Một số biện pháp tổ chức BDHSG

Nội dung tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Chương II: Thực trạng bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Trần Thị Tâm – Cam Thành – Cam Lộ - Quảng Trị 1.1.Đặc điểm tìn

L ời cảm ơn

Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến các thầy giáo, cô giáo trường Cao đẳng Sư phạm Quảng Trị và đặc biệt là thầy giáo thạc sĩ Trương Hữu Đẳng đã tận tình hướng dẫn và đóng góp nhiều ý kiến quý báu và bổ ích giúp tôi hoàn thành đề tài này.

Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng giáo dục và đào tạo huyện Cam Lộ, các thầy cô giáo trường Tiểu học Trần Thị Tâm đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài.

Do hạn chế về thời gian và những hạn chế khác, không tránh khỏi những sai sót Kính mong các thầy giáo, cô giáo và các bạn đóng góp ý kiến để đề tài được hoàn thiện hơn.

Xin chân thành cảm ơn !

Cam Thành, tháng 7 năm 2007

MỤC LỤC

Trang PHẦN I: MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài 4

II Mục đích nghiên cứu đề tài 5

III Khách thể và đối tượng nghiên cứu đề tài IV Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài V Phương pháp nghiên cứu đề tài VI Phạm vi nghiên cứu đề tài PHẦN II: NỘI DUNG Chương I: Cơ sở lý luận của đề tài 6

I Cơ sở lý luận của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học 1.1 Mục đích của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi 1.2 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học 1.3 Các cơ sở lý luận về học sinh giỏi 7

1.3.1 Một số khái niệm cơ bản 1.3.2 Các giai đoạn phát triển của tài năng, năng khiếu 8

1.3.3 Quan niệm về học sinh giỏi 1.3.3.1 Đặc điểm của học sinh giỏi 8

1.3.3.2 Quan niệm về học sinh giỏi Tiểu học 10

1.3.3.3.Đánh giá học sinh Tiểu học 10

II Cơ sở khoa học: 11

2.1 Khái niệm về quản lý giáo dục, tổ chức, bồi dưỡng 2.1.1 Quản lý giáo dục 2.1.2 Khái niệm tổ chức 2.1.3 Khái niệm bồi dưỡng 2.1.4 Khái niệm tổ chức bồi dưỡng 2 2 Vị trí chức năng tổ chức 2.3 Mục đích của việc tổ chức bồi dưỡng của học sinh Tiểu học 2.4 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh giỏi trong trường 12

2.5 Nội dung tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Chương II: Thực trạng bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Trần Thị Tâm – Cam Thành – Cam Lộ - Quảng Trị 1.1.Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Trần Thị Tâm 13

Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trị 1.2.Đội ngũ giáo viên 1.3.Học sinh 2.1 Một số thành tựu trong việc bồi dưỡng học 14

sinh giỏi của nhà trường 2.2 Một số khó khăn và vấn đề đặt ra trong việc tổ chức bồi 17

dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Trần Thị Tâm

2.2.1 Những khó khăn

2.2.2 Những vấn đề đặt ra

Chương III: Hệ thống giải pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi

trường Tiểu học Trần Thị Tâm

3.1 Nâng cao nhận thức về việc bồi dưỡng học sinh giỏi 183.1.1 Nội dung nâng cao nhận thức

3.1.2 Biện pháp nâng cao nhận thức 193.2 Tổ chức phát hiện và tuyển chọn học sinh giỏi 193.3 Tổ chức bồi dưỡng năng lực chuyên môn và năng lực Sư phạm 203.3.1 Tổ chức bồi dưỡng năng lực chuyên môn

3.3.2 Tổ chức bồi dưỡng năng lực Sư phạm

3.4 Tổ chức tuyển chọn và phân công giáo viên tham gia 21 bồi dưỡng học sinh giỏi

3.4.1 Những tiêu chí chọn giáo viên 223.4.2 Tổ chức phân công hợp lý

a, Phân công chuyên mon

b, Phân công luân phiên3.5 Tổ chức xây dựng, bảo quản và sử dụng CSVC-TTBDH 23 phục vụ BDHS giỏi

3.5.1 Tổ chức xây dựng CSVC-TTB trường học

3.5.2 Tổ chức sử dụng CSVC-TTB dạy học

3.5.3 Bảo quản CSVC-TTB dạy học

3.6 Tổ chức hoạt động dạy học trong đội tuyển học sinh giỏi

3.6.1 Tổ chức xây dựng nội dung bồi dưỡng học sinh giỏi

3.6.2 Thống nhất phương pháp dạy học trong đội tuyển bồi 24 dưỡng học sinh giỏi

3.7 Huy động cộng đồng cùng tham gia việc BDHS giỏi

3.8 Tổ chức thi đua khen thưởng về BDHS giỏi 25

PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

I. Kết luận

II. Kiến nghị 26

II.1 Đảng và nhà nước

II.2 Đối với Bộ GD&ĐT

II.3 Đối với Sở GD&ĐT

II.4 Đối với Phòng GD&ĐT

II.5 Đối với nhà trường

II.6 Đối với giáo viên

TÀI LIỆU THAM KHẢO 27

PHẦN MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài:

Ngày nay chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mới: “ Kỷ nguyên

của những giá trị nhân văn tốt đẹp, của trí tuệ cao và của những bàn tay vàng, nguồn gốc trực tiếp tạo ra của cải vật chất, văn hoá và tinh thần có trách nhiệm cao Giáo dục đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong chiến lược phát triển của mỗi quốc gia, bởi Giáo dục và Đào tạo là chìa khoá để

mở cửa tiến vào tương lai Đồng thời sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đòi hỏi Giáo dục phải đào tạo nên những con người năng động, tự chủ, sáng tạo, có nhân cách phát triển toàn diện Thực hiện tư tưởng ấy Giáo dục đã và đang từng bước đổi mới để đáp ứng những yêu cầu của xã hội ”.

Để tiếp tục đổi mới sự nghiệp Giáo dục và đào tạo một cách có hiệu

quả, trong văn kiện Đaị hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã chỉ rõ: “ Tiếp tục

nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học” ( trang 35- Văn kiện- NXB chính trị quốc gia); Có quy hoạch

và chính sách tuyển chọn người giỏi, đào tạo nhân tài trong đó đặc biệt chú ý trong con em công nhân, nông dân Một trong những đổi mới cơ bản,

quan trọng của giáo dục hiện nay là đổi mới về phương pháp dạy học

Kết luận của Hội nghị lần thứ sáu BCH TW khoá IX về tiếp tục thựchiện NQTW 2 khoá VIII, phương hướng phát triển GD&ĐT, khoa học vàcông nghệ từ nay đến năm 2005 và đến năm 2010 ( ngày 26/7/2002) chỉ rõ:

Hoàn thiện hệ thống cơ chế, chính sách phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng nhân tài, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH Phát triển quy mô giáo dục

cả đại trà và mũi nhọn, trên cơ sở đảm bảo chất lượng và điều chỉnh cơ cấu đào tạo, gắn đào tạo với yêu cầu phát triển KT-XH, đào tạo với sử dụng.

Tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, là bậchọc đặt nền tảng vững chắc cho các cấp học trên Giáo dục Tiểu học nhằm:

“ Hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn vàlâu dài về tình cảm, trí tuệ, thể chất và kỹ năng cơ bản để học tiếp lên Trunghọc hoặc đi vào cuộc sống lao động” ( trích mục tiêu giáo dục Tiểu học)

Đặc biệt học sinh Tiểu học đang trong thời kỳ phát triển, khả năng củacác em vô cùng lớn Chính vì thế, tích cực hoá hoạt động học tập của học sinhđem lại cho các em khả năng tự phát hiện, tự giải quyết vấn đề, tự chiếm lĩnhtri thức kỹ năng, kỹ xảo cần thiết, hình thành ở học sinh tính độc lập, sáng tạo

và nhạy bén khi giải quyết vấn đề của thực tiễn phát huy tính tích cực của họcsinh là chìa khoá nâng cao chất lượng dạy và học

Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng, bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học

là nền móng cho chiến lược đào tạo người tài của đất nước Ở trường Tiểuhọc Trần Thị Tâm-Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trị công tác bồi dưỡng họcsinh giỏi là một trong những nhiệm vụ quan trọng được nhà trường quan tâm,yêu cầu về chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng ngày càng cao và cấp bách hơn

Vì vậy tôi chọn và nghiên cứu đề tài: Một số biện pháp tổ chức bồi

dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Trần Thị Tâm-Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trị.

II Mục đích nghiên cứu đề tài:

Đề tài này nghiên cứu “ Một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng học sinh

giỏi ” nhằm nâng cao chất lượng của công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở bậc

Tiểu học và trường Tiểu học Trần Thị Tâm-Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trịnói riêng

III Khách thể và đối tượng nghiên cứu của đề tài:

* Khách thể nghiên cứu:

Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học Trần Thị Tâm –Cam Thành - Cam Lộ - Quảng Trị

* Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu họcTrần Thị Tâm-Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trị

IV Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài:

4.1 Tìm hiểu cơ sở khoa học của vấn đề người tài nói chung và côngtác bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng

4.2 Tìm hiểu thực trạng của việc tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏitrường Tiểu học Trần Thị Tâm-Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trị

4.3.Đề xuất một số biện pháp tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏi ở trườngTiểu học Trần Thị Tâm-Cam Thành-Cam Lộ-Quảng Trị

V Phương pháp nghiên cứu đề tài:

Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ của đề tài tôi đã sử dụng cácphương pháp nghiên cứu sau:

5.1 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Nghiên cứu các tài liệu,

các văn bản, các chỉ thị có liên quan đến đề tài

5.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

VI Phạm vi nghiên cứu đề tài:

Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu: Một số biện pháp tổ chức bồi dưỡng

học sinh giỏi ở trường Tiểu học Trần Thị Tâm.

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA VIỆC TỔ CHỨC BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI

I Cơ sở lý luận của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học.

1.1 Mục đích của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi:

Mục đích của việc bồi dưỡng học sinh giỏi (BDHSG) được quy định rõtrong điều 1- quy chế thi chọn học sinh giỏi(HSG): “ Việc tổ chức BDHSG vàthi chọn HSG nhằm động viên khích lệ những HSG và giáo viên dạy giỏi, gópphần thúc đẩy việc cải tiến, nâng cao chất lượng dạy và học, chất lượng củacông tác quản lý, chỉ đạo các cấp giáo dục Đồng thời phát hiện học sinh cónăng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng ở các cấp học cao hơn, nhằm đào tạo nhântài cho đất nước”

1.2 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học.

Đảng ta luôn luôn quan tâm đến việc đào tạo, bồi dưỡng nhân tài Nhântài là sản phẩm quý giá của quốc gia Vì vậy phải phát hiện sớm và tổ chứcđào tạo, bồi dưỡng theo những hình thức thích hợp

“ Nhân tài không phải là sản phẩm tự phát mà phải được phát hiện vàbồi dưỡng công phu Nhiều tài năng có thể mai một nếu không được phát hiện

và sử dụng đúng lúc đúng chỗ ”( Báo cáo chính trị của BCH TW Đảng tạiĐaị hội VI, 1996)

Tài năng là một sản phẩm của xã hội-lịch sử và giáo dục có vai trò rấtquan trọng trong việc bồi dưỡng nhân tài Nếu một người có năng khiếu màkhông được bồi dưỡng, giáo dục thì năng khiếu đó cũng dần dần mai một đi

Để phát triển tài năng, nhà trường cần bồi dưỡng học sinh năng khiếu mộtcách liên tục và có hệ thống trong tổ chức thích hợp

Tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc dân “ Giáodục Tiểu học nhằm giúp HS hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triểnđúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơbản để học sinh học lên Trung học cơ sở ” ( Điêù 23, luật giáo dục) Việc pháthiện và bồi dưỡng học sinh giỏi về các môn khoa học là nhiệm vụ của mỗigiáo viên ở tất cả các lớp thuộc mọi bậc học Việc tổ chức BDHSG Tiểu học

đã trở thành truyền thống, đã có tác dụng định hướng khuyến khích giáo viêndạy tốt, học sinh học tốt

Trong nhà trường Tiểu học, người làm công tác quản lý đặc biệt làngười Hiệu trưởng cần phải có nhận thức đúng đắn vai trò, tầm quan trọngcủa việc phát hiện, BDHSG Cần quán triệt Nghị quyết của TW Đảng, đườnglối, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước về mục tiêu giáo dục toàndiện cho học sinh, đặc biệt chú trọng việc phát hiện, tổ chức BDHSG theotinh thần “ Nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài” cho đấtnước

1.3 Các cơ sở lý luận về học sinh giỏi.

1.3.1 Một số khái niệm cơ bản:

* Năng lực:

Năng lực là một tổ hợp tâm lý của con người, đáp ứng một số nhu cầunhất định và là điều kiện cần thiết để hoàn thành một số hoạt động nào đó.

Năng lực chỉ tồn tại trong quá trình phát triển, vận động của một hoạtđộng tương ứng cụ thể, nó là sản phẩm của một hoạt động thực tiễn tích cựccủa con người, không tách rời hoàn cảnh xã hội và sự tham gia phục vụ cho

xã hội phát triển

Với học sinh Tiểu học các em đã được lĩnh hội các tri thức kỹ năng, kỹxảo hàng ngày qua mỗi bài học, môn học Đến khi các em biết vận dụng sángtạo các tri thức, kỹ năng, kỹ xảo để giải quyết các bài tập cụ thể thì lúc đó tanói các em có một năng lực nhất định ( có năng lực viết văn, giải toán)

* Năng khiếu: Là tổ hợp các tố chất, có tính bẩm sinh di truyền, tạo

cho con người năng lực làm việc đạt hiệu quả cao khi cùng thực hiện nhiệm

vụ trong cùng thời gian như số đông người khác Một đứa trẻ có năng khiếu

về lĩnh vực nào đó( vẽ, nhạc, toán ) thường thực hiện nhiệm vụ liên quan đếnnăng khiếu đó nhanh hơn, tốt hơn các bạn cùng lứa Năng khiếu báo hiệu khảnăng trở thành tài năng của con người, năng khiếu thường không bền vững.Nếu người có năng khiếu không được bồi dưỡng kịp thời và bản thân thiếu ýchí say mê, kiên trì và nhất là thiếu hăng say, sáng tạo thì năng khiếu bị thuichột

Học sinh năng khiếu khác học sinh giỏi HSG, người giỏi chưa chắc đã

có năng khiếu, chưa chắc có sáng tạo nhưng do cần cù chăm chỉ, họ luôn luônhoàn thành tốt nhiệm vụ và luôn đạt kết quả cao Còn học sinh năng khiếu cótiền đề để trở thành HSG, nhưng nếu học sinh năng khiếu lơ là học tập thì vẫn

Chính vì vậy nhiều học sinh Việt Nam có tài năng về Toán, Lý đạt huychương vàng trong các kỳ thi olimpic quốc tế nhưng không trở thành nhân tài

vì họ không được đào tạo, bồi dưỡng nhằm phát huy óc sáng tạo- một sảnphẩm chỉ có ở con người nên họ cũng chưa thể đóng góp lớn hơn cho đấtnước

* Nhân tài:

Nhân tài là người thực sự có tài, giàu khả năng sáng tạo Cũng thựchiện một nhiệm vụ trong một điều kiện như số đông người khác, họ luôn sángtạo ra giá trị mới với chất lượng, hiệu quả cao hơn hẳn

* Thiên tài: ( Vĩ nhân)

Sự khác biệt giữa nhân tài và thiên tài là mức độ sáng tạo ra cái mới.Cái mới được hiểu là cái mà xã hội chưa có Như vậy thiên tài là người có tài,một tổ hợp đặc biệt các năng lực, giúp cho người sáng tạo ra cái mới to lớn,

có ý nghĩa lịch sử Họ thường “đánh dấu” các mốc phát triển của lịch sử, củatừng môn khoa học của xã hội loài người

1.3.2 Các giai đoạn phát triển của tài năng, năng khiếu.

Quá trình hình thành phát triển nhân cách của mỗi con người nóichung, của mỗi tài năng nói riêng luôn chịu tác động của 3 yếu tố:

* Di truyền

* Môi trường

* Sự nỗ lực phát triển của bản thân

Nên mọi trẻ em bình thường đều có quyền hy vọng có một số mầmmống năng khiếu tiềm ẩn

Người ta đã nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển của tài năng,năng khiếu thường trải qua 3 giai đoạn chính:

*Giai đoạn 1: Giai đoạn từ lúc người mẹ mang thai đến khi sinh.

Đây giai đoạn hình thành các tổ chức cấu trúc tế bào, gắn bó chặt chẽvới việc hình thành và phát triển của thai nhi, cũng như việc nảy sinh cácmầm mống ban đầu của mỗi tài năng của mỗi con người Trong giai đoạn nàyvai trò di truyền, sức khoẻ, vật chất, tinh thần, những biểu hiện của điều kiệnsống, làm việc của người bố, và đặc biệt của người mẹ có ảnh hưởng quyếtđịnh đến việc phát triển thai nhi nhất là phát triển trí tuệ và tình cảm của đứatrẻ sau này

* Gai đoạn 2: Giai đoạn sinh - xã hội học ( Từ 1 đến 30 tuổi)

Đây là giai đoạn nảy sinh, bộc lộ, phát triển và xác lập năng lực Tronggiai đoạn này vai trò của môi trường là cực kỳ quan trọng, trong đó vai tròcủa bố mẹ, bạn bè và nhất là của thầy cô giáo có tính chất quyết định

* Giai đoạn 3: Giai đoạn xã hội học ( sau 30 tuổi).

Đây là giai đoạn tài năng được thể hiện, được sử dụng, trong thực tiễnmang lại các kết quả, các cống hiến cụ thể Trong giai đoạn này đặc biệt cótác động và ảnh hưởng lớn tới sự phát triển, sáng tạo và cống hiến tài năngcủa mỗi người

Ba giai đoạn phát triển của năng khiếu, tài năng đan xen kế tiếp nhau,tạo điều kiện cho nhau phát triển Ở mỗi giai đoạn cần phải được quan tâmđưa ra những biện pháp tác động kịp thời, khoa học, tạo điều kiện tốt nhất đểnăng khiếu, tài năng phát triển, nảy nở

Đặc biệt là lưu ý ở giai đoạn 2: Giai đoạn sinh – xã hội học Lứa tuổiTiểu học nằm trọn trong giai đoạn này nên vai trò của giáo dục cực kỳ quantrọng, giáo dục là vườn ươm những mầm mống năng khiếu, tài năng trong đógiáo viên Tiểu học là người đầu tiên phát hiện và vun trồng mầm mống đó

1.3.3 Quan niệm về học sinh giỏi:

1.3.3.1 Đặc điểm của học sinh giỏi.

Qua nghiên cứu, phân tích nhiều học sinh khác nhau, trên nhiều lĩnhvực người ta thấy những học sinh năng khiếu đều có một số nét chung giốngnhau, chúng được quy tụ vào 3 tiêu chuẩn:

* Thông tuệ

* Sáng tạo

* Phẩm chất nổi bật

+ Thông tuệ: Những học sinh năng khiếu thường thông minh, trí tuệ

phát triển, có khả năng tư duy tốt Họ tiếp thu vấn đề nhanh, nhớ lâu Họ cókhả năng suy diễn, quy nạp, khái quát hoá Họ thường hiểu sâu, rộng, nhiềuvấn đề nhất là những vấn đề có liên quan đến chuyên môn của mình Thườngtrước các vấn đề họ giải quyết nhanh, linh hoạt, đạt kết quả

+ Sáng tạo: Họ tư duy độc lập, có óc phán đoán, không tư duy theo

đường mòn Luôn luôn muốn đi vào bản chất của vấn đề, tìm ra quy luật củahiện tượng, sự vật, có khả năng dự báo, sáng tạo ra nhiều giải pháp mới, độclập tối ưu

+ Phẩm chất nổi bật: Say mê tò mò, hoạt động có mục đích, trung

thực, kiên trì vượt khó, lao vào cái mới, giàu lòng vị tha tính nhân văn, có ýphấn đấu vươn lên tự hoàn thiện với tinh thần tự chủ cao

Ba mặt đặc trưng trên hợp thành cấu trúc, đặc điểm nhân cách của mộthọc sinh giỏi Các yếu tố đồng thời ở mức độ cao trong mỗi con người

Ngoài 3 yếu tố chung, học sinh đều có năng lực đặc biệt nổi trội Họ cómột giác quan phát triển kinh tế, một phẩm chất về sinh lý thần kinh tươnghợp tạo điều kiện cho năng khiếu phát triển Người ta đã biểu diễn cấu trúcchung của học sinh giỏi, học sinh năng khiếu bằng sơ đồ sau:

Trong sơ đồ trên ba vòng tròn: Phẩm chất, sáng tạo có tâm là 3 điểmcủa tam giác đều Chỗ giao nhau của 3 vòng tròn nói trên; nói lên rằng họcsinh giỏi, học sinh năng khiếu phải có đủ cả 3 yếu tố với chất lượng của từngyếu tố, không dưới 75% yêu cầu của từng tiêu chuẩn

Từ đó có thể định nghĩa học sinh giỏi, học sinh năng khiếu là ngườithông tuệ, có phẩm chất nổi bật giàu tính sáng tạo và có một (Hoặc một số)năng lực chuyên biệt, nổi trội hơn so với học sinh bình thường Dựa vào địnhnghĩa này người ta đã xây dựng nhiều trắc nghiệm để kiểm tra trí thông minh,các năng lực chuyên biệt, trắc nghiệm tính cách của học sinh giỏi, học sinhnăng khiếu nhằm phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu cho các em kịp thời vàchính xác

1.3.3.2 Quan niệm về học sinh giỏi Tiểu học.

Thông tuệ Sáng

tạo

Phẩm chất

Có nhiều cách hiểu và quan niệm về học sinh giỏi nói chung và họcsinh Tiểu học nói riêng theo vụ Tiểu học- Bộ giáo dục và Đào tạo thì quanniệm về học sinh giỏi Tiểu học là:

Học sinh giỏi về môn nào đó là sự đánh giá, ghi nhận kết quả học tập ởtrường, lớp và cả bậc học Kết quả mỗi môn học của học sinh được thể hiệnqua kiến thức và khả năng mà các em có được, đồng thời còn thể hiện ở trình

độ tư duy thể hiện qua thái độ và cách ứng xử, qua cách vận dụng kiến thức

và kỹ năng vào cuộc sống hàng ngày

Nhà nước ta yêu cầu các trường Tiểu học dạy đủ các môn học tạo điềukiện để học sinh học đều các môn học và đạt kết quả cao theo quy định trongmục tiêu và kế hoạch giáo dục Những học sinh đạt loại giỏi theo yêu cầu mớinhư vậy gọi là học sinh giỏi Tiểu học

Trước đây nhiều giáo viên tập trung vào bồi dưỡng học sinh giỏi cảmôn Toán và Tiếng Việt theo quy định hướng dẫn của các kỳ thi học sinh giỏi

từ cấp trường đến cấp quốc gia Từ năm học 2005-2006 Bộ lại có hướng dẫn

tổ chức thi theo từng môn học hoặc Toán hoặc Tiếng Việt Đặc biệt là khi cóQuyết định số 30/2005/QĐ-BGD&ĐT về việc ban hành Quy định đánh giá

và xếp loại học sinh Tiểu học Công nhận, khen thưởng cho học sinh giỏi thìcác môn đánh giá bằng điểm ( Toán, Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa lý)đều đạt được điểm loại giỏi, còn các môn đánh giá bằng định tính ( nhận xét)đạt Hoàn thành

1.3.3.3.Đánh giá học sinh Tiểu học:

- Yêu cầu cơ bản về kiến thức kỹ năng

Ở trường Tiểu học trong quá trình học tập, tất cả học sinh đều đượcđánh giá và xếp loại theo Quyết định số 30/2005/QĐ-BGD&ĐT và yêu cầu

cơ bản về kiến thức, kỹ năng của từng môn học Yêu cầu cơ bản về kiến thức,

kỹ năng có tính chất chuẩn của từng môn học, hiện nay là mặt bằng tối thiểucủa chất lượng văn hoá của từng lớp và cả bậc Tiểu học, ở cuối bậc Tiểu học

là trình độ phổ cập giáo dục Tiểu học Đó là yêu cầu chung cho học sinh Tiểuhọc cả nước, không phân biệt học sinh thành thị hay nông thôn, đồng bằnghay miền núi, và để mọi trẻ em đủ đạt yêu cầu như điều 10 Luật phổ cập giáodục Tiểu học quy định “ Học sinh phải đạt trình độ giáo dục Tiểu học dưới 15tuổi”

Học sinh phải đạt trình độ Tiểu học ( đạt chuẩn) đối chiếu theo quy

định học sinh đạt trình độ Tiểu học là những học sinh từ trung bình trở lên,

trong đó có những em đạt vượt yêu cầu ( tiêu chuẩn) được phân định thành 2mức độ khá và giỏi Những em trong độ tuổi chưa được đi học và những họcsinh chưa đạt chuẩn quy định thì gia đình, nhà trường và xã hội phải có biệnpháp giúp đỡ tạo điều kiện để các em được đi học đạt kết quả, đạt trình độTiểu học

Học sinh giỏi Tiểu học ( đạt học lực loại giỏi), đó là những học sinhphải thực hiện đầy đủ bốn nhiệm vụ của học sinh và điểm học lực môn cuốinăm của các môn học Toán, Tiếng Việt ( ở lớp 1,2,3); Toán, Tiếng Việt, Khoahọc, Lịch sử, Địa lý ( ở lớp 4-5) đạt loại Giỏi, điểm học lực các môn đánh giá

bằng nhận xét đạt loại Hoàn thành Những học sinh đạt được như thế thì đượctặng danh hiệu học sinh xuất sắc.

II Cơ sở khoa học:

2.1 Khái niệm về quản lý giáo dục, tổ chức, bồi dưỡng

2.1.1 Quản lý giáo dục:

Quản lý giáo dục là một chuỗi tác động hợp lý của chủ thể quản lý đếntập thể giáo viên và học sinh đến những lực lượng trong và ngoài nhà trường,nhằm huy động họ cùng cộng tác phối hợp tham gia vào mọi hoạt động củanhà trường nhằm làm cho quy trình này vận hành tới việc hoàn thành nhữngmục tiêu dự kiến

2.1.2 Khái niệm tổ chức:

Là dạng hoạt động thực hiện kế hoạch bằng các hình thành cấu trúc tổchức mà nhờ nó người cán bộ quản lý( như nhà trường, tập thể giáo viên, tậpthể học sinh) một cách có hiệu quả nhằm thực hiện được mục tiêu của kếhoạch giáo dục

2.1.3 Khái niệm bồi dưỡng:

Bồi dưỡng có thể coi là quá trình cập nhật kiến thức và kỹ năng cònthiếu hoặc đã lạc hậu

2.1.4 Khái niệm tổ chức bồi dưỡng:

Là tác động của nhà quản lý giáo dục tới đối tượng, tạo cơ hội cho đốitượng tham gia vào các hoạt động học tập và tự học tập trong và ngoài nhàtrường bằng các hình thức khác nhau để cập nhật bổ sung kiến thức, kỹnăng nhằm nâng cao tri thức khoa học, phẩm chất đạo đức để đáp ứng yêucầu ngày càng cao của xã hội

2.2 Vị trí chức năng tổ chức:

* Chức năng kế hoạch

* Chức năng tổ chức

* Chức năng chỉ đạo

* Chức năng kiểm tra

2.3 Mục đích của việc tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi.

Theo điều 1, quy chế thi chọn học sinh giỏi các cấp học phổ thông thituyển chọn bồi dưỡng học sinh giỏi nhằm: Động viên khích lệ học sinh giỏi

và giáo viên dạy giỏi góp phần thúc đẩy việc cải tiến nâng cao chất lượng dạyhọc, chất lượng của công tác quản lý, chỉ đạo của các cấp quản lý giáo dục,đồng thời phát hiện học sinh có năng khiếu về từng môn học để tiếp tục bồidưỡng ở cấp học cao hơn nhằm đào tạo nhân tài cho đất nước

2.4 Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng học sinh giỏi trong trường

Tiểu học và vai trò của người Hiệu trưởng trong công tác này:

Quản lý trường Tiểu học thực chất là quản lý quá trình dạy học Trongquá trình dạy học thì việc chú ý phát triển tới từng đối tượng học sinh là yêucầu cơ bản Bởi vậy việc bồi dưỡng học sinh giỏi bao giờ cũng là nhiệm vụcủa mỗi giáo viên, mỗi cán bộ quản lý

Trường Tiểu học là nơi đầu tiên trong đời trẻ tham gia vào hoạt độnghọc với tư cách là hoạt động chủ đạo, nhờ có nội dung giáo dục toàn diện màcác em có khả năng, năng khiếu Nếu gia đình, bạn bè và đặc biệt là thầy côgiáo sớm phát hiện, nâng đỡ và bồi dưỡng mầm mống năng khiếu, kích thíchniềm say mê học tập thì biểu hiện của năng khiếu sẽ ngày càng rõ hơn, năngkhiếu được định hướng sớm sẽ phát triển và dần dần định hình trở thành họcsinh năng khiếu Còn ngược lại thì mầm mống sẽ mai một dần và thui chột đi.

Tổ chức bồi dưỡng học sinh giỏi ở Tiểu học là phát huy hết” khả năng,tiềm năng” của trẻ là tạo nguồn học sinh giỏi cho các cấp học tiếp theo thựchiện chiến lược “ Bồi dưỡng nhân tài” cho đất nước Mặt khác chất lượnggiáo dục đại trà hiện nay đã được nâng lên một bước đáng kể thì kết quả bồidưỡng học sinh giỏi là một tiêu chí không thể thiếu để đánh giá của trườngTiểu học Thành tích giáo dục mũi nhọn khẳng định uy tín của nhà trường,mỗi học sinh giỏi không những là niềm tự hào của cha mẹ, thầy cô mà còn làniềm tự hào của cả cộng đồng

Hiệu trưởng trường Tiểu học là người “đầu tàu” chịu trách nhiệm tổchức bồi dưỡng học sinh giỏi Vì vậy cần phải nhận thức đầy đủ cơ sở khoahọc của công tác này, Hiệu trưởng phải biết tác động tốt nhất tới các yếu tốcủa quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi như: Giáo viên giỏi, học sinh giỏi, cha

mẹ học sinh, chương trình bồi dưỡng, tài liệu sao cho phát huy được các điềukiện thuận lợi để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của trường đạt kết quả caonhất

2.5 Nội dung tổ chức, bồi dưỡng học sinh giỏi ở trường Tiểu học.

Dựa vào nội dung chức năng trong quản lý giáo dục thì nội dung tổchức bồi dưỡng học sinh giỏi gồm 5 nội dung sau:

* Xác định cấu trúc tổ chức hợp lý của đối tượng quản lý đó là giáoviên giỏi và học sinh giỏi

* Xây dựng cấu trúc tổ chức hợp lý của chủ thể quản lý từ hiệu trưởng,hiệu phó và các tổ chức chuyên môn

* Tạo ra một mạng lưới các quan hệ tổ chức giữa những người trong hệquản lý và các hệ quản lý đó là mạng lưới từ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng,các tổ chuyên môn đến giáo viên đứng lớp, giáo viên bồi dưỡng đội tuyển họcsinh giỏi

* Tuyển lựa, sắp xếp, bồi dưỡng giáo viên, giáo viên dạy đội tuyển

* Tổ chức bồi dưỡng một cách khoa học nhằm nâng cao hiệu quả bồidưỡng học sinh giỏi

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TỔ CHỨC BỒI DƯỠNGHỌC SINH GIỎI Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC TRẦN THỊ TÂM

CAM THÀNH – CAM LỘ - QUẢNG TRỊ

1.1 Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Trần Thị Tâm-Cam Cam Lộ-Quảng Trị

Thành-Trường Tiểu học Trần Thị Tâm trước đây là trường cấp 1 Tân Lâm,trường được thành lập từ năm 1976 Năm 1978 trường mang tên trường cấp1-2 Tân Lâm, năm 1980 trường đổi tên thành trường PTCS Tân Lâm, đếnnăm 1990 trường đổi tên thành trường Tiểu học số 1 Tân Lâm Đến năm 2004trường được mang tên nữ anh hùng liệt sĩ quê hương Quảng trị Trần Thị Tâm.Trường được đóng trên địa bàn xã Miền núi (Cam Thành- Cam Lộ- QuảngTrị), nằm dọc theo trục Đường 9 từ km 16 đến km 26 Trường được chia làm

4 khu vực Trường đạt trường chuẩn quốc gia mức độ 1 giai đoạn 1996-2000năm 1999, và đạt đơn vị văn hoá cấp huyện năm 2005

1 2 Đội ngũ giáo viên:

Trường Tiểu học Trần Thị Tâm gồm 23 cán bộ giáo viên, 100% cán bộgiáo viên đạt chuẩn ( THSP) Trong đó có 9 giáo viên đạt trên chuẩn chiếm39,1%, có 13 giáo viên đang theo học các lớp Đại học, Cao đẳng Trường có 2cán bộ quản lý, 1 TPT Đội, 3 tổ chuyên môn

Bảng 1 : Các tổ chuyên môn năm học 2006-2007

Trường Tiểu học Trần Thị Tâm có đội ngũ giáo viên đoàn kết nhất trí,nhiệt tình có tinh thần trách nhiệm cao, có ý thức cầu tiến, hết lòng vì họcsinh thân yêu

Một nét nổi bật trường Tiểu học Trần Thị Tâm có đồng chí Hiệu trưởngPhan Thị Oanh là người có nhiều kinh nghiệm trong công tác quản lý giáodục và nhiều năm liền đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp huyện, tỉnh

1.3 Học sinh

Trường Tiểu học Trần Thị Tâm có 220 học sinh với 11 lớp, bình quan

22 em/lớp, trong đó có 84 học sinh là nữ và 136 học sinh nam Tỷ lệ học sinhhọc 2 buổi/ngày 100%

Nhà trường kết hợp với UBND xã Cam Thành và các đoàn thể trong vàngoài xã giáo dục các em có lòng nhân ái, tình yêu đối với quê hương,và ý

thức chấp hành kỷ luật tốt, tham gia tốt các hoạt động ngoại khoá xứng conngoan trò giỏi, Đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ.

Những thành tích của nhà trường, đặc biệt là chất lượng giáo dục đạitrà là nền móng vững chắc cho việc bồi dưỡng học sinh giỏi của trường

2.1 Một số thành tựu trong việc bồi dưỡng học sinh giỏi của nhà trường.

Mỗi chúng ta đều có sở trường gì đó có thể đang “ngủ yên” Người tachưa biết hết trong mỗi người có những sở trường gì, tiềm năng gì Thậm chí

có những mầm mống xuất chúng, thiên tài mà nếu không có những cơ hội thìkhông xuất hiện được Chính việc bồi dưỡng học sinh giỏi đã giúp cho người

ta phát hiện ra những sở trường, những khả năng đó mà đối với mỗi cá nhân

là cả cuộc đời, có khi là nghề nghiệp, là sự cống hiến, đội ngũ giáo viêntrường Tiểu học Trần Thị Tâm đã có nhận thức đúng về điều đó Qua điều tra,100% giáo viên cho rằng việc bồi dưỡng học sinh giỏi là “ rất quan trọng, rấtcần thiết” và nó trở thành một nhu cầu của mỗi giáo viên trong trường

Ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt đồng chí Hiệu trưởng Phan ThịOanh luôn quan tâm sát sao tới mọi hoạt động của nhà trường, trong đó việcbồi dưỡng học sinh giỏi, đồng chí nhận thức: Muốn khẳng định chất lượngcủa một nhà trường thì phải đưa chất lượng học tập của học sinh lên cao vì: “Sản phảm của quá trình giáo dục là học sinh” với thái độ “cầu học”, “khiêmtốn”, “tìm tòi, sáng tạo” Với kỹ năng tự học, tự nâng cao trình độ cá nhântrong mọi tình huống

Đồng chí Hiệu trưởng đã quyết tâm bằng sức mạnh tập thể và cá nhântừng bước nâng cao chất lượng học sinh giỏi Mặc dù trong quá trình chỉ đạoviệc bồi dưỡng học sinh giỏi đã gặp không ít khó khăn nhưng những thànhtích mà trường Tiểu học Trần Thị Tâm đạt được đã khẳng định cách làm đúngđắn của mình Và hơn ai hết, Hiệu trưởng luôn đi đầu trong việc bồi dưỡnghọc sinh giỏi, tự bồi dưỡng để hoàn thiện mình và nhận thức đúng đắn để chỉđạo tốt việc bồi dưỡng học sinh giỏi

Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch bồi dưỡng học sinh giỏi và thống nhấttrong hội đồng Sư phạm ngay từ đầu năm học Trong kế hoạch, Hiệu trưởng

đã chú trọng một số khâu then chốt như làm rõ nội dung, biện pháp tuyển