Qua quá trình cho trẻ làm quen với “Toán học” đặc biệt nhận biết số lượng và tách, gộp so sánh đã cho tôi thấy rằng: “Toán học” là một hoạt động chiếm vị trí và vai trò rất quan trọng đố
Trang 11 PHẦN MỞ ĐẦU
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” Đúng vậy! Trẻ em - những chủ nhân tương lai của đất nước, không chỉ hôm qua mà hôm nay và mai sau luôn luôn được xã hội quan tâm, chăm sóc, giáo dục và bảo vệ Tại lớp đào tạo cán bộ mẫu
giáo năm 1965 Bác Hồ đã nói: “Làm Mẫu giáo tức là thay mẹ dạy trẻ, muốn làm được thế thì trước hết phải yêu trẻ Các cháu nhỏ hay quấy, phải bền bĩ, chịu khó mới nuôi dạy được các cháu Dạy trẻ cũng như trồng cây non, trồng cây non đ-ược tốt thì sau này cây lớn lên mới tốt Dạy trẻ nhỏ tốt thì sau này các cháu thành người tốt "
Để làm tròn “Thiên chức” mà xã hội ban cho “Vừa làm cô, vừa làm mẹ” Tôi luôn cố gắng chăm sóc các cháu thật chu đáo Đối với việc giáo dục, vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trẻ Nhìn chung các môn đều đạt khá trở lên duy chỉ có môn Làm quen với Toán đặc biệt nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt, số trẻ đạt khá còn quá thấp Vậy nguyên nhân bắt đầu từ đâu? Vì sao lại
có kết quả đó? Điều này đã khiến tôi luôn băn khoăn, trăn trở Phải chăng là do nhận thức của trẻ chưa đồng đều? Hay đồ dùng phục vụ cho trẻ học Toán con nhiều hạn chế ? Hay là cách lên lớp của giáo viên còn cứng nhắc, mang tính rập khuôn, máy móc mà chưa tạo được sự linh hoạt, sáng tạo để thu hút trẻ vào bài ?
Tôi đã tự đặt ra rất nhiều câu hỏi và cuối cùng thì để trả lời đúng đắn nhất
là đưa ra một số giải pháp cụ thể để áp dụng vào quá trình dạy trẻ nhận biết số lượng, so sánh thêm bớt phù hợp với điều kiện của lớp mình Dạy toán cho trẻ không nhằm đào tạo cho trẻ những nhà toán học, mà nhằm phát triển ở trẻ khả năng nhanh nhạy, trí thông minh, sự phán đoán phân tích, so sánh tổng hợp Giúp trẻ có được những kiến thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm Đặc biệt hơn đối với trẻ 3- 4 tuổi tách, gộp số lượng, so sánh thêm bớt là một nội dung quan trọng bổ sung vào hành trang cho trẻ khi bước vào lớp một và góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ
1.1 Lý do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết Bậc học Mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân Trường Mầm non là “cái nôi” nuôi dưỡng, hình thành nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Bởi vậy để ngay từ đầu trẻ được hình thành
và phát triển một cách toàn diện về ‘‘Đức, trí, thể, mỹ” Các cô giáo không chỉ dừng lại ở việc chăm sóc, thỏa mãn nhu cầu vui chơi của trẻ mà phải đầu tư giúp trẻ bằng cả con đường tích lũy kiến thức để tạo tâm thế tốt nhất cho trẻ bước vào lớp một nay mai
“Toán học” theo nhận thức chung của mọi người là khó Vì vậy để “học” được “nó” lại càng khó hơn Đối với trẻ Mầm non “Toán học” đúng vai trò quan
1
Trang 2trọng trong cuộc sống hàng ngày của trẻ, giúp trẻ nhận thức được thế giới xung quanh, trong các mối quan hệ về số lượng, con số, phép đếm “Toán học” còn giúp trẻ phát triển về mọi mặt, trí tuệ, tư duy logic, tư duy trực quan và một số thói quen cẩn thận, chính xác, tạo cơ sở ban đầu cho trẻ tiếp xúc, lĩnh hội các kiến thức về toán, góp phần phát triển toàn diện cho trẻ
Qua quá trình cho trẻ làm quen với “Toán học” đặc biệt nhận biết số lượng
và tách, gộp so sánh đã cho tôi thấy rằng: “Toán học” là một hoạt động chiếm vị trí và vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển trí tụê và nhân cách toàn diện ở trẻ Đặc biệt đối với trẻ 3-4 tuổi, lứa tuổi đầu tiên của bậc học Mầm non, nhận thức của trẻ về thế giới xung quanh khá ổn định, tư duy trực quan hình tượng, tư duy lôgic phát triển mạnh Với sự kết hợp sáng tạo, lồng ghép và cung cấp các biểu tượng sơ đẳng cho trẻ về toán đã tạo cho trẻ cảm xúc, hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động Trẻ yêu thích được học toán, thích tìm tòi khám phá, thích tìm cách giải quyết và trả lời các câu hỏi “Có bao nhiêu, nhóm nào nhiều hơn? ” Rồi các câu hỏi vì sao: Vì sao nhóm đó ít hơn , vì sao nhiều hơn? Bằng thực tế giảng dạy ở lớp và thực tiễn nói trên, tôi nhận thấy việc nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán, so sánh tách gộp còn nhiều hạn chế và bất cập Đặc biệt bộ môn toán
nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt mà vốn dĩ mọi người ai cũng cho rằng học
toán khô khan và cứng nhắc Nhưng để biến cái khô khan, cứng nhắc ấy thành cái mềm dẻo, luôn được trẻ thích thú và nhằm truyền thụ cho trẻ kiến thức về toán một cách hiệu quả hơn Tạo sự hứng thú cho trẻ, khả năng phát triển nhận thức đạt hiệu quả cao nhất Các tiết học toán đặc biệt là phép đếm số lượng thường lặp
đi lặp lại nhiều lần, các tiết học có nội dung giống nhau, chỉ khác về số lượng là 2,3,4,5 Cho nên nếu ta chỉ tập trung vào kiến thức dạy trẻ theo đúng các bước, nếu lặp lại khi học trẻ thường rất nhanh chán sẽ không thu hút được sự chú ý của trẻ
Để giúp trẻ lĩnh hội một cách hứng thú, sâu sắc mà nhẹ nhàng, thể hiện được tính tích cực, chủ động, sáng tạo, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi của mình
về Toán Hiệu quả của việc hình thành các biểu tượng toán học sơ đẳng cho trẻ mầm non, không chỉ phụ thuộc vào việc xây dựng hệ thống các biểu tượng toán học cần hình thành cho trẻ, mà còn phụ thuộc vào phương pháp, giải pháp tổ chức các hoạt động, đặc biệt trọng tâm là các tiết học toán nhất là về số lượng Làm thế nào để cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên không bị gò ép phù hợp với nhận thức và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi này là “Học mà chơi, chơi
mà học" Nhận thức được tầm quan trọng đó, tôi tập trung nghiên cứu, tìm tòi để
tìm ra “Một số giải pháp nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán nhận
2
Trang 3biết số lượng, so sánh thêm bớt cho trẻ 3-4 tuổi trong trường mầm non” làm đề
tài nghiên cứu cho năm học này
1.2 Điểm mới và phạm vị áp dụng của đề tài sáng kiến:
* Điểm mới của đề tài
Đề tài đã đưa ra được một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với toán, nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt được nghiên cứu và viết lần đầu tiên, dựa trên những cái khó khăn thực tế ở trường Các giải pháp mạng tính khả thi cao Những giải pháp này mang lại hiệu quả rất cao ở lớp học của Tôi, trẻ rất thích thú, chất lượng về môn được nâng lên rõ rệt đặc biệt là nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt ở độ tuổi 3-4 tuổi
* Phạm vi áp dụng của đề tài sáng kiến:
Nội dung đề tài viết trên tinh thần tập hợp những kinh nghiệm đúc kết được của bản thân, chủ yếu là những giải pháp trong việc phát triển nhận thức nhận biết
số lượng và so sánh thêm bớt nhằm nâng cao hoạt động giáo dục Vì vậy, đề tài này có thể áp dụng đối với lớp mẫu giáo 3-4 tuổi nhằm phát triển toán học cho trẻ
ở trường mầm non và những năm tiếp theo, có thể áp dụng rộng rãi đối với các trường mầm non trên địa bàn của huyện, tỉnh nói riêng và có thể áp dụng cho tất
cả các trường mầm non trên toàn quốc nói chung
2 phÇn néi dung 2.1 Thực trạng của nội dung cần nghiên cứu
Năm học 2018-2019 bản thân tôi trực tiếp giảng dạy lớp mẫu giáo 3-4 tuổi với tổng số là 38 cháu Khi thực hiện đề tài này Tôi gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
a Thuận lợi:
- Hoạt động của lớp được sự quan tâm chỉ đạo chặt chẽ của Phòng GD-ĐT
Lệ Thủy, ban giám hiệu nhà trường và tổ chuyên môn
- Là một trường thuộc vùng đặc biệt khó khăn nhưng được đầu tư xây dựng
cơ sở vật chất kiên cố, trang thiết bị khá đầy đủ đảm bảo việc học tập và sinh hoạt của trẻ
- Bản thân tôi luôn tận dụng những nguồn nguyên vật liệu phế thải rồi xử lý sạch để có thể biến chúng thành những dụng cụ học tập và đồ chơi đơn giản giúp trẻ được học, được khám phá và khắc sâu kiến thức
- Đa số phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng đối với bậc học mầm non, tích cực hỗ trợ nhà trường, lớp về tinh thần cũng như vật chất để làm đồ dùng dạy học phục vụ các hoạt động dạy học
b Khó khăn:
3
Trang 4Số lượng cháu trong lớp khá đông, nhiều cháu còn nhút nhát, không chủ động tham gia các hoạt động tập thể Trẻ diễn đạt ngôn ngữ chưa được mạch lạc, trôi chảy
Trang thiết bị dạy học tuy đã được đầu tư mua sắm qua hàng năm khá đầy đủ song còn thiếu tính đồng bộ, ảnh hưởng phần nào đến việc chăm sóc giáo dục trẻ Việc lựa chọn nguồn nguyên vật liệu, nơi cất giữ và bảo quản để đảm bảo sản phẩm có độ bền cao, sử dụng lâu ngày còn khó khăn Đồ dùng đồ chơi phục vụ cho việc dạy và học chủ yếu là đồ dùng tự làm, thiếu các phương tiện hỗ trợ mọi lúc mọi nơi
Đại đa số là trẻ em nông dân nghèo nên ít cháu được quan tâm đầy đủ Mặc
dù có cùng độ tuổi song tính tháng thì có trẻ sinh đầu năm, có trẻ sinh cuối năm chính vì lí do đó trong lớp lại có sự chênh lệch về nhận thức, có nhiều cháu quá hiếu động trong khi một số cháu còn chậm chạp, rụt rè, e ngại…
Qua khảo sát kết quả đầu năm cho thấy nh sau:ư sau:
Trẻ hứng thú tham gia vào
Từ thực tế trên, là giáo viên chủ nhiệm lớp tôi băn khoăn suy nghĩ, làm thế nào để tìm ra giải pháp, những cách làm hay để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán về số lượng so sánh, thêm bớt cho trẻ được tốt, đưa chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ trong nhà trường đạt kết quả cao và tôi đã sử dụng một số biện pháp và cách làm sau:
2.2 Các giải pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với toán 3-4 tuổi
2.2.1: Nghiên cứu nắm vững nội dung, phương pháp giao tiếp trực quan tổ chức cho trẻ làm quen với toán một cách hứng thú.
Để có sự chuyển biến, nâng cao một bước về bộ môn: Làm quen với Toán tôi luôn nghiên cứu kỹ bài giảng, nắm vững nội dung và phương pháp, yêu cầu cần đạt rồi căn cứ đặc điểm và thực trạng nhận thức của trẻ để đưa ra phương pháp lên lớp cho phù hợp Mặt khác củng cố kiến thức, cung cấp các biểu tượng ban đầu cho trẻ, cách đếm, cách so sánh Kiến thức cung cấp cho trẻ phải chính xác, từ ngữ ngắn gọn, dễ hiểu, biết liên kết với thực tế cuộc sống để trẻ hiểu và ghi nhớ sâu
4
Trang 5Tiếp thu ý kiến của BGH nhà trường, các đồng nghiệp, tôi sưu tầm gom nhặt đồ dùng bằng nguyên liệu sẵn có ở địa phương mà còn phù hợp với nội dung yêu cầu bài dạy đặt ra
Ví dụ: Dạy bài “Nhận biết số lượng trong phạm vi 3, hay tách gộp số lượng
trong phạm vi 3 chủ đề gia đình ngoài đồ dùng làm bằng bìa cứng, que theo hướng dẫn tôi còn chuẩn bị cho trẻ mỗi cháu có 3 cái bát bằng vỏ rau câu và 3 cái thìa sữa chua được trang trí đẹp mắt, hấp dẫn, vừa gần gũi với trẻ, vừa dễ kiếm, lại vừa thích hợp củng cố kiến thức cho trẻ về đồ dùng trong gia đình Để tiết dạy đạt kết quả cao, tôi luôn thay đổi và biết sử dụng các hình thức lên lớp Sử dụng các thủ thuật sư phạm để lôi cuốn trẻ vào tiết học, đặc bịêt là sử dụng hình thức trò chơi nhằm thu hút trẻ vào hoạt động qua đó khắc sâu kiến thức cho trẻ
Hàng tháng tôi thường được dự giờ thăm lớp của chị em trong trường nhằm
để học tập và đúc rút kinh nghiệm cho mình Từ đó giúp tôi biết sử dụng phương pháp lên lớp một cách sáng tạo và đạt được hiệu quả tốt hơn, nắm được mức độ nhận thức của trẻ, tạo được các tình huống để kích thích tính sáng tạo của trẻ và biết được cách xử lý các tình huống sư phạm xảy ra trong quá trình tổ chức cho trẻ học Mặt khác có thể tích luỹ thêm vốn kinh nghiệm cho mình
2.2.2 Tạo môi trường trong và ngoài lớp học
Để tạo một môi trường học tập tốt, xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ tôi dành nhiều thời gian cho việc trang trí trong và ngoài lớp học, tôi thường xuyên thay đổi, bố trí và sắp xếp lại lớp học, tạo môi trường học toán một cách phong phú và hợp lý nhằm gây hứng thú cho trẻ giúp cho làm quen với Toán mọi lúc, mọi nơi Từ các bức tranh trang trí lớp, tôi đã lồng ghép một cách thật khéo léo
Ví dụ: Như góc bé học toán: Tôi tạo các nhóm đồ dùng ở dạng mở có số lượng trẻ đang học để cho trẻ trải nghiệm, khám phá, thêm bớt theo ý thích của trẻ hay trong các bức tranh khác, như tranh chủ đề t«i cũng thiết kế sao cho trẻ vừa làm được với các môn học khác, vừa tranh thủ làm quen với toán một cách tích cực như làm những hình ảnh đẹp cho trẻ tìm và đếm, như trên tranh đó có bao nhiêu bông hoa, tìm thẻ số mấy gắn vào bông hoa dưới đó, hay có bao nhiêu quả trẻ đếm Tuy nhiên nó vẫn luôn đảm bảo tính hợp lý, tính thẩm mỹ Rồi như ở góc học toán tôi để những quyển vở bé làm quen với Toán, các chữ số, hột, hạt, que tính và một số đồ dùng khác Chúng được thay đổi theo từng chủ đề, tránh sự nhàm chán ở trẻ
Việc trang trí tạo môi trường học toán cho trẻ ngay ở trong lớp không chỉ giúp trẻ hứng thú trong việc học Toán mà còn là hình thức tuyên truyền cho phụ
5
Trang 6huynh Qua biểu bảng gắn ở lớp phụ huynh biết tuần này con mỡnh học toỏn số mấy? Cỏch tỏch, gộp như thế nào, …để phụ huynh về nhắc nhở hỏi trẻ, giỳp trẻ nhớ lại, khắc sõu kiến thức được cụ truyền thụ ở lớp
2.2.3 Làm nhiều đồ dựng đồ chơi phục vụ mụn học đẹp, hấp dẫn trẻ.
Đặc thự của trẻ Mầm non là “Học mà chơi - chơi mà học” Nờn đồ dựng đồ chơi chiếm vị trớ rất quan trọng trong việc giỏo dục trẻ, nhất là với bộ mụn học Toỏn Đồ dựng đồ chơi vừa là phương tiện cho trẻ chơi, vừa là “mún ăn tinh thần” của cỏc trũ chơi, qua trũ chơi trẻ được thao tỏc với đồ chơi nhằm giỳp ghi nhớ cỏc biểu tượng ban đầu về Toỏn một cỏch sõu sắc
Đồ chơi giỳp trẻ hỡnh thành kỹ năng như so sỏnh, tạo nhúm, xếp, cắt, dỏn, đếm, rồi giỳp trẻ diễn đạt bằng lời núi, tăng cường ngụn ngữ và làm giàu vốn từ cho trẻ
Do điều kiện lớp cũn gặp khú khăn, kinh phớ để mua sắm đồ dựng đồ chơi cũn ớt nờn tụi thường thu gom cỏc nguyờn liệu, phế liệu sẵn như: Lọ dầu rửa bỏt, dầu gội đầu, hộp, hạt, bỏt thỡa, bỳp bờ cho trẻ đếm và so sỏnh số lượng cỏc nhúm
Vớ dụ: Dạy trẻ thờm bớt tạo nhúm trong phạm vi 5 Chủ đề Nghề nghiệp tụi
đó làm được rất nhiều cuốc cào, xẻng, bay, bờ bằng vỏ hộp của chai dầu sun lai cho trẻ đếm và thờm bớt, trẻ rất thớch thỳ vỡ những đồ dựng đú lạ mắt và đẹp Với chuẩn bị đú đó gõy cho trẻ sự hứng thỳ hoạt động, ngoài ra tụi cũn dựng giấy màu, cỏc loại xốp làm thành cỏc bộ lụ tụ con vật, hoa quả, phục vụ phự hợp cho từng chủ đề
Vớ dụ: Gia đỡnh và chủ đề Nghề nghiệp
Tụi đó chuẩn bị mụ hỡnh đồ dựng gia đỡnh và đồ dựng một số nghề được cắt
ra từ xốp Tận dụng nguyờn vật liệu như chai dầu gội, dầu rửa bỏt để làm ca cốc, soong nồi Tụi cũn làm cỏc chiếc xe bằng hộp sữa hay ỏo quần được cắt từ những loại bỡa cứng bỏ đi để cho trẻ tập đếm, hay nhặt vỏ ngao rồi phun màu trang trớ cho trẻ so sỏnh nhúm ngao màu xanh và nhúm ngao màu đỏ, hầu hết trẻ rất thớch thỳ khi học
Để cú được những đồ dựng đú khụng phải tự nú đến, đũi hỏi bản thõn phải
tự tỡm tũi, tự giỏc, cần mẫn và luụn luụn sỏng tạo khụng ngừng Muốn cho tiết dạy lụi cuốn trẻ và giỳp trẻ lĩnh hội tốt thỡ tụi phải sưu tầm, làm thờm đồ dựng mới, bổ sung cho từng tiết dạy, biến nú thành cụng việc thường xuyờn của mỡnh trước khi lờn lớp, xem đú như một sự đam mờ Từ việc làm đồ dựng, đồ chơi đó lụi cuốn trẻ vào tiết học, tụi cũng tự tin nhiều hơn khi truyền thụ kiến thức đến với trẻ
2.2.4 Tổ chức tốt hoạt động cho trẻ nhận biết số lượng và so sỏnh thờm bớt trờn cỏc tiết học.
6
Trang 7Khi tổ chức hoạt động chung về nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt, để trẻ hứng thú và tự nguyện tham gia vào hoạt động đồng thời lĩnh hội được các tri thức, kỹ năng một cách đầy đủ, tự tin, nhẹ nhàng, thoải mái, tránh sự gò bó, áp đặt, khô khan thì ta phải lôi cuốn trẻ vào bài một cách hấp dẫn từ đầu giờ đến cuối tiết học: dùng các thủ thuật khác nhau như đọc thơ, kể chuyện, câu đố, trò chơi…
Ví dụ: Với chủ đề Nghề nghiệp - Dạy trẻ đếm đến 4, thêm bớt để tạo sự bằng nhau trong phạm vi 4 Tôi đưa câu chuyện “Người làm vườn” vào suốt cả bài dạy:
Xưa có 1 người làm vườn sinh được 2 người con , trước lúc qua đời ông bố dặn:" Lúc nào bố mất 2 con hãy đào lấy vật quý ở trong vườn Thế nhưng 2 người con của ông lại không có cuốc và xẻng để thực hiện mong muốn của cha” Hôm nay
cô cháu mình sẽ đến thăm các anh và mang tặng họ cuốc và xẻng nhé! Chúng ta
có bao nhiêu cái cuốc? Có bao nhiêu cái xẻng?
Hoặc với chủ đề Thực vật: Tôi tạo mô hình vườn nhà bà ngoại, tạo tình huống bạn Thảo về quê thăm bà ngoại Đến nhà bà Thảo thấy thật nhiều cây ăn quả, các con hãy đếm hộ bạn có bao nhiêu cây ? (từ 1- 4) lại có thêm một cây cam bên phải nữa Vậy có tất cả là bao nhiêu cây ăn quả ? Cho trẻ đếm và tìm thẻ
số gắn lên (4 thêm 1 là 5) Hoặc với tiết so sánh thêm bớt tôi tạo tình huống có một bạn rất nghèo bây giờ đến mượn các con 1 thứ đồ dùng, trẻ bớt Sau đó bạn trả lại thì thêm vào Cô gợi ý bằng cách ví dụ: Cô không biết bạn Minh Ngọc có bao nhiêu cái bát Con hãy giúp cô nào? Do kiến thức ban đầu của trẻ còn chưa đồng đều, vì vậy tôi luôn chú trọng cung cấp bổ sung cho những trẻ còn yếu để có
sự đồng đều về kiến thức nhằm cung cấp kiến thức mới dễ dàng hơn
Muốn đạt được những điều trên thì đòi hỏi trẻ phải được cung cấp một cách thật đầy đủ các biểu tượng, hình ảnh về sự vật, hiện tượng ở xung quanh trẻ như ngắm nhìn, sờ mó, sắp xếp
Ví dụ: Khi cho trẻ dạo chơi ngoài trời, quan sát cây hoa, tôi gợi hỏi cho trẻ thực hành đếm: Các con đếm xem có mấy bông hoa?(4 bông) Vậy để có 4 bông hoa chúng ta phải gieo bao nhiêu hạt?
Hay là khi cho trẻ xem tranh về gia đình bé: Các con ơi, các con cùng nhìn xem gia đình bạn Nam có mấy thế hệ? Gia đình bạn có bao nhiêu người? Sau đó tôi cho trẻ chơi trò chơi tìm các đồ vật tương ứng để tặng người thân Không chỉ dừng lại ở các tiết học mà việc dạy cho trẻ vận dụng những kiến thức đã học vào hoạt động trong cuộc sống hàng ngày có ý nghĩa rất lớn, có tác dụng củng cố giúp trẻ hiểu được ý nghĩa các kiến thức đối với cuộc sống xung quanh trẻ Sử dụng tốt quyển bé làm quen với toán Tạo tình huống kích thích trẻ tìm tòi khám phá, trải nghiệm để trẻ tự rút ra kết quả, trẻ nhớ lâu
7
Trang 8Ví dụ: Chơi trò chơi “Chiếc túi kỳ lạ” cho trẻ nhắm mắt sờ vào túi có bao nhiêu đồ vật, trẻ nói lên kết quả, cô cùng cả lớp kiểm tra Rèn luyện khả năng quan sát, tư duy cho trẻ qua trò chơi “dùng các que tính xếp ngôi nhà và đếm ngôi nhà được xếp bao nhiêu que tính” hay đánh dấu vào số lượng phù hợp với hình ảnh
2.2.5 Tổ chức dạy trẻ mọi lúc mọi nơi:
Để giúp trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách tích cực, sáng tạo, sâu sắc nhằm khắc sâu những khái niệm, kỹ năng về toán thì tôi luôn tận dụng mọi thời điểm thích hợp trong sinh hoạt hàng ngày để củng cố các kỹ năng về toán cho trẻ
Ví dụ: Trong giờ hoạt động ngoài trời, tôi thường tổ chức cho trẻ chơi các
trò chơi có tác dụng củng cố kiến thức trẻ đã được học: chơi trò chơi “Chuyển trứng cho gà” Tôi tổ chức cho 2 đội chơi xếp thành hai hàng dọc, lần lượt từng trẻ cầm thìa đặt quả trứng lên trên thìa đi theo đường hẹp, khi hết thời gian cho trẻ đếm số lượng của hai đội
Sinh hoạt chiều trẻ tham gia nhặt lá vàng và đếm lá vàng
Hay: Trước giờ ăn cơm tôi thường cho trẻ ngồi vào bàn:
Cô hỏi bàn con có bao nhiêu cái nghế ? Vậy muốn số bạn bằng số ghế thì phải làm gì ? (Thêm vào 1 bạn nữa )
Hay trước khi ăn cơm trẻ có thể kiểm tra được bàn bạn nào có bao nhiêu cái bát, và bao nhiêu cái thìa? và số lượng bát và số lượng thìa đủ với số lượng bạn ngồi trong bàn mình chưa ?
Nói tóm lại hình thức tổ chức dạy trẻ kết hợp với các hoạt động trong cuộc sống hàng ngày là một việc làm cần thiết trong quá trình hình thành các biểu tượng về toán và góp phần nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán rất hữu hiệu
2.2.6 Sưu tầm, sáng tác thơ, truyện, trò chơi phù hợp và Phối hợp với phụ huynh để giúp trẻ có điều kiện tốt nâng cao chất lượng làm quen với toán.
Thơ, truyện, trò chơi luôn có sức hấp dẫn, lôi cuốn đối với trẻ mẫu giáo Khi tổ chức các hoạt động tôi đã sưu tầm, sáng tác thơ, truyện, trò chơi phù hợp
để tích hợp lồng ghép trong giờ dạy trẻ hình thành biểu tượng về số lượng, con số
và phép đếm, tạo được sự chú ý, thích thú cho trẻ, giờ học đã đạt được hiệu quả tốt hơn
Ví dụ: Với bài dạy "Đếm trên đối tượng trong phạm vi 5 ‘tôi cho trẻ luyện tập nhận biết các nhóm có 5 đối tượng qua bài thơ "Vườn xuân bé yêu" để trẻ đếm
số hoa trong vườn xuân, gắn thẻ số tương ứng với số hoa trong vườn và trồng thêm hoa để vườn xuân có đủ số lượng là 5 cây Qua đó trẻ đã rất chú ý, hứng thú tham gia hoạt động Ở bài dạy này tôi còn tổ chức cho trẻ tham gia các trò chơi
8
Trang 9như: chung sức, bé vui xuân, trẻ được gắn hoa đủ số lượng là 5 Đặc biệt, trẻ được hoạt động vui chơi trên máy Kisdmart, trẻ lựa chọn các hình ảnh để in bưu thiếp
có đủ số lượng là 5 hình ảnh và tô màu cho đủ 5 hình ảnh trong bưu thiếp Với cách tổ chức trên, trẻ đã tích cực tham gia hoạt động, số lượng con số và phép đếm, so sánh thêm bớt của trẻ ngày càng cụ thể, rõ ràng
Mặc dầu còn bận rộn với nhiều công việc nhưng để các giờ dạy học nhất là giờ làm quen với toán đạt chất lượng cao, tôi luôn tranh thủ mọi thời gian gặp gỡ, trao đổi với bạn bè, phụ huynh để thống nhất các biện pháp dạy trẻ ở nhà, nhất là đối với trẻ mức tiếp thu còn hạn chế, và cũng tạo điều kiện cho phụ huynh biết được thực tế vốn hiểu biết của trẻ về toán
Tôi thường tổ chức cho phụ huynh tới dự giờ, qua đó phụ huynh cũng tận mắt nhìn thấy những hoạt động của cô và của trẻ trong tiết học, ngoài ra tôi còn tổ chức trưng bày các đồ dùng đồ chơi về toán và trưng bày các sản phẩm về toán (tranh bé học toán, tranh dán các sản phẩm về toán, tranh ghi số 1-5 trẻ dán 3,4,5 bông hoa tương ứng ) do trẻ tự làm
Chính việc gặp gỡ trao đổi với phụ huynh cũng như để phụ huynh biết được, quan sát các hoạt động làm quen với toán, khả năng lĩnh hội về toán của con mình
sẽ giúp cho việc giáo dục đạt kết quả cao Sự phối hợp của phụ huynh là động lực
để các bậc phụ huynh sẵn sàng mua sắm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho bộ môn làm quen với toán Mặt khác tôi động viên phụ huynh mua vở bài tập toán về nhà cho trẻ làm quen thêm KÕt qu¶: 100% phô huynh hëng øng Khi dạy trẻ Làm
quen với Toán đặc biệt nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt
vừa dạy trẻ cách làm, vừa phải cho cháu được thực hành, luyện tập ngay
Ví dụ: Hôm nay trẻ được làm quen số 5, cô dặn trẻ về nhà tìm những đồ vật
có gắn với số 5 như 5 cái thìa, 5 cái kẹo v v
2.3 Hiệu quả công tác
Qua quá trình tìm tòi suy nghĩ và đặc biệt là áp dụng các biện pháp cho trẻ làm quen với Toán nhận biết số lượng và so sánh thêm bớt thì kết quả khả quan thể hiện ở các mặt:
- Trong quá trình lên lớp bản thân đã tích hợp được các bộ môn một cách sinh động hơn, giúp tôi nắm chắc hơn về phương pháp, đã tạo cho các cháu môi trường học toán phong phú và phù hợp
- Hầu hết trẻ ở lớp tôi hứng thú học, biết phát huy tính sáng tạo, tích cực hoạt động của mình, trẻ thích khám phá, tìm tòi cái mới, cái lạ xung quanh mình Rồi các kiến thức về toán ở trẻ nắm chắc hơn, sâu hơn
- Tầm nhận thức của phụ huynh cũng được nâng lên, phụ huynh được hiểu
rõ về nội dung và ý nghĩa của việc nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán
9
Trang 10nói riêng và các môn học khác nói chung §©y không những hình thành các biểu
tượng ban đầu về toán đối với trẻ 3-4 tuổi mà còn tạo cơ sở toán học cho trẻ bước
vào lớp một vững vàng hơn
- 100% trẻ tham gia vào hoạt động, nắm vững kiến thức, 95% trẻ có kỹ
năng thành thạo, không có trẻ chậm chạm¸ hiếu động như trước Trẻ biết và hiểu
các khái niệm về toán, biết so sánh, biết tạo mối quan hệ hơn kém, thêm bớt
trong phạm vi từ 1-5 Ngôn ngữ của trẻ phát triển một cách rõ rệt Trẻ phát âm rõ
ràng các khái niệm khó, lời nói mạch lạc hơn khi đàm thoại, trí tuệ của trẻ phát
triển rõ rệt, trẻ ứng xử nhanh nhẹn hoạt bát hơn, một số trẻ yếu còn nhút nhát đến
nay mạnh dạn hơn so với trước
Bảng so sánh kết quả khảo sát chất lượng của trẻ trước và sau khi áp dụng
đề tài
lượng
Trước khi áp dụng đề tài Sau khi áp dụng đề tài
Kỹ năng đếm
trên đối tượng 38 15/38 39,5 23 60,5 36/38 94,7 2/38 5,3
Kỷ năng so
sánh, thêm bớt 38 16/38 42,1 22 57,9 35/38 93,2 3/38 6,9
Kỹ năng nhận
biết số lượng 38 15/38 39,5 23 60,5 36/38 94,7 2/38 5,3
Trẻ hứng thú
tham gia vào giờ
học
38 18/38 47,3 20 52,7 37/38 97,3 1/38 2,7
2.4 Bài học kinh nghiệm
Bằng kinh nghiệm thực tế trong qúa trình dạy "Hoạt động làm quen với toán" có sự giúp đỡ của phòng giáo dục và BGH nhà trường tôi đã thực hiện nâng
cao chất lượng trẻ 3-4 tuổi làm quen với toán nhận biết số lượng và so sánh thêm
bớt đạt kết quả khá cao Tôi đã rút ra một số kinh nghiệm sau:
Nắm chắc được phương pháp của bộ môn, tìm ra được cái mới lạ, sáng tạo
hơn Tôi nhận thấy bản thân tôi đã lớn lên rất nhiều trong chuyên môn nghiệp vụ
như phương pháp lên lớp, bản thân mình có nhiều cách vào bài sáng tạo thu hút
sự tập trung chú ý của trẻ Qua đó giúp tôi sáng tạo hơn trong việc tổ chức tiết dạy
sử dụng đồ dùng một cách khoa học, giải quyết được tình huống một cách nhanh
nhạy
- Giáo viên phải có lòng yêu nghề mến trẻ, có lòng nhiệt tình và có lòng
ham muốn môn học
10