Cho toàn bộ Y phản ứng vừa đủ với 110 ml dung dịch NaOH 1M, thu được hỗn hợp Z gồm hai muối của hai axit cacboxylic no có mạch cacbon không phân nhánh và 6,88 gam hỗn hợp T gồm hai ancol
Trang 1TEAM HÓA NÂNG CAO
LỜI NÓI ĐẦU
Đây là sách hữu cơ cơ anh viết dành cho các em khóa sau anh, hy vọng với tài liệu này các
em sẽ cảm thấy có một chút điều bổ ích cũng như là thêm cho mình một số phương pháp làm bài tập, anh hy vọng sau tài liệu này các em sẽ có sự tăng trưởng vượt bậc trong cách suy nghĩ của mình khi đứng trước một bài toán hóa và cũng như qua tài liệu này các em cũng sẽ giống như anh thêm yêu thích môn Hóa hơn và bỏ đi sự lo sợ khi giải một bài Hóa hữu cơ nói riêng và các bài toán Hóa nói chung Chúc các em có một mùa thi THPT QG thành công rực rỡ và đạt mong ước của mình hãy học hết mình, hết sức có thể thì ta chắc chắn sẽ thu được quả ngọt
Trong đề thi THPT QG môn Hóa Học thì có xem 70% bài toán hóa hữu cơ khó chính là câu khó và rất khó chinh phục nhất trong bộ 3 hủy diệt “Peptit – Vô cơ khó – Hữu cơ khó” Vì khi đứng trước 1 câu hữu cơ khó nhiều em sẽ không biết được mình nên bắt đầu giải từ đâu và biện luận thế nào Nếu không xác định được ta phải giải từ khúc nào và áp dụng cách nào để làm thì xem như câu hữu cơ khó đã chết và gần như không có khả năng giải được
Trong sách “Tuyển tập 200 bài toàn hữu cơ hay và khó” sẽ giới thiệu đến các em nhiều
phương pháp tiếp cận bài toán vô cơ 9 – 10 khác nhau Ngoài các phương pháp như: “bảo toàn khối lượng”, “độ không no của hợp chất hữu cơ”, “bảo toàn nguyên tố”… Thì anh sẽ giới thiệu thêm phương pháp “quan hệ mol các chất”, “Oxi bảo toàn”, “quan hệ giữa ancol với các đại lượng” và đặc biệt là phương pháp “Quy đổi các chất” và “Ghép CH2 dựa trên mol” sẽ là phương pháp rất hay giúp các em chinh phục bài toán hóa hữu cơ khó một cách rất nhanh Thông qua đó sẽ giúp cho các em có nhiều cách để tiếp cận và giải bài toán hữu cơ khó hơn cũng như là gạt bỏ đi nổi lo về bài toán hóa hữu cơ khó, thay vào đó là sự tự tin tuyệt đối khi giải bài toán hữu cơ khó
“Phía trước chúng ta không phải là gian nan mà phía trước chúng ta là vinh quang đang chờ đón”
Khi nào mệt mỏi, thiếu động lực và chán nản hãy nhớ đến câu trên mà tiếp tục phấn đấu các em nhé !!!
Ngoài ra: do nguồn tài liệu rộng lớn nên trong quá trình biện soạn có một số bài không biết tên tác giả nên tôi không trích dẫn được mong các tác giả bỏ qua
Trong quá trình biên soạn còn nhiều sai sót mong các em, bạn, anh và Thầy (cô) bỏ qua và góp ý thêm
Trang 2TEAM HÓA NÂNG CAO
Câu 1: Cho 13,8 gam chất hữu cơ X (gồm C, H, O; tỉ khối hơi của X so với O2 < 5) vào dung dịch NaOH vừa đủ, đun nóng, sau đó chưng khô Phần hơi bay ra chỉ có nước, phần rắn khan Y còn lại có khối lượng 22,2 gam Đốt cháy toàn bộ Y trong oxi dư tới khi phản ứng hoàn toàn, thu được 15,9 gam Na2CO3 và hỗn hợp khí và hơi Z Cho Z hấp thụ hoàn toàn vào nước vôi trong thu được 25 gam kết tủa và dung dịch T có khối lượng tăng lên so với ban đầu là 3,7 gam Đun nóng T lại có 15 gam kết tủa nữa Cho X vào nước brom vừa đủ thu được sản phẩm hữu cơ
có 51,282% Br về khối lượng Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn, số công thức cấu tạo phù hợp của X là
A 5 B 3 C 2 D 4
Câu 2: Hỗn hợp E gồm X, Y là hai axit đồng đẳng kế tiếp, Z, T là hai este (đều hai chức, mạch
hở, Y và Z là đồng phân của nhau, MT – MZ = 14) Đốt cháy hoàn toàn 12,84 gam E cần vừa
đủ 0,37 mol O2, thu được CO2 và H2O Mặt khác, cho 12,84 gam E phản ứng vừa đủ với 220ml dung dịch NaOH 1M Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được hỗn hợp muối khan G của các axit cacboxylic và 2,8 gam hỗn hợp ba ancol có cùng số mol Khối lượng muối của axit có phân tử khối lớn nhất trong G là
Câu 3: Cho 0,08 mol hỗn hợp X gồm bốn este mạch hở phản ứng vừa đủ với 0,17 mol H2 (xúc tác Ni, to), thu được hỗn hợp Y Cho toàn bộ Y phản ứng vừa đủ với 110 ml dung dịch NaOH 1M, thu được hỗn hợp Z gồm hai muối của hai axit cacboxylic no có mạch cacbon không phân nhánh và 6,88 gam hỗn hợp T gồm hai ancol no, đơn chức Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 0,01 mol X cần vừa đủ 0,09 mol O2 Phần trăm khối lượng của muối có phân tử khối lớn hơn trong
Z là
A 54,18% B 50,31% C 58,84% D 32,88%
Câu 4: Este X hai chức, mạch hở, tạo bởi một ancol no với hai axit cacboxylic no, đơn chức
Este Y ba chức, mạch hở, tạo bởi glyxerol với một axit cacboxylic không no, đơn chức (có 1 liên kết pi C=C) Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp E gồm X và Y cần vừa đủ 0,5 mol O2 thu được 0,45 mol CO2 Mặt khác, thủy phân hoàn toàn 0,16 mol E cần vừa đủ 210 ml dung dịch NaOH 2M, thu được hai ancol (có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử) và hỗn hợp ba muối, trong
đó tổng khối lượng muối của hai axit no là a gam Giá trị của a là
Trang 3TEAM HÓA NÂNG CAO
Câu 5: Hỗn hợp P gồm ancol A, axit cacboxylic B (đều no, đơn chức, mạch hở) và este C tạo ra
từ A và B Đốt cháy hoàn toàn m gam P cần dùng vừa đủ 0,36 mol O2, sinh ra 0,28 mol CO2
Cho m gam P trên vào 250 ml dung dịch NaOH 0,4M đun nóng, sau khi kết thúc các phản ứng thu được dung dịch Q Cô cạn dung dịch Q còn lại 7,36 gam chất rắn khan Người ta cho thêm
bột CaO và 0,96 gam NaOH vào 7,36 gam chất rắn khan trên rồi nung trong bình kín không có
không khí đến phản ứng hoàn toàn thu được a gam khí Giá trị của a gần nhất với giá trị nào sau
đây?
Câu 6: Hỗn hợp E chứa hai este đều hai chức, mạch hở và không chứa nhóm chức khác Đốt
cháy 15,44 gam E cần dùng 0,86 mol O2, thu được 8,64 gam nước Mặt khác, đun nóng 15,44 gam E với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được hỗn hợp F chứa hai ancol đều no có tỉ khối so với
He bằng 172/13 và hỗn hợp chứa hai muối Dẫn toàn bộ F qua bình đựng Na dư, thấy khối lượng bình tăng 6,72 gam Phần trăm khối lượng của este có khối lượng phân tử nhỏ trong hỗn hợp E
là
Câu 7: Cho hỗn hợp M gồm hai axit cacboxylic X, Y (cùng dãy đồng đẳng, có số mol bằng nhau
MX < MY) và một amino axit Z (phân tử có một nhóm -NH2) Đốt cháy hoàn toàn 0,4 mol hỗn hợp M thu được khí N2; 14,56 lít CO2 (ở đktc) và 12,6 gam H2O Cho 0,3 mol M phản ứng vừa
đủ với dung dịch x mol HCl Nhận xét nào sau đây không đúng?
A Giá trị của x là 0,075
B X có phản ứng tráng bạc
C Phần trăm khối lượng của Y trong M là 40%
D Phần trăm khối lượng của Z trong M là 32,05%
Câu 8: Thủy phân hoàn toàn m gam hỗn hợp hai este đơn chức mạch hở A,B (MA<MB) trong
700 ml dung dịch KOH 1M thu được dung dịch X và hỗn hợp Y gồm 2 ancol là đồng đẳng liên tiếp Thực hiện tách nước Y trong H2SO4 đặc 140 C thu được hỗn hợp Z Trong Z tổng khổi lượng của các ete là 8,04 gam (Hiệu suất ete hóa của các ancol đều là 60%) Cô cạn dung dịch X được 54,4 gam chất rắn Nung chất rắn này với CaO cho đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn, thu được 6,72 lít hỗn hợp khí T (đktc) Phần trăm khối lượng của A trong hỗn hợp ban đầu là
Trang 4TEAM HÓA NÂNG CAO
Câu 9: Hỗn hợp E gồm hai este đơn chức, là đồng phân cấu tạo và đều chứa vòng benzen Đốt
cháy hoàn toàn m gam E cần vừa đủ 8,064 lít khí O2 (đktc), thu được 14,08 gam CO2 và 2,88 gam H2O Đun nóng m gam E với dung dịch NaOH (dư) thì có tối đa 2,80 gam NaOH phản ứng, thu được dung dịch T chứa 6,62 gam hỗn hợp ba muối Khối lượng muối của axit cacboxylic trong T là
Câu 10: Hỗn hợp E gồm ba este X, Y, Z (đều mạch hở, chỉ chứa một loại nhóm chức; trong
phân tử mỗi este có số liên kết pi không quá 3; MX < MY < MZ; X chiếm 50% số mol hỗn hợp) Đun nóng 11,14 gam E với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được hỗn hợp T gồm các muối và hỗn hợp G chứa ba ancol đều no Tỉ khối hơi của G so với H2 bằng 28,75 Đốt cháy toàn bộ T cần dùng 0,115 mol O2, thu được 9,805 gam Na2CO3 và 0,215 mol hỗn hợp gồm CO2 và H2O Phần trăm khối lượng của Y trong E là
A 26,93% B 55,30% C 31,62% D 17,77% Câu 100: Hỗn hợp X gồm một axit cacboxilic hai chức, mạch hở, hai ancol no đơn chức kế tiếp
nhau trong dãy đồng đẳng và một đieste tạo bởi axit và 2 ancol đó Đốt cháy hoàn toàn a gam X thu được 14,52 gam CO2 Mặt khác, đun nóng a gam X trên với 160 ml dung dịch NaOH 1M, sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thêm vừa đủ 20 ml dung dịch HCl 1M để trung hòa lượng NaOH dư thu được dung dịch Y Cô cạn dung dịch Y thu được m gam muối khan, đồng thời thu được 1,792 lít hỗn hợp ancol (ở đktc) có tỉ khối hơi so với H2 là 19,5 Giá trị của m là:
Câu 101: Cho hỗn hợp E gồm 1 ancol no đơn chức X, 1 axit đơn chức Y và 1 este Z tạo bởi X
và Y (tất cả đều mạch hở) Lấy 0,13 mol hỗn hợp E tác dụng đủ với 70 ml dung dịch KOH 1 M đun nóng thu được p gam ancol X và dung dịch A Để trung hòa hoàn toàn A thì cần 20 ml dung dịch HCl 1M Cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 7,09 gam muối khan Hóa hơi p gam X rồi dẫn qua ống đựng CuO dư, nung nóng thu được andehit F Cho toàn bộ F tráng bạc thu được 43,2 gam Ag Nếu đốt cháy hoàn toàn 9,81 gam hỗn hợp E thì thể tích CO2 thu được ở đktc là:
Câu 102: Hỗn hợp E gồm 2 este đơn chức X và hai chức Y (đều không tạp chức, mạch hở và các
gốc hiđrocacbon trong phân tử đều mạch hở) Đốt cháy hoàn toàn m gam E cần hết 0,885 mol
O2, thu được CO2 và H2O Mặt khác, thủy phân hoàn toàn m gam E trong dung dịch NaOH vừa
Trang 5TEAM HÓA NÂNG CAO
đủ, thu được hỗn hợp A gồm 2 muối của 2 axit đơn chức và 0,15 mol hỗn hợp B gồm 2 ancol (có
số nguyên tử C liên tiếp trong phân tử) Đốt cháy hoàn toàn 0,15 mol B thu được 0,38 mol CO2
và 0,45 mol H2O Còn nếu đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp A nói trên với oxi thì thu được Na2CO3,
H2O và 0,39 mol CO2 Vậy % khối lượng của X trong hỗn hợp E gần nhất với giá trị nào sau
đây?
Câu 103: Hỗn hợp E gồm 2 este (đều mạch hở, đơn chức và tạo từ cùng một axit với hai ancol
kế tiếp) Thủy phân hết 9,82 gam E bằng dung dịch NaOH (vừa đủ), thu được muối natri và 5,5 gam ancol F Đun nóng 5,5 gam ancol F trong H2SO4 đặc thu được m gam hỗn hợp A gồm (ete, anken, ancol và nước) Đốt cháy hoàn toàn ete và anken trong m gam A thu được 0,18 mol CO2 Còn nếu đốt cháy hoàn toàn ancol trong m gam A thì thu được 0,11 mol CO2 và 0,14 mol H2O
Vậy % khối lượng của este có phân tử khối nhỏ hơn trong E gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 104: X là este hai chức mạch hở, Y là este đơn chức mạch hở Đốt cháy x mol X hoặc y mol
Y, đều thu được số mol CO2 lớn hơn H2O là 0,08 mol Cho 14,44 gam hh M gồm x mol X và y mol Y tác dụng vừa đủ với dd NaOH, phản ứng xong thu được hỗn hợp A chứa hai muối của hai axit no và hỗn hợp B chứa hai ancol đơn chức có số nguyên tử cacbon liên tiếp nhau Cho B tác dụng hết với Na dư thu được 0,08 mol H2 Mặt khác 14,88 gam M làm mất màu vừa hết 0,12 mol
Br2 Biết X, Y đều không tham gia phản ứng tráng bạc Vậy % khối lượng muối có phân tử khối
lớn hơn có giá trị gần nhất với:
Câu 105: Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol hỗn hợp E chứa bốn ese X, Y, Z, T đều mạch hở, không
tạp chức, có cùng số nguyên tử cacbon thu được 0,8 mol CO2 Mặt khác, đun nóng 24,65 gam E cần 350 ml dd NaOH 1M, thu được hỗn hợp muối A và hỗn hợp B gồm hai ancol (không cùng nhóm –OH) Nung hỗn hợp muối A với vôi tôi xút dư, phản ứng xong thu được 0,35 mol hỗn hợp khí có tỉ khối so với He bằng 3,25 Vậy % khối lượng của este có phân tử khối lớn nhất trong E là:
Câu 106: X, Y là hai axit cacboxylic đều hai chức, mạch hở, đồng đẳng kế tiếp; Z và T là hai
este không tạp chức trong đó phân tử khối hơn kém nhau 14 đvC; đồng thời Y và Z là hai đồng
Trang 6TEAM HÓA NÂNG CAO
phân của nhau Đốt cháy hoàn toàn 11,52 gam hỗn hợp E chứa cả bốn chất trên cần hết 7,168 lít
O2 (đktc) Mặt khác, đun nóng 11,52 gam E cần hết 200 ml dung dịch NaOH 1M, phản ứng xong thu được 2,8 gam hỗn hợp gồm ba ancol có cùng số mol Vậy số mol của Y trong 11,52 gam E
gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 107: Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp X gồm anđehit malonic, anđehit acrylic và một este
đơn chức mạch hở cần 4,256 lít O2 (đktc), thu được 4,032 lít CO2 (đktc) và 2,16 gam H2O Mặt khác, cho a gam X tác dụng vừa đủ với 150 ml dung dịch NaOH 0,2M, to , thu được dung dịch Y (giả sử chỉ xảy ra hoàn toàn phản ứng xà phòng hóa) Cho Y tác dụng với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3, phản ứng xong thu được tối đa bao nhiêu gam Ag?
Câu 108: Hỗn hợp A gồm một axit đa chức X và một hợp chất hữu cơ tạp chức Y (đều chứa C,
H, O trong phân tử) Tiến hành 3 thí nghiệm với m gam hỗn hợp A:
• TN1: phản ứng hoàn toàn với lượng dư dung dịch AgNO3 trong NH3, thu được 43,2 gam Ag
• TN2: phản ứng vừa đủ với 100 ml dung dịch KHCO3 2M
• TN3: phản ứng vừa đủ với 100 ml dung dịch KOH 4M, thu được một ancol duy nhất Z và hỗn hợp T gồm hai muối Dẫn toàn bộ Z qua bình chứa Na dư, thu được 2,24 lít H2 (đktc) và đồng thời khối lượng bình tăng 9 gam Đốt cháy hoàn toàn lượng hỗn hợp T nói trên với oxi vừa đủ thu được H2O, K2CO3 và 8,96 lít CO2 (đktc)
Vậy % khối lượng của Y trong hỗn hợp A gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 109: Cho glixerol phản ứng với một axit cacboxylic đơn chức thu được một chất hữu cơ
mạch hở X Đốt cháy hoàn toàn a mol X thu được b mol CO2 và c mol H2O (biết b = c + 3a) Mặt khác, hiđro hóa hoàn toàn a mol X cần 0,3 mol H2, thu được chất hữu cơ Y Cho toàn bộ lượng Y phản ứng hết với 400 ml dung dịch NaOH 1M, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 32,8 gam chất rắn khan Vậy % khối lượng oxi trong X là:
Câu 110: Đốt cháy X cũng như Y với lượng oxi vừa đủ, luôn thu được CO2 có số mol bằng số
mol O2 đã phản ứng Biết rằng X, Y (MX < MY) là hai este đều mạch hở, không phân nhánh và
không chứa nhóm chức khác Đun nóng 30,24 gam hỗn hợp E chứa X, Y (số mol của X gấp 1,5
Trang 7TEAM HÓA NÂNG CAO
lần số mol Y) cần dùng 400 ml dung dịch KOH 1M, thu được hỗn hợp F chứa 2 ancol và hỗn hợp chứa 2 muối Dẫn toàn bộ F qua bình đựng Na dư thấy khối lượng bình tăng 15,2 gam Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp muối cần dùng 0,42 mol O2 Tổng số nguyên tử có trong Y là
II PHƯƠNG PHÁP QUY ĐỔI
Câu 112: Hỗn hợp X gồm ba este mạch hở Cho 0,055 mol X phản ứng vừa đủ với 0,09 gam H2
(xúc tác Ni, t°), thu được hỗn hợp Y Cho toàn bộ Y phản ứng vừa đủ với 65 ml dung dịch KOH 1M, thu được hỗn hợp Z gồm hai muối của hai axit cacboxylic no, có mạch không phân nhánh
và 3,41 gam hỗn hợp T gồm hai ancol no, đơn chức Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn 0,1 mol X cần vừa đủ 11,2 lít O2 (đktc) Phần trăm khối lượng của muối có phân tử khối lớn hơn trong Z có giá
trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 113: X, Y là 2 axit cacboxxylic đều mạch hở, Z là ancol no, T là este hai chức, mạch hở
được tạo bởi X, Y, Z Đun nóng 38,86 gam hỗn hợp E chứa X, Y, Z, T với 400 ml NaOH 1M (vừa đủ), thu được ancol Z và hỗn hợp F gồm hai muối có tỉ lệ mol 1:1 Dẫn toàn bộ Z qua bình đựng Na dư thấy khối lượng bình tăng 19,24 gam, đồng thời thu được 5,824 lít khí H2 (đktc) Đốt cháy hoàn toàn F cần dùng 15,68 lít O2 (đktc), thu được CO2, Na2CO3 và 7,2 gam H2O Phần
trăm khối lượng của T trong hỗn hợp E gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 114: Hỗn hợp E chứa các hợp chất hữu cơ đều mạch hở, không chứa nhóm chức khác gồm
axit X (CnH2n-2O2); axit Y (CmH2m-2O4); ancol Z và este T (trong đó số mol của Y gấp 1,5 lần số mol của X) Đun nóng hoàn toàn 23,64 gam E với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được a gam ancol Z và hỗn hợp chỉ chứa 2 muối Dẫn toàn bộ a gam Z qua bình đựng Na dư, thấy khối lượng bình tăng 7,2 gam Mặt khác đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp muối cần dùng 0,84 mol O2, thu được
CO2; 8,82 gam H2O và 11,66 gam Na2CO3 Phần trăm khối lượng của Z có trong hỗn hợp E là
Câu 115: Cho các chất hữu cơ mạch hở: X là axit không no có hai liên kết π trong phân tử, Y là
axit no đơn chức, Z là ancol no hai chức, T là este của X, Y với Z Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp M gồm X và T, thu được 0,1 mol CO2 và 0,07 mol H2O Cho 6,9 gam M phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được hỗn hợp muối khan E Đốt cháy
Trang 8TEAM HÓA NÂNG CAO
hoàn toàn E, thu được Na2CO3; 0,195 mol CO2 và 0,135 mol H2O Phần trăm khối lượng của T
trong M có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 116: X, Y (MX < MY) là hai axit kế tiếp thuộc cùng dãy đồng đẳng axit fomic; Z là este hai chức tạo bởi X, Y và ancol T Đốt cháy 25,04 gam hỗn hợp E chứa X, Y, Z, T (đều mạch hở) cần dùng 16,576 lít O2(đktc) thu được 14,4 gam nước Mặt khác, đun nóng 12,52 gam E cần dùng
380 ml dung dịch NaOH 0,5M Biết rằng ở điều kiện thường, ancol T không tác dụng được với Cu(OH)2 Phần trăm khối lượng của X có trong hỗn hợp E gần nhất với:
Câu 117: Hỗn hợp X gồm ba este đều mạch hở; trong đó có hai este có cùng số nguyên tử
cacbon Xà phòng hóa hoàn toàn 18,3 gam X với dung dịch NaOH vừa đủ, thu được hỗn hợp Y gồm hai ancol đơn chức, kế tiếp trong dãy đồng đẳng và hỗn hợp Z gồm hai muối Dẫn toàn bộ
Y qua bình đựng Na dư, thấy khối lượng bình tăng 9,91 gam Đốt cháy hoàn toàn Z cần dùng 0,195 mol O2, thu được Na2CO3 và 10,85 gam hỗn hợp gồm CO2 và H2O Phần trăm khối lượng của este có khối lượng phân tử nhỏ nhất trong hỗn hợp X là
Câu 118: Cho các chất hữu cơ mạch hở: X là axit no, hai chức; Y và Z là hai ancol không no,
đơn chức (MY > MZ); T là este của X, Y, Z (chỉ chứa chức este) Đốt cháy hoàn toàn a gam hỗn hợp M gồm Z và T, thu được 0,27 mol CO2 và 0,18 mol H2O Cho 0,06 mol M phản ứng vừa đủ với dung dịch NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được muối khan E và hỗn hợp ancol G Đốt cháy hoàn toàn E, thu được CO2, H2O và 0,04 mol Na2CO3 Đốt cháy hoàn toàn G, thu được 0,3 mol CO2 Phần trăm khối lượng của T trong M có giá trị gần nhất với giá trị nào sau đây?
Câu 119: Hỗn hợp E gồm một axit cacboxylic no, hai chức (có phần trăm khối lượng cacbon lớn
hơn 30% và hai ancol X, Y đồng đẳng liên tiếp (MX < MY) Đốt cháy hoàn toàn 0,2 mol E cần vừa đủ 8,96 lít O2 (ở đktc), thu được 15,4 gam CO2 và 8,1 gam H2O Đun nóng 0,2 mol E với axit sunfuric đặc, thu được m gam các hợp chất có chứa este Biết phần trăm số mol tham gia phản ứng este hoá của X và Y tương ứng bằng 30% và 20% Giá trị lớn nhất của m là
Trang 9TEAM HÓA NÂNG CAO
Câu 120: Hỗn hợp X gồm este A no, hai chức và este B tạo bởi glixerol với một axit cacboxylic
đơn chức, không no chứa một liên kết C=C (A, B đều mạch hở và không phải tạp chức) Đốt cháy hoàn toàn 25,53 gam hỗn hợp X thu được 53,46 gam CO2 Mặt khác, đun nóng 0,18 mol X cần dùng vừa đủ 855 ml dung dịch NaOH 0,5M; cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được hỗn hợp chứa ba muối có khối lượng m gam và hỗn hợp hai ancol có cùng số nguyên tử cacbon Giá trị của m là
Câu 190: X và Y là hai axit cacboxylic đơn chức (trong đó có một axit có một liên kết đôi C=C,
MX < MY), Z là este đơn chức, T là este 2 chức (các chất đều mạch hở, phân tử không có nhóm chức nào khác, không có khả năng tráng bạc) Cho 38,5 gam hỗn hợp E gồm X, Y, Z, T tác dụng vừa đủ với 470 ml dung dịch NaOH 1M được m gam hỗn hợp 2 muối và 13,9 gam hỗn hợp 2 ancol no, mạch hở có cùng số nguyên tử C trong phân tử Đốt cháy hoàn toàn m gam hỗn hợp muối cần vừa đủ 27,776 lít O2 thu được Na2CO3 và 56,91 gam hỗn hợp gôm CO2 và H2O Phần
trăm theo khối lượng của T trong E gần nhất với giá trị nào sau đây?
(Trích đề thi thử Trường THPT Hậu Lộc 1 – Thanh Hóa)
Câu 191: Hỗn hợp E gồm hai este hai chức X và Y; X mạch hở Cho m gam E tác dụng vừa đủ
với dung dịch NaOH, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được 61,86 gam hỗn hợp muối khan Z gồm ba muối (trong đó có muối natri phenolat) và 12,16 gam một ancol no duy nhất Đốt cháy hết 61,86 gam Z cần vừa đủ 2,595 mol O2, thu được 20,7 gam H2O Nếu đốt cháy hết m gam E cần vừa đủ 3,235 mol O2 Phần trăm khối lượng của este Y trong E có giá trị là
(Trích đề kiểm tra định kỳ khối A, B năm học 2019 – 2020, Trường THCS&THPT Nguyễn Khuyến, TP.HCM)
Câu 192: X, Y là hai hợp chất hữu cơ no, mạch hở, trong phân tử chỉ chứa 1 loại nhóm chức, X,
Y khác chức hóa học và MX > MY Đốt cháy hoàn toàn a mol X cũng như Y đều thu được x mol
CO2 và y mol H2O, với y = y + a Lấy 0,25 mol hổn hợp E chứa X và Y tác dụng với AgNO3/NH3 dư thu được 86,4 gam Ag Mặt khác, đun nóng 0,25 mol E với NaOH dư thì sản phẩm thu được chứa 15 gam hỗn hợp 2 muối của 2 axit hữu cơ đơn chức và 7,6 gam một ancol
Z Đốt cháy hoàn toàn 14,25 gam Y cần dùng V lít O2 Giá trị của V là
Trang 10TEAM HÓA NÂNG CAO
(Trích đề thi thử Trường THPT C Nghĩa Hưng - Nam Định)
Câu 193: Hỗn hợp X gồm ba este mạch hở đều tạo bởi axit cacboxylic với ancol, trong đó hai
este có cùng số nguyên tử cacbon trong phân tử Xà phòng hóa hoàn toàn 7,76 gam X bằng dung dịch NaOH vừa đủ thu được hỗn hợp Y gồm hai ancol đơn chức, kế tiếp trong dãy đồng đẳng và hỗn hợp Z gồm hai muối Cho toàn bộ Y vào bình đựng kim loại Na dư, sau phản ứng có khí thoát ra và khối lượng bình tăng 4 gam Đốt cháy hoàn toàn Z cần vừa đủ 0,09 mol O2, thu được
Na2CO3 và 4,96 gam hỗn hợp CO2 và H2O Phần trăm khối lượng của este có phân tử khối nhỏ nhất trong X là
(Trích đề thi thử Trường THPT Lý Thái Tổ - Bắc Ninh – Năm 2020)
Câu 194: Hỗn hợp X chứa ba este đều no, mạch hở và không chứa nhóm chức khác Đốt cháy
hoàn toàn 0,24 mol X với lượng oxi vừa đủ, thu được 60,72 gam CO2 và 22,14 gam H2O Mặt khác, đun nóng 0,24 mol X với dung dịch KOH vừa đủ, thu được hỗn hợp gồm hai ancol đều đơn chức có tổng khối lượng là 20,88 gam và hỗn hợp Z chứa hai muối của hai axit cacboxylic
có mạch không phân nhánh, trong đó có x gam muối X và y gam muối Y (MX< MY) Tỉ lệ gần nhất của x : y là
(Trích đề thi thử Trường THPT Quang Hà – Vĩnh Phúc)
Câu 195: Hỗn hợp E chứa ba este đều no, mạch hở, không phân nhánh và không chứa nhóm
chức khác Đốt cháy hoàn toàn 0,24 mol E với lượng oxi vừa đủ, thu được 60,72 gam CO2 và 22,14 gam nước Mặt khác đun nóng 47,25 gam E với dung dịch KOH vừa đủ, thu được hỗn hợp
F gồm 2 ancol và hỗn hợp chứa 2 muối, trong đó có x gam muối X và y gam muối Y (MX < MY) Đun nóng toàn bộ F với H2SO4 đặc ớ 1700C thu được hỗn hợp 2 anken kế tiếp có tỉ khối so với metan bằng 28,875
13 Tỉ lệ gần nhất của x : y là
Câu 196: X, Y (MX < MY) là hai axit đơn chức, không no; Z là một ancol no, ba chức ; X, Y, Z đều mạch hở Thực hiện phản ứng este hóa m gam hỗn hợp X, Y, Z (giả sử hiệu suất phản ứng este hóa đạt 100%), sản phẩm thu được chỉ có nước và m1 gam một este thuần chức T Đốt cháy
Trang 11TEAM HÓA NÂNG CAO
hết 36,84g hỗn hợp H gồm m gam hỗn hợp X, Y, Z và m1 gam este T, thu được 20,52g H2O Mặt khác lượng H trên tác dụng vừa đủ với dung dịch NaOH, thu được dung dịch N chứa 35,28g muối Biết 36,84g H làm mất màu vừa đủ 0,48 mol Br2; este T chứa 7 liên kết π Hiệu khối lượng
giữa T và Y có giá trị gần nhất với
A 7 gam B 12 gam C 8 gam D 6 gam
Câu 197: Hỗn hợp X gồm ancol, anđehit và axit đều mạch hở Cho NaOH dư vào m gam X,
thấy có 0,2 mol NaOH phản ứng Nếu cho Na dư vào m gam X thì thu được 12,32 lít khí H2
(đktc) Cho m gam X vào dung dịch AgNO3 trong NH3 dư, thu được 43,2 gam kết tủa xuất hiện Mặt khác, đốt cháy hoàn toàn m gam X thu được 57,2 gam CO2 Biết các phản ứng xảy ra hoàn toàn, tổng số mol các ancol trong X là 0,4 mol, trong X không chứa HCHO và HCOOH Giá trị
m gần nhất với
(Trích đề thi thử Trường THPT Chuyên Hùng Vương – Phú Thọ năm 2020)
Câu 198: Hỗn hợp E gồm hai este mạch hở, có cùng số liên kết pi trong phân tử, trong đó có một
este đơn chức là este của axit metacrylic và một este hai chức Đốt cháy hoàn toàn 12,22 gam E thu được 0,37 mol H2O Biết 12,22 gam E mất màu vừa đủ 0,19 mol Br2 trong dung dịch Nếu cho 0,36 mol E phản ứng vừa đủ với 234 ml dung dịch NaOH 2,5M, thu được hai muối của axit cacboxylic, có cùng sổ nguyên tử cacbon và hỗn hợp X gồm ba ancol đơn chức bậc một trong đó
có một ancol không no và hai ancol no Thành phần % khối lượng của ancol có phân từ khối lớn
nhất trong X là
(Trích đề thi thử Trường THCS&THPT Nguyễn Khuyến, TP.HCM lần 1 năm học 2018-2019)
Câu 199: Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp T gồm este hai chức, mạch hở X và este đơn chức Y thu
được 6,54 mol CO2 và 3,6 mol H2O Mặt khác, thủy phân hoàn toàn T cần dùng 141,285 gam dung dịch NaOH 50,96%, cô cạn dung dịch sau phản ứng thu được rắn Q gồm 3 muối (đều có phân tử khối lớn > 90 đvC) Ngưng tụ phần hơi thu được 117,875 ml ancol etylic 40° Biết khối lượng riêng của ancol etylic nguyên chất bằng 0,8 g/ml và của nước bằng 1 g/ml Phần trăm khối
lượng của muối có phân tử khối nhỏ nhất trong Q là
A 39,6%
B 47,7%
Trang 12TEAM HÓA NÂNG CAO
C 50,2%
D 62,8%
(Trích đề thi thử Trường THCS&THPT Nguyễn Khuyến, TP.HCM lần 3 năm học 2018-2019)
Câu 200: Hỗn hợp R gồm một ancol no, đơn chức mạch hở X và một axit cacboxylic đơn chức,
mạch hở Y, Biết X, Y có cùng số nguyên tử C trong phân tử và tổng số mol của hai chất là 0,15 mol trong đó số mol của Y lớn hơn số mol của X Nếu đốt cháy hoàn toàn R thì thu được 10,08 lít khí CO2 (đktc) và 7,56 gam H2O Mặt khác, nếu đun nóng R với H2SO4 đặc để thực hiện phản ứng este hóa với hiệu suất là 75% Khối lượng este thu được là
(Trích đề thi thử Sở GD&ĐT Bình Thuận năm 2020)
II LỜI GIẢI
mol 2
Trang 13TEAM HÓA NÂNG CAO
Từ phần trăm Br suy ra có 2 Công thức thỏa mãn, Brom gắn vào 1 trong 2 vị trí là
Giả sử các chất đề bài cho ban đầu đều no, mạch hở thì khi đó ta có: Do 3 ancol thu được đều
có số mol bằng nhau nên ta suy ra Z, T có số mol bẳng nhau
Ta có: C3,9X có 3 cacbon do X, Y là kế tiếp nhau mà Y và Z là 2 đồng phân nhưng do Z
là este 2 chức nên C Z 4 Cacbon của Y tối thiểu là 4 mà muốn cho C3,9X phải có 3 cacbon nên X là:
Do T và Z hơn nhau 14 dvC T CH3OOC COOC H 2 5 BTKL mol
2
gam 2
Ta thay k2, 215CTTQ C Hn 2n 2z 2,25 O2z 0, 08mol NaOH 0, 08z0,11 z 1, 375
Khi đó Công thức este là: C H n 2n5O2,75 0, 01mol
Khi ta đốt cháy 0,01 mol X thì ta có phương trình sau:
X0,01 2,75 0,09 2 0,02 n 0,01 (n 2,5) n 7,75 m 12,14
Trang 14TEAM HÓA NÂNG CAO
Trang 15TEAM HÓA NÂNG CAO
Trang 16TEAM HÓA NÂNG CAO
mol 2
Mà do nH O2 nCO2 amino axit là amino axit no, 1 chức axit, 1 chức amin vì do axit là axit
no, đơn chức, mạch hở nên để nH O2 nCO2 thì amino axit phải là amino axit no, 1 chức axit, 1 chức amin
Trang 17TEAM HÓA NÂNG CAO
nKOH 0,3 nR COOK 0, 4 R 11 R 1 dvCHCOOK
Ta sẽ xử lý tiếp theo đoạn ancol như sau:
h 60%
4 BTKL
Trang 18TEAM HÓA NÂNG CAO
Trường hợp 1 este là:
1 mol
2 mol 2
gam
3 M
1
HCOONa 0, 03NaO C H CH 0, 03 M 68 (L)M
Trang 19TEAM HÓA NÂNG CAO
mol 3
m 6,62gam mol
ancol thu được sẽ có ancol đơn chức
Trang 20TEAM HÓA NÂNG CAO
Khi đó ta có công thức của este đơn chức là HCOOCH3
Ta thấy các chất đều có tổng liên kết pi không quá 3 nên sẽ có thể có este 2 chức và este 3 chức
do đó để tìm công thức các chất bằng cách ta sử dụng phương pháp quy đổi như sau:
Do 2 ancol đề bài đã cho là 2 ancol no đơn chức kế tiếp nhau trong dãy đồng đẳng nên từ dữ kiện
đề bài đã cho ta có 2 ancol là:
mol 3
Khi đốt cháy hỗn hợp X ta thu được 0,33 mol khí CO2 nên ta có như sau: Số mol Cacbon của axit
và este sẽ bằng tổng lượng Cacbon sinh ra trừ cho lượng Cacbon của ancol thì ta sẽ có được lượng cacbon của axit và este
Trang 21TEAM HÓA NÂNG CAO
Do este là được tạo bởi chính axit đó nên suy ra cacbon của axit là 3
Khi cho X tác dụng với NaOH và sau đó dùng lượng HCl để trung hòa lượng NaOH dư thì ta có trong dung dịch Y sau khi cô cạn sẽ chứa các muối sau:
mol 3
Ta thấy khi đốt cháy 0,15 mol B thì ta thấy nH O nCO2 2 nBTrong B có chứa ancol không
no Do đó sẽ gồm 1 ancol no và 1 ancol không no Do thu được muối của 2 axit đơn chức mà có este 2 chức do đó có ancol 2 chức
Trang 22TEAM HÓA NÂNG CAO
Trong ancol không no sẽ chứa 1 liên kết pi C=C và CTCT của ancol là C H O3 6 Khi đó ta suy ra
số mol NaOH phản ứng vừa đủ là mol
HCOOC Heste dc 0, 08
Ta có: BT.Oxi nH O2 0, 45mol BTKLmE 19,04 gam%X36,13%
Trường hợp 2: Este đơn chức là:
Khi đó ta đặt như sau:
mol
mol 2
mol 2
mol BT.Oxi