Y NGHIA VAN CHUONG

Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lũng thương người và rộng ra thương cả muụn vật, muụn loài... Ý nghĩa của văn chương: - Văn chương là hình dung của sự sống - Văn chương sáng tạo ra s

Trang 1

Kính chào quí thầy

cô

về dự giờ Ngữ văn 7

Giáo viên thực hiện: Bùi Thị Bích

Thủy

Trường CấP II-III HIếU NHƠN

HUYệN VũNG LIÊM

Trang 2

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Trong bài “Đức tính

giản dị của Bác Hồ”

có mấy luận điểm phụ?

Đó là những luận điểm nào?

- Trong lời nói, bài viết

C¸c luËn ®iÓm trong bµi: - Trong lối sống (bữa ăn,

đồ dùng, cái nhà)

- Trong tác phong

- Trong quan hệ với mọi người

Trang 3

Tiết 97-Văn bản: í NGHĨA VĂN CHƯƠNG Hoài Thanh

-I Tỡm hiểu chung:

1 Tỏc giả : Hoài Thanh -(1902 – 1982 )

- Tờn thật: Nguyễn Đức Nguyờn.

- Quờ: xó Nghi Trung- huyện Nghi

Lộc, tỉnh Nghệ An.

- Là nhà phờ bỡnh văn học xuất

sắc.

- Năm 2000, được Nhà nước truy

tặng giải thưởng Hồ Chớ Minh về

văn học - nghệ thuật.

- Tỏc phẩm nổi tiếng: Thi nhõn

Việt Nam.

Dựa vào chú thích dấu sao,

em hãy cho biết đôi nét

về tác giả?

Trang 4

I Tỡm hiểu chung:

1 Tỏc giả :

c Bố cục : 2 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “…muụn loài”

 Nguồn gốc văn chương.

- Phần 2: cũn lại

 Bàn về ý nghĩa, cụng dụng văn

chương.

-2 Tác phẩm:

a Đọc, hiểu chú thích:

b Thể loại: Nghị luận văn chương

Văn bản được viết theo thể loại nào?

(nghị luận XH hay nghị luận văn chương)

Theo em văn bản này có thể chia làm mấy phần?

Nội dung của mỗi phần?

Trang 5

II Tỡm hiểu văn bản:

1 Nguồn gốc của văn chương:

“ Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trụng thấy một con chim bị thương rơi xuống bờn chõn mỡnh Thi sĩ thương hại quỏ, khúc nức lờn, quả tim cựng hoà nhịp với

sự run rẩy của con chim sắp chết Tiếng khúc ấy, dịp đau thương ấy chớnh là nguồn gốc của thi ca.

Cõu chuyện cú lẽ chỉ là một cõu chuyện hoang đường, song khụng phải khụng cú ý nghĩa Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lũng thương người và rộng ra thương cả muụn vật, muụn loài ( )”

cốt yếu

-Như vậy theo Hoài Thanh thì

nguồn gốc của văn chư

ơng là gì?

Ông đã lý giải điều đó dựa trên cơ

s nào? ở

Trang 6

I Tỡm hiểu chung.

II Tỡm hiểu văn bản.

Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trụng thấy một con chim bị thương rơi xuống bờn chõn mỡnh Thi sĩ thương hại quỏ, khúc nức lờn, quả tim cựng hoà nhịp với

sự run rẩy của con chim sắp chết Tiếng khúc ấy, dịp đau thương ấy chớnh là nguồn gốc của thi ca.

Cõu chuyện cú lẽ chỉ là một cõu chuyện hoang đường, song khụng phải khụng cú ý nghĩa Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lũng thương người và rộng ra thương cả muụn vật, muụn loài ( )

Cốt yếu

 Nờu vấn đề tự nhiờn, hấp dẫn, từ

việc kể một cõu chuyện đời xưa dẫn

đến kết luận.

-Em có nhận xét gì

về cách dẫn vào vấn đề của tác giả?

Nguồn gốc cốt yếu của văn chương

là lũng thương người.

Trang 7

I Tỡm hiểu chung.

1 Nguồn gốc của văn chương:

Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là

lũng thương người.

Thảo luận

nhóm

Hoài Thanh về nguồn gốc của văn chư

ơng như vậy là đúng nhưng chưa đủ

Em có đồng ý với ý kiến trên không ? Vì sao ?

- Nờu vấn đề tự nhiờn, hấp dẫn, từ

Trang 8

I Tìm hiểu chung.

II Tìm hiểu văn bản.

lòng thương người.

- Trâu ơi, ta bảo trâu này.

Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.

-Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống.

- Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh

điền.

- Cày đồng đang buổi ban trưa

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

 Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động.

Tiết 97-Văn bản: Ý NGHĨA VĂN CHƯƠNG Hoµi Thanh

- Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ

việc kể một câu chuyện đời xưa dẫn

C¸c c©u ca dao, tôc ng÷

nµy b¾t nguån

tõ ®©u?

Trang 9

-> Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm.

Đêm nay Bác không ngủ… Bác thương đoàn dân công

O du kÝch (Tè H÷u)

Trang 10

lòng thương ngừoi.

-> Văn chương bắt nguồn từ đời sống văn hoá, lễ hội, trò chơi

Trang 11

 Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ

2 Ý nghĩa và công dụng của văn chương:

a Ý nghĩa của văn chương:

“ Văn chương sẽ là hình dung của

sự sống muôn hình vạn trạng

Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống.( )”

- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.

- Văn chương sáng tạo ra sự sống.

“Vụt qua mặt trận đạn bay vèo vèo”.

( Lượm - Tố Hữu)

“Cái cò lặn lội bờ ao ”

( Ca dao )

-> Phản ánh cuộc sống chiến đấu.

-> Phản ánh cuộc s ống lao động .

§o¹n v¨n trªn cã mÊy ý ?

Dùa vµo chó thÝch

sè 5 em h·y lý gi¶i vµ chøng minh qua mét

sè t¸c phÈm?

Trang 12

 Nêu vấn đề tự nhiên, hấp dẫn, từ việc

kể một câu chuyện đời xưa dẫn đến kết

luận.

- Văn chương là hình dung của sự sống

- Văn chương sáng tạo ra sự sống

Truyện “Thạch Sanh”

Truyện “ Cây bút thần”

 Phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện

thực xã hội, sự công bằng cho người lao

Trang 13

-I Tỡm hiểu chung.

lũng thương người.

 Nờu vấn đề tự nhiờn, hấp dẫn, từ

2 í nghĩa và cụng dụng của văn chương:

a í nghĩa của văn chương:

- Văn chương là hỡnh dung của sự sống

- Văn chương sỏng tạo ra sự sống

b Cụng dụng của văn chương:

- Văn chương giỳp cho tỡnh cảm và

gợi lũng vị tha.

Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, là lòng vị tha Và vì thế, công dụng của văn chương cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.

Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẳn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm

và rộng r i đến trăm nghìn lần ã

Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa

cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay Lời ấy tư ởng không có gì là quá đáng.

Từ các đoạn văn trên, tác giả nêu

chương?

Trang 14

II Tỡm hiểu văn bản:

2 í nghĩa và cụng dụng của văn chương:

a í nghĩa của văn chương:

- Văn chương là hỡnh dung của sự sống

- Văn chương sỏng tạo ra sự sống

b Cụng dụng của văn chương:

- Văn chương giỳp cho tỡnh cảm và gợi

lũng vị tha.

- Văn chương gõy cho ta những tỡnh

cảm khụng cú, luyện những tỡnh cảm

ta sẵn cú.

Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, là lòng vị tha Và vì thế, công dụng của văn chương cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.

Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẳn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm

và rộng r i đến trăm nghìn lần ã

Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa

cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay Lời ấy tư ởng không có gì là quá đáng.

- Cảm nhận cỏi hay, cỏi đẹp của cảnh

tượng nhiờn nhiờn.

Trang 15

“Côn Sơn suối chảy rì rầm

Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai Côn Sơn có đá rêu phơi

Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”

( Côn Sơn Ca - Nguyễn Trãi )

-I Tìm hiểu chung:

II Tìm hiểu văn bản:

b Công dụng của văn chương:

- Văn chương giúp cho tình cảm và gợi

lòng vị tha.

- Văn chương gây cho ta những tình

cảm không có, luyện những tình cảm

ta sẵn có.

- Cảm nhận cái hay, cái đẹp của cảnh

tượng nhiên nhiên.

Em hãy tìm các chi tiết thể hiện

tình cảm , lòng vị tha trong hai văn bản : “Cuộc chia tay của những con búp bê” và “Bài học

đường đời đầu tiên” ?

Ở đoạn cuối, theo tác giả, văn chương có ảnh hưởng như thế nào đối với đời sống tinh thần

của nhân loại ?

* Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu

văn chương thì rất nghèo nàn.

Trang 16

III Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc sảo, cảm xúc dồi dào, giàu hình ảnh.

- Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng yêu thương Văn chương là hình ảnh của sự sống muôn hình vạn trạng và sáng tạo

ra sự sống, làm giàu tình cảm con người

2 Nội dung:

lòng vị tha.

ta sẵn có.

Nét đặc sắc

về nghệ thuật của bài văn nghị luận này là

gì?

Qua văn bản, Hoài Thanh đã khẳng định những điều gì?

Trang 17

IV Củng cố - Luyện tập:

Ý nghĩa văn chương

Nguồn gốc Công dụng

Từ lòng yêu thương

Hình dung

sự sống

S áng tạo

sự sống

G i úp tình

cảm

L òng

vị tha

Gây tình cảm chưa

có, luyện tình cảm sẳn có

Cảm cái hay, cái đẹp

Ý nghĩa Điền vào sơ đồ sau:

lòng vị tha.

ta sẵn có.

văn chương thì rất nghèo nàn.

Trang 18

lòng vị tha.

ta sẵn có.

IV Củng cố - Luyện tập:

Trang 19

Hướng dẫn về nhà

- Bài tập: Làm bài tập trang 63.

- Học bài.

-ễn tập: Tiết 98 Kiểm tra văn.

Tiêu đề	Ý Nghĩa Văn Chương
Tác giả	Hoài Thanh
Người hướng dẫn	Nguyễn Đức Nguyền
Trường học	Trường Cấp II-III Hiệu Nhơn Huyện Vũng Liêm
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Bài luận văn
Năm xuất bản	2000
Thành phố	Nghệ An

Định dạng
Số trang	20
Dung lượng	3,01 MB