Mặc dù thế với tầm quan trọng và sự phức tạp của môn học, đòi hỏi sự hiểu biết,siêng năng, sáng tạo của học sinh là rất lớn, đặc biệt là đối với các em học sinh đồng bàodân tộc thiểu số
Trang 1PHẦN I - PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Ngày nay, khi mà mọi công việc từ đơn giản đến phức tạp đều được quản lý, điềukhiển bởi những chiếc máy tính, giúp cho con người trong những việc nặng nhọc, nguyhiểm và đặc biệt giúp cho nền kinh tế của đất nước ngày càng phát triển hơn, với tiêu chíđất nước có tiềm năng phát triển về Công nghệ thông tin sẽ là những nước phát triển Xácđịnh rõ ý nghĩa và tầm quan trọng của CNTT nói chung và Tin học nói riêng Đảng và nhànước đã có những phương án phát triển CNTT bằng cách đầu tư, phát triển công nghệ, kỹthuật và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, mở cửa
và hội nhập, hướng tới nền kinh tế tri thứ, điều đó càng được khẳng định khi nước củachúng ta đã chính thức tham gia Internet năm 1997 Chính tầm quan trọng đó, Nhà nước
ta đã hướng tới đào tạo nguồn nhân lực có tài và có tâm, chính vì thế đã đưa môn Tin họcvào trong nhà trường ngay từ cấp 1 nhằm thực hiện chủ trương xã hội Tin học hóa để các
em có thể tiếp xúc với CNTT, tạo nền móng cho thời đại CNTT, tạo nền tảng cho sự pháttriển nền kinh tế tri thức
Để hướng ứng với sự phát triển chung của đất nước, thị xã Buôn Hồ là một trongnhững trọng điểm phát triển kinh tế của Tỉnh Đăklăk cho nên Phòng giáo dục và đào tạothị xã Buôn Hồ đã đưa CNTT vào quản lý và đặc biệt đưa môn Tin học vào giảng dạy từcấp Tiểu học đến THCS từ những năm học 2005 – 2006 đến nay
Mặc dù môn Tin học là một môn học mới trong nhà trường, mang tính chất chohọc sinh làm quen một số bộ phận của máy tính, một số thuật ngữ tin học, rèn luyện kỹnăng sử dụng máy tính, có ý thức và thói quen sử dụng máy tính trong hoạt động học tập,lao động trong xã hội hiện đại
Mặc dù thế với tầm quan trọng và sự phức tạp của môn học, đòi hỏi sự hiểu biết,siêng năng, sáng tạo của học sinh là rất lớn, đặc biệt là đối với các em học sinh đồng bàodân tộc thiểu số ở hầu hết các khối học đòi hỏi các em phải có những kỹ năng sử dụngbàn phím, chuột (khối 6), những kỹ năng nhập liệu, tính toán, dự đoán (khối 7), nhữngkhả năng tư duy về toán học, lập trình, biết một chút tiếng anh (khối 8), và phải có những
kỹ năng thiết kế, mỹ thuật, sử dụng internet để hỗ trợ (khối 9), … ngoài ra đòi hỏi ởngười giáo viên cần có kỹ năng truyền đạt, có kiến thức chặt chẽ, có sự chuẩn bị về mức
độ bài tập và sự kiên nhẫn để hướng dẫn cho các em học sinh dân tộc thiểu số
Xuất phất từ thực trạng:
- Việc dạy và học bộ môn tin học tại trường trung học cở sở Nguyễn Trường Tộ;thị xã Buôn Hồ, tỉnh Đăklăk còn gặp một số khó khăn do tỉ lệ học sinh dân tộc thiểu sốtrên địa bàn còn nhiều, đặc biệt là đồng bào thuộc Buôn Dlung 1A và Buôn Dlung 1B củaphường Thống Nhất còn có hoàn cảnh rất khó khăn
- Khả năng tiếp thu và vận dụng kiến thức tin học để giải quyết công việc, làm bàitập còn chưa tốt, đặc biệt khả năng sử dụng máy vi tính (thực hành) còn chậm đa số rơivào số học sinh là dân tộc thiểu số; dẫn đến tỉ lệ học sinh yếu kém môn tin học ở các khốilớp, đặc biệt khối lớp 8 còn cao
Trang 2- Số lượng máy vi tính phục vụ cho việc dạy và học tiết thực hành còn ít so với sốlượng học sinh trong một lớp; ngoài ra tuổi thọ các linh kiện, thiết bị phần cứng máy tính
có hạn, hay hư bị hỏng; vì thế các em còn gặp hạn chế trong giờ thực hành (có khi 3 hoặc
“GIẢI PHÁP GIÚP CÁC EM HỌC SINH DÂN TỘC THIỂU SỐ HỌC TỐT
Bên cạnh đó, khi viết đề tài này bản thân tôi nhận thấy khó tránh khỏi sự sai vàthiếu sót nhất định, kính mong các thầy cô giáo sẽ đón nhận; cũng như góp ý để giúp cho
đề tài này hoàn thiện hơn, hiệu quả hơn; và trở thành tài liệu phục vụ giảng dạy bộ môntin học trong nhà trường THCS Tôi xin chân thành cảm ơn!
2 MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI:
- Vận dụng các phương pháp nhằm hướng tới mục tiêu làm thế nào để hầu hết các
em học sinh đặc biệt là học sinh dân tộc thiểu số (DTTS) sau khi hoàn thành chương trìnhTin học THCS có thể sử dụng thành thạo máy vi tính và một số phần mềm ứng dụng như:Word, Excel, Powerpoint, và sử dụng Internet hỗ trợ trong việc học tập
- Giúp các em học sinh DTTS tự tin hơn khi tiếp xúc và sử dụng máy vi tính, đặcbiệt cách sử dụng chuột, bàn phím thành thục để các em hoàn thành các bài thực hànhtrong sách giáo khoa một cách nhanh chóng; chính xác trong các tiết thực hành
- Giúp các em học sinh DTTS tích cực, chủ động nắm rõ các kiến thức cơ bản vàquan trọng trong sách giáo khoa để giải quyết hầu hết các bài tập trong chương trình vàbài tập mở rộng
- Tạo môi trường học tập thân thiện, gần gũi, giúp các em học sinh DTTS cảmthấy thoải mái trong việc học tập, giao tiếp và phát huy hết khả năng của mình
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Học sinh DTTS khối lớp 6, 7, 8, 9 của trường THCS Nguyễn Trường Tộ, thị xãBuôn Hồ, tỉnh Đăklăk
Trang 3- Các giải pháp nhằm giúp các em học sinh dân tộc thiểu số học tốt môn tin họcTHCS
4 GIỚI HẠN PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đề tài nghiên cứu với nhiều đối tượng học sinh khác nhau; tuy nhiên chủ yếu đisâu vào các em học sinh DTTS của khối lớp 6, 7, 8, 9 với kiến thức trong sách giáo khoatin học THCS và một số bài tập thực hành
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phương pháp nêu vấn đề và giải quyết vấn đề kết hợp thực tiễn giáo dục ở trườngTHCS Nguyễn Trường Tộ
- Phương pháp phân tích tổng hợp các kiến thức, nội dung trọng tâm của chươngtrình dạy học Tin học THCS
- Phương pháp đánh giá, nhận xét bằng cách khảo sát chất lượng học tập của họcsinh DTTS, sự tiến bộ qua từng tiết dạy bằng nhiều hình thức (ví dụ như vở ghi, vở bàitập trong đó có bài tập sách yêu cầu và bài tập giáo viên ra thêm,…) Đặc biệt là kỹ năng
sử dụng máy tính và sự yêu thích của các em sau mỗi tiết thực hành
- Phân tích, so sánh chất lượng, hiệu quả đào tạo trước khi chưa thực hiện giảipháp và sau khi áp dụng những giải pháp
- Việc hiểu rõ những vốn từ ngữ của giáo viên, biết rõ ý nghĩa của một số thuậtngữ tin học bằng tiếng anh và nắm rõ chức năng của các công cụ trong các phần mềmđược học sẽ giúp các em học sinh DTTS sử dụng máy tính nhanh chóng và hiệu quả
- Kiểm tra, thi cử, đánh giá bằng lý thuyết và thực hành, v.v cũng đều dựa chủyếu vào khả năng ghi nhớ của học sinh
- Giáo viên giảng dạy cần bám sát vào chuẩn kiến thức, kỹ năng của chương trìnhsách giáo khoa tin học THCS để xác định mục tiêu của bài học; đảm bảo không quá tải;mức độ khai thác sâu kiến thức, phải phù hợp với khả năng tiếp thu kiến thức của các emhọc sinh DTTS
- Dạy học thể hiện mối quan hệ tích cực giữa giáo viên với học sinh; giữa học sinhvới học sinh; động viên khuyến khích kịp thời tiến bộ của học sinh trong quá trình họcgiúp các em học sinh; đặc biệt là học sinh DTTS phát huy tính chủ động, tích cực, tự giáctạo niềm vui, phấn khởi, nhu cầu hành động và thái độ tự tin trong học tập cũng nhưtrong giao tiếp với giáo viên
2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU:
Trang 4a) Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
Được sự quan tâm và ủng hộ của các cấp Ủy Đảng – UBND – các ban ngành,phòng GD&ĐT, phụ huynh toàn trường đã hỗ trợ cả về vật chất lẫn tinh thần, tạo điềukiện mua sắm máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy và học môn Tin học vì thế từnhững năm học 2005 – 2006 trường THCS Nguyễn Trường Tộ đã đưa bộ môn tin họcvào giảng dạy giúp các em học sinh có thể làm quen với tin học, tiếp xúc với máy vi tính
từ những năm lớp 6; với đội ngũ giáo viên đầy nhiệt huyết, yêu nghề, mến trẻ; được đàotạo trên chuẩn chuyên ngành về tin học để đáp ứng yêu cầu dạy và học môn tin học bậcTHCS theo phân phối chương trình, và mục tiêu đề ra của Bộ giáo dục và đào tạo
Mặc dù đa phần các em học sinh DTTS có hoàn cảnh kinh tế khó khăn; tuy nhiênđược sự quan tâm, động viên của các bậc phụ huynh học sinh, cũng như BGH nhà trường
vì thế các em học sinh có thái độ học tập rất nghiêm túc Một số hộ gia đình đã trang bịmáy vi tính cho con em học tập nên cũng có những thuận lợi nhất định đối với môn học
Số tiết học bắt buộc của chương trình môn tin học THCS, trong đó số tiết học lýthuyết chiếm tỉ lệ cao Cụ thể được thể hiện ở khung phân phối chương trình (theo PPCTnăm học 2017- 2018):
LỚP 6
Chương I Làm quen với tin học và máy tính điện tử 10 (8,2,0)
Ghi chú: Con số 10 (8,2,0) nghĩa là tổng số 10 tiết, trong đó gồm 8 tiết lí thuyết, 2
tiết thực hành, 0 tiết bài tập
Ghi chú: Con số 48 (18,30,0) nghĩa là tổng số 48 tiết, trong đó gồm 18 tiết lí
thuyết, 30 tiết thực hành, 0 tiết bài tập
LỚP 8
Trang 5Nội dung Thời Lượng
Ghi chú: Con số 50 (20,16,14) nghĩa là tổng số 50 tiết, trong đó gồm 20 tiết lí
thuyết, 16 tiết thực hành, 14 tiết bài tập
LỚP 9
Chương I Mạng máy tính và Internet 14 (8,6,0)
Chương II Một số vấn đề xã hội của tin học 6 (4, 2,0)
Chương III Phần mềm trình chiếu 26 (10,16,0)
Ghi chú: Con số 14 (8,6,0) nghĩa là tổng số 14 tiết, trong đó gồm 8 tiết lí thuyết, 6
tiết thực hành, 0 tiết bài tập
Tin học là một môn học mang tính trực quan và kỹ năng thực hành ở hầu hết cáckhối học 6, 7, 8, 9 Qua khung phân phối chương trình ở trên ta có thể nhận thấy, mụctiêu về kiến thức mà học sinh cần phải đạt được là rất nhiều; đặc biệt đối với khối 7 (học
về Chương trình bảng tính Excel), khối 8 (học về Ngôn ngữ lập trình Pascal) đòi hỏi họcsinh phải có tính tư duy và giải thuật để giải quyết bài toán (hay nói cách khác thì đòi hỏigiáo viên cần phải nắm rõ một số phương pháp giải bài toán trong môn toán học) thì mới
có thể truyền đạt đầy đủ, rõ ràng và hiệu quả cho học sinh, tránh sự mập mờ sẽ làm chohọc sinh không hiểu hoặc hiểu một cách mơ hồ sẽ dẫn đến lối mòn kiến thức cho họcsinh Trong khi đó đa số học sinh là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số còn chưa nói vàviết thành thạo tiếng phổ thông, vì thế việc hiểu khái niệm về tập tin, thư mục (khối 6);khái niệm chương trình bảng tính (khối 7); khái niệm: “thuật toán” (khối 8); khái niệm
“mạng máy tinh, mạng Internet”, … (khối 9) còn chậm so với các bạn khác, và gặp nhiềukhó khăn để giải quyết vấn đề vì khả năng tư duy của các em còn hạn chế
Ngoài ra, đa phần các em học sinh DTTS học không tốt môn tiếng anh; trong khi
đó hầu hết các phần mềm ứng dụng, các công cụ và thao tác trên máy tính đều đượchướng dẫn bằng tiếng anh, do đó việc ghi nhớ chức năng, ý nghĩa của các nút lệnh trêncác phần mềm là rất khó
Hoàn cảnh gia đình của các em còn rất khó khăn, vất vả đo đó không thể trang bịmáy tính ở nhà để các em thực hành, rèn luyện; đây chính là nguyên nhân chủ yếu làmcác em không sử dụng thành thạo máy vi tính
Mặt trái của thời đại công nghệ thông tin đã tác động phần nào đến các em làmcho các em học sinh dễ sa vào một số tệ nạn ảnh hưởng đến quá trình học tập như: đam
mê game, mạng xã hội facebook, zing me, …
Trang 6Một phần nữa các em chưa thực sự ham thích bộ môn, do hạn chế về lý thuyết vàchưa nhận thức sâu sắc ý nghĩa của bộ môn này.
Qua quá trình giảng dạy bộ môn tin học từ những năm 2006 - 2007 tôi nhận thấyrằng: đa số các em học sinh đồng bào dân tộc thiểu số có điểm kiểm tra thường xuyên,kiểm tra định kỳ thấp hơn so với các bạn học sinh khác vì các lý do:
Học sinh DTTS thường chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trong việc giao tiếp với giáoviên, bạn bè khác trong lớp dẫn đến các em ngại trao đổi bài học với các bạn, giáo viên
dù có những nội dung các em chưa hiểu hay thao tác không được, các em không giám ýkiến
Tư duy thông qua trực quan - hình ảnh tốt, tư duy trừu tượng - logic còn hạn chế;trong khi đó sách giáo khoa có những nội dung khá xa lạ với học sinh, chưa phù hợp vớiđời sống, văn hóa của các em
Tư duy về toán học ở các em học sinh DTTS còn thụ động, chính vì thế các emtiếp thu và xây dựng bài còn chưa nhiều, dẫn đến các em không thể ghi nhớ và hiểu sâukiến thức, càng lâu dài dẫn đến các em bị hỏng kiến thức và tụt phía sau so với các bạnkhác
Hoàn cảnh kinh tế của gia đình các em không có đủ điều kiện để mua sách, tàiliệu, và máy tính để có thể tìm tòi, học hỏi mà chỉ được tiếp xúc với máy vi tính ở trường
là chủ yếu, do đó sự tìm tòi và khám phá máy vi tính với các em còn hạn chế, nên việchọc tập của học sinh vẫn còn mang tính thụ động, sử dụng máy tính còn chậm chạp
b) Phân tích đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Trên thực tế khi giảng dạy bộ môn tin học, giáo viên cần đánh giá được học sinh
cả hai mặt là lý thuyết và thực hành; trong khi đó đối với các em học sinh DTTS hoàntoàn thiếu điều kiện để học tập và rèn luyện; do đó bản thân tôi và một số giáo viên bộmôn tin học trăn trở rất nhiều điều:
- Làm thế nào để các em học sinh DTTS không bị nhàm chán trong các tiết học lýthuyết?
- Làm sao để các em có thể ghi nhớ được kiến thức ngay trên lớp? Yêu thích bộmôn tin học?
- Phòng máy vi tính dạy thực hành như thế nào? Số lượng máy tính hiện tại hoạtđộng được bao nhiêu?
- Phải tổ chức, sắp xếp chổ ngồi cho các em học sinh DTTS, quản lý lớp làm sao
để tiết thực hành thực sự nghiêm túc mang lại hiệu quả và hứng thú học tập của các em(hiệu quả về chất lượng giảng dạy, ý thức học tập, ý thức bảo quản, sử dụng thiết bị máytính, tài sản chung của nhà trường, …)
- Tình trạng nhiều lớp thực hành trùng tiết với nhau ta phải xử lý như thế nào khi
mà cơ sở vật chất, phòng máy vi tính của nhà trường còn thiếu thốn?
- Trong tiết học thực hành trường hợp máy tính bị hư hỏng đột xuất thì giáo viênphải xử lý như thế nào để đảm bảo cho các em học tập đúng tiến độ chương trình?
Trên đây là những vấn đề mà đối với một giáo viên dạy bộ môn tin học phải trăntrở rất nhiều
Trang 73 NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA GIẢI PHÁP:
a) Mục tiêu của giải pháp:
Có được những phương pháp dạy học mới, nhẹ nhàng, phù hợp với đối tượng họcsinh dân tộc thiểu số, những lượng kiến thức cần thiết phù hợp với học sinh DTTS, đềxuất về cơ sở vật chất và sự vào cuộc của toàn xã hội trong công tác xã hội hóa giáo dụcnhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, giảm thiểu tỷ lệ học sinh DTTS lưu ban,
bỏ học
b) Nội dung và cách thực hiện giải pháp:
b.1/ Duy trì sĩ số học sinh
Học sinh DTTS rất hay nghỉ học vì các nguyên nhân sau:
1/ Vì hoàn cảnh gia đình: một số em học sinh DTTS có hoàn cảnh gia đình khókhăn vì vậy các em thường xuyên phải nghĩ học để đi rừng; một số em gia đình bố mẹthường xuyên đi làm rẩy ở xa vào mùa gặt hay thu hoạch các em phải nghĩ học để phụgiúp bố mẹ; cũng có những em mất bố hoặc mẹ nên không được chăm sóc chu đáo
2/ Một số em học sinh DTTS nghiện Game, Net vì thế thường xuyên bỏ học, trốntiết để đi chơi game dần trở nên lười học
3/ Vì là đồng bào dân tộc thiểu số nên vẫn còn nhiều gia đình bố mẹ thiếu hiểubiết về pháp luật, không quan tâm đến việc học của các em dẫn đến các em tự ý thích họcthì học, không thích học thì nghĩ; nhiều trường hợp bố mẹ các em còn cho các em nghĩhọc sớm để lập gia đình,…
Chính vì các em vắng học thường xuyên nên tạo thành một lỗ hổng về kiến thức,khi trên lớp không theo được các bạn trở nên chán nản việc học
Do đó việc duy trì sĩ số học sinh, đặc biệt là học sinh DTTS là rất cần thiết để các
em có thể học tốt hơn khi mà vốn các em đã chậm hơn các bạn khác trong lớp Để làmđược điều đó đòi hỏi GVCN phải nhiệt tình thường xuyên trao đổi, đến thăm hỏi gia đìnhphụ huynh học sinh, động viên các em Để giải quyết vấn đề này, Ban giám hiệu nhàtrường đã đưa vào quy chế chuyên môn thực hiện kế hoạch: giáo viên chủ nhiệm thămhỏi gia đình phụ huynh học sinh có hoàn cảnh khó khăn đặc biệt là học sinh DTTS Đồngthời nhà trường và liên đội cũng tổ chức quyên góp gây quỹ áo trắng tặng bạn từ các emhọc sinh trong trường dành cho các em DTTS trong trường và các bạn có hoàn cảnh khókhăn
b.2/ Tạo môi trường giao tiếp thân thiện
Đa phần các em học sinh DTTS có tính nhút nhát, ngại tiếp xúc với bạn bè là các bạn họcsinh dân tộc Kinh (nhất là các em học sinh khối 6 khi mới vào trường), do đó khi trên lớp
có những kiến thức bài học các em học sinh DTTS chưa hiểu nhưng lại ngại hỏi bạn; đặc biệt khi giáo viên tổ chức thảo luận nhóm thì các em cũng ngại trao đổi; hay những tiết thực hành trên máy tính vì số lượng máy tính hạn chế nên giáo viên thường chia 2 hoặc 3 bạn sử dụng chung một máy, lúc này thường các em học sinh DTTS thường ngại trực tiếp
sử dụng máy mà chỉ ngồi các bạn cùng nhóm thực hành giáo viên
Để giải quyết vấn đề trên, nhà trường thường tổ chức các trò chơi dân gian; nhữngtiết học sôi động, những cuộc thi văn nghệ, thể thao, trong đó luôn ưu tiên chọn các emhọc sinh DTTS tham gia, làm cho học sinh hứng thú đến trường Mặc khác, ở lớp,
Trang 8GVCN sắp xếp vị trí chổ ngồi các em hợp lý, phân công các em học sinh dân tộc kinhngồi cạnh các bạn học sinh DTTS để tạo sự hòa đồng giúp các bạn vượt qua rào cản tâm
lý, tự tin hơn trong giao tiếp với các bạn trong lớp, đồng thời cũng để giúp đỡ trao đổikiến thức với các bạn ấy
Đối với giáo viên tin học, trong quá trình giảng dạy kiến thức mới, hay kiểm trabài cũ nên tổ chức thông qua các trò chơi như “ô chữ bí mật”, “Ghép ảnh các công cụ vớitên phù hợp”, “Xem video về thao tác thực hành”, “nhìn hình đoán chữ”, để tiết họcphong phú và không nhàm chán, ngoài ra tạo sự trực quan hơn cho các em quan sát, mởrộng kiến thức mới
Việc học sinh đi học thường xuyên và mạnh dạn hơn trong giáo tiếp giúp cho các
em tiếp thu kiến thức một cách liên tục, không bị gián đoạn chương trình, yêu thích đếntrường sẽ làm giảm tỉ lệ học sinh bỏ học và chất lượng giáo dục cũng sẽ được nâng lên
b.3/ Tạo điều kiện về cơ sở vật chất
Hiện nay, trường THCS Nguyễn Trường Tộ đa phần số lượng học sinh/lớp khoảng
33 em/lớp và được trang bị hai phòng máy vi tính với tổng cộng 32 máy, mỗi phòng máyphục vụ cho 1 lớp học thực hành, mỗi tiết học thực hành trung bình 2 em/ máy; khi phâncông nhóm thực hành, giáo viên bộ môn tin chia nhóm gồm 1 bạn dân tộc kinh, và 1 bạnDTTS/ máy để trao đổi nội dung cần giải quyết của bài thực hành; trong đó ưu tiên chocác em học sinh DTTS thời lượng sử dụng máy nhiều hơn trong tiết học đó
Sử dụng máy chiếu để hướng dẫn học sinh quan sát một cách trực quan hơn trongcác tiết học
b.4/ Đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với điều kiện
Các em học sinh DTTS của trường THCS Nguyễn Trường Tộ được chia đều ở hầuhết các khối; do vậy, trong một lớp học sẽ có sự chênh lệch về kiến thức và khả năng tiếpthu giữa các em học sinh DTTS và học sinh dân tộc Kinh, do đó đòi hỏi giáo viên bộ mônphai có phương pháp dạy học phù hợp Việc áp dụng phương pháp dạy học mới lấy họcsinh làm trung tâm đối với học sinh dân tộc thiểu gặp rất nhiều khó khăn và thiếu hiệuquả nếu không thực hiện một cách khoa học và phù hợp với đối tượng học sinh Nhiềugiáo viên không dám sử dụng nhiều các hoạt động trong giảng dạy vì sợ “cháy giáo án”hoặc các em học sinh DTTS sẽ tiếp thu không kịp kiến thức Vì vậy, tiết học trở nên nặng
nề, căng thẳng, ít hiệu quả Do đó, giáo viên cần thực hiện các biện pháp giảng dạy nhẹnhàng, sôi động gây hứng thú cho học sinh giúp các em dễ dàng tiếp thu kiến thức hơn.Đối với học sinh dân tộc thiểu số, việc sử dụng những phương pháp như thảo luận nhóm,vấn đáp, sử dụng giáo án điện tử, đồ dùng dạy học… giúp các em có điều kiện làm quenvới các hoạt động tập thể, tiếp xúc và sử dụng tiếng phổ thông nhiều tạo hứng thú để cáctiếp thu bài học tốt hơn
Để tạo nền tảng và thói quen cho các em học sinh DTTS trong việc học và giao tiếp; ngay
từ khi các em mới vào trường cần tạo nề nếp và phương pháp học chủ động cho các em
Với môn tin học, ngoài ngôn ngữ phổ thông, đòi hỏi các em phải hiểu ý nghĩa củamột số từ tiếng anh, để sử dụng máy tính và phần mềm ứng dụng
Trang 9Với chương trình tin học 6, ngay từ đầu, giáo viên thường xuyên yêu cầu các emhọc sinh DTTS đọc nội dung trong sách giáo khoa giúp các em sử dụng tiếng phổ thôngnhiều hơn; và tiếp xúc với các từ tiếng anh (buộc các em phải học thuộc lòng như học từvựng tiếng anh) và đọc được những từ đó.
Chẳng hạn, ở học kỳ I môn tin học khối lớp 6, khi dạy về Windows, giáo viên yêucầu các em học và nhớ các từ vựng cơ bản mà thường xuyên ta sử dụng, như:
My Computer Máy tính của tôi Bao gồm các ổ đĩa (C, D, E, …) lưu trữ dữ liệu
chính của máy tính
My
Documents Tài liệu của tôi
Chứa các tài liệu (văn bản, hình ảnh, âm thanh,
…) được tạo ra trên máy tính
Desktop
Màn hình làm việc chính window
Liệt kê danh sách các thư mục, my computer,
my document, và các phần mềm được cài đặttrên hệ thống window
Folder Thư mục Nơi dùng để lưu trữ các tài liệu của em (có thể
phân theo loại để dể tìm kiếm, …)File Tệp tin Là một dạng tài liệu trên máy (có thể là tệp
hình ảnh, tệp văn bản, tệp âm thanh, …)Copy Sao chép Thao tác tạo ra một tệp tin hay thư mục mới
chứa nội dung giống với tệp hay thư mục gócCut
Cắt, di chuyển
Thao tác chuyển đổi vị trí của tệp tin hay thưmục từ vị trí này sang vị trí khác
Paste Dán Hiển thị tệp tin hay thư mục đã được lưu trong
clipboard khi thực hiện thao tác copy hoặc cut
Delete Xóa Thao tác xóa bỏ một tệp tài liệu hay thư mục
nào đó khi ta không dùng đếnRename Đổi tên Thao tác đổi tên tệp tin hay thư mục để dể nhớ,
dể tìm kiếm và khi các tài liệu trùng tên nhau Cycle bin Thùng rác Nơi lưu trữ các tài liệu đã bị xóa bằng thao tác
DeleteSau đó giáo viên có thể kiểm tra miệng các từ vựng đó trên lớp bằng cách yêu cầucác em viết lên bảng, đặc biệt với học sinh DTTS
Sang học kỳ II, Với chương trình Soạn thảo văn bản, giáo viên yêu cầu các em họcthuộc từ vựng (cũng có thể liên hệ với những từ đã học trong môn tiếng anh), như:
Trang 10Đối với tiết học thực hành, để đạt hiệu quả tối đa và sự nghiêm túc trong giờ học,trước hết giáo viên cần giao nội dung cần thực hành cho các em học sinh ở tiết học lýluyết trước đó; ngoài ra phòng máy vi tính cần phải được cài đặt phần mềm quản lý như:
Netop School, iTALC, hay bộ phần mềm Labclient, labserver, … qua đó giáo viên có thể
quan sát được nội dung thực hành của các em để biết được tiến độ thực hành, thao táctrên máy tính của các em, đồng thời tránh trường hợp các em mở các trang khác hay chơigame trong giờ thực hành
Ở tiết thực hành cần ưu tiên cho các em học sinh DTTS thực hành nhiều hơn, thườngxuyên quan sát, kiểm tra, giúp đỡ các em, khi các em tiếp xúc với giáo viên nhiều hơn sẽtrau đồi được vốn từ, cũng như tự tin hơn khi phát biểu xây dựng bài, hay hỏi về một vấn