Lập và phân tích dự án - Chương 8

Tài liệu tham khảo và ôn tập môn Lập và phân tích dự án

Rủi ro và bất định trong phân tích dự án

™ Một nhà khoa học đã cho rằng: “Chỉ có một điều chắcchắn là không chắc chắn”.

⇒ Trong mọi hoạt động con người đều tồn tại yếu tốngẫu nhiên, bất định

ƒ Rủi ro: biết được xác suất xuất hiện

ƒ Bất định: không biết được xác suất hay thông tin về

ƒCố gắng ngay từ đầu, tiên liệu tính bất trắc và hạnchế tính bất định thông qua việc chọn lựa phươngpháp triển vọng nhất

™ Xác xuất khách quan: thông qua phép thử khách quan

và suy ra xác xuất => trong kinh tế, không có cơ hội đểthử

™ Xác xuất chủ quan: Khi không có thông tin đầy đủ,

NRQĐ tự gán xác suất một cách chủ quan đối với khảnăng xuất hiện của trạng thái

Rủi ro & Bất định trong phân tích dự án

™ Trong điều kiện chắc chắn: dòng tiền tệ, suất chiết tính, tuổi thọ dự án => chắc chắn

™ Tiến hành theo hai hướng:

ƒ Tăng cường độ tin cậy của thông tin đầu vào: tổchức tiếp thị bổ sung, thực hiện nhiều dự án để san

sẻ rủi ro

ƒ Thực hiện phân tích dự án thông qua các mô hìnhtoán làm cơ sở

Mô hình toán xử lý

™ Các mô hình chia thành hai nhóm:

ƒ Nhóm mô hình mô tả (description models)

• Ví dụ: Mô hình xác định giá trị hiện tại

ƒ Nhóm mô hình có tiêu chuẩn hay có định hướng(Normative or prescriptive models)

• Ví dụ: Hàm mục tiêu cực đại giá trị hiện tại

1 Định nghĩa:

Phân tích độ nhạy là phân tích những ảnh hưởng củacác yếu tố có tính bất định đến:

ƒ Độ đo hiệu quả kinh tế của các phương án so sánh

ƒ Khả năng đảo lộn kết luận về các phương án so sánh

Ví dụ: Ảnh hưởng của suất chiết khấu MARR đến NPV

+ Mô hình phân tích độ nhạy thuộc loại mô hình mô tả

+ Trong phân tích độ nhạy cần đánh giá được biến số quantrọng (là biến cố có ảnh hưởng nhiều đến kết quả và sự thayđổi của biến cố có nhiều tác động đến kết quả )

II Phân tích độ nhạy

Nhược điểm

™ Chỉ xem xét từng tham số trong khi kết quả lại chịu tácđộng của nhiều tham số cùng lúc

™ Không trình bày được xác suất xuất hiện của các tham

số và xác suất xảy ra của các kết quả

™ Trong phân tích rủi ro sẽ đề cập đến các vấn đề trên

™ Theo một tham số

Cách thực hiện:

Mỗi lần phân tích người ta cho một yếu tố hay một tham

số thay đổi và giả định nó độc lập với các tham số khác

II Phân tích độ nhạy

Ví dụ: Cho dự án đầu tư mua máy tiện A với các tham sốđược ước tính như sau:

ƒ Đầu tư ban đầu (P): 10 triệu đồng

ƒ Chi phí hang năm (C): 2,2

Nhận xét

™AW của dự án khá nhạy đối với C và N nhưng ít nhạyđối với MARR

™Dự án vẫn còn đáng giá khi:

ƒ N giảm không quá 26% giá trị ước tính

ƒ MARR không tăng lên quá gấp đôi (103%)

ƒ C không tăng quá 39%

ƒ Nếu vượt quá những giá trị trên sẽ đảo lộn quyết định

™Trong phạm vi sai số của các tham số +/- 20% dự ánvẫn còn đáng giá

™ Của các phương án so sánh

Nguyên tắc:

Khi so sánh 2 hay nhiều phương án do dòng tiền tệ củacác phương án khác nhau nên độ nhạy của các chỉ sốhiệu quả kinh tế đối với các tham số cũng khác nhaunên cần phân tích them sự thay đổi này

II Phân tích độ nhạy

™Có 2 phương án A và B, độ nhạy của PW theo tuổi thọ

N của 2 phương án như sau:

Nhận xét

™Nếu tuổi thọ ước tính của 2 dự án là như nhau thì:

ƒ A tốt hơn B khi N >10 năm

ƒ B tốt hơn A khi 7<N<10 năm

ƒ A va B đều không đáng giá khi N<7 năm

™Nếu tuổi thọ ước tính của 2 dự án là khác nhau thì từ đồthị có thể rút ra một số thông tin cần thiết

Ví dụ: Nếu N(A)= 15+/-2 năm và N(B)=10+/-2 năm thì

phương án A luôn luôn tốt hơn phương án B

II Phân tích độ nhạy

Theo nhiều tham số

™Để xem xét khả năng có sự thay đổi tương tác giữa sựthay đổi của các tham số kinh tế cần phải nghiên cứu độnhạy của các phương án theo nhiều tham số

™Phương pháp tổng quát: tạo thành các “vùng chấp nhận”

và “vùng bác bỏ”

II Phân tích độ nhạy

Mô hình tổng quá của bài toán phân tích rủi ro

A i : Phương án đầu tư S i : Trạng thái xảy ra (Khó khăn, thuận lợi …)

R ij : Chọn phương án Ai và trạng thái Sj thì sẽ có được kết quả là R ij

P i : Xác suất để trạng thái Sj xảy ra (nếu là bất định thì sẽ không xác định được Pi)

Giá trị kỳ vọng E(Ai) của hiệu quả của phương án A i

Độ lệch chuẩn: Khả năng xảy ra kết quả lệch xa giá trị kỳ vọng E(Ai ) của hương án Ai

Độ rủi ro tương đối giữa các phương án C v : Phương án nào có Cv

càng lớn thì mức độ rủi ro càng cao

( )( )

i V

A C

E A

σ

=III Phân tích rủi ro

( ) ( )

v

A C

σ

=

Ví dụ: 1 công ty xem xét 3 phương án A 1 , A 2 , A 3và các tính trạng kinh

doanh có thể xảy ra là khó khăn, trung bình và thuận lợi cùng với các xác

suất xảy ra tương ứng

C A Max Æ Phương án A 3 có độ rủi ro cao nhất

Click to edit subtitle style

Tính toán xác suất theo

phân phối chuẩn (Normal Distribution)

Tính toán xác suất theo phân phối chuẩn

2

1)

μ

πσ

( X

E

2

)(X = σ

~ N μ σ2

X

) 1 , 0 (

2

2

) (2

π σ

)(

)(a X b P a Z b

σ

μ σ

μ < < −

−

= P a Z b

)(

)(

σ

μσ

F

b F

)1,0(

~)

,(

N Z N

Tính toán xác suất theo phân phối chuẩn

™Ví dụ: Đối với phương án A1trong ví dụ trước Tìm xác

suất để có RR sau thuế của cổ phần nằm trong khoảng:

a) 4% đến 5%

b) 5% đến 6%

)1

( A E

=

μ

)1

%4

%4

%12.2

%4

%5

F F

%) 5

= = 18 08 % − 0 =18.08%

%) 6

% 4

% 5

% 12 2

% 4

% 6

F F

( 0 94 ) F ( 0 47 )

=

% 08 18

% 64

(Cash Flow – CF)

Rủi ro trong chuỗi dòng tiền tệ

A i PW

0

) 1 (

A E i PW

E

0

) ( ) 1 ( )

A Var i

PW PW

Var

0

2

2( ) ( 1 ) ( ) )

™ Độ lệch chuẩn giá trị hiện tại của dòng tiền:

Là giá trị biểu thị mức độ rủi ro của dự án.

A Var i

PW

0

2 ( ) )

1 ( )

(

σ

Khi N tăng lớn, PW sẽ tuân theo phân phối chuẩn có số trung bình là E(PW) và phương sai Var(PW) , hay:

N PW

™Ví dụ:

Một công ty dự định đầu tư vào một dây chuyền sản xuất với:

ƒ P = 2000 tr – vốn đầu tư (xem như biết chắc chắn)

ƒ A = 1000 tr - thu nhập ròng trung bình hàng năm (xem như biến ngẫu nhiên độc lập tuân theo phân phối chuẩn).

ƒ độ lệch chuẩn thu nhập ròng hàng năm

0

)1()

=

−+ +

A A

∑

=

−

++

−

1

%)101(10002000

j

j= −2000+1000(P/ A,10%,3)

4869 2

* 1000

=

j

j j A Var i PW

i A

1

%211000400

j

j

)3

%,21,/(000

40 P A

=

Rủi ro trong chuỗi dòng tiền tệ

N PW

Xác suất đề PW có giá trị âm:

) 0 ( PW P Z

P

) 69 1 ( < −

= P Z

) 69 1 (−

Mức độ rủi ro tăng theo thời gian

σ Độ lệch chuẩn ở thời đoạn thứ 0

Thời gian quy hoạch càng dài thì mức độ rủi ro càng cao

Monte - Carlo

Giới thiệu

™Mô phỏng Monte – Carlo là một phương pháp phân tích

mô tả các hiện tượng chứa yếu tố ngẫu nhiên (rủi rotrong dự án…) nhằm tìm ra lời giải gần đúng

™Được sử dụng trong phân tích rủi ro khi việc tính toánbằng giải tích quá phức tạp

™Thực chất là lấy một cách ngẫu nhiên các giá trị có thể

có của các biến ngẫu nhiên ở đầu vào và tính ra một kếtquả thực nghiệm của đại lượng cần phân tích

™Quá trình đó lặp lại nhiều lần để có một tập đủ lớn cáckết quả thử nghiệm

™Tính toán thống kê tập hợp các kết quả đó để có cácđặc trưng thống kê của kết quả cần phân tích

2000

3000

4000

0.200.500.30

Một dự án đầu tư có dòng tiền tệ năm và tuổi thọ lànhững biến ngẫu nhiên có phân phối xác suất

Tuổi thọ dự án N (năm)

Xác suấtP(N)1

234567

0.100.150.200.250.150.100.05

Bước 1:

Tìm cách phát ra một cách ngẫu nhiên các giá trị của

2 biến ngẫu nhiên A & N sao cho chúng thỏa mãn

phân phối xác suất như đề bài

Muốn vậy, ta dùng trung gian 2 biến ngẫu nhiên, cóphân phối đều từ 0 đến 1

Phân phối tích lũy của

biến ngẫu nhiên phân

Phân phối tích lũy của biến ngẫu nhiên A

Phân phối tích lũy

của biến ngẫu nhiên

%

vào 2 đồ thị trên ta suy ra được Ai và Ni tương ứng

Bước 2: Tính giá trị của PWi theo 2 giá trị Ai và Ni vừachọn ở bước 1

Bước 3: Lặp lại bước 1 & 2 m lần, với m khá lớn, ta sẽ