghe gi ng c a chính th y cô thơ ạ ọ ẫ ọ ủ ầ ể
hi n bài hát, vì bài hát do giáo viên trình bày không ch tác đ ng t i các emệ ỉ ộ ớ
b ng gi ng hát mà cong b ng c ánh m t, đi u b , b ng s c c m hóa tr cằ ọ ằ ả ắ ệ ộ ằ ứ ả ự
ti p c a tâm h n mình mà đĩa nh c không th thay th đế ủ ồ ạ ể ế ược
Kh i đ ng gi ng (luy n thanh): ở ộ ọ ệ
Khi kh i đ ng gi ng giáo viên c n hở ộ ọ ầ ướng d n h c sinh đ ng th ng, tẫ ọ ứ ẳ ư
th t nhiên. Giáo viên đàn chu i âm ng n, đ n gi n đ các em nghe và đ cế ự ỗ ắ ơ ả ể ọ
b ng âm La, Ma, Mô, Mi ho c nguyên âm A, O, U, I v i th i gian 12 phút,ằ ặ ớ ờ giáo viên ch nên dùng m t âm hình ti t t u chung khi kh i đ ng gi ng.ỉ ộ ế ấ ớ ộ ọ
T p hát t ng câu: ậ ừ
Trang 13Giáo viên đàn câu th nh t kho ng 23 l n đ t t c h c sinh l ng ngheứ ấ ả ầ ể ấ ả ọ ắ
và t nh m theo r i b t nh p đ các em t p hát vài l n hòa cùng v i ti ng đàn.ự ẩ ồ ắ ị ể ậ ầ ớ ế
Ti p đó giáo viên ch đ nh h c sinh hát l i câu v a t p, giáo viên l ng nghe vàế ỉ ị ọ ạ ừ ậ ắ phát hi n nh ng ch sai r i giúp các em s a l i. Giáo viên hệ ữ ỗ ồ ử ạ ướng d n h cẫ ọ sinh t p câu hát ti p theo tậ ế ương t Sau khi t p xong hai câu, giáo viên nên yêuự ậ
c u h c sinh hát n i (móc xích) 2 câu v i nhau. Các câu còn l i t p tầ ọ ố ớ ạ ậ ương t ự
c m c a bài hát.ả ủ
C ng c , ki m tra: ủ ố ể
Giúp h c sinh bi t trình bày bài hát cho sinh đ ng, h p d n; đánh giáọ ế ộ ấ ẫ
k t qu h c t p c a h c sinh, nh n m nh n i dung bài hát và giáo d c tháiế ả ọ ậ ủ ọ ấ ạ ộ ụ
đ ộ
Trang 143. N i dung và hình th c c a gi i pháp ộ ứ ủ ả
a. M c tiêu c a gi i pháp: ụ ủ ả
V i vi c áp d ng phớ ệ ụ ương pháp và quy trình gi ng d y trên khi d y đ iả ạ ạ ố
tượng là h c sinh dân t c thi u s tôi đã có nh ng thành công nh t đ nh trongọ ộ ể ố ữ ấ ị
vi c gi ng d y môn Âm nh c, làm cho các em hăng say, h ng thú h c t p t tệ ả ạ ạ ứ ọ ậ ố các môn h c khác n a. T đó ch t l ng hai m t giáo d c c a nhà tr ng
cũng được nâng cao. Th hi n rõ nh t là s h c sinh c a trể ệ ấ ố ọ ủ ường được h c hátọ
tr ng v m i buôn làng, m i khu dân c c a các xã đ u là nh ng thành
viên tích c c c a các phong trào văn ngh qu n chúng trong các ngày l l nự ủ ệ ầ ễ ớ
c a đ t nủ ấ ước, các ngày k ni m. Các em mang nh ng l i ca, ti ng hát đã h cỉ ệ ữ ờ ế ọ
đượ ở ườc tr ng đ góp ph n làm cho phong trào văn ngh tr nên sôi n i và cóể ầ ệ ở ổ
ý nghĩa h n. ơ
Bên c nh đó, cùng v i vi c thi đua th c hi n phong trào ạ ớ ệ ự ệ Xây d ng ự
tr ườ ng h c thân thi n – H c sinh tích c c ọ ệ ọ ự mà B Giáo d c & Đào t o phátộ ụ ạ
đ ng trong toàn ngành, trong quá trình gi ng d y môn Âm nh c tôi cũng đãộ ả ạ ạ
m nh d n đ a vào m t s phạ ạ ư ộ ố ương pháp d y phân môn H c hát phù h p v iạ ọ ợ ớ các em h c sinh ngọ ười dân t c thi u s nh m phát huy tính ch đ ng tích c c,ộ ể ố ằ ủ ộ ự sáng t o c a các em.ạ ủ
b. N i dung và cách th c hi n các gi i pháp:ộ ự ệ ả
* V n i dung d y H c hát:ề ộ ạ ọ
Đa s h c sinh dân t c thi u s thích h c hát các bài dân ca ph bi n t iố ọ ộ ể ố ọ ổ ế ạ
đ a phị ương ho c các bài hát mang âm hặ ưởng dân ca, sáng tác c a nh c sĩ đ aủ ạ ị
phương, sáng tác c a các th y cô trong nhà trủ ầ ường.
Năm 2010, B Giáo d c và Đào t o đã cho biên so n và s d ng tài li uộ ụ ạ ạ ử ụ ệ
H ướ ng d n th c hi n Chu n ki n th c, kĩ năng môn Âm nh c Trung h c c ẫ ự ệ ẩ ế ứ ạ ọ ơ
Trang 15s , ở giáo viên Âm nh c c n đi u ch nh m t s n i dung cho phù h p v i khạ ầ ề ỉ ộ ố ộ ợ ớ ả năng ti p thu c a h c sinh dân t c thi u s , theo đó nh ng trế ủ ọ ộ ể ố ở ữ ường khó khăn (ch a có giáo viên chuyên trách d y Âm nh c, ch a có đi n ho c ch a cóư ạ ạ ư ệ ặ ư
nh c c …) ch y u d y h c sinh H c hát và Âm nh c thạ ụ ủ ế ạ ọ ọ ạ ường th c (nh ngứ ữ
n i dung d d y), còn n i dung Nh c lí và T p đ c nh c ch a th c hi n. Cònộ ễ ạ ộ ạ ậ ọ ạ ư ự ệ
nh ng tr ng thu n l i thì vi c d y h c Âm nh c c n th c hi n t ng t
bi t tên tác gi bài hát và t p hát đúng giai đi u, l i ca c a bài hát. Đ đ tế ả ậ ệ ờ ủ ể ạ
được đi u đó, giáo viên c n l u ý m t s v n đề ầ ư ộ ố ấ ề :
H c sinh c n đ c kĩ l i ca trọ ầ ọ ờ ước khi h c hát, giáo viên gi i thíchọ ả
nh ng t khó và giúp các em t ng bữ ừ ừ ước phát âm rõ ràng, chu n xác.ẩ
C n t p trung vào bầ ậ ướ ậc t p hát t ng câu, giáo viên hừ ướng d n đ h cẫ ể ọ sinh hát đúng giai đi u c a bài hát.ệ ủ
Giáo viên nên tăng cường ch đ nh h c sinh khá, gi i hát m u ho c hỉ ị ọ ỏ ẫ ặ ỗ
tr cho các em khác.ợ
Hướng d n h c sinh t p hát k t h p v tay nh p nhàng ho c đ ng v nẫ ọ ậ ế ợ ỗ ị ặ ứ ậ
đ ng theo nh c, đ ti t h c tr nên vui tộ ạ ể ế ọ ở ươi, sinh đ ng h n.ộ ơ
Giáo viên c n hầ ướng d n h c sinh t p d ch l i bài hát t ti ng Vi tẫ ọ ậ ị ờ ừ ế ệ sang ti ng m đ (12 câu ho c c bài), r i t p hát b ng ti ng m đ Nênế ẹ ẻ ặ ả ồ ậ ằ ế ẹ ẻ
b t đ u t vi c d ch 12 câu, sau đó tùy vào năng l c c a h c sinh mà giáoắ ầ ừ ệ ị ự ủ ọ viên hướng d n các em d ch c bài. Giáo viên nên h p tác, giúp đ h c sinhẫ ị ả ợ ỡ ọ trong vi c d ch l i bài hát t ti ng Vi t sang ti ng m đ , c n đ c bi t tônệ ị ờ ừ ế ệ ế ẹ ẻ ầ ặ ệ
Trang 16tr ng ngôn ng c a các dân t c cũng nh n l c c a h c sinh trong vi c d chọ ữ ủ ộ ư ỗ ự ủ ọ ệ ị
và t p hát l i ca b ng ti ng m đ ậ ờ ằ ế ẹ ẻ
Giáo viên c n hầ ướng d n h c sinh dùng nh ng đ ng tác múa đ cẫ ọ ữ ộ ặ
tr ng c a đ a phư ủ ị ương đ múa ph h a ho c v n đ ng theo nh c.ể ụ ọ ặ ậ ộ ạ
Giáo viên có th k t h p v i các ngh sĩ, ngh nhân c a đ a phể ế ợ ớ ệ ệ ủ ị ươ ng
đ d y hát cũng nh giáo d c âm nh c cho h c sinh.ể ạ ư ụ ạ ọ
* V phề ương ti n d y H c hát:ệ ạ ọ
Nh ng trữ ường có đi u ki n, giáo viên c n khai thác có hi u qu cácề ệ ầ ệ ả
phương ti n d y h c Âm nh c hi n có nhệ ạ ọ ạ ệ ư : nh c c quen dùng, sách giáoạ ụ khoa, sách giáo viên, giáo án đi n t , các tài li u tham kh o…ệ ử ệ ả
Nh ng trữ ường ch a có đi n, giáo viên nên s d ng nh ng nh c cư ệ ử ụ ữ ạ ụ truy n th ng c a đ a phề ố ủ ị ương đ d y h c, ví d nhể ạ ọ ụ ư : sáo trúc, đàn nh , đànị
b u, đàn nguy t… Giáo viên và h c sinh nên t ch t o m t s nh c c gõầ ệ ọ ự ế ạ ộ ố ạ ụ
đ n gi n t ch t li u có s n đ a phơ ả ừ ấ ệ ẵ ở ị ương (tre, n a, viên s i, v trai…), dùngứ ỏ ỏ
nh ng nh c c đó đ gõ đ m khi h c hát.ữ ạ ụ ể ệ ọ
Giáo viên c n tìm hi u và khai thác nh ng nh c c ph bi n c a đ aầ ể ữ ạ ụ ổ ế ủ ị
phương đ nâng cao hi u qu vi c d y h c Âm nh c.ể ệ ả ệ ạ ọ ạ
* Th c nghi mự ệ :
(Áp d ng nh ng ph ụ ữ ươ ng pháp đ i m i vào m t ti t d y c th có giáo án ổ ớ ộ ế ạ ụ ể minh h a kèm theo) ọ
c. M i quan h gi a bi n pháp và gi i phápố ệ ữ ệ ả
Đ tài ề " Ph ươ ng pháp d y phân môn H c hát phù h p v i h c sinh ạ ọ ợ ớ ọ dân t c thi u s Tr ộ ể ố ở ườ ng PTDT N i Trú THCS Huy n Krông Ana " ộ ệ ph iả
th c hi n hai gi i pháp. Các gi i pháp ph i th c hi n theo trình t t phự ệ ả ả ả ự ệ ự ừ ươ ng
Trang 17pháp phù h p, đ n phợ ế ương ti n d y h c h tr r i đ n k thu t d y hát đệ ạ ọ ỗ ợ ồ ế ỹ ậ ạ ễ mang l i ti t h c hát đ t hi u qu cao nh t.ạ ế ọ ạ ệ ả ấ
d. K t qu kh o nghi m, giá tr khoa h c c a v n đ nghiên c u.ế ả ả ệ ị ọ ủ ấ ề ứ
Qua quá trình áp d ng nh ng ph ng pháp m i vào vi c gi ng d y phânụ ữ ươ ớ ệ ả ạ môn H c hát c a mình, tôi nh n th y m c đ yêu thích và ti p thu c a h cọ ủ ậ ấ ứ ộ ế ủ ọ sinh đã được nâng lên m t cách rõ r t. Vi c áp d ng các phộ ệ ệ ụ ương pháp m i đãớ
t o hi u qu cao và tôi đã rút ra đạ ệ ả ược nh ng kinh nghi m sau:ữ ệ
Lâu nay trở ường THCS chúng ta v n ti n hành d y hát theo phẫ ế ạ ươ ngpháp truy n th ng, đó là d y truy n mi ng t ng câu hát ng n theo l i mócề ố ạ ề ệ ừ ắ ố xích, giáo viên hát m u r i h c sinh hát theo. Tr trẫ ồ ọ ừ ường h p vùng khó khănợ ở không có đi n ta m i áp d ng phệ ớ ụ ương pháp nh th , còn nh ng vùng cóư ế ở ữ
đi u ki n trong gi Âm nh c giáo viên ph i s d ng nh c c thành th o trongề ệ ờ ạ ả ử ụ ạ ụ ạ
ti t d y c a mình.ế ạ ủ H n n a, khi bơ ữ ước vào d y bài hát, giáo viên c n dành m tạ ầ ộ vài phút cho h c sinh luy n th , luy n âm thanh nh m t ho t đ ng kh iọ ệ ở ệ ư ộ ạ ộ ở
đ ng gi ng và luy n tai nghe đ chu n b vào bài.ộ ọ ệ ể ẩ ị Trong quá trình h c hát giáoọ viên c n giúp các em phân bi t s khác nhau gi a hát và nói, khi hát âm thanhầ ệ ự ữ
được phát ra ph i có đ ngân, m i âm vang lên đ u đ n nh ng ph i rõ và đ p.ả ộ ỗ ề ặ ư ả ẹ
Có th đàn giai điê cho h c sinh nghe đ ng th i luy n cách ghi nh và đ mể ụ ọ ồ ờ ệ ớ ệ theo giai đi u khi các em đã thu c bài. Đ tránh cho h c sinh hát sai theo kinhệ ộ ể ọ nghi m c a b n thân tôi thì có m t s bi n pháp sau:ệ ủ ả ộ ố ệ
+ Đ ng viên t t c h c sinh đ u làm vi c.ộ ấ ả ọ ề ệ
+ Tìm nhi u bi n pháp đ thu hút s chú ý c a h c sinh, có th l ngề ệ ể ự ủ ọ ể ồ ghép phương pháp trình chi u…ế
+ H c âm nh c v i tinh th n h c vui vui h c, t ch c các trò ch i âmọ ạ ớ ầ ọ ọ ổ ứ ơ
nh c nh trong ti t h c.ạ ỏ ế ọ
Trang 18+ T n d ng âm thanh c a ti ng đàn, gi ng hát, chú tr ng trong vi c tậ ụ ủ ế ọ ọ ệ ổ
nh ng bài hát mà các em đã d ch sang ti ng m đ c a mình, các em r t vuiữ ị ế ẹ ẻ ủ ấ
sướng, vì lòng t hào dân t c đự ộ ược tôn vinh và bên c nh đó các em còn có cạ ơ
h i độ ược tìm hi u thêm v các dân t c anh em cùng sinh s ng trong trể ề ộ ố ườ ng
h c c a mình, k t qu là gi h c r t sôi n i và thân thi n. Tôi th y đây là m tọ ủ ế ả ờ ọ ấ ổ ệ ấ ộ
đi u nên làm đ i v i giáo viên Âm nh c các trề ố ớ ạ ở ường có h c sinh là ngọ ười dân
t c thi u s Vì nh v y v a giúp các em h c sinh nâng cao nh n th c trongộ ể ố ư ậ ừ ọ ậ ứ
vi c gi gìn và phát huy b n s c văn hóa dân t c trong th i đ i m i, v a phátệ ữ ả ắ ộ ờ ạ ớ ừ huy tính tích c c, ch đ ng c a h c sinh. V i ý nghĩa sâu xa h n là giúp cácự ủ ộ ủ ọ ớ ơ
em gìn gi đữ ược ti ng nói c a dân t c mình trong th i đ i mà hi n nay đangế ủ ộ ờ ạ ệ
d n b mai m t, và trên th c t hi n nay có r t nhi u em h c sinh ngầ ị ộ ự ế ệ ấ ề ọ ười dân
t c thi u s không còn nói ho c vi t độ ể ố ặ ế ược ti ng c a dân t c mình n a.ế ủ ộ ữ
Sau đây, tôi xin được gi i thi u m t s bài làm d ch sang ti ng m đớ ệ ộ ố ị ế ẹ ẻ
c a các em h c sinh dân t c thi u s l p 6 – Trủ ọ ộ ể ố ớ ường PT Dân T c N i Trúộ ộ Huy n ệ
Krông Ana sau khi h c xong ti t 13 – H c hát bài ọ ế ọ Đi c y ấ (Dân ca Thanh Hóa).
Trang 19ĐI C Y – PÂY ĐĂMẤ
Lên chùa b m t cành sen, lên chùa b m t cành sen. ẻ ộ ẻ ộ
(Kh n chùa o nâng ng sen, kh n chùa o nâng ng sen) ử ẻ ả ử ẻ ả
Ăn c m b ng đèn đi c y sáng trăng.ơ ằ ấ
(Kin kh u b ng t’en pây đăm nâ hai) ẩ ằ ư
Ba b n cô có h n cùng chăng có b n cùng chăng.ố ẹ ạ
(Slam slí a mì gi n đu i chăng, mì kh a đu i chăng) ả ổ ỏ ổ
Th p đèn ta s ch i trăng ngoài th m.ắ ẽ ơ ề
(Tím t’en hâu cooi liêu hai no c th m) ọ ề
Ch i trăng ngoài th m í r ng c u cho.ơ ề ằ ầ
Trang 20(Liêu hai no c th m í r ng kì h ) ọ ề ằ ử
C u cho trong m, êm êm l i ngoài êm.ầ ấ ạ
(Kì h chang ún, êm êm l m no c êm) ử ể ọ
Bài làm c a Nhóm h c sinh dân t c Tày, Nùng.ủ ọ ộ
Lên chùa b m t cành sen, lên chùa b m t cành sen. ẻ ộ ẻ ộ
(Kh n chùa h c m t ngà sen, kh n chùa h c m t ngà sen) ư ắ ộ ư ắ ộ
Ăn c m b ng đèn đi c y sáng trăng.ơ ằ ấ
(Kin kh u p n tèn pây đ m phã siêng) ẩ ờ ẳ
Ba b n cô có h n cùng chăng có b n cùng chăng.ố ẹ ạ
Trang 21Th p đèn ta s ch i trăng ngoài th m.ắ ẽ ơ ề
(Tay tèn hâu s ín trăng no c th m) ẽ ọ ề
Ch i trăng ngoài th m í r ng c u cho.ơ ề ằ ầ
(Ín trăng no c th m í c c u h ) ọ ề ạ ầ ơ
C u cho trong m, êm êm l i ngoài êm.ầ ấ ạ
(C u h cuông ún, êm êm mà no c êm) ầ ơ ọ
Bài làm c a Nhóm h c sinh dân t c Thái.ủ ọ ộ
Sau khi áp d ng các phụ ương pháp đ i m i vào trong quá trình d y h cổ ớ ạ ọ môn Âm nh c, tôi ti n hành ki m tra ch t lạ ế ể ấ ượng, đ i ch ng và thu đố ứ ược k tế
qu nh sau:ả ư H c sinh ngày càng m nh d n h n trong th c hành âm nh c, yêuọ ạ ạ ơ ự ạ thích ca hát và có thái đ đúng đ n v i lo i hình ngh thu t này. S h c sinhộ ắ ớ ạ ệ ậ ố ọ khá, gi i b môn âm nh c ngày càng tăng, s h c sinh y u gi m, có th năngỏ ộ ạ ố ọ ế ả ể khi u ch a phát tri n t t nh ng h c sinh tích c c h n trong h c t p và ch tế ư ể ố ư ọ ự ơ ọ ậ ấ
lượng b môn độ ược nâng cao rõ r t.ệ
Chúng tôi ti n hành đi u tra 4 l p c a trế ề ớ ủ ường v i s lớ ố ượng là 152 HS.
K t qu thu đế ả ược nh sau (xem b ng t ng h p):ư ả ổ ợ
Trang 22K T QU ĐI U TRA TÌNH HÌNH H C T P B MÔN ÂMẾ Ả Ề Ọ Ậ Ộ
NH C C A H C SINH SAU KHI ÁP D NG Đ I M I PHẠ Ủ Ọ Ụ Ổ Ớ ƯƠNG
PHÁP PHÙ H P V I HS DÂN T C THI U SỢ Ớ Ộ Ể Ố
N i dung đi u traộ ề Câu h iỏ K t quế ả
120/152 (79%)
22/152 (14,5%)
10/152 (6,5%)
0/152 (0%)
h c hát nh ọ ư
hi n t i ệ ạkhông?
R t thíchấ Thích Bình
thường
Không thích
135/152 (88,8%)
12/152 (7,9%)
05/152 (3,3%)
0/152 (0%)
* K t qu h c t p môn Âm nh c năm h c 2016 2017: ế ả ọ ậ ạ ọ