+ Lợc đồ tiến quân ra Bắc của Lê Lợi.. - Đợc sự ủng hộ của nhân dân, quân ta tiến vào Nghệ An, đánh chiếm Diễn Châu, Thanh Hoá.. - Thu hẹp địa bàn của quân Minh.. Với mong muốn giành thế
Trang 1Bài 19 Cuộc khởi nghiã Lam Sơn ( tiếp ) Tiết 38 II Giải phóng Nghệ An - Tân Bình - Thuận Hoá và tiến quân ra Bắc ( 1424 - 1426 )
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức : - Nét chủ yếu về hành động của nghĩa quân Lam Sơn trong những năm 1424 - 1425
- Sự lớn mạnh của cuộc khởi nghiã Lam Sơn trong thời gian này Từ bị động đối phó với quân Minh chuyển sang thế chủ động - Địa bàn rộng lớn - Bao vây Đông Quan
2 T tởng : Giáo dục truyền thống yêu nớc, tinh thần bất khuất kiên cờng và lòng tự hào dân tộc
3 Kĩ năng : - Sử dụng lợc đồ thuật lại sự kiện
- Nhận xét các sự kiện, nhân vật lịch sử tiêu biểu
II Phơng tiện dạy học : + Lợc đồ khởi nghiã Lam Sơn
+ Lợc đồ tiến quân ra Bắc của Lê Lợi
III Thiết kế bài :
1 Kiểm tra bài cũ : - Trình bày diễn biến giai đoạn 1418 - 1423 của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn ?
- Tại sao Lê Lợi lại quyết định tạm hoà hoãn với quân Minh ?
2 Vào bài :
3 Bài mới :
Hoạt động dạy Hoạt động học Ghi bảng
Hoạt động 1
? Tại sao Nguyễn Chích đề nghị
chuyển địa bàn vào Nghệ An ?
? Hãy cho biết vài nét về
Nguyễn Chích ?
? Việc thực hiện kế hoạch đó đã
đem lại kết quả gì ?
* Giáo viên : Ngày 12 - 10 -
1424, quân ta bất ngờ tập kích
đồn Đa Cang và hại thành Trà
Lân sau hai tháng bao vây
- Sau thất bại ở Trà lân, địch tập
trung ở ải Khả Lu ( bên bờ
sông Lam ), ta bằng kế nghi
binh đã tiêu diệt địch ở đó
- Đợc sự ủng hộ của nhân dân,
quân ta tiến vào Nghệ An, đánh
chiếm Diễn Châu, Thanh Hoá
? Nhận xét kế hoạch của
Nguyễn Chích ?
* Giáo viên : Chủ động chuyển
địa bàn để đánh vào Nghệ An
- Nghệ An là vùng đất rộng, ngời đông, địa bàn hiểm trở, xa trung tâm địch Là nơi trớc đây
Nguyễn Chích đã dấy binh chống quân Minh
- Là nông dân nghèo, có tinh thần yêu nớc cao, từng lãnh đạo các cuộc khởi nghĩa chống quân Minh ở Nghệ An, thanh Hoá
- thoát khỏi thế bao vây, mở rộng
địa bàn hoạt động trên phạm vi từ Nghệ An, Tân Bình, thuận Hoá
- Kế hoạch phù hợp với tình hình thời đó nên đã thu nhiều thắng lợi
1.giải phóng Nghệ An 1424
- Nguyễn Chích đa ra kế hoạch chuyển địa bàn vào Nghệ An
- Hạ thành Trà Lâm
- Tập kích ở Khả lu
- Giải phóng Nghệ An, Diễn Châu, Thanh Hoá
Trang 2Làm bàn đạp để giải phóng phía
Nam
Hoạt động 2
? Em hãy trình bày tóm tắt
những chiến thắng của nghĩa
quân Lam Sơn từ cuối 1424 đến
cuối 1425 ?
? Thắng lợi này có tác dụng gì ?
Hoạt động 3
* Giáo viên : Thuật trên lợc đồ
H41
? Nhận xét kế hoạch tiến quân
của Lê Lợi ?
? So sánh thế của ta và địch lúc
này ?
- Theo SGK
- Khích lệ tinh thần của nghĩa quân
- Thu hẹp địa bàn của quân Minh
- Quân Minh bị bao vây, cô lập
- Học sinh theo dõi, đọc trong SGK
- Đánh thẳng vào vùng địch chiếm đóng
- Giải phóng vùng đất đai rộng lớn, cô lập quân địch
* Đọc phần in chữ nhỏ
2 Giải phóng Tân Bình, thuận Hoá (1425)
- 8/1425 : Trần Nguyên Hãn, Lê Ngân chỉ huy ở Nghệ An Trong 10 tháng, giải phóng từ Thanh Hoá -> Đèo Hải Vân
3 Tiến quân ra Bắc, mở rộng phạm vi hoạt động (1426)
- 9 - 1426, Lê Lợi chia quân làm 3 đạo :
+ Đ1 : Giải phóng Tây Bắc
+ Đ2 : Giải phóng hạ lu sông Nhị
+ Đ3 : Tiến ra Đông Quan
* Kết quả : + Ta : Thắng nhiều trận lớn -> Thế chủ động + Địch : Cố thủ ở Đông Quan -> Bị động
4.Củng cố - Dặn dò : + Tóm tắt khởi nghĩa Lam Sơn từ cuối 1424 - 1426 ?
+ Thế và lực của ta và địch ở giai đoạn này ? + Làm BT 6, 7
+ Đọc trớc phần 3
Trang 3Tiết 39 Bài 19 ( tiết 3 )
III khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng ( Cuối 1426- cuối 1427 )
I Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Những sự kiện tiêu biểu trong giai đoạn cuối cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đó là chiến thắng Tốt Động - Chúc Động ; Chi Lăng - Xơng Giang
- ý nghĩa của thắng lợi
2 T tởng : Giáo dục lòng yêu nớc, tự hào về những chiến thắng oanh liệt của dân tộc ta ở thế kỷ 15
3 Kĩ năng : Sử dụng lợc đồ, tóm tắt diễn biến, đánh giá sự kiện
II Thiết bị : - Lợc đồ Tốt Động- Chúc Động
- Lợc đồ Chi Lăng- Xơng Giang
- Bài " Bình Ngô đại cáo "
III Thiết kế bài dạy :
1 Kiểm tra bài cũ : - Trình bày tóm tắt các chiến thắng của nghĩa quân Lam Sơn từ cuối 1424 - 1425?
- Trình bày kế hoạch tiến quân ra Bắc của Lê Lợi ? Kết quả ?
2 Vào bài :
3 Bài mới :
Hoạt động 1
*Chỉ vị trí Tốt Động-Chúc Động trên lợc đồ
? Với mong muốn giành thế chủ động tiến quân vào Thanh Hoá đánh tan
bộ chỉ huy của ta , quân Minh đã làm gì?
? Kế hoạch của quân ta? -Bí mật cho quân phục
binh, khi địch lọt vào
1 Trận Tốt Động - Chúc
Động cuối 1428 + Hoàn cảnh:
- 10/ 1426, Vơng thông chỉ huy 5 vạn viện binh
đến Đông Quan
- Ta đặt phục binh ở Tốt
Động - Chúc Động
+ Diễn biến :
- 11 / 1426, quân Minh
Trang 4* " Ninh Kiều máu chảy
thành sông
Tốt Động thây chất đầy
đồng "
* Giáo viên thuật diễn
biến trên lợc đồ ( theo
SGK )
? Sau chiến thắng Tốt
Động - Chúc Động, thế
và lực của ta nh thế
nào ?
? Vì sao có thể nói đây
là một chiến thắng có ý
nghĩa chiến lợc ?
-> Đọc 2 câu thơ trong
SGK
Hoạt động 2
* Sử dụng lợc đồ Chi
Lăng - Xơng Giang
? Nhận xét lực lợng của
địch lúc này ?
? Trớc tình hình đó, bộ
chỉ huy nghĩa quân đã
làm gì ?
? Kế hoạch của ta nh
thế nào ?
? Vì sao ta lại tập trung
lực lợng tiêu diệt quân
của Liễu Thăng trớc mà
không tập trung lực
l-ợng giải phóng Đông
Quan ?
* Giáo viên thuật diễn
biến theo lợc đồ
trận địa -> quân ta 4 phía nhất tề xông ra, dồn địch xuống cánh đồng lầy để tiêu diệt
- ta thừa thắng vây hãm
Đông Quan và giải phóng nhiều châu huyện
- Làm thay đổi tơng quan lực lợng giữa ta và
địch
- Làm thất bại ý đồ chủ
động phản công của địch
- Mạnh, thể hiện quyết tâm xâm lợc nớc ta
- Tập trung lực lợng xây dựng quân đội mạnh
- Vì tiêu diệt quân của Liễu Thăng sẽ diệt đợc
số địch lớn hơn Buộc Vong Thông phải hàng
* Đọc đoạn in chữ nhỏ trong SGK
- Để đợc an toàn rút
tiến về Cao Bộ
- Quân ta từ mọi phía xông vào địch
+ Kết quả :
- Diệt 5 vạn quân địch
- Bắt sống hơn 1 vạn
- Vơng Thông chạy về
Đông Quan
- Trần Hiệp, Lý lợng,
Lý Đằng bị giết
+ ý nghĩa : Là trận thắng
có ý nghĩa chiến lợc
2 trận Chi Lăng - Xơng Giang (10/ 1427)
* Địch :
- 10/ 1427, 15 vạn viện binh chia thành 2 đạo tấn công nớc ta
+ Đạo 1 : 10 vạn quân
do Liễu Thăng chỉ huy + Đạo 2 : 5 vạn quân do Mộc Thạnh chỉ huy
* Ta : Tập trung lực lợng tiêu diệt quân của Liễu Thăng trớc
* Diễn biến :
- 8/10/1427, Liễu Thăng dẫn quân vào nớc ta + Trận Chi Lăng : Liễu Thăng bị giết Trên đờng xuống Xơng Giang, bá
t-ớc Lơng Minh và 3 vạn quân bị giết Lý khánh tự
tử
+ Trận Xơng Giang : Diệt gần 5 vạn địch, bắt sống Thôi Tụ, Hoàng Phúc và nhiều tên khác
* Kết quả :
- Mộc Thạnh rút về nớc
Trang 5? Vì sao Vơng Thông lại mở hội thề ở Đông Quan ?
Hoạt động 3
? Tại sao khởi nghĩa Lam Sơn giành thắng lợi ?
? Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn toàn thắng có ý nghĩa lịch sử ?
quân về nớc
* Thảo luận nhóm
- Vơng Thông mở hội thề Đông Quan, rút khỏi nớc ta
3 Nguyên nhân và ý nghĩa lịch sử
a Nguyên nhân thắng lợi :
- Lòng yêu nớc nồng nàn
và ý chí bất khuất của toàn dân
- Tinh thần đoàn kết, t-ớng sĩ một lòng, toàn dân một khối
- Có đờng lối chiến lợc chiến thuật đúng đắn, sáng tạo của bộ tham mu
đứng đầu là Lê Lợi và Nguyễn trãi
b ý nghĩa lịch sử :
- Kết thúc 20 năm đô hộ của nhà Minh
- Mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nớc
4 Củng cố - Dặn dò + Tóm tắt chiến thắng Tốt Động- Chúc Động ; Chi Lăng - Xơng Giang ?
+ Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử ?
+ Vai trò và công lao của Lê Lợi - Nguyễn Trãi ? + Làm BT 8,9
Bài 20 đại việt thời lê sơ ( 1428 - 1527 )
Tiết 40 I Tình hình chính trị, quân sự, pháp luật
I Mục tiêu :
1 Kiến thức : - Bộ máy chính quyền thời Lê Sơ và những điểm chính của bộ luật Hồng Đức
- So sánh với thời Trần để chứng minh dới thời Lê Sơ nhà nớc tập quyền tơng đối hoàn chỉnh, quân đội hùng mạnh có luật pháp để đảm bảo kỷ cơng, trật tự xã hội
2 T tởng : Giáo dục cho học sinh niềm tự hào về thời thịnh trị của đất nớc, có ý thức bảo vệ đất n-ớc
3 Kĩ năng : Sơ đồ bộ máy chính quyền thời Lê Sơ
II Thiết kế bài dạy :
Trang 61 Kiểm tra bài cũ : - Thuật lại chién thắng Chi Lăng- Xơng Giang ?
- Nêu nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của khởi nghĩa Lam Sơn.?
2 Vào bài :
3 Bài mới :
Hoạt động 1
* Giáo viên : Lê Sơ từ đầu
thời Lê -> thời nhà Mạc
=> Sau thời nhà Mạc là
Lê Trung Hng
? Bộ máy chính quyền
thời Lê Sơ đợc tổ chức
nh thế nào ?
? Bộ máy chính quyền
địa phơng đợc tổ chức ?
- > Đọc tên 13 đạo và
quan sát lợc đồ H44
? So sánh tổ chức nhà
nớc thời Lê Sơ với thời
Trần?
? Nói thời Lê Sơ tập
quyền hơn, điều này đợc
thể hiện nh thế nào ?
( Tập quyền : Sự thống
nhất tập trung quyền hành
vào triều đình trung ơng)
- Đứng đầu là vua
+ Các quan đại thần + Có 6 bộ : Binh, Hình, Công, Lễ, Lại, Hộ
=> Đọc phần in chữ nhỏ
- Có 5 đạo và 13 đạo thừa tuyên
+ Đứng đầu mỗi đạo có 13 ti phụ trách 3 mặt hoạt động khác nhau
=> Đọc phần in chữ nhỏ
- Vua nắm mọi quyền
+ Lê Thánh Tông bãi bỏ một số chức
vụ cao cấp nh Tớng quốc, đại tổng quản, đại hành khiển
+ Vua nắm mọi quyền kể cả chỉ huy quân đội
+ Quyền lực của vua ngày càng đựợc củng cố
1 Tổ chức bộ máy chính quyền
- Lê Lợi lên ngôi Hoàng
đế, xng là Lê Thái Tổ
- Quốc hiệu : Đại Việt
sơ đồ tổ chức bộ máy chính quyền thời Lê Sơ
lại bộ lễ binh hình công
Vua trực tiếp chỉ đạo 6 bộ
VuA
13 đạo
đô ti thừa ti hiến ti
Trang 7
? Nhìn vào sơ đồ, em thấy
thời Lê Sơ có gì khác thời
Trần ?
Hoạt động 2
? Nhà Lê Sơ tổ chức quân
đội nh thế nào ?
? Tại sao nói trong hoàn
cảnh lúc đó chính sách "
Ngụ binh nông " là tối
-u ?
? Em có nhận xét gì về
chủ trơng của nhà Lê Sơ
đối với lãnh thổ đất nớc?
Hoạt động 3
? Vì sao thời Lê Sơ quan
tâm đến pháp luật ? ( Liên
hệ với thời Lý, Trần )
? Nội dung bộ luật ?
-> Là bộ luật lớn nhất, có
giá trị nhất thời phong
kiến nớc ta
? Luật hồng Đức có gì
tiến bộ ? ( Liên hệ thực tế
thời phong kiến )
- Các cơ quan và chức vụ giúp việc cho vua ngày càng đợc sắp xếp quy củ và bổ sung đầy đủ
- Đất nớc đợc chia thành 13 khu vực hành chính
- Nhà nớc tập quyền hoàn chỉnh
-> Đọc phần in chữ nhỏ
- Quyết tâm củng cố quân đội bảo vệ đất nớc
- Thực thi chính sách vừa cơng vừa nhu với kẻ thù
- Đề cao trách nhiệm bảo vệ tổ quốc
- Trừng trị đích đáng kẻ bán nớc
- Giữ gìn kỉ cơng, trật tự xã hội
- Ràng buộc nhân dân để triều
đình dễ quản lý
- Bảo vệ quyền lợi của ngời phụ nữ
2 Tổ chức quân đội
- Chính sách " Ngụ binh nông "
- Có 2 bộ phận : + Quân triều đình + Quân ở các địa phơng
3 Luật pháp
- Lê Thánh Tông ban hành bộ luật Hồng Đức
- Nội dung : + Bảo vệ quyền lợi của vua và hoàng tộc
+ Bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị
+ Bảo vệ ngời phụ nữ
Phủ huyện (châu ) xã
Trang 84 Cñng cè- DÆn dß : Lµm BT 1,2
