Máy tính và chương trình MT

- Chơng trình là cách để cho con ngời chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp một cách tự động - Biết rằng viết chơng trình là viết các lệnh để chỉ dẫn cho máy tính thực

Tiết 1,2 Bài 1:

A. Mục tiêu

- Biết con ngời chỉ dẫn cho máy tính thực hiện công việc thông qua lệnh

- Chơng trình là cách để cho con ngời chỉ dẫn cho máy tính thực hiện nhiều công việc liên tiếp một cách tự động

- Biết rằng viết chơng trình là viết các lệnh để chỉ dẫn cho máy tính thực hiện các công việc hay giải một bài toán cụ thể

- Biết ngôn ngữ lập trình đợc dùng để viết chơng trình máy tính

- Biết vai trò của chơng trình dịch

B Chuẩn bị:

- Giáo án, sách giáo khoa, phòng máy

C Tiến trình dạy và học

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới

Hoạt động của thầy Hoạt động của trò và hình minh họa

Hoạt động1: 1 Con ngời ra lệnh cho máy tính nh thế nào?

- Trình chiếu câu hỏi nêu vấn đề: Để

máy tính thực hiện đợc công việc

mong muốn con ngời cần phải làm

gì?

? Hãy cho biết có những cách thức

nào để ra lệnh cho máy tính?

- Dựa trên hiểu biết có sẵn của hs về

lệnh, GV gợi ý để hs nhớ lại và hình

dung về một lệnh một cách đơn giản,

phổ thông bằng cách trình chiếu các

tình huống mà con ngời ra lệnh khi

làm việc với máy tính

+ Khởi động một phần mềm máy tinh

bằng cách nháy đúp chuột lên biểu

t-ợng của nó trên màn hình Windows

HS trả lời: con ngời phải đa ra những chỉ dẫn cho máy tính

HS: Dùng bàn phím và chuột để gõ lệnh hoặc chọn các biểu tợng, các mục trên bản chọn

HS quan sát:

+ Trong chơng trình soạn thảo văn bản

gõ chữ ‘a’ từ bàn phím để in lên màn

hình

+ Hình ảnh soạn thảo một đoạn văn

bản, sau đó sao chép để có hai đoạn

văn bản giống nhau

- Từ các hình minh họa trên, giáo viên

phân tích giúp hs hiểu: Máy tính

không có khả năng t duy nh con ngời,

vì vậy muốn máy tính hoạt động con

ngời phải ra lệnh cho máy tính, để

máy tính thực hiện một công việc nào

đó, con ngời đa cho máy tính một hoặc

nhiều lệnh máy tính sẽ lần lợt thực

hiện các lệnh ấy

Hoạt động 2: 2/ Ví dụ Robot nhặt rác

- Trình chiếu bài toán, chỉ rõ các khả

năng mà ro-bốt có thể thực hiện đợc và

yêu cầu công việc đối với ro-bốt trong

tình huống cụ thể

Mô tả rô-bốt có thể thực hiện các thao

tác cơ bản nh tiến, quay phải, quay

trái, nhặt rác, bỏ vào thùng.

? Hãy ra lệnh để cho rô-bốt nhặt rác

bỏ vào thùng nh trong sơ đồ đã cho

- GV gợi ý và đề nghị hs liệt kê dãy

các lệnh để điều khiển rô-bốt thực

hiện công việc:

1. Tiến 3bớc

2. Rẽ trái, tiến 2 bớc;

3. Nhặt rác

4. Tiến 2 bớc

5. Rẽ phải, tiến 3 bớc

6. Bỏ rác vào thùng

- Trình chiếu đoạn phim họa việc điều

khiển rô bốt thực hiện công việc

- Các phơng pháp án để rôbốt có thể

thực hiện công việc trên thì có nhiều

nhng khi đã nêu ra một phơng án nào

HS quan sát, tìm phơng hớng giải quyết

a

đó GV cần lu ý HS về thứ tự thực hiện

các lệnh, tức là rô bốt phải thực hiện

các lệnh lần lợt theo đúng trật tự trên

thì mới có thể hoàn thành công việc

- ? Nếu chúng ta muốn rô bốt thực

hiện đi thực hiện lại một công việc

theo một chu trình nh trên ta sẽ làm

gì?

- Có hai cách có thể điều khiển rô bốt

thực hiện công việc trên

+ Cách 1: Viết lại từng lệnh và rô bốt

thc hiện từng thao tác

+ Cách 2: Gộp các thao tác thực hiện

của rô bốt và đặt tên cho nó Mỗi lần

muốn rô bốt thực hiện lại công việc đó

chỉ cần gọi tên đó ra thì tự động rô bốt

sẽ thực hiện lần lợt các thao tác trên

- GV trình chiếu trang hớng dẫn thực

hiện

- GV yêu cầu hs nx vè hai cách điều

khiển rô bốt ở trên, từ đó đa đến kết

luận: Việc viết các lệnh để điều khiển

rô bốt(hay máy tính) thực hiện một

loạt các thao tác liên tiếp chính là viết

chơng trình máy tính

HS nhận xét

Cách 2: Giúp rô bốt thực hiện công việc nhanh

và hiệu quả hơn

HS quan sát

Hoạt động 3: 3/ Viết chơng trình - lệnh cho máy tính

- Tơng tự nh cách thứ hai đã nêu ở

trên, khi làm việc với máy tính, con

ngời cũng có xu hớng muốn máy tính

thực hiện tự động một loạt các thao

tác Và muốn làm nh vậy con ngời

phải viết chơng trình cho máy tính Từ

ví dụ về các lệnh điều khiển rô bốt, gv

trình chiếu chơng trình điều khiển rô

bốt nhặt rác để các em có hình dung

ban đầu về chơng trình

- Trình chiếu kháI niệm chơng trình

máy tính và cách thực hiện chơng

trình

- Để hs hiểu đợc vai trò của chơng

trình, ? Tại sao cần phải viết chơng

trình?

- GV phân tích giúp hs hiểu rõ vai trò

quan trọng của chơng trình trong việc

điều khiển hoạt động của máy tính:

Việc viết nhiều lệnh và tập hợp lại

trong một chơng trình giúp con ngời

điều khiển máy tính một cách đơn

giản và hiệu quả hơn.

- Làm thế nào để viết chơng trình cho

máy tính? Làm sao để máy tính có thể

hiểu đợc lệnh mà con ngời viết ra? có

rất nhiều cau hỏi mà các em sẽ thắc

mắc ở giai đoạn này, những câu hỏi

này sẽ đợc làm sáng tỏ dẫn khi chúng

ta tìm hiểu phần tiếp theo

HS trả lời

- Vì muốn máy tính hoàn thành một lúc nhiều thao tác một cách tự động để hoàn thành một hay một loạt các công việc nào đó

Hoạt động 4: 4/ Chơng trình và ngôn ngữ lập trình

? Máy tính có thẻ hiểu và thực hiện

đ-ợc các lệnh viết bằng ngôn ngữ tự

nhiên của con ngời không?

- HS đã đợc biết máy tính chỉ có thể

hiểu đợc ngôn ngữ máy(dãy các bít

-dãy số 0 và 1) Vì vậy từ các hiểu biết

đó, GV phân tích để HS hiểu rõ hơn;

Về nguyên tắc để máy tính “hiểu”

đ-ợc, chơng trình phải viết bằng ngôn

ngữ máy

- Vậy con ngời phải ra lệnh cho máy

HS trả lời:

- Máy tính không thể hiểu các lệnh viết bằng ngôn ngữ tự nhiên mà chỉ hiểu ngôn ngữ máy

tính bằng ngôn ngữ máy chăng? Rất

may là không cần thiết phảI nh vậy,

ngôn ngữ máy là ngôn ngữ chỉ toàn

các kí hiệu 0 và 1 cực kì khó viết, khó

nhớ Vì vậy con ngời phải tạo ra một

ngôn ngữ gần với ngôn ngữ tự nhiên

hơn để giao tiếp với máy tính Đó là

ngôn ngữ lập trình Từ ngôn ngữ lập

trình con ngời có thể viết chơng trình

cho máy tính một cách dễ dàng hơn,

em đã bao giờ nghe đến ngôn ngữ lập

trình Pascal, C++, Java, Basic… cha?

- GV dẫn dắt vấn đề các em hiểu rõ

hơn về chơng trình dịch: Đến thời

điểm này các em vẫn thắc mắc làm

sao máy tính có thể hiểu đợc ngôn

ngữ lập trình? Để máy tính hiểu đợc

ngôn ngữ lập trình phải có một chơng

trình trung gian dịch ra ngôn ngữ máy

đó là chơng trình dịch

- GV phân tích để hs hiểu rõ vai trò

của chơng trình dịch, giới thiệu và

trình chiếu khái niệm chơng trình

dịch

Chơng trình dịch chuyển đổi các

ch-ơng trình đợc viết bằng ngôn ngữ

lập trình sang ngôn ngữ máy.

- GV có thể dùng phơng pháp phát vấn

giúp HS hệ thống lại các thao tác để

tạo ra chơng trình máy tính

+ B1: Viết chơng trình bằng ngôn ngữ

lập trình

+ B2: Dịch chơng trình thành ngôn

ngữ máy

- Cách giải thích và giúp hs phân biệt

kết quả của từng bớc trên đây:

+ B1: KQ là một tệp văn bản trên máy

đợc soạn bằng chơng trình soạn thảo

của ngôn ngữ lập trình

+ B2: KQ là một tệp chơng trình có

thể thực hiện trên máy(chơng trình

bằng ngôn ngữ máy)

GV giới thiệu đê HS biết: Mỗi một

ngôn ngữ lập trình thờng cung cấp môi

trờng soạn thảo, chơng trình dịch và

một số công cụ đI kèm để hỗ trợ ngời

lập trình nh: phát hiện và thông báo

lỗi; công cụ theo dõi rối chơng trình;

các th viện chơng trình chuẩn… tất cả

các công cụ và dịch vụ này tao nên

môi trờng lập trình

- Trình chiếu và giới thiệu một số môi

trờng lập trình: Turbo Pascal, Free

Pascal

HS quan sát

4 Củng cố - Hớng dẫn về nhà:

- Trình chiếu phần tổng kết bài, HS về nhà học bài và chuẩn bị bài mới