vAN 9 2017 2018

-Khai thác đợc một số nội dung của văn bản nhật dụng và kĩ năng tìm hiểu sơ bộvề một số thủ pháp trong phơng thức thuyết minh: liệt kê,so sánh, bình luận.. ?Tác giả đã khái quát vẻ đẹp p

-Khai thác đợc một số nội dung của văn bản nhật dụng và kĩ năng tìm hiểu sơ bộ

về một số thủ pháp trong phơng thức thuyết minh: liệt kê,so sánh, bình luận

Nêu chủ đề của bài văn?

Giáo viên nêu yêu cầu đọc , đọc

mẫu một đoạn, học sinh đọc

?Bài văn có thể chia làm mấy

phần? Nội dung của từng phần?

?Mục đích của bài viết? Từ đó nêu

2 Chú thích

(12)chú thích : Hầu hết là từ Hán Việt

3.Bố cục:

2 phần

-Phần 1:Từ đầu đến "hiện đại":

Con đờng hình thành phong cách văn hoá

Hồ Chí Minh

-Phần 2: Vẻ đẹp trong lối sống Hồ ChíMinh

?Em biết danh hiệu cao quý nào

của Chủ tịch Hồ Chí Minh về văn

hoá?

?Vốn tri thức văn hoá nhân loại

của chủ tịch Hồ Chí Minh sâu

rộng nh thế nào?

?Vì sao Người lại có đợc vốn tri

thức sâu rộng như vậy?

(HS thảo luận 2 câu hỏi trên)

?Bổ sung những t liệu để làm rõ

thêm những biểu hiện văn hoá đó

của Bác?

?Sự tiếp nhận văn hoá ở Hồ Chí

Minh có gì đặc biệt?

?Quan điểm trên có ý nghĩa ntn

đối với cuộc sống ngày nay?

?Tác giả đã khái quát vẻ đẹp

phong cách văn hoá Hồ Chí Minh

ntn?Em suy nghĩ gì về lời bình

âu, Phi, Mĩ+ Nói đợc nhiều ngoại ngữ

- Vì:

+ Ngời có điều kiện đi nhiều nơi+ Nắm vững phương tiện giao tiếp+ Làm nhiều nghề

+ Học hỏi đến mức sâu sắc uyên thâmVD: thơ chữ Hán(Nhật kí trong tù)Bài báo bằng tiếng Pháp

Đặc điểm:

+ Tiếp thu có chọn lọc+ Tiếp thu ảnh hởng quốc tế trên nền vănhoá dân tộc

Học sinh tự bộc lộ ( ý nghĩa nhật dụng) -> nhân cách Việt Nam:

Phơng Đông + mới, hiện đạitruyền thống hiện đạidân tộc Nhân loại+ Phơng thức thuyết minh:

hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

?Lối sống rất bình dị , rất Việt

Nam ,

rất phơng đông của Chủ tịch Hồ

Chí Minh

đợc biểu hiện nh thế nào?

Giáo viên hớng dẫn học sinh thảo

GV: Những luận cứ mà ngời viết

nêu ra không có gì mới nhiều ngời

đã nói ,đã viết .Nhng tác giả đã

? Em hiểu từ “ Phong cách ” trong

Phong cách Hồ Chí Minh nghĩa là

gì ?

HS khoanh tròn vào phơng án đúng

:A

?Từ cách hiểu ở BT1 em hãy so

sánh một vài điểm khác về nội

Học sinh thảo luận nhóm câu hỏi trên

b Vẻ đẹp trong lối sống Hồ Chí Minh

-Là một chủ tịch nớc +Nơi ở và làm việc đơn sơ

Nhà còn nhỏ vài phòng Đồ đạc mộc mạc + Trang phục giản dị : quần áo , dép + T trang ít ỏi : va li con , vài vật kỉ niệm + Ăn uống đạm bạc : cá kho , rau luộc

Học sinh tự thực hiện VD: ''Đức tính giản dị ''+ Là lối sống thanh cao ,sang trọng

- Không phải là lối sống khắc khổ của những ngời tự vui trong cảnh nghèo

-Không phải tự thần thánh hoá

-Quan niệm thẩm mỹ + Là lối sống rất dân tộc, Việt Nam -So sánh : Nguyễn Trãi , Nguyễn BỉnhKhiêm

+

* HS tự bộc lộ tình cảm đối với Bác : Kính yêu , cảm phục …

B Đặc điểm có tính hệ thống về t tởng vànghệ thuật , biểu hiện trong sáng tác củamột nghệ sĩ hay trong sáng tác nói chungthuộc cùng một thể loại

C Dạng ngôn ngữ sử dụng theo yêu cầuchức năng điển hình nào đó ,khác vớinhững dạng khác về đặc điểm từ vựng , ngữ

âm , ngữ pháp

dung của văn bản "Phong cách Hồ

Chí Minh "đối với văn bản

"Đức tính giản dị của Bác Hồ " đã

học ở lớp 7?

D.Cả A,B,C đều đúng BT2

- Có ý thức vận dụng hợp lí những phơng châm này trong giao tiếp

ii.phƯơng tiện,phƯơng pháp thực hiện

HS đọc đoạn đối thoại ở mục (1)

+ Tổ chức cho hs trả lời câu hỏi sgk:

Câu trả lời của Ba đã mang đầy đủ nội

dung mà An cần biết không/ ( GV gợi

Vì sao chuyện lại gây cời?

HS đọc truyện suy nghĩ tìm ra 2 yếu tố

gây cời

- GV hỏi: Lẽ ra anh ,, lợn cới,, và anh áo

mới phảI hỏi và trả lời nh thế nào đẻ

I.Phơng châm về lợng 1.Ví dụ sgk

a Ví dụ a

Bơi:Di chuyển trong nớc và trên mặt nớcbằng cử động của cơ thể

- Câu trả lời của Ba cha đầy đủ nội dung mà

An cần biết dẫn đến 1 địa điểm cụ thể

 Cần nói nội dung đúng với yêu cầu giaotiếp

b.Ví dụ b:Lợn cới áo mới.

- Chuyện cời vì hai nhân vật nói thừa nộidung

Khoe lợn cới khi đI tìm lợn, khoe áo mớikhi trả lời ngời đi tìm lợn

 Anh hỏi bỏ chữ ,,cới,,

Anh trả lời bỏ ý khoe áo

ngời nghe đủ hiể và trả lời?

GV hỏi: Từ câu chuyện cời về việc

thực hiện tuân thủ yêu cầu gì trong

giao tiếp?

 GV: Từ nội dung a và b rút ra điều

gì cần tuân thủ khi giao tiếp?

Hoạt động2: Tìm hiểu phơng châm

về chất.

Gv: Gọi hs đọc ví dụ sgk

Truyện cời phê phán điều gì?

- HS Suy nghĩ trả lờiphơng pháp ngời

_ HS: Thảo luận rút ra kết luận

- GV : KháI quát 2 nội dung  gọi 2

hs ghi nhớ

Hoạt động 3: HD luyện tập

 Không nên nói nhiều hơn những gì cầnnói

Bài tập 1: Học sinh lên chữa.

a, "Trâu ở nhà " -> thừa cụm từ : "nuôi ở nhà" Vì từ "gia súc" đã hàm chứanghĩa là thú nuôi trong nhà

b , " én có hai cánh " -> thừa "hai cánh " vì tất cả các loài chim đều cóhai cánh

Bài tập 2: Học sinh làm theo ba nhóm trình bày kết quả.

Nhóm 1:

a, Nói có căn cứ chắc chắn là nói có sách , mách có chứng

b, Nói sai sự thật một cách cố ý, nhằm che dấu điều gì đó là nói dối

Nhóm 2:

c, Nói một cách hú hoạ , không có căn cứ là nói mò

d, Nói nhảm nhí , vu vơ là nói nhăng nói cuội

Nhóm 3: Nói khoác lác là nói trạng

Các từ ngữ này đều chỉ cách nói tuân thủ hoặc vi phạm phơng châm hội thoại

về chất

Bài tập 3: Học sinh đọc và làm bài tập

Với câu Rồi có nuôi đợc không" , ngời nói đã không tuân thủ phơng châm vềlợng

Bài tập 4:

a, Các từ ngữ: nh tôi đợc biết, tôi tin rằng, nếu không lầm thì, tôi nghe nói,theo tôi nghĩ , hình nh là -> sử dụng trong trờng hợp ngời nói có ý thức tôn trọngphơng châm về chất ngời nói tin rằng những điều mình nói là đúng, muốn đa rabằng chứng thuyết phục ngời nghe

b, Các từ ngữ : nh tôi đã trình bày , nh mọi ngời đều biết -> Sử dụng trongtrờng hợp ngời nói có ý thức tôn trọng phơng cgâm về lợng, nghĩa là không nhắclại những điều đã đợc trình bày

Ngày soạn: 03/09/2017

Tiết 4 :

Tập làm văn

Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh I.mức độ cần đạt

-Văn bản thuyết minh là gì, mục đích của chúng ?

- Cho biết các phơng pháp thuyết minh thờng dùng ?

3.Bài mới

Hoạt động I: Ôn tập lại kiến thức về

kiểu vản bản thuyết minh

Giáo viên cho học sinh phát biểu , học

sinh khác nhận xét Giáo viên kết luận

Hoạt động II: Hớng dẫn tìm hiểu việc

sử dụng 1 số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh qua một

văn bản cụ thể : "Hạ Long - Đá và

n-ớc "

Cho 2 hoặc 3 học sinh đọc diễn cảm

văn bản ở SGK

? Bài văn thuyết minh vấn đề gì?

? Văn bản ấy có cung cấp vấn đề tri

thức đối tợng không? Đặc điểm ấy có

dễ dàng thuyết minh bằng cách đo đếm,

I văn bản thuyết minh

- Là kiểu văn bản thông dụng trong mọilĩnh vực đời sống nhằm củng cố tri thứckhách quan về đặc điểm , tính chất ,nguyên nhân, của các hiện tợng và sựvật trong tự nhiên , xã hội

- Đặc điểm : Củng cố tri thức kháchquan về những sự vật , hiện tợng

- Phơng pháp : Định nghĩa , phân loại ,nêu ví dụ , liệt kê, số liệu so sánh

II Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

liệt kê không?

? Vấn đề " Sự kì lạ của Hạ Long vô tận"

đợc tác giả thuyết minh bằng cách nào?

? Theo em nếu nh chỉ dùng phơng pháp

liệt kê ( Hạ Long có nhiều nớc , nhiều

đảo , hang động lạ lùng) thì đã nêu đợc

sự kì lạ của Hạ Long cha?

? Vậy tác giả hiểu sự "kì lạ" này là gì?

Gạch dới câu văn nêu khái quát sự kì

diệu của Hạ Long?

Câu: "Chính Nớc có tâm hồn"

? Theo em tác giả đã sử dụng những

biện pháp nghệ thuật nào để giới thiệu

sự kì lạ của Hạ Long ? Dẫn chứng

minh hoạ?

? Những biện pháp nghệ thuật ấy có tác

dụng gì cho văn bản thuyết minh này?

Giáo viên tiểu kết vấn đề

? Qua việc tìm hiểu vản bản : " Đá-

+ Giải thích vai trò của nớc : Nớc tạonên sự di chuyển , di chuyển theo mọicách

+ Nêu lên triết lý : Trên thế gian nàychẳng có gì là vô tri cả cho đến cả Đá

- Sự kì lạ : Đá - Nớc Hạ Long đem đếncho du khách cảm giác thú vị : du khách

có thể thả cho thuyền nổi trôi, hoặcbuông theo dòng, hoặc trèo nhẹ, hoặc lớtnhanh, lúc nhanh , lúc dừng

Trong lúc dạo chơi, du khách có cảmgiác hình thù các đảo đang biến đổi ,kếthợp với ánh sáng, góc nhìn, các đảo đáHạ Long biến thành một thế giới có hồn,một thập loại chúng sinh động

- Tác giả sử dụng biện pháp tởng tợng vàliên tởng:

+ Tởng tợng những cuộc dạo chơi : "Nớctạo sắc"

+ Khơi gợi cảm giác có thể có :độtnhiên, bỗng, bỗng nhiên, hoá thân -

> Dùng phép nhân hoá để tả các đảo đá(gọi chúng là thập loại chúng sinh, là thếgiới ngời, bọn ngời bằng đá hối hả trởvề ) Tuỳ theo góc độ di chuyển củakhách, theo hơng ánh sáng rọi vào đá,

mà thiên nhiên tạo nên thế giới sống

động, biến hoá đến lạ lùng

-> Tác dụng: Giới thiệu vịnh Hạ Longkhông chỉ đá và nớc mà là một thế giớisống có hồn->là một bài thơ văn xuôimời gọi du khách đến với Hạ Long

* Ghi nhớ :

- Trong văn bản thuyết minh ngoàinhững phơng pháp đã học, để bài vănthuyết minh đợc sinh động hấp dẫn, ngời

ta vận dụng một số biện pháp nghệ thuật: kể , tự thuật, đối thoại theo lối ẩn dụ ,nhân hoá ( liên tởng , tởng tợng )

- Khi sử dụng các biện pháp nghệ thuậttrong văn bản thuyết minh cần lu ý sửdụng thích hợp, tập trung làm nổi bật

đặc điểm của đối tợng thuyết minh gâyhứng thú cho ngời đọc

III Luyện tập :

Bài tập1: Giáo viên cho học sinh đọc kĩ văn bản , sau đó thảo luận nhóm theo

câu hỏi ở SGK Kết quả thảo luận đợc các nhóm trình bày vào giấy khổ to

( trong 7 phút) Sau đó các nhóm dán lên bảng

Các nhóm nhận xét lẫn nhau, Giáo viên định hớng, trình bày kết quả trên máychiếu

a, Bài văn có tính chất thuyết minh vì đã củng cố cho ngời đọc những tri thứckhách quan về loài Ruồi.

- Tính chất ấy thể hiện ở các điểm : tính chất chung về họ, giống, loài, về cáctập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thể, củng cố các kiến thức chung đáng tincậy về loài Ruồi, thức tỉnh ý thức giữ vệ sinh, phòng bệnh, ý thức diệt Ruồi

- Những phơng pháp thuyết minh đợc sử dụng:

+ Định nghĩa: thuộc họ côn trùng

+ Phân loại: các loại Ruồi

+ Số liệu : Số vi khuẩn, số lợng sinh sản của một cặp Ruồi

+ Liệt kê : mắt lới, chân tiết ra chất dính

b, Bài thuyết minh này có một số nét đặc biệt sau :

- Về hình thức : giống nh văn bản tờng thuật một phiên toà

- Về nội dung : giống nh một câu chuyện kể về loài Ruồi

- Tác giả đã sử dụng các biện pháp nghệ thuật : kể chuyện, miêu tả, nhânhoá

c, Tác dụng biện pháp nghệ thuật làm cho văn bản trở nên sinh động , hấp dẫn,thú vị , gây hứng thú cho ngời đọc , làm nổi bật nội dung

Luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật

trong văn bản thuyết minh I.mức độ cần đạt

Hoạt động I: Giáo viên kiểm tra việc

chuẩn bị ở nhà của học sinh.

Giáo viên kiểm tra, cho học sinh nhận

xét Giáo viên nhận xét nhắc nhở

Hoạt động II: Tổ chức cho học

sinh trình bày thảo luận một đề

* Nhóm 1:Thuyết minh về Cái quạt

- Cho một số học sinh ở nhóm 1 trình

bày dàn ý , chi tiết , dự kiến cách sử

dụng yếu tố nghệ thuật trong bài thuyết

minh Đọc đoạn mở bài

- Cả lớp thảo luận , nhận xét , bổ xung,

sửa chữa

- Giáo viên nhận xét chung , hớng dẫn

lập dàn ý , gợi ý cách sử dụng biện

pháp nghệ thuật sao cho đạt hiệu quả

* Nhóm 2: Thuyết minh về Cái nón

- Ngày xa quạt giấy còn là một sản phẩm

mỹ thuật ( Ngời ta vẽ tranh, đề thơ lênquạt, dùng quạt tặng nhau làm vật kỉniệm.)

- Quạt ở nông thôn , quạt kéo ở các nhàquan ngày trớc

* Lu ý: Nên sử dụng biện pháp nghệ thuật: tự thuật, nhân hoá để kể

3 Kết bài : Cảm nghĩ chung về cái quạt

trong đời sống hiện đại

*Nhóm 2 - Đề: Thuyết minh về cái nón

3 Kết bài: Cảm nghĩ chung về chiếc nón

trong đời sống hiện đại

-Hiểu đợc nội dung vấn đề đặt ra trong văn bản : Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

đang đe doạ toàn bộ sự sống trên trái đất

2.Kĩ năng

-Thấy đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả : Chứng cứ cụ thể , xác thực , cách so sánh rõ ràng , giàu sức thuyết phục , lập luận chặt chẽ

3.Thái độ : Lên án chiến tranh , bảo vệ hoà bình

ii.phƯơng tiện,phƯơng pháp thực hiện

?Những nét khái quát về tác giả ?

? Hoàn cảnh ra đời của tác phẩm ?

GV Nêu yêu cầu đọc , đọc mẫu

II Đọc - Hiểu văn bản 1.Đọc , chú thích

-Chú ý chú thích (1) (2) (3) (4) (5)

2.Phân tích

a Luận điểm , hệ thống luận cứ

* Luận điểm : Chiến tranh hạt nhân là một

hiểm hoạ khủng khiếp đang đe doạ toàn thểloài ngời và mọi sự sống trên trái đất Đấutranh để loại bỏ nguy cơ ấy cho một thế giớihoà bình là nhiệm vụ cấp bách của toàn thểnhân loại

*Hệ thống luận cứ

+ Kho vũ khí hạt nhân đang đợc tàng trữ cókhả năng huỷ diệt cả trái đát và các hành tinhkhác trong hệ mặt trời

+ Cuộc chạy đua vũ trang làm mất đi khảnăng

cải thiện đời sống cho hàng tỉ ngời + Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngợc kại

lí trí của loại ngời mà còn ngợc lí trí của tựnhiên , phản lại sự tiến hoá

+ Nhiệm vụ của tất cả chúng ta -> Kiểu văn bản : Nghị luận Phơng thức : Lập luận ( + biểu cảm ở cuối bài)

b Phân tích các luận cứ

b 1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

-Lí lẽ

+Tính toán lí thuyết : Chiến tranh hạt nhân là

sự tàn phá huỷ diệt (Tiêu diệt các hành tinh

và phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt trời )+Phát minh hạt nhân quyết định sự sống còn

+ nổ tung 12 lần mọi dấu vết sự sống trên trái đất

(HS tự bộc lộ)-> Lí lẽ kết hợp với chứng cớ , dựa trên tínhtoán khoa học và kết hợp với sự bộc lộ trựctiếp thái độ tác giả

-> Tác động về sức mạnh ghê gớm của vũ khíhạt nhân , khơi gợi sự đồng tình với tác giả -HS tìm tài liệu

+ Các cuộc thử bom nguyên tử + Các lò phản ứng hạt nhân + Tên lửa đạn đạo

 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân vẫn đedoạ cuộc sống trên trái đất

b2.Chạy đua vũ trang chuẩn bị cho chiến tranh hạt nhân làm mất đi khả năng để con ngời đợc sống tốt đẹp hơn.

14 triệu trẻ em Tiếp tế thực phẩm 149 tên lửa MX 575triệu ngời thiếu dinh

dỡng

Giáo dục 2 tàu ngầm vũ

khí hạt nhân xoá nạn mù chữ toàn thế giới

-Hiểu đợc chiến tranh hạt nhân là cực kì phi lí

-Đoàn kết để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân vì một thế giới hoà bình là nhiệm vụcủa mọi ngời

2.Kĩ năng

-Tìm hiểu nghệ thuật nghị luận của văn bản

3.Thái độ

- Chống chiến tranh , bảo vệ hoà bình

ii.phƯơng tiện,phƯơng pháp thực hiện

-Những hiểu biết của em về nhà văn Máckét và hoàn cảnh ra đời tác phẩm ?

- Hãy nêu nguy cơ chiến tranh hạt nhân và nêu một số so sánh làm nổi bật sự tốn kém phi lí của chiến tranh ?

3.Bài mới

hoạt động của gv và

GV Phần văn bản tiếp theo đợc

tạo thành 3 đoạn văn ,mỗi đoạn

đều nói tới 2 chữ " trái đất "

? Em có suy nghĩ , tình cảm gì

về trái đất ?

?Em hiểu nh thế nào về ý nghĩ

" Trái đất chỉ là một cái làng

nhỏ trong vũ trụ nhng lại là nơi

độc nhất có phép màu của sự

luận của tác giả ?

b 3 Chiến tranh hạt nhân đi ngợc lí trí của con ngời , phản lại sự tiến hoá của tự nhiên

-Trái đất : + Thiêng liêng , cao cả + Không đợc xâm phạm, huỷ hoại -Trong vũ trụ trái đất chỉ là một hành tinh nhỏnhng duy nhất có sự sống .Đó là sự thiêngliêng , kì diệu

-180 triệu năm , bông hồng mới nở , trải qua 4

kỉ địa chất , con ngời mới hát đợc hay hơn chim

và mới chết vì yêu.

-Các số liệu khoa học

- Hình ảnh sinh động

? Em hiểu gì về sự sống trái đất

từ hình dung đó của tác giả?

lí , ngu ngốc , đáng xấu hổ , đi ngợc lại lí trí

b 4 Nhiệm vụ của con ngời

-Đó là tiếng nói của công luận thế giới chốngchiến tranh

-Là tiếng nói yêu chuộng hoà bình trên trái đấtcủa nhân dân thế giới

-Thông điệp về cuộc sống đã từng tồn tại -Thông điệp về những kẻ đã xoá bỏ cuộc sốngtrên trái đất

->Yêu chuộng hoà bình ->Đoàn kết để ngăn chặn chiến tranh

+ Tởng tợng

IV Luyện tập

-Hs+ Theo dõi thông tin về vũ khí hạt nhân +Tham gia các phong trào chống chiến tranh…

? Điều gì sẽ xảy ra nếu xuất hiện những

tình huống hội thoại nh vậy ? ( con ngời

sẽ không giao tiếp đợc với nhau và nhau

đến giao tiếp ? ( Ngời nghe khó tiếp

nhận, hoặc tiếp nhận không đúng nội

dung đợc truyền đạt -> kết quả giao tiếp

Học sinh phát biểu nhận xét Giáo viên

kết luận gọi một học sinh đọc to ghi

* Kết luận: Khi giao tiếp cần nói đúng

vào đề tài mà hội thoại đang đề cập, tránh lạc đề-> phơng châm quan hệ

-> Khi giao tiếp cần nói ngắn gọn rành mạch

* Ví dụ 2:

"Tôi đồng ý với những nhận định về truyện ngắn của ông ấy

Hoạt động III: Hình thành khái niệm

phơng châm lịch sự

Học sinh đọc " Ngời ăn xin"

? Vì sao ngời ăn xin và cậu bé trong

truyện đều cảm thấy mình đã nhận đợc

từ ngời kia một cái gì đó?

? Có thể rút ra bài học gì từ truyện này?

Giáo viên hệ thống hoá kiến thức Giáo

viên gọi 1 em đọc to ghi nhớ 3

III Phơng châm lịch sự

* Ví dụ : " Ngời ăn xin"

- Cả hai đều không có của cải , tiền bạc nhng họ cảm thấy nhận đợc tình ngời

mà ngời kia đã dành cho mình, đặc biệt là tình cảm của cậu bé với ngời ăn xin : Cậu không hề tỏ ra khinh miệt, xa lánh với ngời nghèo khổ, bần cùng mà

có thái độ lời nói hết sức chân thành thểhiện sự tôn trọng , quan tâm đến ngời khác

* Kết luận : Trong giao tiếp dù địa vị xã

hội và hoàn cảnh của ngời đối thoại nh thế nào thì ngời nói cũng phải chú ý đếncách tôn trọng đối với ngời đó

(Không vì cảm thấy ngời đối thoại thấp kém hơn mình mà dùng những lời lẽ thiếu lịch sự)

Hoạt động IV: Hớng dẫn luyện tập

Bài tập 1: * Gợi ý : Những câu tục ngữ, ca dao đó khẳng định vai trò của ngôn

ngữ trong đời sống và khuyên ta trong giao tiếp nên dùng những lời lẽ lịch sự, nhãnhặn

Giáo viên giới thiệu thêm từ " uốn câu" ở câu C có nghĩa là uốn thành chiếc

l-ỡi câu Nghĩa của cả câu là : Không ai dùng một vật quý ( Chiếc câu bằng vàng ) đểlàm một việc không tơng xứng với giá trị của nó (Uốn bằng chiếc lỡi câu)

* Một số câu tục ngữ ca dao có nội dung tơng tự :

- " Chim khôn dễ nghe "

- Vàng thì thử lửa thử than ,

Chuông kêu thử tiếng , ngời ngoan thử lời

Bài tập 2 : Phép tu từ từ vựng có liên quan trực tiếp với phơng châm lịch sự là

phép nói giảm nói tránh

Ví dụ : Thay vì chê bài văn của bạn dở , ta nói : Bài văn của cậu viết cha đợchay

e, nói ra đầu ra đũa

- Các từ ngữ trên chỉ những cách nói liên quan đến phơng châm lịch sự(a, b, c, d) và phơng châm cách thức (e)

Bài tập 4:

a, Khi ngời nói chuẩn bị hỏi về một vấn đề không đúng vào đề tài mà hai ngời

đang trao đổi , tránh để ngời nghe hiểu là mình không tuân thủ phơng châm quan

hệ, ngời nói dùng cách nói : nhân tiện đây xin hỏi

b, Trong giao tiếp, đôi khi vì một lý do nào đó, ngời nói phải nói một điều màngời đó nghĩ sẽ làm tổn thơng thể hiện của ngời đối thoại Để giảm nhẹ ảnh hởng (xuất phát từ việc tuân thủ phơng châm lịch sự ) ngời nói dùng cách diễn đạt trên

c, Những cách này báo hiệu cho ngời đối thoại biết là ngời đó đã không tuânthủ phơng châm lịch sự và phải chấm dứt sự không tuân thủ đó

Bài tập 5 : Học sinh làm bài tập theo nhóm Đại diện nhóm trình bày.

- Nói băm nói bổ : nói bốp chát, xỉa xói , thô bạo ( phơng châm lịch sự )

- Nói nh đấm vào tai : nói mạnh, trái ý ngời khác, khó tiếp thu ( phơng châmlịch sự )

- Điều nặng tiếng nhẹ : nói trách móc, chì chiết ( phơng châm lịch sự )

- Nửa úp nửa mở : nói mập mờ, ỡm ờ, không nói ra hết ý ( phơng châm cáchthức )

- Mồm loa mép dãi : lắm lời, đanh đá, nói át ngời khác ( phơng châm lịch sự ).

- Đánh trống lảng : cố ý né tránh vấn đề mà ngời đối thoại muốn trao đổi (

Trong văn bản thuyết minh , ngoài việc sử dụng những phơng pháp so sánh liệt

kê phân tích, dùng số liệu định nghĩa, ngời ta còn sử dụng những biện pháp nghệthuật nào nữa ? Nêu tác dụng của nó trong văn bản thuyết minh ?

3.Bài mới

hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

Hoạt động I: Hớng dẫn tìm hiểu yếu

tố miêu tả trong văn bản thuyết

minh.

Học sinh đọc to văn bản

? Nhan đề văn bản có ý nghĩa gì ?

Học sinh thảo luận - phát biểu - nhận

xét Giáo viên kết luận

? Tìm những câu văn thuyết minh về

đặc điểm cây chuối ?

Giáo viên cho học sinh phát biểu

1, Nhan đề : nhấn mạnh vai trò của cây

chuối đối với đời sống vật chất , tinh thầncủa ngời Việt Nam từ xa đến nay

Đồng thời thể hiện thái độ đúng đắn củacon ngời trong việc nuôi trồng chăm sóc,

sử dụng có hiệu quả các giá trị của câychuối

2, Những đặc điểm tiêu biểu của cây chuối :

mỗi loại chia ra những cách dùng , cáchnấu món ăn , cách thờ khác nhau

3, Những câu văn miêu tả cây chuối :

- Đoạn 1 : Câu 1 : Đi khắp Việt

? Hãy xác định câu văn miêu tả về cây

chuối?

Học sinh phát biểu - nhận xét

Giáo viên kết luận

? Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả

đó?

? Theo yêu cầu của văn bản thuyết

minh có thể bổ sung những gì ?

( Thuyết minh? Miêu tả? Công dụng )

Học sinh thảo luận 3 nhóm Trình bày

kết quả Giáo viên định hớng cho học

sinh

Giáo viên khái quát lại vấn đề

? Yếu tố miêu tả có tác dụng gì trong

+ Câu 8: Chuối xanh món gỏi

* Tác dụng : Văn bản đã vận dụng yếu tốmiêu tả một cách thích hợp để giúp ngời

đọc hình dung đợc đối tợng cần đợcthuyết minh ( cây chuối trong đời sốngViệt Nam nói chung chứ không phải miêutả một cây chuối, hay một rừng chuối cụthể ) Miêu tả ở đây nhằm giúp ngời đọchình dung các chi tiết về loại cây, lá, thân,quả chuối

4, Có thể thêm các ý :

* Thuyết minh :

- Phân loại chuối : Chuối tây ( thân cao,màu trắng, quả ngắn ); Chuối hột ( thâncao, màu tím sẫm, quả ngắn, trong ruột cóhột ); Chuối tiêu ( thân thấp, mầu sẫm,quả dài); Chuối ngự ( thân cao mầu sẫmquả nhỏ )

- Thân gồm nhiều lớp bẹ,

- Lá gồm có cuống lá, lá

- Nõn chuối: Màu xanh

- Hoa chuối : màu hồng, có nhiều lớp bẹ

- Hoa chuối : Thái bằng sợi mỏng để ănsống, xào, nộm

- Quả chuối : Vị thuốc quý trong đôngy

* Ghi nhớ : SGK

II Luyện tập

Bài tập 1 : Học sinh làm theo 3 nhóm, trình bày kết quả vào giấy trong

- Thân hình dáng thẳng, tròn, nh một cái trụ cột mọng nớc, gợi ra cảm giácmát mẻ dễ chịu

- Lá chuối tơi xanh rờn ỡn cong cong dới ánh trăng, thỉnh thoảng lại vẫy lênphần phật nh mời gọi ai đó trong đêm trăng khuya vắng

- Lá chuối khô lót ổ nằm vừa mềm mại, vừa thoang thoảng mùi thơm dân dã

Bài tập 2: Học sinh đọc bài tập 2.

Yếu tố miêu tả : Tách rất nóng

Giáo viên ghi đề lên bảng :

? Đề yêu cầu trình bày vấn đề gì?

* Các ý lớn :

- Con trâu trong nghề làm ruộng : làsức kéo để cày, bừa, kéo xe, trục lúa

- Con trâu trong lễ hội đình đám

- Con trâu của nguồn cung cấp thịt, da

để thuộc sừng trâu dùng để làm đồ mỹnghệ

- Con trâu là nguồn tài sản lớn của ngờinông dân Việt Nam

- Con trâu đối tuổi thơ

* Có thể sử dụng tri thức nói về sức kéocủa trâu

2 Lập dàn ý

* Mở bài : Giới thiệu chung về con trâutrên đồng ruộng Việt Nam

( Đó là cuộc sống của ngời làm ruộng,

con trâu trong việc đồng áng, con trâu

trong cuộc sống làng quê )

? Với vấn đề này cần trình bày những ý

Học sinh phát biểu, giáo viên nhận xét,

lập ra một dàn ý chung nhất

? Đối với dàn ý này, em sẽ dự định đa

yếu tố miêu tả vào yếu tố nào? ( Học

sinh tự do phát biểu )

Hoạt động II: Hớng dẫn luyện tập

? Nội dung cần thuyết minh trong mở

bài là gì ? yếu tố miêu tả sử dụng nh

- Con trâu trong lễ hội, đình đám

- Con trâu là tài sản lớn nhất

- Con trâu trong việc cung cấp thựcphẩm và chế biến đồ mĩ nghệ

- Con trâu đối với tuổi thơ

* Kết luận : Con trâu trong tình cảmcủa ngời dân

II Luyện tập

* Hớng dẫn viết đoạn mở bài có nộidung thuyết minh và miêu tả

Mở bài : Giới thiệu chung về con trâu trên đồng ruộng Việt Nam

Cách 1 : ở Việt Nam trên bất kì miền quê nào đều thấy hình bóng con trâu trên

đồng ruộng

Cách 2 : Nêu câu tục ngữ, ca dao về trâu

Cách 3 : Tả cảnh trẻ em chăn trâu, cho trâu tắm, trâu ăn cỏ

Từ đó giới thiệu vị trí của con trâu trong đời sống nông thôn Việt Nam.Giáo viên yêu cầu học sinh làm vào vở, gọi một số em và phân tích, đánh giá

* Hớng dẫn học sinh viết phần thân bài :

1 Giới thiệu con trâu trong một số lễ hội

Nếu phải viết đoạn văn cho phần này, thì em sẽ viết nh thế nào ? Có thể xenyếu tố miêu tả vào đợc không ?

-> Ngoài việc cày bừa hàng ngày trâu còn xuất hiện trong các lễ hội truyềnthống " Chọi trâu" - một nét đệp văn hoá của dân tộc ta Cứ mỗi năm vào đầu tháng

3 ở Đồ Sơn lại tổ chức hội chọi trâu để tìm con trâu khoẻ nhất Những chú trâumộng to khoẻ, chắc nịch, da bóng nhẫy, da đen mợt, sừng nhọn và cong, sẽ đợc

đem đến hội thi Trong những tiếng hò reo, trống cờ vang dậy những chú trâu sẽ

đ-ợc đánh số vào lng và từng cặp trâu sẽ đđ-ợc dẫn ra trờng đấu

Con trâu bây giờ đã là biểu tợng của SEA GAME 22 của Đông Nam á tổ chứctại Việt Nam Biểu tợng "Trâu vàng " mặc quần áo cầu thủ đón các vận động viênnớc bạn vào ngày 15 tháng 12 là sự tôn vinh trâu Việt Nam, ngời dân lao động ViệtNam

2 Giới thiệu con trâu với tuổi thơ ở nông thôn

Em sẽ viết gì cho đoạn văn này ? Em sẽ sử dụng yếu tố miêu tả nh thế nào?

* Không có ai sinh ra và lớn lên ở các làng quê Việt Nam mà lại không có tuổithơ gắn bó với con trâu Thuở nhỏ, đa cơm cho cha đi cày, mải mê ngắm nhìn contrâu đợc thả lỏng đang say xa gặm cỏ một cách ngon lành Lớn lên một chút,nghễu nghện cỡi lên lng trâu trong những buổi chiều đi chăn trâu Thật thú vị biếtbao, nếu bạn đem theo một cuốn sách, một cây sáo Tâm hồn chúng ta sẽ trở nênsảng khoái, bay bổng và kì diệu biết chừng nào cỡi trâu ra đồng, cỡi trâu lộisông, cỡi trâu thong dong và phi nớc đại

Thú vị biết bao ! Con trâu hiền lành, ngoan ngoãn đã để lại trong kí ức tuổi thơmỗi ngời bao nhiêu kỉ niệm ngọt ngào !

Ngày soạn: 12/09/2017

Tiết 11+12

Bài 3

Tuyên bố thế giới về sự sống còn , quyền đƯợc bảo vệ và phát triển của trẻ em.

-Có hành động thiết thục quan tâm dến quyền trẻ em và bảo vệ trẻ em

ii.phƯơng tiện,phƯơng pháp thực hiện

3.Bài mới

Hoạt động I: Hớng dẫn tìm hiểu chung

- Cơ hội : Những điều kiện thuận lợi đểthực hiện nhiệm vụ quan trọng

- Nhiệm vụ : Những nhiệm vụ cụ thể.-> Bố cục rõ ràng, mạch lạc, liên kết cácphần chặt chẽ

? Em có nhận xét gì về bố cục văn bản.

Hoạt động II: Hớng dẫn phân tích văn

bản

Học sinh đọc lại mục 1, 2

? Nội dung và ý nghĩa của từng mục vừa

? Vậy thực tế của trẻ em thế giới ra sao?

Giáo viên liên hệ : nạn buôn bán trẻ em,

trẻ em bị mắc HIV, trẻ sớm phạm tội, trẻ

em Nam á sau động đất, sóng thần

? Hãy xác định vai trò của mục 3, 7 ?

Giáo viên tiểu kết chuyển kết mục 3

Học sinh tự tóm tắt những điều kiện

thuận lợi nêu trong mục 8, 9 ?

Em có suy nghĩ gì về điều kiện của đất

nớc ta hiện tại?

Học sinh đọc mục 10, 17

? Dựa trên cơ sở thực tế của cuốc sống trẻ

em trên thế giới hiện nay, các cơ hội ở

phần trớc tuyên bố đã nêu ra các nhiệm

vụ gì ?

II Phân tích

1 Phần mở đầu :

- Mục 1 : Nêu vấn đề, giới thiệu mục đích

và nhiệm vụ của hội nghị cấp cao thế giới

- Mục 2 : Khẳng định quyền đợc sống,quyền đợc phát triển trong hoà bình, hạnhphúc của mọi trẻ em trên thế giới, kêu gọikhẩn thiết toàn nhân loại hãy quan tâm

đến vấn đề này -> Nêu vấn đề một cách ngắn gọn, rõ, cótính chất khẳng định

2 Sự thách thức :

- Nêu lên khá đầy đủ, cụ thể về tình trạngrơi vào hiểm hoạ, cuộc sống khổ cực vềnhiều mặt của trẻ em trên thế giới hiệnnay

+ Bị trở thành nạn nhân của chiến tranh,chủ nghĩa khủng bố, phân biệt chủng tộc,

sự xâm lợc chiếm đóng và thôn tính củanớc ngoài

+ Bị thảm hoạ đói nghèo, vô gia c, dịchbệnh, ô nhiễm môi trờng, mù chữ + Nhiều trẻ em chết ( 40000 cháu / ngày )vì suy dinh dỡng, bệnh tật

Mục 3 : có tác dụng chuyển đoạn, chuyển

- Sự liên kết lại của các quốc gia trêncùng ý thức cao của cộng đồng thế giới tăng cờng phúc lợi trẻ em

- Công ớc về quyền trẻ em đợc khẳng

định về mặt pháp lý, tạo cơ hội mới đểquyền và phúc lợi của trẻ em thực sự đợctôn trọng

- Sự hợp tác quốc tế ngày càng có hiệuquả

-> Đảng và Nhà nớc Việt Nam đã quantâm đến vấn đề trẻ em đợc thực hiện ởmột số chính sách, việc làm : Trong cáclĩnh vực giáo dục ( trờng học cho trẻ emkhuyết tật, HS trờng mầm non, công viênnhà hát, nhà xuất bản )

4 Những nhiệm vụ :

- Tăng cờng sức khoẻ, cấp độ dinh dỡnggiảm tỉ lệ tử vong của trẻ ( đặc biệt là trẻsơ sinh )-> nhiệm vụ hàng đầu

- Trẻ em tàn tật, có hoàn cảnh sống đặcbiệt cần đợc quan tâm nhiều hơn nữa

- Đảm bảo bình đẳng nam nữ trong trẻem

- Xoá nạn mù chữ ở trẻ em ( phổ cậptrung học -> trung học cơ sở-> trung họcphổ thông ) Đi học là quyền lợi tất yếucủa trẻ em

trọng của vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ

em, về sự quan tâm của cộng đồng quốc

tế đối với vấn đề này

- Bảo vệ các bà mẹ mang thai, sinh đẻ,dân số, KHHGĐ

- Kết hợp tính tự lập của trẻ và sự giáodục của gia đình và nhà trờng , xã hội

- Kết hợp giải quyết các vấn đề kinh tếtầm vĩ mô và cơ bản đối với các nớcnghèo

- Các nhiệm vụ trên cần ở sự nỗ lực liêntục, sự phối hợp đồng bộ giữa các nớc, sựhợp tác quốc tế

-> ý, lời dứt khoát, mạch lạc rõ ràng

III Tổng kết - luyện tập

1 Tầm quan trọng của vấn đề bảo vệchăm sóc trẻ em, sự quan tâm của cộng

đồng quốc tế hiện nay :

- Đây là những nhiệm vụ có ý nghĩa quantrọng hàng đầu của từng quốc gia và củacộng đồng quốc tế vì nó liên quan trựctiếp đến tơng lai đất nớc, nhân loại ( Trẻ

em hôm nay thế giới ngày mai )

- Qua những chủ trơng, chính sách, quanhững hành động cụ thể đối với việc bảo

vệ , chăm sóc trẻ em mà ta nhận ra trình

độ văn minh của một xã hội

- Vấn đề bảo vệ chăm sóc trẻ em đang

đ-ợc cộng đồng quốc tế dành sự quan tâmthích đáng với các chủ trơng nhiệm vụ đề

ra có tính cụ thể toàn diện

-Giáo viên lồng kiểm tra kiến thức đã học về các phơng châm hội thoại đãhọc trong quá trình bài mới.

3.Bài mới

Giáo viên giới thiệu bài :

hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

Hoạt động I: Tìm hiểu quan hệ

giữa các phơng châm hội thoại với

tình huống giao tiếp.

? Từ câu truyện trên em rút ra bài

học gì trong giao tiếp?

Lu ý : Có thể một câu nói thì thích

hợp trong tình huống này, nhng lại

không thích hợp trong tình huống

khác

Giáo viên hệ thống hoá kiến thức,

gọi học sinh đọc to ghi nhớ

Hoạt động II: Tìm hiểu những

b, én là một loài chim có hai cánh

c, Anh ta nói một tấc lên trời

d, Ông nói gà bà nói vịt

e, Lời nói chẳng mất tiền mua

Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau

? Hãy cho biết trong các ví dụ trên,

phơng châm hội thoại nào không

đ-ợc tuân thủ ? Vì sao?

Học sinh phát biểu cá nhân - nhận

xét

Giáo viên kết luận phân tích ví dụ 2

Học sinh đọc đoạn đối thoại ở SGK

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng nhu

cầu thông tin đúng nh An muốn

* Ví dụ : Truyện " Chào hỏi ".

- Nhân vật chàng rể, với câu nói : " Có gì

đâu phải không?"đã tuân thủ phơng châmlịch sự vì nó thể hiện sự quan tâm đến ngờikhác

- Câu hỏi của chàng rể sử dụng không đúnglúc, đúng chỗ, vì ngời đợc hỏi đâng ở trêncao nên phải vất vả trèo xuống để trả lời->Chàng rể trở thành quấy rối ngời khác

- -> Khi giao tiếp không những phải tuânthủ các phơng châm hội thoại mà còn phảinắm đợc các đặc điểm của tình huống giaotiếp nh : nói với ai, nói khi nào, nói ở đâu,nhằm mục đích gì?

c, Cha tuân thủ phơng châm về chất

d, Cha tuân thủ phơng châm về quan hệ

e, Tuân thủ phơng châm lịch sự

-> Chỉ có ví dụ e tuân thủ thủ phơng châmlịch sự còn các ví dụ còn lại đều không tuânthủ phơng châm hội thoại

* Ví dụ 2 :

- Câu trả lời của Ba không đáp ứng nhu cầuthông tin nh An mong muốn

-> Phơng châm về lợng đã không đợc tuânthủ

-> Vì ngời nói không biết chính xác chiếcmáy bay đầu tiên trên thế giới đợc chế tạonăm nào để tuân thủ phơng châm về chất,ngời nói phải trả lời một cách chung chung

* Ví dụ 3 : -> Phơng châm về chất có thể đợc tuânthủ Vì bác sĩ nói để động viên ngời bệnh -

đây là một việc làm cần thiết nhân đạo.-> Không phải sự nói dối nào cũng đángchê trách

=> Trong bất kì tình huống giao tiếp nào

? Khi nói " Tiền bạc chỉ là tiền bạc "

thì có phải ngời nói không tuân thủ

kết luận gì về việc không tuân thủ

các phơng châm hội thoại trong quá

* Ví dụ 4 : Câu " Tiền bạc chỉ là tiền bạc "

- Xét về nghĩa tờng minh -> không tuân thủphơng châm về lợng

- Xét về nghĩa hàm ý -> vẫn bảo đảm tuânthủ Phơng châm về lợng

=> Nghĩa là : Tiền bạc chỉ là phơng tiện đểsống chứ không phải mục đích cuối cùngcủa con ngời -> Răn dạy : Không nên chạytheo tiền bạc mà quên đi nhiều thứ khácquan trọng hơn thiêng liêng hơn trong cuộcsống

-> Cách nói gây sự chú ý với ngờikhác,

Học sinh rút ra ghi nhớ SGK

III Luyện tập

Bài tập 1 : Học sinh đọc mẩu chuyện : học sinh thảo luận nhóm - Đại diện

nhóm phát biểu - lớp nhận xét Giáo viên kết luận ý kiến đúng :

- Ông bố không tuân thủ phơng châm cách thức : Một đứa bé 5 tuổi không thểnhận biết đợc " Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao " để nhờ đó mà tìm đựơc quả bóng-> Cách nói của ông bố đối với cậu bé là không rõ -> Đối với ngời khác thì đó làmột câu nói có thông tin rất rõ ràng

Ngày soạn: 12/09/2017

Tiết 14 +15

Viết bài tập làm văn số 1 I.mức độ cần đạt

1.Kiến thức

- Viết đợc một văn bản thuyết minh , trong đó có sử dụng yếu tố miêu tả ( thiênnhiên, con ngời, đồ vật ), tuy nhiên yêu cầu thuyết minh khoa học, chính xác,mạch lạc vẫn là chủ yếu

2 Kĩ năng

-Rèn kĩ năng thu thập tài liệu, hệ thống viết văn bản thuyết minh có sử dụng yếu

tố miêu tả, gồm đủ 3 phần : Mở bài, thân bài, kết luận

I Đề bài : Con trâu ở làng quê Việt Nam.

II Đáp án - Biểu điểm :

Yêu cầu : - Viết đợc văn bản thuyết minh có kết với một số biện pháp nghệ

thuật và miêu tả

- Bài viết có bố cục 3 phần

- Văn viết trong sáng, diễn đạt trôi chảy

1 Mở bài : 1 điểm.

Giới thiệu chung về con trâu trên đồng ruộng Việt Nam

2 Thân bài : 8 điểm.

- Con trâu trong nghề làm ruộng ( 2 điểm )

- Con trâu trong lễ hội, đình đám ( 1,5 điểm )

- Con trâu là tài sản lớn nhất ( 1 điểm )

- Con trâu trong việc cung cấp thực phẩm và chế biến đồ mĩ nghệ

- con trâu đối với tuổi thơ ( 2 điểm )

-Cảm nhận đợc vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn của ngời phụ nữ Việt Nam quanhân vật Vũ Nơng.

-Thấy rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến

- Cảm thông với số phận của ngời phụ nữ ngày xa

ii.phơng tiện,phơng pháp thực hiện

- Nhiệm vụ của chúng ta đối với quyền lợi của trẻ em nh thế nào ?

- Em hãy liên hệ với tình hình thực tế địa phơng về vấn đề thực hiện quyền trẻ

em ?

3 Bài mới

?Những hiểu biết của em về tác giả

- Chán nản trớc thời cuộc , Nguyễn Dữ làmquan có một năm rồi cáo quan về ở ẩn tạiThanh Hoá

2.Tác phẩm

-Truyện truyền kì :

loại văn xuôi tự sự ,có nguồn gốc từ văn họcTrung Quốc , thờng mô phỏng những cốt truyện dân gian hoặc dã sử vốn đã đợc lu truyền rộng rãi trong nhân dân

-Truyền kì mạn lục : Đỉnh cao của thể loại này

- Chuyện ng ời con gái Nam X ơng là truyện

thứ 16/20,có nguồn gốc từ truyện “vợ chàngTrơng ‘

II.Đọc-Hiểu văn bản 1.Đọc , tìm đại ý

HS đọc

*Đại ý : Đây là câu chuyện về số phận oan

nghiệt của một ngời phụ nữ có nhan sắc, có

đức hạnh dới chế độ phong kiến nhng đã bịnghi ngờ ,sỉ nhục đến độ phải kết liễu đờimình Tác phẩm cũng thể hiện mơ ớc ngoài

đời của nhân dân là ngời tốt bao giờ cũng

đợc đền trả xứng đáng ,dù ở một thế giớihuyền bí

? Trong cuộc sống vợ chồng bình

th-ờng ,nàng đã xử sự nh thế nào trớc

tính hay ghen của Trơng Sinh ?

?Khi tiễn chồng đi lính , lời tiễn biệt

của nàng có gì đáng quí ?

? Khi xa chồng Vũ Nơng lo toan các

công việc nh thế nào ?

? Khi bị chồng nghi oan ,tính cách

của Vũ Nơng biểu hiện nh thế nào ?

?Nhận xét về tính cách của Vũ

N-ơng ?

2.Bố cục : 3 đoạn

-Đoạn 1 : Từ đầu -> cha mẹ đẻ mình :

Cuộc hôn nhân giữa Trơng Sinh và VũNơng ,sự xa cách vì chiến tranh và phẩmhạnh của nàng

-Đoạn 2 : Tiếp -> sự việc trót đã qua rồi :

Nỗi oan khuất và cái chết bi thảm của

Vũ Nơng

-Đoạn 3 :Còn lại Cuộc gặp gỡ và giải oan

3 Phân tích

a.Những phẩm chất tốt đẹp của ngời phụ nữ Việt Nam qua nhân vật Vũ Nơng

+Giữ gìn khuôn phép , không từng để lúc nào vợ chồng phải đến thất hoà

+Lời tiễn biệt : - Không mong vinh hiển -> bình an

- Cảm thông nỗi vất vả của chồng

- Nói lên nỗi khắc khoải nhớnhung

-> Mọi ngời xúc động +Khi xa chồng : - Là ngời vợ thuỷ chung -Mẹ hiền

-> dâu thảo + Khi bị nghi oan : -Phân trần để chồng hiểu

- Đau đớn vì bị đối xử

-Tuyệt vọng : "khấn "

* Vũ Nơng là ngời phụ nữ xinh đẹp, nết na,hiền thục,đảm đang tháo vát, hiếu thảo ,thuỷ chung ,hết lòng vun đắp hạnh phúc gia

đình, lẽ ra nàng phải đợc hởng hạnh phúctrọn vẹn

- Tìm hiểu những yếu tố nghệ thuật của một tác phẩm tự sự : Cách dẫn dắt ,lời

trần thuật và đối thoại, yếu tố kì ảo

3 Thái độ

- Cảm thông với số phận ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến

ii.phơng tiện,phơng pháp thực hiện

hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

? Vì sao Vũ Nơng phải chịu oan

chuyện của tác giả ?

b.Nỗi oan khuất của Vũ Nơng

+ Nguyên nhân

- Cuộc hôn nhân giữa Trơng Sinh và Vũ

Nơng có phần không bình đẳng : Trơng xin với mẹ đem trăm lạng vàng cới về … +Vũ Nơng ‘thiếp vốn con kẻ khó , đợc n-

ơng tựa nhà giàu -> Một cái thế cho

Tr-ơng Sinh -Tính cách Trương Sinh : + Đa nghi

+ Đi lính về , tâm trạng không vui

-Tình huống bất ngờ : Lời nói của đứa trẻ

- Cách xử sự hồ đồ và độc đoán của

Tr-ơng Sinh

* Cái chết oan nghiệt của Vũ Nơng là lời

tố cáo XH phong kiến xem trọng quyền

uy của kẻ giàu và của ngời đàn ông tronggia đình , đồng thời bày tỏ niềm cảm th-

ơng với số phận oan nghiệt của ngời phụnữ .Ngời phụ nữ đức hạnh không đợcbênh vực , chở che mà còn bị đối xử bấtcông , vô lí chỉ vì lời nói ngây thơ của

đứa trẻ và vì sự hồ đồ , vũ phu của ngờichồng ghen tuông mà phải kết liễu cuộc

đời mình

c Cách dẫn dắt tình tiết câu chuyện , những lời trần thuật và đối thoại

+ Cách dẫn dắt tình tiết -Trên cơ sở cốt truyện có sẵn , tác giả đãsắp xếp lại một số tình tiết, thêm ,bớthoặc tô đậm những tình tiết có ý nghĩa

+’Đem trăm lạng vàng ‘->Hôn nhân có

tính mua bán + Lời trăng trối của bà mẹ ->Khẳng địnhkhách quan nhân cách , công lao của Vũ

? Nhận xét giá trị của những lời trần

thuật , đối thoại trong truyện ?

? Tìm những yếu tố kì ảo trong

truyện ?

? Đa những yếu tố kì ảo vào một câu

truyện quen thuộc , tác giả nhằm thể

-Nắm nội dung bài

-Soạn bài tiếp theo

Nơng +Lời đứa trẻ -> Trơng Sinh nổi ghen ->sựthật khi Vũ Nơng không còn ….đợc đa radần dần

*Lời trần thuật , đối thoại : + Câu chuyện sinh động + Khắc hoạ tâm lí nhân vật

Ví dụ: -Lời bà mẹ : nhân hậu ,từng trải -Lời Vũ Nơng : chân thành , có tình , có

lí -Lời đứa trẻ : hồn nhiên , thật thà

d Yếu tố kì ảo

- Nhứng yếu tố kì ảo :+ Phan Lang nằm mộng rồi thả rùa -> lạcvào động rùa …

+Linh Phi :+ Vũ Nơng hiện về …

- Các yếu tố kì ảo đợc đa vào xen kẽ vớinhững yếu tố thực về địa danh ( bếnHoàng Giang , ải Chi Lăng …)thời điểmlịch sử cuối đời khai đại nhà Hồ ), nhânvật lịch sử ( Trần Thiêm Bình ), sự kiệnlịch sử ( quân Minh xâm lợc nớc ta ),trang phục mĩ nhân , tình cảnh nhà Vũ N-

ơng không ngời chăm sóc sau khi nàngmất -> thế giới kì ảo lung linh , mi hồgần với đời thực , tăng độ tin cậy

* ý nghĩa những yếu tố kì ảo

-Hoàn chỉnh những nét đẹp vốn có của

Vũ Nơng -Tạo nên kết thúc phần nào có hậu -Tính bi kịch không giảm : Vũ Nơngkhông trở về dơng thế Tất cả chỉ là mộtphút an ủi cho ngời bạc phận Chàng Tr-

ơng vẫn phải trả giá ->Một lần nữa khẳng định niềm cảm th-

- Suồng sã : mày, tao,

- Trang trọng : quí ông, quí bà, quí cô, quívị

=> Tiếng việt có một hệ thống từ ngữ xnghô phong phú, tinh tế, giàu sắc thái biểucảm

* Ví dụ :

- Các từ ngữ xng hô trong :+ Đoạn trích 1 : em - anh ( Choắt nói vớiMèn ); ta - chú mày ( Mèn nói với Choắt ).+ Đoạn trích 2 : tôi - anh ( Mèn nói vớiChoắt, Choắt nói với Mèn )

- Sự thay đổi về cách xng hô :+ Đoạn 1 : Cách xng hô của kẻ yếu cảmthấy mình thấp hèn, cần nhờ vả ngời khác( Choắt ) với kẻ mạnh kiêu căng và háchdịch ( Mèn )

+ Đoạn 2 : xng hô bình đẳng

- Sự thay đổi về cách xng hô trong hai đoạntrích vì tình huống giao tiếp thay đổi, ở

? Qua đó em rút ra điều gì trong việc

xng hô trong hội thoại

Giáo viên yêu cầu học sinh lấy thêm ví

dụ để minh hoạ

Giáo viên hệ thống hoá kiến thức cho

học sinh đọc ghi nhớ SGK

Hoạt động II: Hớng dẫn luyện tập.

đoạn 2 choắt thấy không cần nhờ vả, nơngtựa Mèn nữa mà trăng trối với t cách là mộtngời bạn

=> Ngời nói cần căn cứ vào đối tợng và đặc

điểm khác của tình huống giao tiếp để xnghô cho thích hợp

* Ghi nhớ : SGK.

II Luyện tập

Bài tập 1 :

- Nhầm chúng ta với chúng em ( chúng tôi )

- Chúng ta gồm cả ngời nói và ngời nghe

- Chúng em, chúng tôi : không bao gồm ngời nghe

Bài tập 2 :

Khi một ngời xng là " chúng tôi ", chứ không phải xng là " tôi " là để thể hiệntính khách quan va sự khiêm tốn

Bài tập 3 :

- Cách xng hô của Thánh Gióng với mẹ là bình thờng

- Cách xng hô của Thánh Gióng với xứ giả : Ta - Ông chứng tỏ Thánh Gióng

là một đứa trẻ khác thờng, mang màu sắc của truyền thuyết

Bài tập 4 : Học sinh thảo luận nhóm, trình bày.

- Vị tớng là ngời tôn s trọng đạo nên vẫn xng hô với thầy giáo cũ là gọi thầy

x-ng con

- Ngời thầy giáo cũ tôn trọng cơng vị hiện tại của trò nên gọi vị tớng là ngài

- Qua cách xng hô của hai ngời, ta thấy cả hai ngời đối nhân xử thế rất thấutình đạt lí

Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức

Hoạt động I: Tìm hiểu cách dẫn trực

tiếp.

? Học sinh đọc ví dụ a, b trên bảng phụ

? Phần in đậm ở ví dụ a là lời nói hay ý

( Giáo viên nói để học sinh hiểu khái

niệm lời nói và ý nghĩ bằng một tình

? Em hiểu thế nào là cách dẫn trực tiếp

Hoạt động II: Cách dẫn gián tiếp.

Học sinh đọc ví dụ a, b ở mục II

? Phần in đậm ở ví dụ a là lời nói hay ý

? Em hiểu thế nào là cách dẫn gián tiếp

Giáo viên : gọi học sinh đọc to ghi nhớ

SGK

Hoạt động III: Cách chuyển lời dẫn

trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp

Giáo viên chiếu ví dụ lên máy chiếu :

a,- Hôm qua, nó quả quyết với tôi rằng :

" Ngày mai tôi sẽ đến nhà anh chơi "

b,- Hôm qua nó quả quyết với tôi

rằnghôm nay nó đến nhà tôi chơi

? Hãy xác định lời dẫn trực tiếp, lời dẫn

gián tiếp trong các ví dụ trên

? Em có nhận xét gì về 2 cách diễn đạt

trên ?

? Từ đó em rút ra kết luận gì khi chuyển

lời dẫn gián tiếp sang lời dẫn trực tiếp ?

I Cách dẫn trực tiếp

* Ví dụ a :

- Cháu nói : " Đấy, bác là gì!"-> Đây là lời nói vì trớc đó có từ "nói " trong phần lời của ngời dẫn

-> Nó đợc ngăn cách với bộ phận đứngtrớc bằng dấu 2 chấm và dấu ngoặc kép

* Ví dụ b :

- Hoạ sĩ nghĩ thầm : " Khách chẳnghạn ".-> Đây là ý nghĩ vì trớc đó có từ "nghĩ "

- Dấu hiệu tách hai phần câu cũng làdấu hai chấm và dấu ngoặc kép

-> Có thể đảo đợc Khi đảo cần thêmdấu gạch ngang để ngăn cách hai phần

=> Cách dẫn trực tiếp là nhắc lạinguyên văn lời nói hay ý nghĩ của ngờihoặc nhân vật; lời dẫn trực tiếp đợc đặttrong dấu ngoặc kép

II Cách dẫn gián tiếp

* Ghi nhớ : SGK

III Chuyển lời dẫn trực tiếp sang lời dẫn gián tiếp sang lời dẫn gián tiếp.

* Ví dụ :

a, Đây là lời dẫn trực tiếp

b, Đây là lời dẫn gián tiếp

- Xét về nội dung 2 cách diễn đạt trêngiống nhau, nhng khác về cấu trúc ngữpháp, từ ngữ có sự thay đổi ( ở ví dụ b )

* Kết luận : Khi chuyển lời dẫn trực tiếpsang lời dẫn gián tiếp, cần chú ý các b-

Học sinh phát biểu, giáo viên kết luận.

ớc sau :

- Bỏ dấu hai chấm và dấu ngoặc kép

- Chuyển chủ ngữ ở lời dẫn trực tiếpsang ngôi thích hợp ( đại từ ngôi thứ 3 )

- Thay đổi các từ định vị thời gian chothích hợp

Hoạt động IV: Hớng dẫn luyện tập.

Bài tập 1 : Yêu cầu học sinh nhận diện cách dẫn và lời dẫn.

- Cách dẫn trong các câu ở a, b đều là dẫn trực tiếp

- Câu a : Lời dẫn bắt đầu từ " A! lão già " Đó là ý nghĩ mà nhân vật gán chocon chó

- Câu b : Lời dẫn bắt đầu từ " Cái vờn là " Đó là ý nghĩ của nhân vật ( lão tựbảo rằng )

Bài tập 2 : Yêu cầu học sinh thực hành tạo câu có chứa lời dẫn theo mẫu gợi ý

đẫ cho ( Học sinh làm theo 3 nhóm)

Trong cuốn sách " Chủ tich Hồ Chí Minh thời đại " đồng chí Phạm Văn

Đồng khẳng định rằng Hồ Chủ Tịch là một con ngời giản dị làm đợc

Câu c : - Dẫn trực tiếp :

Trong cuốn sách " Tiếng Việt dân tộc " ông Đặng Thai Mai khẳng định :

" Ngời Việt nam ngày nay của mình"

nh thế nào trong cuộc sống.

? Từ đó hãy nêu ra các tình huống

việc gì? Tại sao đó lại là sự việc

quan trọng cần phải nêu?

Giáo viên cho học sinh sửa lại sự

việc 7 và bổ sung thêm sự việc trên

Giáo viên yêu cầu học sinh dựa vào

- Tóm tắt văn bản giúp ngời đọc và ngờinghe dễ nắm đợc nội dung chính của mộtchuyện.Văn bản tóm tắt thờng ngắn gọn

dễ nhớ

Học sinh tự bộc lộ

II Thực hành tóm tắt một văn bản tự sự

đứa con chỉ chiếc bóng trên tờng và nói

đó chính là ngời đàn ông hay tới đêm

đêm Chính sự việc này làm chàng hiểu

đêm đêm Lúc đó chàng mới hiểu ra vợ mình bị oan Phan Lang là bạn cùng làngvới Vũ Nơng, do cu mạng thần rùa Linh Phi, vợ vua Nam Hải, nên khi chạy nạn,chết đuối ở biển đã đợc Linh Phi cứu sống để trả ơn Phan Lang gặp lại Vũ Nơngtrong động của Linh Phi Hai ngời nhận ra nhau Phan Lang đợc trở về trần gian,

Vũ Nơng gửi chiếc hoa vàng cùng lời nhắn cho Trơng Sinh Trơng Sinh nghe PhanLang kể thơng nhớ vợ vô cùng, bèn lập đàn giải oan trên bến Hoàng Giang Vũ N-

ơng trở về ngồi trên kiệu hoa đứng giữa dòng, lúc ẩn, lúc hiện

Bài tập 3 : Tóm tắt rút ngắn hơn văn bản trên :

Xa có chàng Trơng Sinh, vừa cới vợ xong đã phải đi lính Giặc tan Trơng Sinhtrở về, nghe lời con nhỏ, nghi oan là vợ mình không chung thuỷ Vũ

Nơng bị oan, bèn gieo mình xuống sông Hoàng Giang tự vẫn Một đêm TrơngSinh cùng con trai ngồi bên đèn, đứa con chỉ chiếc bóng trên tờng và nói đó chính

là ngời hay tới đêm đêm Lúc đó chàng mới hiểu ra vợ mình bị oan Phan lang tình

cờ gặp lại Vũ Nơng dới thuỷ cung Khi Phan Lang trở về trần gian, Vũ Nơng gửichiếc hoa vàng cùng lời nhắn cho Trơng Sinh Trơng Sinh lập đàn giải oan trên bếnHoàng Giang Vũ Nơng trở về ngồi trên chiếc kiệu hoa đứng giữa dòng, lúc ẩn, lúchiện

* Học sinh rút ra ghi nhớ theo SGK

Ngôn ngữ là một hiện tợng xã hội Nó ngừng biến đổi theo sự vận động của xã

hội Sự phát triển của Tiếng Việt, cũng nh ngôn ngữ nói chung, đợc thể hiện trên cả

3 mặt : ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp Bài học hôm nay chỉ đề cập đến sự phát triểncủa Tiếng Việt về mặt từ vựng

Hoạt động I: Tìm hiểu sự biến đổi

và sự phát triển nghĩa của từ.

? Cho biết từ " kinh tế " trong bài

thơ " Vào cảm tác" của Phan Bội

Giáo viên: Nh vậy trong quá trình

phát triển xã hội những sự vật, hiện

tợng mới nảy sinh Do vậy ngôn ngữ

cũng phải có những từ ngữ mới để

biểu thị các sự vật, hiện tợng đó Một

trong hai hớng phát triển nghĩa của

từ đó là hình thành nghĩa mới và

nghĩa cũ mất đi

Học sinh đọc ví dụ ( Bảng phụ )

? Xác định nghĩa gốc và nghĩa

chuyển của từ : Xuân, Tay trong các

ví dụ

Giáo viên : Nh vậy nghĩa của từ biến

đổi và phát triển theo một hớng nữa

đó là hình thành các nghĩa mới cùng

tồn tại với nghĩa gốc và có quan hệ

với nghĩa gốc

Từ đó em rút ra kết luận gì về sự

biến đổi và phát triển của từ ngữ

Giáo viên lấy ví dụ minh hoạ cho

học sinh

? Trong trờng hợp có nghĩa chuyển

đó đợc hình thành theo phơng thức

chuyển nghĩa nào ?

Dựa trên quan hệ tiếp cận ( gần nhau

)

? Hãy phân biệt ẩn dụ, hoán dụ từ

vựng học với ẩn dụ, hoán dụ tu từ

I Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ ngữ.

và sử dụng của cải vật chất làm ra

-> Nhận xét: Nghĩa của từ không phải bấtbiến Nó có thể thay đổi theo thời gian Cónhững nghĩa cũ bị mất đi và những nghĩa mới

đợc hình thành

=> Hình thành nghĩa mới, nghĩa cũ mất đi

Ví dụ : Đăm chiêu :-> Phải và trái (nghĩa cũ )

-> Băn khoăn suy nghĩ ( nghĩa mới )

2,

a, Xuân (1) : mùa chuyển tiếp từ đông sanghạ, đợc coi là mở đầu của một năm -> nghĩagốc

Xuân (2) : tuổi trẻ ( nghĩa chuyển )

b, Tay (1) : Bộ phận phía trên của cơ thể, từvai đến cá, dùng để cầm nắm-> nghĩa gốc Tay (2) : Ngời chuyên hành động hay giỏimột môn, một nghề nào đó -> chuyển nghĩa

* Kết luận :

1, Nghĩa của từ biến đổi và phát triển theo haihớng :

- Hình thành nghĩa mới và nghĩa cũ mất đi

- Hình thành nghĩa mới cùng tồn tại với nghĩagốc và có quan hệ với nghĩa gốc

2, Phơng thức chuyển nghĩa của từ : Có haiphơng thức

- ẩn dụ :+ Hình thức Dựa vào sự giống nhau+ Cách thức giữa hai sự vật, hiện + Chức năng tợng

+ Kết quả

- Hoán dụ :+Lấy bộ phận chỉ toàn thể

+Vật chứa đựng chỉ vật đợc chứa đựng

+ Lấy trang phục thay cho ngời

=> Cả hai phơng thức này đều căn cứ vào quyluật liên tởng

3, Sự khác nhau giữa ẩn dụ và hoán dụ tu từhọc với ẩn dụ, hoán dụ từ vựng học

- ẩn dụ, hoán dụ tu từ học là những biện pháp

tu từ, nó chỉ mang nghĩa lâm thời không tạo

ra ý nghĩa mới cho từ Đây là cách diễn đạtbằng hình ảnh, hình tợng, mang tính biểucảm cho câu nói

Hoạt động II: Hớng dẫn luyện tập

Bài tập 1 : Xác định nghĩa của từ " Chân "

a, Từ " Chân" : đợc dùng với nghĩa gốc

b, Từ " Chân" : đợc dùng với nghĩa chuyển theo phơng thức hoán dụ

c, Từ " Chân" : đợc dùng với nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ

d, Từ " Chân" : đợc dùng với nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ

Bài tập 2 :

Trong những cách dùng trà a-ti-sô, trà hà thủ ô, trà sâm, từ "trà" đợc dùngvới nghĩa chuyển, chứ không phải là nghĩa gốc nh đợc giới thiệu ở trên Trà ởnhững cách dùng trên có nghĩa là sản phẩm từ thực vật, đợc chế biến thành dạngkhô, dùng để pha nớc uống -> Phơng thức ẩn dụ

Bài tập 3 : Cách dùng : Đồng hồ điện tử, đồng hồ nớc từ đồng hồ đợc hiểu

với nghĩa chuyển theo phơng thức ẩn dụ, chỉ khí cụ dùng để đo có bề ngoài giống

đồng hồ -> đợc chuyển nghĩa theo phơng thức ẩn dụ

1 Kiến thức

- Thấy đợc cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của quan lại thời Trịnh và thái độ phê phán của tác giả

Lê-2 Kĩ năng

- Bớc đầu nhận biết đợc đặc trng cơ bản của thể loại tuỳ bút đời xa xa và đánh giá

đợc nghệ thuật của những dòng ghi chép đầy tính hiện thực này

1 Kể tóm tắt " Chuyện ngời con gái Nam Xơng "

2 Hãy nêu chủ đề và phân tích ý nghĩa của kết truyện " Ngời con gái Nam Xơng "

3.Bài mới

hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

Hoạt động I: Hớng dẫn tìm hiểu

chung.

? Em hãy giới thiệu một vài nét tiêu

biểu về tác giả và tác phẩm " Vũ trung

Học sinh đọc lại đoạn một

Giáo viên sơ qua về nhân vật lịch sử

Trịnh Sâm

? ở văn bản này thói ăn chơi xa xỉ của

chúa Trịnh dẫ đợc tác giả miêu tả nh

tả của tác giả ở đoạn này

? Việc miêu tả nh vậy có tác dụng gì ?

Giáo viên bình

Học sinh đọc đoạn " Mỗi khi biết đó

là triệu bất từng."

? Tại sao kết thúc đoạn văn miêu tả này

tác giả lại nói " Kẻ tri thức bất từng "

? Em cảm nhận đợc gì về tình cảm của

I Tìm hiểu chung :

1 Tác giả:

- Phạm Đình Hổ ( 1768 - 1839 ) - quê ởtỉnh Hải Dơng, là một nho sĩ sống vàothời triều đại phong kiến khủng hoảngnên có t tởng ẩn c

- " Vũ trung tuỳ bút " là một tác phẩmnổi tiếng của ông, là kí thác tâm sự bất

đắc chí của một nho sĩ không gặp thời,tác phẩm đã ghi lại một cách sinh động,hấp dẫn hiện thực đen tối của lịch sử nớc

ta thời đó

- Vũ trung tuỳ bút ( ghi chép tuỳ bút viếttrong ma ) đợc viết vào đầu thời Nguyễn,gồm 88 mẩu chuyện nhỏ

2 Chuyện cũ trong Phủ Chúa Trịnh.

- Là 1/ 88 truyện ghi chép về cuộc sống

và sinh hoạt ở phủ chúa thời Thịnh VơngTrịnh Sâm ( 1742 - 1782 ), một vị chuanổi tiếng thông minh, quyết đoán và kiêucăng xa xỉ, càng về cuối đời càng bỏ bêtriều, đắm chìm trong xa hoa, hởng lạccùng Đặng Thị Huệ

3 Đọc.

4 Giải thích từ khó :

- Hoạn quan : Thái giám

- Cung giám : Nơi ở làm việc của cáchoạn quan

V-ơng Trịnh Sâm và quan lại hầu cận.

- Cho xây dựng nhiều cung điện, đình đàiliên miên, đi chơi liên miên -> hao tài tốncủa, huy động nhiều sức dân

- Những cuộc dạo chơi ở Tây Hồ diễn rathờng xuyên, huy độn rất nhiều ngời hầuhạ, bày đặt những trò giải trí lố lăng vàtốn kém

- Việc tìm thu vật " phụng thủ "- thựcchất là cớp đoạt của quý trong thiên hạ( Chim quý, thú lạ, cây cổ thụ, những hòn

đá hình dáng kì lạ, chậu hoa cây cảnh )

về tô điểm cho nơi ở của chúa Tác giảmiêu tả kĩ việc công phu đa một cây đa

cổ thụ phải một cơ binh hàng trăm ngờimới tin nổi

-> Tác giả miêu tả các sự việc một cách

cụ thể, chân thực, khách quan, không lời

của tác giả ở đoạn văn này.

Giáo viên chuyển ý : Sách xa có câu "

Thợng bất chính hạ tắc loạn" - cấp trên

không chân chính, nghiêm túc thì cấp

dới tất sẽ loạn, chúa ở trên cao mải mê

ăn chơi sa đoạ, tất yếu quan cấp dới ỷ

thế làm càn ở đoạn văn thứ 2 tác giả đã

cho ta thấy rõ điều gì ?

? Bọn hoạn quan đã nhũng nhiễu dân

? Qua văn bản này, em có thể khái quát

một trong những nguyên nhân khiến

- Cảnh đêm nơi vờn chúa là cảnh đợcmiêu tả thực : chân cầm dị thú, cổ mộcquái thạch lại đợc bày vẽ nh " bến bể đầunon nhng âm thanh lại gợi cảm giác ghêrợn trớc một cái gì đang tan tác, đau th-

ơng chứ không phải trớc cảnh đẹp bìnhyên, phồn thực, no ấm, đó là " triệu bấttừng" : điềm gở -> cảm nghĩ tác giả đợcbộc lộ trực tiếp ( kẻ trí thức giả nhân )

- Tác giả nh cảm nhận đợc, dự báo trớc

sự suy vong tất yếu của một triều đại chỉbiết chăm lo đến chuyện ăn chơi hởng lạctrên mồ hôi, nớc mắt và cả xơng máu củadân lành -> Điều đó đã xảy ra không lâusau khi Thịnh Vơng mất

2 Thủ đoạn nhũng nhiễu dân của bọn hoạn quan cung giám :

* Thủ đoạn :

- Ban ngày đi dò la xem nhà ai có chậuhoa cây cảnh, chim hót khiếu hay biênhai chữ " phụng thủ" vào những vật ấy

- Đêm đến : Cho quan lính lấy rồi vu chochủ nhà giấu vật cung phụng để doạ lấytiền

- Vật to quá : bắt phá tờng để đem ra -> Đây là hành động vừa ăn cớp vừa lalàng -> thật vô lý, bất công

* Hậu quả : Nhiều nhà giàu bị vu oan,phải bỏ tiền ra kêu oan hoặc phải tự tayhuỷ bỏ của quý của mình

- Chính mẹ tác giả cũng phải chặt bỏ mộtcây lê và hai cây lựu quý rất đẹp trong v-

ờn nhà mình để tránh tai hoạ

*Nghệ thuật : Tác giả nêu dẫn chứng ởngoài rồi kết thúc bằng một dẫn chứng tạinhà mình

áng văn mang tính chân thực, sinh động,ngời đọc thấy rõ dấu hiệu " triệu bất từng

" hơn, tính chất phê phán mạnh mẽ hơn :-> Cuộc sống xa hoa vô độ, sự lũng đoạncủa chúa Trịnh cùng quan lại chính lànguyên nhân dẫn tới cuộc sống khổ cựccủa nhân dân ta-> ( giá trị tố cáo hiệnthực )

- Kết cấu tự do, lỏng lẻo, có khi tản

mạn, tuỳ theo cảm xúc ngời viết

- Giàu tính cảm xúc, chủ quan ( chất

trữ tình)

- Chi tiết, sự việc chân thực có khi từ

những điều mắt thấy tai nghe trong

thực tiễn cuộc sống

nghệ thuật của ngời viết

- Tính cảm xúc chủ quan đợc thể hiện kín

đáo qua nhân vật, sự việc

- Chi tiết sự việc phần nhiều đợc h cấu,sáng tạo

- Hoàn thành phần luyện tập soạn bài tiếp

- Tự hào , trân trọng vẻ đẹp của ngời anh hùng dân tộc

ii.phƯơng tiện, phƯơng pháp thực hiện

hoạt động của gv và hs Nội dung cần đạt

? Những hiểu biết của em về tác giả

Ngô Gia văn phái ?

? Những hiểu biết của em về tác

I.Giới thiệu bài

1 Tác giả.

-Ngô Gia Văn Phái : Nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì -Thanh Oai -Hà Tây -Hai tác giả chính : Ngô Thì Chí- Ngô Thì Du