Các chất nào trong thức ăn đợc biến đổi + Chất vô cơ: muối khoáng, nớc Hs thảo luận nhóm trong thời gian 3 phút Đại diện các nhóm trình bày ý kiến Không bị biến đổi về mặt hóa học qua ho
Trang 1Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
+ Các hoạt động trong quá trình tiêu hóa
+ Vai trò của tiêu hóa đối với cơ thể ngời
Xác định đợc trên hình vẽ và mô hình các cơ quan của hệ tiêu hóa ở ngời
Tranh sơ đồ hình 24.1; 24.2; Mô hình cơ thể ngời; Hình câm hình 24.3 (phiếu học tập);
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Qua chơng hô hấp chúng ta biết rằng thở rất cần cho sự sống
Nhng nếu thở tốt mà không ăn uống gì thì con ngời có sống đợc hay không? (không) Điều
đó chứng tỏ: ăn uống cũng cần nh thở
Gv hỏi: ? Các em thờng đợc ăn những món nào?
Hs trả lời: Thịt, cá, rau, hoa, quả
Gv: Các loại thức ăn này khi vào cơ thể đã đủ tiêu chuẩn để hấp thụ hay cha?
(Cha đủ tiêu chuẩn để hấp thụ)
? Vậy quá trình ăn và biến đổi thức ăn trong cơ thể ngời có tên gọi nh thế nào? (Quá trìnhtiêu hóa)
Quá trình tiêu hóa diễn ra trong cơ thể ngời nh thế nào và các cơ quan của hệ tiêu hóa cótên gọi là gì? Cả lớp sẽ cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay
Hoạt động 1 thức ăn và sự tiêu hóa
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv yêu cầu hs đọc thông tin trong sgk, treo
lên bảng sơ đồ 24.1
Gv đặt câu hỏi gợi ý
? Trong thức ăn có những nhóm chất nào?
Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm câu hỏi
hoạt động sgk
? Các chất nào trong thức ăn không bị biến
đổi về mặt hóa học qua quá trình tiêu hóa?
? Các chất nào trong thức ăn đợc biến đổi
+ Chất vô cơ: muối khoáng, nớc
Hs thảo luận nhóm trong thời gian 3 phút
Đại diện các nhóm trình bày ý kiến
Không bị biến đổi về mặt hóa học qua hoạt động tiêu hóa:vitamin, muối
Trang 2Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
về mặt hóa học qua quá trình tiêu hóa?
Gv treo sơ đồ: Khái quát các hoạt động của
quá trình tiêu hóa Gọi hs lên bảng xác
định các hoạt động tiêu hóa
? Quá trình tiêu hóa gồm những hoạt động
nào?
? Hoạt động nào đóng vai trò quan trọng ?
Tại sao ?
Gv nêu câu hỏi:
? Nếu không có các hoạt động: ăn, đẩy các
chất , thải bã thì quá trình tiêu hóa có diễn
ra đợc không?
Gv: Nh vậy ăn, đẩy các chất trong ống tiêu
hóa, thải bã là những hoạt động không thể
thiếu của quá trình tiêu hóa
? Vai trò của tiêu hóa đối với cơ thể ngời?
Giáo viên nhận xét, chốt kết luận chung
Gv chuyển tiếp vào hoạt động 2
? Quá trình tiêu hóa đợc thực hiện nhờ hoạt
động của những cơ quan nào?
khoáng, nớc
Bị biến đổi về mặt hóa học qua hoạt động tiêu hóa:gluxit, lipit, protein, axit nucleic
Hs quan sát sơ đồ, xác định các hoạt động tiêu hóa
Quá trình tiêu hóa gồm các hoạt động:
ăn Đẩy các chất trong ống tiêu hóa Tiêu hóa thức ăn
Hấp thụ chất dinh dỡng, Thải bã
Hs thảo luận -> kết luận Các hoạt động quan trọng: Tiêu hóa thức
ăn, hấp thụ chất dinh dỡng (thực chất của quá trình tiêu hóa)
Hs trả lời đợc-> Không diễn ra
Vai trò của tiêu hóa: Biến đổi thức ăn
thành chất dinh dỡng để cung cấp cho cơ thể ngời và thải bỏ các chất bã trong thức
Gv điều khiển hoạt động
Gọi đại diện một số nhóm lên trình bày
trên mô hình
Gv nhận xét chốt kiến thc trên mô hình
Gv giới thiệu về ruột thừa
? Em có biết vì sao lại gọi nó là thừa
Đại diện các nhóm trình bày kết quả trênmô hình ngời
Các nhóm có ý kiến khác bổ sungYêu cầu chỉ rõ đợc các cơ quan :
Khoang miệng(răng,lỡi) Họng, thực quản, dạ dày (phần to nhất), ruột non (dài nhất,
có đoạn đầu là tá tràng), ruột già (tận cùng
Hs: Gây viêm ruột thừaTrả lời một số biểu hiện cơ bản: Đó là sốtnhẹ, nôn mửa, đau bụng dới quằn quại,cách rốn 2/3 gang về phía chậu phải
Theo hớng dẫn của gv tự xác định vị trí của
Trang 3Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
4.Củng cố
Gv yêu cầu hs làm bài vào vở bài tập
Đánh dấu x vào đầu câu trả lời đúng nhất
1 Vai trò của tiêu hóa là:
a) Biến đổi thức ăn thành chất dinh dỡng mà cơ thể hấp thụ đợc
b) Biến đổi về mặt lí học và hóa học
c) Thải các chất cặn bã ra khỏi cơ thể
Hấp thụ chất dinh dỡng cho cơ thể
e) Cả a, b, c, d
g) Chỉ a và c
2 Các chất cần cho cơ thể nh nớc, muối khoáng, các loại vitamin khi vào cơ thể theo đờngtiêu hóa thì cần phải qua các hoạt động nh:
a) ăn, đẩy thức ăn trong ống tiêu hóa, hấp thụ thức ăn
b) ăn, đẩy thức ăn trong ống tiêu hóa, tiêu hóa thức ăn
c) ăn, đẩy thức ăn trong ống tiêu hóa, thải bã
d) Tiêu hóa, hấp thụ và thải bã
Gv đa lên bàn mô hình: Cơ thể ngời, lấy tinh thần xung phong, xác định, chỉ rõ các cơ quantiêu hóa trên mô hình
Gọi 1 hs đọc kết luận chung cuối bài
+ Các hoạt động tiêu hóa diễn ra trong khoang miệng
+ Các hoạt động nuốt và đẩy thức ăn từ khoang miệng qua thực quản xuống dạ dày
2, Kỹ năng
Rèn những kỹ năng:
Nghiên cứu thông tin, kênh hình tìm kiến thức
Khái quát hóa kiến thức
2 Kiểm tra bài cũ
Quá trình tiêu hoá gồm những hoạt động nào ?
Vai trò của tiêu hoá ?
Trang 4Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv treo lên bảng tranh 25.1
Nêu câu hỏi
? Mô tả cấu tạo các cơ quan ở khoang miệng ?
? khi ta ăn trong khoang miệng xảy ra những
hoạt động nào ?
Gv yêu cầu hs đọc thông tin sgk, treo tranh
24.2
Gv nêu câu hỏi
? Khi ta nhai cơm lâu trong miệng thấy có cảm
giác gì ? giải thích ?
Gv nhận xét nêu đáp án đúng:
Gv đa ra bảng phụ : Bảng biến đổi thức ăn ở
khoang miệng lên bảng
Nêu câu hỏi:
? Từ những thông tin nêu trên hãy điền các
thông tin phù hợp theo cột và theo hàng trong
Hs quan sát tranh trả lời
Hs liên hệ trả lời:tiết nớc bọt, nhai, đảotrộn thc ăn
Cá nhân học sinh trả lời Các ý kiếnkhác bổ sung thống nhất
Khi ta nhai cơm lâu trong miệng thấy
có cảm giác ngọt vì tinh bột trong cơm
đẫ chịu tác dụng của enzim amilazatrong nớc bọt đã biến đổi 1 phần thành
đờng mantôzơ, đờng này đã tác độngvào các gai vị giác trên lỡi cho ta cảmgiác ngọt
- Làm thức ăn thẫm
đẫm nớc bọt
- Tạo viên thức ăn vừa nuốt
enzim amilaza trong nớc bọt
Enzim amilaza Biến đổi 1 phần tinh
bột chín trong thức ăn thành đờng mantôzơ
Giải thích câu nói “ nhai kĩ no lâu “
khi nhai càng kĩ -> thức ăn đợc nghiềnnhỏ kĩ, thấm nhiều dịch tiêu hoá ( nớcbọt ) -> hiệu suất tiêu hoá càng cao, cơthể hấp thụ đợc nhiều chất dinh dỡng nên
no lâu hơn
Hoạt động 2 nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Yêu cầu HS đọc thông tin SGK, quan sát
H 25.3, thảo luận và trả lời câu hỏi:
- Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ quan nào
là chủ yếu và có tác dụng gì?
- HS tự quan sát H 25.3, đọc thông tin,trao đổi nhóm và trả lời:
+ Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của lỡi là chủ yếu và có tác dụng đẩy viên thức ăn
từ khoang miệng tới thực quản.
Trang 5Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
- Lực đẩy viên thức ăn từ thực quản xuống dạ
dày đợc tạo ra nh thế nào?
- Thức ăn qua thực quản có đợc biến đổi gì về
mặt lí và hoá học không?
+ Lu ý: viên thức ăn vừa phải để dễ nuốt, nếu
quá lớn nuốt sẽ nghẹn
- Nắp thanh quản và khẩu cái mềm có chức
năng gì? nếu không có hoạt động của nó sẽ
gây ra hậu quả gì?
- Giải thích hiện tợng khi ăn đôi khi có hạt
cơm chui lên mũi? Hiện tợng nghẹn?
- Tại sao khi ăn không nên cời đùa?
Giáo viên nhận xét, chốt kết luận chung
+ Lực đảy viên thức ăn tới thực quản, tới dạ dày tạo ra nhờ sự co dãn phối hợp nhịp nhàng của các cơ vòng ở thực quản.
+ Thời gian đi qua thực quản rát nhanh(2-4s) nên thức ăn không bị biến đổi vềmặt hoá học
Nắp thanh quản và khẩu cái mềm ngănkhông cho thức ăn không vào khí quản
và lên xoang mũi
- HS hoạt động cá nhân và giải thích
- 1 HS giải thích, các HS khác bổ sung.khi ăn không nên cời đùa -> các cơ quanphối hợp không ăn khớp -> thức ăn dẽ lọtvào khí quản hay ngợc lên mũi -> gâysặc
4.Củng cố
Gv yêu cầu hs làm bài vào vở bài tập
Điền nội dung thích hợp vào chỗ trống ở những câu sau
Nhờ hoạt động phối hợp của làm cho thức ăn đa vào khoangmiệng trở thành viên thức ăn mềm, nhuyễn, thẫm đẫm nớc bọt và dễ nuốt Một phầntinh bột đợc enzim biến đổi thành
Thức ăn đợc nuốt xuống thực quản và đợc đẩy quathực quản xuống dạ dày
Đánh dấu x vào đầu câu trả lời đúng nhất
1 Thực chất sự biến đổi lí học của thức ăn trong khoang miệng là:
a) Cắt nhỏ, nghiền, đảo trộn thức ăn thẫm đẫm nớc bọt và mềm nhuyễn
b) Enzim amilaza trong nớc bọt biến đổi một phần tinh bột (chín) trong thức ănthành đờng mantôzơ
c) Cả a và b
2 Trong khoang miệng, những thành phần thức ăn đợc biến đổi:
a) Prôtêin b)Li pít c) Gluxít d) Axít nuclếic
Gọi 1 hs đọc kết luận chung cuối bài
Trang 6Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
Hs trình bày đợc quá trình tiêu hóa ở dạ dày gồm:
+ Các hoạt động
+ Cơ quan hay tế bào thực hiện hoạt động
+ Tác dụng của các hoạt động
1 Quá trình tiêu hoá gồm những hoạt động nào ?
Vai trò của tiêu hoá ?
2 Trình bày các cơ quan tiêu hoá ở ngời ?
đề 2
3 Trong thức ăn có những nhóm chất nào?
Những nhóm chất nào đợc biến đổi trong quá trính tiêu hoá ?
4 Trong khoang miệng diễn ra những hoạt động biến đổi nào ?
Giải thích câu “ nhai kĩ no lâu “ về mặt sinh học ?
+ Vai trò của tiêu hóa: Biến đổi thức ăn thành chất dinh dỡng để cung cấp cho cơ thể ngời
và thải bỏ các chất bã trong thức ăn
Câu 2: 5 đ
- Khoang miệng (răng,lỡi) Họng, thực quản, dạ dày (phần to nhất), ruột non (dài nhất, có
đoạn đầu là tá tràng), ruột già (tận cùng là ruột thẳng), hậu môn
- 3 đôi tuyến nớc bọt, tuyến vị, tuyến gan, tuyến tụy, tuyến ruột
đề 2
Câu 1:5 đ
Thức ăn phân thành 2 nhóm
+ Chất hữu cơ: gluxit Lipit, protein, axit nucleic, vitamin
+ Chất vô cơ: muối khoáng, nớc
Không bị biến đổi về mặt hóa học qua hoạt động tiêu hóa: vitamin, muối khoáng, nớc
Bị biến đổi về mặt hóa học qua hoạt động tiêu hóa:gluxit, lipit, protein, axit nucleic
Câu 2: 5đ
+ Biến đổi lí học: gồm các hoạt động ( - Tiết nớc bọt- Nhai- Đảo trộn thức ăn- Tạo viên thức ăn ) -> - Làm ớt, làm mềm và nhuyễn thức ăn, Làm thức ăn thẫm đẫm nớc bọt, Tạo viên thức ăn vừa nuốt
Biến đổi hóa học : Hoạt động của enzim amilaza trong nớc bọt ->Biến đổi 1 phần tinh bột chín trong thức ăn thành đờng mantôzơ
+ khi nhai càng kĩ -> thức ăn đợc nghiền nhỏ kĩ, thấm nhiều dịch tiêu hoá ( nớc bọt ) ->
hiệu suất tiêu hoá càng cao, cơ thể hấp thụ đợc nhiều chất dinh dỡng nên no lâu hơn.
Trang 7Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
3 Bài mới
Gv vào bài: Vậy khi thức ăn xuống đến dạ dày còn những loại chất nào cần đợc tiêu hóa?
Hoạt động 1 cấu tạo dạ dày
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv treo tranh 1, yêu cầu hs đọc thông tin,
(?) Đặc điểm cấu tạo nào của dạ dày phù
hợp với chức năng tiêu hoá ?
Gv nhận xét , chốt kết luận
? Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo dự đoán xem
ở dạ dày có thể diễn ra các hoạt động tiêu
Hình dạng: hình túi thắt 2 đầu , dung tích khoảng 3 lít
Cấu tạo : -Thành dạ dày có 4 lớp (lớp màng bọc, lớp cơ, lớp dới niêm mạc, niêm mạc )
-Lớp cơ dày và khỏe (gồm: cơ dọc, cơ vòng, cơ chéo)
- Lớp niêm mạc có nhiều tuyến tiết dịch vị
Hs dự đoán các hoạt động tiêu hóa diễn ra
ở dạ dày trình bày trớc lớp
Hoạt động 2 tiêu hóa ở dạ dày Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gọi học sinh đọc thông tin SGK
(?) Trình bày thí nghiệm của Paplốp ?
Qua thí nghiệm rút ra kết luận gì ?
- Dịch vị gồm : nớc (95%) Enzin pepsin,axit clohiđrric, chất nhày (5%)
Hs tự đọc thông tin quan sát kênh hìnhThảo luận theo nhóm: Điền các cụm từ phùhợp theo cột và hàng vào bảng
Đại diện các nhóm trình bày kết quả - Cácnhóm có ý kiến khác bổ sung
Hs Tự hoàn thiện kiến thức
Biến đổi thức ăn
ở dạ dày Các hoạt động tham gia Cơ quan hay tế bào thực hiện Tác dụng của hoạt động
Sự biến đổi lí học - Sự co bóp của dạ dày
- Sự tiết dịch vị
- Các lớp cơ của dạdày
-Tuyến vị
- Hòa loãng, nghiềnnhuyễn thức ăn
- Đảo trộn thức ăn cho thấm đều dịch vị
Trang 8Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008 Biến đổi hoá học -Hoạt động của enzim pépsin -Enzim pépsin -Phân cắt prôtêin chuỗi dài thành các
chuỗi ngắn gồm 3 -
10 axítaminNêu câu hỏi sgk
? ở dạ dày diễn ra những hoạt động tiêu
hoá nào ?
? Sự đẩy thức ăn xuống ruột nhờ hoạt động
của các cơ quan bộ phận nào?
? Loại thức ăn Gluxít và Lipít đợc tiêu hóa
trong dạ dày nh thế nào?
? Thử giải thích vì sao Prôtein trong thức
Các nhóm có ý kiến khác bổ sung sửa chữa
- Thức ăn xuống dạ dày đợc hoà loãng, nghiền nhuyễn cho thấm dịch vị Thức ăn Protein đợc phân cắt thành các chuỗi ngắn 3
10 axit amin
– 10 axit amin+ Sự đẩy thức ăn xuống ruột nhờ hoạt động
co của các cơ ở dạ dày phối hợp với sự cocủa cơ vòng ở môn vị
+ Thức ăn Gluxít tiếp tục đợc tiêu hóa mộtphần nhỏ ở giai đoạn đầu (không lâu) khidịch vị chứa HCl làm pH thấp (2 - 3) cha đợctrộn đều với thức ăn Khi đó enzim amilaza
đã đợc trộn đều với thức ăn ở khoang miệngvẫn tiếp tục phân giải một phần tinh bộtthành đờng Mantôzơ
+ Thức ăn Lipít không đợc tiêu hóa trong dạdày, vì trong dịch vị không có enzim tiêu hóalipít
+ Prôtein trong thức ăn bị dịch vị phân hủynhng Prôtêin trên lớp niêm mạc dạ dày lại đ-
ợc bảo vệ và không bị dịch vị phân hủy: Vìnhờ các chất nhầy đợc các tế bào tiết chấtnhầy ở cổ tuyến vị tiết ra và phủ lên bề mặtniêm mạc ngăn cách các tế bào niêm mạc vớipepsin
Hs tự đánh giá, sửa sai câu trả lời của nhóm
4.Củng cố
Gv gọi hs đọc KL SGK
1)Điền nội dung thích hợp vào chỗ trống của những câu sau
Nhờ cấu tạo đặc biệt của dạ dày nên thức ăn xuống đây đợc làm và cho thấm đều , loại thức ăn đợc phân cắt một phần thành các chuỗi ngắn gồm 3 - 10 axítamin.Thức ăn đợc tiêu hóa ở đây từ 3 - 6 giờ rồi đợc đẩy dần xuống
2) ở dạ dày có những hoạt động tiêu hóa nào?
3) khoanh trón chữ cái đầu câu trả lời đúng nhất
Với khẩu phần ăn đầy đủ, sau tiêu hóa ở dạ dày thì còn những loại chất nào trong thức ăncần đợc tiêu hóa tiếp?
a) Prôtêinb) Lipítc) Gluxítd) Chỉ a và ce) Cả a, b và cGọi 1 hs đọc kết luận chung cuối bài
Trang 9Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
+ Cơ quan hay tế bào thực hiện hoạt động
+ Tác dụng và kết quả của hoạt động
Mô hình biến đổi hóa học của thức ăn ở ruột non
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Mô tả cấu tạo của dạ dày ?
Trình bày các hoạt động tiêu hoà diễn ra trong dạ dày ?
3 Bài mới
Sau tiêu hóa ở dạ dày thì còn những loại chất nào trong thức ăn cần đợc tiêu hóa tiếp? (G;
Li; P)
Gv vào bài: Các chất G; Li; P sẽ đợc tiêu hóa tiếp ở ruột non nh thế nào?
Hoạt động 1 ruột non
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv treo tranh 1; 2 hớng dẫn hs quan sát
Gv nêu câu hỏi
? Ruột non có cấu tạo nh thế nào để đảm
nhiệm vai trò biến đổi thức ăn thành chất
Thành có cấu tạo 4 lớp nh dạ dày nhng mỏng hơn
Có ống dẫn chung dịch tụy và dịch mật
đổ vào tá tràng Có nhiều tuyến ruột tiết dịch ruột và các
tế bào tiết chất nhầy ở lớp niêm mác ruột non
Trang 10Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv chốt kiến thức
? Căn cứ vào đặc điểm cấu tạo dự đoán xem
ở ruột non có thể diễn ra các hoạt động tiêu
Hoạt động 2 tiêu hóa ở ruột non
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv treo tranh 28.1; 28.2; mô hình8.3
Nêu câu hỏi sgk
? Thức ăn xuống tới ruột non còn chịu sự
biến đổi lí học nữa không? Nếu có thì
biểu hiện nh thế nào?
Sự biến đổi hóc học ở ruột non đợc thực
hiện đối với loại chất nào trong thức ăn?
Biểu hiện nh thế nào ?
? Vai trò của lớp cơ trên thành ruột non là
* Biến đổi lí học ở ruột non
+ Thức ăn đợc hòa loãng và trộn đều vớidịch tiêu hóa (dịch mật, dịch ruột, dịch tụy)
+ Khối Lipít tác dụng của dịch mật Giọt lipít
nhỏ (dạng nhũ tơng hóa)
* Biến đổi hóa học ở ruột non
Các loại thức ăn:
G, P, giọt Li tác dụng của enzim Biến đổi
trong dịch tụy,mật, ruột
thành đờng đơn, axítamin, axít béo và glyxêrin
Lớp cơ trên thành ruột non có vai trò + Nhào trộn thức ăn, ngấm đều dịch tiêu hóa
+ Tạo lực đẩy thức ăn dần xuống các phần tiếp theo của ruột
4.Củng cố
Gv yêu cầu hs làm bài vào vở bài tập
1 Điền nội dung thích hợp vào chỗ trống trong những câu sau:
Thức ăn xuống đến ruột non đợc biến đổi tiếp về mặt là chủ yếu Nhờ có nhiều tuyếntiêu hóa hỗ trợ nh ., , nên ở ruột non có đủ enzim phân giải các phân tử phức tạpcủa các thức ăn ( , , ) thành các chất dinh dỡng có thể hấp thụ đợc: , , và ,
2 Chọn câu trả lời đúng
Với một khẩu phần ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hóa diễn ra ở ruột non có hiệu quả thìthành phần các chất dinh dỡng sau tiêu hóa là:
a) Axít aminb) Glixêrinc) Đờng đơnd) Chất xơ
e) Axít béo Gọi 1 hs đọc kết luận chung cuối bài
5 Hớng dẫn về nhà
Học bài cũ
Hoàn thành bài tập 1- 4 sgk
Trang 11Ngµy so¹n: 13/ 12 / 2008 Ngµy d¹y: 20 / 12 / 2008
§äc em cã biÕt
T×m hiÓu tríc bµi 29
Trang 12Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
+ Các tác nhân gây hại cho hệ tiêu hóa và mức độ tác hại của nó
+ Trình bày đợc các biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa và đảm bảo sự tiêu hóa có hiệu quả
Mô hình: Các con đờng vận chuyển các chất dinh dỡng (hình 29.3)
Các bệnh về đờng tiêu hoá
III Tiến trình bài giảng
1 ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
Các hoạt động tiêu hóa chủ yếu diễn ra ở ruột non?
Trang 13Ngày soạn: 13/ 12 / 2008 Ngày dạy: 20 / 12 / 2008
Với 1 khẩu phần ăn đầy đủ các chất và sự tiêu hóa diễn ra có hiệu quả thì thành phần cácchất dinh dỡng sau tiêu hóa ở ruột non là gì ?
3 Bài mới
Gv vào bài: Từ câu trả lời bài cũ gv nêu câu hỏi dẫn
? Vậy cơ thể đã hấp thụ các chất dinh dỡng này nh thế nào?
Hoạt động 1 hấp thụ chất dinh dỡng
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv yêu cầu học sinh đọc thông tin sgk
Gv treo tranh 1; 2 nêu câu hỏi gợi ý:
? Hiệu quả hấp thụ chất dinh dỡng có phụ
thuộc diện tích bề mặt hấp thụ không ?
? Ruột non có đặc điểm cấu tạo gì đặc biệt
làm tăng diện tích bề mặt hấp thụ của nó ?
? Đồ thị 29.2 có liên quan gì với sự hấp thụ
các chất dinh dỡng ử ruột non không ?
Gv yêu cầu hs thảo luận nhóm 2 câu hỏi
Gv điều khiển hoạt động của hs
Gv nhận xét chốt đáp án đúng
Gv Thực nghiệm phân tích thành phần chất
của thức ăn trong các đoạn ống tiêu hóa
chứng tỏ sự hấp thu các chất dinh dỡng diễn
Diện tích bề mặt bên trong của ruột non lớn -> cho phép một số lợng lớn chất dinh dỡng thấm qua các tế bào niêm mạc ruột trên đơn vị thời gian -> Hiệu quả hấp thụ lớn
Hệ mao mạch máu và mạch bạch huyết phân bố dày đặc tới từng lông ruột cũng
sẽ tạo điều kiện cho sự hấp thu các chất dinh dỡng với hiệu quả cao (cho phép một lợng lớn các chất dinh dỡng sau khi thấm qua niêm mạc ruột vào đợc mao mạch máu và mạch bạch huyết trên đơn vị thời gian
=> Ruột non có bề mặt hấp thụ rất lớn (400 - 500 m 2 ) lớn nhất so với các đoạn khác của ống tiêu hóa Còn có mạng mao mạch máu và mạch bạch huyết dày đặc
Hoạt động 2 con đờng vận chuyển các chất và vai trò của gan
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Gv treo mô hình 29.3 lên bảng
Yêu cầu hs đọc, tìm hiểu thông tin Sau đó
thảo luận nhóm và hoàn thành bảng 29
1 đại diện nhóm chữa bảng
Hs dựa vào kết quả bảng trả lờiCác chất dinh dỡng đợc vận chuyển và hấpthu theo đờng máu
- Đờng đơn -Axít béo vàglixêrin
- Axít amin
- Các vitamin tan trong nớc
- Các muối khoáng
- Nớc Các chất dinh dỡng đợc vận chuyển và hấp thu theo đờng bạch huyết
- 70% li pít (các giọt nhỏ đã đợc nhũ tơng