Tuần 3 – Tiết 11 Ngày soạn: Văn bản Tuyên bố thế giới về sự sống còn , A.Mục tiêu : Qua tiết học, HS có thể : - Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay v
Trang 1Tuần 3 – Tiết 11 Ngày soạn:
Văn bản
Tuyên bố thế giới về sự sống còn ,
A.Mục tiêu : Qua tiết học, HS có thể :
- Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay và
tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích VB nhật dụng- nghị luận
- Giáo dục học sinh ý thức đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối với vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em Từ đó có ý thức học tập, rèn luyện cho tốt
B Chuẩn bị :
- GV:Sgv, sgk, giáo án , tài liệu
- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi
C Tiến trình dạy - học
- ổn định tổ chức :
- KTBC : ? Em hãy cho biết suy nghĩ của mình về cuộc chạy đua chiến tranh
hạt nhân?
- Bài mới:
? Cho biết vị trí và xuất xứ của
đoạn trích trên?
G/v giới thiệu cách đọc
G/v đọc mẫu Học sinh đọc, G/v
nhận xét
? Giải thích từ khó, chú thích sgk
? Văn bản này gồm 17 mục đợc
chia thành mấy phần? Nội dung
của từng phần?
? Phân tích tính hợp lí, chặt chẽ
của bố cục văn bản ?
- HS theo dõi mục 1, 2 phần mở
đầu
I Giới thiệu chung
- Là phần đầu của Tuyên bố thế giới về
sự sống Tại hội nghị cấp cao thế giới
họp tại chủ sở LHQở Niu óc ngày 30- 9
– 1990 in trong cuốn Văn học và các
văn kiện quốc tế về quyền trẻ em xuất
bản năm 1997
II Đọc - Hiểu văn bản.
1 Đọc- chú thích.
- Đọc mạch lạc, rõ ràng, khúc triết từng mục
2 Bố cục.
- P1 Mở đầu:Lí do của bản tuyên bố (1,2)
- P2 Sự thách thức: Thực tế cuộc sống và những hiểm hoạ của trẻ em trên toàn thế giới (3-> 7)
- P3 Cơ hội : Những điều kiện thuận lợi
để bảo vệ quyền trẻ em( 8-> 9)
- P4 Nhiệm vụ của cộng đồng quốc tế về việc bảo vệ quyền trẻ em (10-> 17)
=>Rõ ràng, mạch lạc, liên kết giữa các phần chặt chẽ
Trang 2? Trong phần mở đầu, bản tuyên
bố cho ta thấy trẻ em có những
đặc điểm gì nổi bật?
? Trẻ em trên thế giới có quyền
sống ntn?
? Theo em đó là những quyền
ntn?
? Em có suy nghĩ gì về cách nhìn
của cộng đồng thế giới đối với trẻ
em
? Hãy nêu cảm nghĩ về lời tuyên
bố của cộng đồng quốc tế: “ Hãy
đảm bảo cho tất cả trẻ em một
t-ơng lai tốt đẹp hơn”.
? Em có nhận xét gì về cách lập
luận trong đoạn trích này?
3 Phân tích.
* Đặc điểm tâm, sinh lý của trẻ em:
- Trong trắng, ham hiểu biết, ham hoạt
động, đầy ớc vọng…
- Dễ bị tổn thơng và còn phụ thuộc
* Quyền sống của trẻ em:
- Phải đợc sống trong vui tơi, thanh bình,
đợc chơi, đợc học và phát triển
->Đây là những quyền cơ bản nhất, tối thiểu nhất cần đợc bảo vệ
- Cách nhìn đầy tin yêu và trách nhiệm
đối với trẻ em, với tơng lai của thế giới
Đó chính là sự quan tâm đặc biệt
+ Hs thảo luận, phát biểu + Gv chốt:
- Quyền sống của trẻ em là vấn đề quan trọng và cấp thiết trong thế giới hiện
đại.Trẻ em thế giới có quyền kỳ vọng về những lời tuyên bố này
- Cách nêu vấn đề gọn, rõ, có tính chất khẳng định
D Củng cố - Hớng dẫn
? Tại sao cộng đồng quốc tế phải ra tuyên bố về sự sống còn, quyền
đ-ợc bảo
vệ và phát triển của trẻ em?
- Học bài, chuẩn bị tiếp các phần còn lại
- Soạn tiếp bài; làm bài tập 2,3 sách bài tập
Tuần 3 - Tiết 12 Ngày soạn:
Văn bản
Tuyên bố thế giới về sự sống còn,
quyền đợc bảo vệvà phát triển của trẻ em
A Mục tiêu Giúp học sinh :
- Thấy đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên toàn thế giới hiện
nay, tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
- Rèn kĩ năng đọc, tìm hiểu và phân tích văn bản nhật dụng- nghị luận chính trị
xã hội
- Giáo dục học sinh ý thức đợc sự quan tâm sâu sắc của cộng đồng quốc tế đối
với vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em Từ đó có ý thức học tập, rèn luyện cho tốt
B Chuẩn bị :
- GV:Sgv, sgk, giáo án , tài liệu
Trang 3- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi
C Tiến trình dạy - học
- ổn định tổ chức :
- KTBC : ? Tại sao cộng đồng quốc tế phải ra tuyên bố về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em?
- Bài mới:
- HS theo dõi các mục 3-> 7
phần : Thách thức
? Trong bản tuyên bố đã nêu lên
thực tế sống của trẻ em trên thế
giới ra sao?
? Đó là những bấ hạnh nào?
? Theo em, nỗi bất hạnh nào lớn
nhất đối với trẻ em?
? Em có nhận xét gì về những lí
lẽ và dẫn chứng mà tác giả đa
ra?
? Qua đó giúp em cảm nhận gì
về thực tế của trẻ em?
? Những nỗi bất hạnh đó có thể
giải thoát bằng cách nào?
? Để loại bỏ đợc những bất hạnh
đó thì thách thức đối với các nhà
lãnh đạo chính trị là gì?
? Tổ chức Liên hợp quốc đã có
thái độ nh thế nào trớc nỗi bất
hạnh của các em?
? Khi học xong phần này em đã
nhận thức đợc điều gì?
- HS theo dõi mục 8, 9
? Em hãy tóm tắt các điều kiện
thuận lợi cơ bản để cộng đồng
quốc tế hiện nay có thể đẩy
mạnh việc chăm sóc, bảo vệ trẻ
em?
? Em có nhận xét gì về những
cơ hội mà bản tuyên bố đã nêu?
3 Phân tích ( tiếp)
b Sự thách thức ( những khó khăn)
* Thực tế: trẻ em trên toàn thế giới đang phải chịu bao nhiêu nỗi bất hạnh:
- Nạn nhân của chiến tranh ,bạo lực, phân biệt chủng tộc, thôn tính
- Nạn nhân của đói nghèo, dịch bệnh, mù chữ
- Nạn nhân của suy sinh dỡng, bệnh tật… + Hs thảo luận, phát biểu
+ Gv chốt: - Chiến tranh, bạo lực, phân biệt
chủng tộc -> Lí lẽ và dẫn chứng khá ngắn gọn nhng
cụ thể chi tiết và khá đầy đủ
=> Cuộc sống khổ cực về nhiều mặ, có nguy cơ bị rơi vào các hiểm hoạ: nạn buôn bán trẻ em, mắc HIV, phạm tội…
+ Hs thảo luận, phát biểu
+ Gv chốt: loại bỏ chiến tranh bạo lực, xoá
bỏ đói nghèo, bệnh tật, mù chữ…
* Thách thức:
- Đối mặt với thực tế khó khăn trớc mắt
- Phải quyết tâm để vợt qua
- Nhận thức rõ thực trạng đau khổ của trẻ
em trong cuộc sống
- Quyết tâm giúp các em vợt qua những nỗi bất hạnh
* HS tự bộc lộ
- Liên hệ thực tế ở VN và các nớc trên thế giới về thực trạng trẻ em: nạn buôn bán trẻ em,mắc HIV, sớm phạm tội, trẻ em ở các nớc Nam á sau trận động đất , sóng thần…
c Những cơ hội
+ Điều kiện thuận lợi:
- Các nớc có đủ phơng tiện và kiến thức để bảo vệ sinh mệnh của các em
- Công ớc quốc tế về quyền của trẻ em
- Xu hớng hợp tác và đoàn kết quốc tế
đang phát triển
-> Đây là những cơ hội thuận lợi hơn bao giờ hết kể từ trớc đến nay Là điều kiện thuận lợi để bảo vệ trẻ em và giúp trẻ em
Trang 4? ở VN có những cơ họi nào?
Quyền trẻ em có đợc coi trọng
không?
? Vậy trẻ em VN nói riêng,
quốc tế nói chung đợc hởng
những quyền lợi gì?
? Đứng trớc những cơ hội và thử
thách trên, nhân loại đã nhận
thức đợc những nhiệm vụ quan
trọng vì sự sống còn và phát
triển của trẻ em
? ở phần nhiệm vụ gồm có mấy
nội dung?
? Hãy tóm tắt nội dung chính
của phần nhiệm vụ cụ thể?
? Theo em nhiệm vụ nào là quan
trọng nhất? Vì sao?
? Em có nhận xét gì về những
nhiệm vụ đợc nêu ra?
? Biện pháp đợc nêu ra trong
tuyên bố này là gì? Có ý nghĩa
ntn?
? Qua 4 phầncủa văn bản, em có
nhận xét gì về ngôn ngữ, lí lẽ,
cách lập luận, bố cục của văn
bản?
? Tính mạch lạc của văn bản
này thể hiện ở những yếu tố
phát triển toàn diện
* Thảo luận nhóm:
- Nớc ta có đủ phơng tiện và kiến thức( thông tin, y tế, trờng học…)
- Trẻ em nớc ta đợc chăm sóc và tôn trọng( Các lớp học mầm non, phổ cập tiểu học, bệnh viện nhi, nhà văn hoá thiếu nhi, các chiến dịch tiêm phòng, trại hè…)
- Chính trị ổn định, kinh tế tăng trởng đều, hợp tác quốc tế ngày càng mở rộng… -> Trẻ em đợc hởng những quyền: nhu cầu
ăn mặc, học tập, vui chơi, đợc bảo vệ, đợc tôn trọng và đợc phát triển toàn diện…
d Nhiệm vụ.
- Hai nội dung:
+ Nhiệm vụ cụ thể
+ Biện pháp thực hiện
* Nhịêm vụ cụ thể:
- Tăng cờng sức khoẻ và chế độ dinh d-ỡng
- Quan tâm nhiều hơn đến trẻ em tàn tật
và có hoàn cảnh sống đặc biệt
- Bình đẳng giữa gái và trai…
- Phổ cập hết bậc THCS
- Bảo đảm an toàn cho các bà mẹ khi mang thai và sinh đẻ
- Với trẻ sống tha hơng cần tạo cơ hội… trông nom các em
+ HS tự bộc lộ:
-> Vừa cụ thể vừa toàn diện và vừa mang tính cấp thiết đáp ứng đợc yêu cầu của thực tế hiện nay
* Biện pháp cụ thể:
- Đảm bảo tăng trởng và phát triển kinh tế
đều đặn
- Sự nỗ lực của các quốc gia, sự phối hợp quốc tế
-> Góp phần thực hiện các nhiệm vụ, sát thực bảo vệ đợc quyền của trẻ em
- NT: Lời văn rõ ràng, dứt khoát, đanh thép Lập luận, lí lẽ rất khoa học, chặt chẽ
và tự nhiên Bố cục hài hoà, mối liên kết giữa các phần trong văn bản rất lô gíc và khoa học
III Tổng kết.
1 Nghệ thuật.
- Trình bày ngắn gọn các luận điểm theo một hệ thống
- Lý lẽ đơn giản kết hợp với chứng cứ xác thực làm cho lời tuyên bố gần gũi, dễ hiểu
Trang 5? Qua bản tuyên bố, em nhận
thức đợc điều gì về tầm quan
trọng của vấn đề bảo vệ, chăm
sóc trẻ em, về sự quan tâm của
cộng đồng quốc tế đối với vấn
đề này?
+ Giáo viên gọi HS đọc ghi nhớ
? Nhiệm vụ đợc đặt ra trong bản
tuyên bố ntn?
với đại chúng
2 Nội dung.
- HS dựa vào nội dung mục ghi nhớ để trả lời
- Trẻ em là tơng lai của mỗi quốc gia, của nhân loại
- Bảo vệ, chăm sóc trẻ em là nhiệm vụ
IV Luyện tập.
Bài tập
A Cụ thể và toàn diện
B Cha đầy đủ
C.Không có tính khả thi
D.Không phù hợp với thực tế
D Củng cố- Hớng dẫn.
? Tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em, sự quan tâm của cộng đồng quốc tế hiện nay?- Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của từng nớc, của cả cộng đồng quốc tế vì nó liên quan đến tơng lai của đất nớc, nhân loại , trẻ em hôm nay thế giới ngày mai…
+ Qua vấn đề này còn thể hiện trình độ văn minh của một đất nớc, 1 xh,1 thể chế chính trị cao hay thấp, tiến bộ hay lạc hậu, nhân đạo hay vô nhân đạo…
- Học bài, nắm chắc nội dung
- Soạn bài : Chuyện ngời con gái Nam Xơng.
Tuần 3 - Tiết 13 Ngày soạn:
Tiếng Việt
Các phơng châm hội thoại
A Mục tiêu.
- Giúp học sinh : Nắm đợc mối quan hệ chặt chẽ giữa phơng châm hội thoại và tình huống giao tiếp.Hiểu đợc phơng châm hội thoại không phải là những quy định bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp Vì nhiều lí do khác nhau, các phơng châm hội thoại có khi không đợc tuân thủ
- Rèn kĩ năng vận dụng có hiệu quả các phơng châm hội thoại vào thực tế giao tiếp xã hội
B Chuẩn bị :
- GV:Sgv, sgk, giáo án , tài liệu
- HS: Đọc văn bản và trả lời câu hỏi
C Tiến trình dạy - học
- ổn định tổ chức :
Trang 6- KTBC : ? Trong giao tiếp cần tuân thủ những phơng châm hội thoại nào?
? Su tầm 3 câu nói vi phạm phơng châm hội thoại?
- Bài mới:
- Học sinh đọc ngữ liệu sgk
? Nhân vật chàng rể có tuân thủ
đúng phơng châm lịch sự không?
Vì sao?
? Lấy ví dụ khác và so sánh?
? Vậy em rút ra bài học gì qua câu
chuyện này?
? Vậy PCHT với tình huống giao
tiếp có quan hệ với nhau ntn?
- Học sinh đọc lại những ví dụ đã
học về các phơng châm hội thoại
đã học
? Trong những tình huống nào
ph-ơng châm hội thoại không đợc
tuân thủ?
? Vậy em rút ra nhận xét gì trong
những trờng hợp trên?
- Hs đọc ví dụ
? Câu trả lời của Ba có đáp ứng
nhu cầu thông tin đúng nh An
mong muốn hay không?
? Câu trả lời của ba đã vi phạm
PCHT nào?
? Vì sao ba lại không tuân thủ
PCLS?
? Vì sao lại có sự vvi phạm đó?
? Khi bác sĩ khám cho một bệnh
nhân mắc bệnh nan y thì có nên
nói thật hay không? Vì sao?
? Khi nói nh vậy bác sĩ sẽ không
tuân thủ PCHT nào?
? Biết là vi phạm nhng vì sao bác
sĩ vẫn làm nh vậy?
I Quan hệ giữa phơng châm hội thoại với tình huống giao tiếp.
1 Ví dụ.
- Truyện cời: Chào hỏi
2 Nhận xét.
- Chàng rể trong trờng hợp này không tuân thủ phơng châm lịch sự Vì chàng
rể đã làm một việc là quấy rối và gây phiền hà cho ngời khác
- Hs thực hiện
-> Khi giao tiếp cần chú ý đến đặc điểm của tình huống giao tiếp Vì câu nói có thể thích hợp trong tình huống này nhng không thích hợp trong tình huống khác
3 Ghi nhớ.
- Hs đọc Sgk tr 36
II.Những trơng hợp không tuân thủ phơng châm hội thoại.
1 Ví dụ1.
- Tất cả các tình huống giao tiếp đã học
đều không tuân thủ phơng châm hội thoại.( trừ phơng châm lịch sự)
- Các tình huống giao tiếp trong thực tế vì nhiều lí do mà các PCHT nhiều khi không đợc thực hiện
2 Ví dụ 2
- Không đáp ứng đúng yêu cầu thông tin
nh mong muốn
- Vi phạm PCVL vì không cung cấp đủ lợng thông tin nh ta mong muốn
- Vì: không biết chính xác để tuân thủ PCVC nên đã trả lời một cách chung chung
-> Khi phải u tiên cho một PCHT khác buộc phải vi phạm
3 Ví dụ 3
- Không nên nói thật Vì có thể khiến bệnh nhân hoảng sợ, tuyệt vọng…
- Không tuân thủ PCVC
- Vì đây là một việc làm nhân đạo và cần thiết Việc làm đó không đáng chê trách mà đáng quí
- VD: Khi đánh giá về tuổi tác Khi nhận xét về học lực của bạn -> Nếu có một yêu cầu nào đó quan
Trang 7? Hãy tìm những tình huống nh
vậy?
? Em rút ra bài học gì trong tình
huống này?
? Khi nói Tiền bạc chỉ là tiền bạc
thì có phải ngời nói không tuân
thủ PCVL không?
? Vậy phải hiểu ý nghĩa của câu
này ntn?
? Tìm thêm những cách nói tơng
tự nh vậy?
? Tại sao có những cách nói nh
vậy?
? Qua các ví dụ trên em rút ra bài
học gì?
- Hs đọc yêu cầu bài 1
? Câu nói của ngời bố vi phạm
PCHT nào?
? Phân tích để làm rõ sự vi phạm
ấy?
? Thái độ của Chân , tay, Tai, Mắt,
Miệng đã vi phạm PCHT nào?
? Lí do có chính đáng không? Vì
sao?
trọng hơn thì PCHT có thể không đợc tuân thủ
4 Ví dụ 4.
- Xét về nghĩa tờng minh: Vi phạm PCVL, vì không cung cấp đủ thông tin
- Xét về nghĩa hàm ý: tuân thủ phơng châm về lợng
- Nghĩa là: Tiền bạc chỉ là phơng tiện để chao đổi, để duy trì cuộc sống chứ không phải là mục đích cuối cùng
- Răn dạy: đừng vì tiền bạc mà quên đi những thứ khác quan trọng hơn, thiêng liêng hơn
+ Ví dụ: Chiến tranh là chiến tranh
Nó vẫn là nó… -> Gây sự chú ý ấn tợng
* Ghi nhớ.
- Hs phát biểu, Gv chốt
IV Luyện tập
Bài tập 1
- Không tuân thủ phơng châm cách thức Vì: Đứa bé còn quá nhỏ cha có thể
nhận biết đợc đâu là Tuyển tập Nam
Cao -> cách nói không rõ ràng, không
thấy bóng
Bài tập 2
- Vi phạm PCLS
- Không có lí do chính đáng, không
thích hợp với tình huống giao tiếp, không đúng với nghi thức giao tiếp
- Vì lí do mà họ đa ra là rất vô lí
D Củng cố - Hớng dẫn.
? Trong những tình huống giao tiếp ntn thì các phơng châm hội thoại không đợc tuân thủ?
? Những trờng hợp không tuân thủ phơng châm hội thoại ?
- Học bài , nắm chắc các phơng châm hội thoại đã học
- Xem trớc: Xng hô trong hội thoại.
- Chuẩn bị: Viết bài làm văn số 1
Trang 8Tuần 3 - Tiết 14+15 Ngày soạn:
Tập làm văn
Viết bài tập làm văn số 1- văn thuyết minh
A Mục tiêu.
- Giúp học sinh viết đợc bài văn thuyết minh theo yêu cầu có sử dụng biện pháp nghệ thuật và miêu tả một cách hợp lí và có hiệu quả nhng vẫn
đảm bảo yêu cầu thuyết minh : khoa học , chính xác, mạch lạc
- Rèn kĩ năng thu thập thông tin, tài liệu, hệ thống, chọn lọc tài liệu,viết văn bản thuyết minh có sử dụng yếu tố miêu tả, gồm đủ ba phần:
MB, Thân bài Kết bài
B Chuẩn bị :
- GV:Sgv, sgk, giáo án , thống nhất đề
- HS: Ôn lại văn thuyết minh, giấy, bút
C Tiến trình dạy - học
- ổn định tổ chức :
- KTBC : Kiểm tra việc chuẩn bị của hs
- Bài mới:
I- Đề bài:
Cây lúa với đời sống ngời Việt Nam
II - Tìm hiểu đề:
1 Kiểu bài: thuyết minh
2 Đối tợng thuyết minh: cây lúa
3 Nội dung: Thuyết minh về các đặc điểm nổi bật của cây lúa trong
đời sống ngời Việt Nam Có sử dụng BPNT và yếu tố miêu tả
III Dàn bài
1 Mở bài:
IV Thang điểm:
D- Hớng dẫn:
1 Củng cố:
G/v thu bài , kiểm tra số bài
Nhận xét giờ viết bài
2 Hớng dẫn:
Xem lại văn thuyết minh
Làm lại bài văn vào vở bài tập
Chuẩn bị văn bản : Chuyện ngời con gái Nam Xơng