Biện pháp 1: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông qua việc sử dụng đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn... Là giáo viên mầm non trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ nhà
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 24-36 THÁNG LÀM QUEN
VỚI HOẠT ĐỘNG NHẬN BIẾT”
Năm học 2018-2019
MỤC LỤC
Phần I Đặt vấn đề
1.Lý do chọn đề tài
a Cơ sở lý luận
b Cơ sở thực tiễn
2.Mục đích nghiên cứu
3.Đối tượng nghiên cứu
4.Đối tượng khảo sát thực nghiệm
5.Phương pháp nghiên cứu
6.Phạm vi và thời gian thực hiện
Phần II: Những biện pháp đổi mới để giải quyết vấn đề
I.Thực trạng vấn đề nghiên cứu
II Số liệu điều tra trước khi thực hiện
III Các biện pháp chính của đề tài
IV Những biện pháp cụ thể
1 Biện pháp 1: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông
qua việc sử dụng đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn
Trang 2qua việc lấy trẻ làm trung tâm dựa vào khả năng của trẻ.
3 Biện pháp 3: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông qua
việc tạo môi trường trong và ngoài lớp học
V Kết quả đạt được có so sánh đối chứng
VI.Bài học kinh nghiệm
Phần III Kết luận và khuyến nghị
1.Kết luận
2.Những khuyến nghị sau khi thực hiện đề tài
P HẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ I.Lý do chọn đề tài.
Đối với trẻ 24- 36 tháng thì hoạt động nhận biết là một trong năm hoạt động học của khối nhà trẻ Trong 5 hoạt động này, hoạt động nào cũng cần thiết và quan trọng đối với trẻ Nhưng tôi chú trọng về hoạt động nhận biết hơn vì hoạt động này sẽ là nền tảng để giúp trẻ phát triển tư duy về sau
Ở độ tuổi này trẻ còn rất non nớt và vụng về trong mọi hoạt động Do mới đi lớp còn lạ bạn lạ cô nên trẻ còn quấy khóc nhiều và đặc biệt là chưa có nề nếp, thói quen học tập Chính vì vậy ở lứa tuổi này cô giáo đóng một vai trò rất quan trọng đối với trẻ Cô luôn ân cần giỗ giành và nựng trẻ, khi trẻ đã quen thì cô hướng trẻ vào nề nếp chơi và học
Ở hoạt động nhận biết, trẻ được làm quen và nhận biết các sự vật hiện tượng xung quanh trẻ, trẻ rất thích tìm tòi và khám phá thế giới xung quanh Đối với trẻ 24-36 tháng thì thế giới xung quanh trẻ lúc nào cũng rất mới mẻ và lạ lẫm
Do đó trẻ luôn muốn được tìm hiểu khám phá về những sự vật hiện tượng gần gũi xung quanh trẻ Nhờ đó trẻ nhận biết được một sô đặc điểm cơ bản và phát
âm chuẩn được các vốn từ về các hiện tượng xảy ra xung quanh trẻ
Là giáo viên mầm non trực tiếp làm công tác chăm sóc giáo dục trẻ nhà trẻ tôi hiểu được tầm quan trọng của hoạt động học này, chính vì vậy trong bản
sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã chọn đề tài : “Một số biện pháp cho trẻ
24-36 tháng làm quen với hoạt động nhận biết”.
Trang 31.Cơ sở lý luận.
Đối với trẻ mầm non, đặc biệt là trẻ nhà trẻ, vui chơi là hoạt động chủ đạo,
vì vậy hoạt động học của trẻ theo chương trình giáo dục mầm non thường được
tổ chức thông qua chơi Nội dung giáo dục mầm non là phải đảm bảo phù hợp với sự phát triển tam sinh lý của trẻ, hài hòa giữa nội dung chăm sóc và giáo dục giúp trẻ phát triển cân đối, nhanh nhẹn , biết kính trọng, yêu mến lễ phép với người lớn
2 Cơ sở thực tiễn.
Qua thực tiễn giảng dạy chương trình chăm sóc giáo dục ở nhóm 24-36 tháng nhiều năm cùng với sự đổi mới giáo dục mầm non, tôi nhận thấy rằng việc hướng trẻ làm quen với hoạt động nhận biết là rất quan trọng, bước đầu giúp cho trẻ phát triển ngôn ngữ và tư duy toàn diện hơn, tư duy của trẻ được hình thành làm nền tảng cho sự phát triển toàn diện của trẻ sau này
II Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu về “Một số biện pháp giúp trẻ 24-36 tháng làm quen với hoạt động nhận biết” nhằm giúp cho trẻ phát triển toàn diện Tìm ra giải pháp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ
III Đối tượng nghiên cứu:
“Mét sè biÖn ph¸p gióp trÎ 24 - 36 th¸ng làm quen với hoạt động nhận biết”
IV Đối tượng khảo sát thực nghiệm:
Khảo sát trẻ 24-36 tháng làm quen với hoạt động nhận biết V.Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp đàm thoại
Phương pháp quan sát
Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan
VI Phạm vi và kế hoạch nghiên cứu:
*Phạm vi nghiên cứu.
Đề tài của tôi được nghiên cứu và áp dụng tại lớp nhà trẻ 24-36 tháng
Thời gian nghiên cứu từ tháng 9/2017 đến tháng 4/2018
*Kế hoạch nghiên cứu.
Đề tài được nghiên cứu từ tháng 9 năm 2017 đến tháng 4 năm 2018
Trang 4PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Thực trạng vấn đề nghiờn cứu.
Vào đầu thỏng 8/2017 tụi được phõn cụng dạy lớp nhà trẻ 24-36 thỏng, với số lượng trẻ là 30 chỏu Tụi nhận thấy cú một số thuận lợi và khú khăn sau:
1.Thuận lợi:
-Được sự quan tõm giỳp đỡ của Đảng ủy-UBND xó và ban giỏm hiệu về
mọi mặt Nhà trường đó đầu tư cơ sở vật chất phục vụ tốt cho cỏc hoạt động của trẻ
-Cỏc chỏu đều khỏe mạnh, nhanh nhẹn và thớch tham gia hoạt động
-Bờn cạnh đú cũn cú cỏc bậc phụ huynh rất quan tõm đến lớp, đến con trẻ, thường uyờn trao đổi với giỏo viờn về tỡnh hỡnh của con em mỡnh
-Trong lớp bố trớ đủ 03 giỏo viờn
-Nhà trường thường xuyờn tổ chức cỏc buổi chuyờn đề đó giỳp cho tụi học hỏi được ở đồng nghiệp về phương phỏp giỏo dục phự hợp với lứa tuổi của mỡnh đang trực tiếp giảng dạy Qua đú mà nõng cao được nhận thức cũng như chuyờn mụn cho bản thõn
2 Khú khăn:
-Kinh tế địa phương phỏt triển thấp, phụ huynh chủ yếu là làm nụng nghiệp, cũn lại thỡ đi làm ăn xa, trẻ chủ yếu ở nhà với ụng bà, anh chị lớn, do đú cha mẹ học sinh ớt cú điều kiện để chăm súc dạy dỗ cỏc chỏu nhiều
-Do trỡnh độ nhận thức của trẻ khụng đồng đều Có chỏu khả năng nhận biết về đặc điểm cơ bản của cỏc sự vật, hiện tượng rất tốt Nhng cũng có nhiều chỏu khả năng nhận biết còn hạn chế nh: Màu xanh thì lại nói là màu vàng, khi cô yêu cầu chọn đồ chơi màu đỏ thì lại chon đồ chơi mang màu xanh, hoặc khi
cụ yờu cầu trẻ lấy bụng hoa to thỡ trẻ lại lấy bụng hoa nhỏ, cụ yờu cầu trẻ chỉ và núi tờn cỏc bụ phận của ụ tụ thỡ trẻ lại chỉ nhầm và núi nhầm
Trang 5-Đa số trẻ mới lần đầu đến lớp nên việc hình thành các thói quen nề nếp rất vất
vả, một số cháu nói chưa rõ Một số phụ huynh bận công việc ít quan tâm, chăm
lo và phó mặc việc học tập của trẻ ở lớp cho cô giáo
II Số liệu điều tra trước khi thực hiện.
Tổng số trẻ được khảo sát là 30 cháu:
Để có phương pháp, biện pháp dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết được tốt thì việc khảo sát chất lượng đầu năm, nắm bắt khả năng từng trẻ là một việc làm cần thiết Vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã có kế hoạch khảo sát trẻ Tôi tiến hành khảo sát trẻ theo nhiều hình thức Khảo sát ngay trong các giờ hoạt động, khi trò chuyện ở mọi lúc mọi nơi…
Qua kết quả khảo sát 30 trẻ
1 Trẻ làm quen hoạt động
nhận biết thông qua sử
dụng đồ dùng trực quan
sinh động, hấp dẫn
2 Trẻ làm quen hoạt động
nhận biết thông qua việc
lấy trẻ làm trung tâm dựa
vào khả năng của trẻ
3 Trẻ làm quen hoạt động
nhận biết thông qua việc
tạo môi trường trong và
ngoài lớp học
III.Các biện pháp chính của đề tài:
- Biện pháp 1: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông qua việc sử dụng đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn.
- Biện pháp 2: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông qua việc lấy trẻ làm trung tâm dựa vào khả năng của trẻ.
- Biện pháp 3: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông qua việc tạo môi trường trong và ngoài lớp học.
IV.Những biện pháp cụ thể.
Trang 63.1.Biện phỏp 1:Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thụng qua việc sử dụng đồ dựng trực quan sinh động, hấp dẫn
Trong hoạt động nhận biết, việc chuẩn bị những đồ dùng trực quan sinh
động, hấp dẫn là rất quan trọng và cần thiết đối với trẻ 24-36 thỏng Những đồ
dựng trực quan luụn gây sự chú ý, thích thú cho trẻ Trẻ càng chú ý đến hình
ảnh trực quan thì việc dạy trẻ làm quen hoạt động nhận biết dễ dàng và hiệu quả
hơn
Theo kế hoạch giỏo dục của từng thỏng tôi lựa chọn, sử dụng các đồ dựng
trực quan như tranh ảnh, vật thật để trẻ nhận biết được đặc điểm cơ bản, gọi tên
đồ vật và biết được cụng dụng của chỳng.Ở hoạt động tớch hợp, khi cho trẻ chơi
trò chơi để rốn cho trẻ khả năng nhận biết được tốt hơn, tôi chọn trò chơi có sử
dụng đồ dùng trực quan sinh động hấp dẫn, cho trẻ đợc cầm, đợc chọn theo yêu
cầu của cô để trẻ phát âm đỳng và nhận biết được hỡnh dỏng, cấu tạo, đặc điểm
nổi bật của đồ dựng đú.Từ đó trẻ sẽ hứng thú học hơn và việc lồng ghép, tích hợp
sẽ giỳp trẻ khắc sâu t duy ghi nhớ hơn c
Ví dụ 1:
*Ở hoạt động nhận biết “Qủa tỏo, quả chuối”, tụi sử dụng quả tỏo, quả
chuối thật cho trẻ quan sỏt và nhận biết Khi cho trẻ quan sát, nhận biết tôi luụn
hỏi trẻ câu “Quả tỏo này trụng như thế nào?”, “ Quả chuối này cú dạng hỡnh
gỡ ?” và cho trẻ phát âm nhiều lần “Quả tỏo trũn màu đỏ” “Quả chuối dài, màu
vàng” Tụi luụn tạo những cõu hỏi mở và cho trẻ nhấn mạnh phỏt õm vào những
đặc điểm cơ ản của quả chuối, quả tỏo.Từ đó giúp trẻ nhận biết tốt hơn
và sỏng tạo linh hoạt hơn trong quỏ trỡnh học của trẻ
Trang 7Hỡnh: Ảnh quả chuối và quả tỏo bằng vật thật
Trò chơi lụ tụ “Nhanh mắt, nhanh tay” Tôi chuẩn bị lụ tụ quả tỏo, quả chuối và yêu cầu trẻ chọn quả tỏo, quả chuối rồi hỏi trẻ về màu sắc, đặc điểm, ớch lợi và cho trẻ phỏt õm.Ví dụ: Chọn cho cụ quả tỏo : Qủa tỏo màu gỡ? Quả tỏo trụng như thế nào ?Cho trẻ phát âm “Quả tỏo màu đỏ”, “Quả tỏo trũn” Chọn cho cụ quả chuối và hỏi trẻ : Quả chuối cú màu gỡ? Quả chuối trụng như thế nào? Cho trẻ phỏt õm “Quả chuối màu vàng”, “Quả chuối dài, cong”
Hoạt động tớch hợp, tụi cho trẻ chơi trũ chơi “Tập tầm vụng” Chơi lần 1 cho trẻ đoỏn quả tỏo, chơi lần 2 cho trẻ đoỏn quả chuối
*Thông qua hoạt động nhận biết to, nhỏ hoặc nhận biết màu :
Tôi sử dụng các đồ dùng, đồ chơi có màu sắc khác nhau, các dạng kích
th-ớc to nhỏ khác nhau, để giúp trẻ dễ nhận biết, phân biệt và gây sự tập trung chú ý của trẻ Lồng ghép đan xen các trò chơi tránh sự nhàm chán thờ ơ với đồ vật
Ví dụ 1:
Ở kế hoạch hoạt động thỏng 3, hoạt động nhận biết to-nhỏ, tụi chuẩn bị 1 con gấu bụng to, 1 con gấu bụng nhỏ, 1 ngụi nhà làm bằng bỡa cỏt tụng cú cửa nhỏ cũn 1 ngụi nhà làm bằng bỡa cỏt tụng cú của to Ở phần ổn định tổ chức tụi gõy hứng thỳ cho trẻ bằng cỏch kể cho trẻ nghe cõu chuyện gấu anh, gấu em, sau
đú cho trẻ đi thăm nhà của hai anh em gấu.Tôi cho trẻ nhận biết quan sát nhà của gấu anh và nhà của gấu em Sau đó tôi cho trẻ chui vào nhà của gấu anh và nhà của gấu em Trong quỏ trỡnh trẻ hoạt động tụi luụn tạo cõu hỏi mở để trẻ tư duy
Trang 8và trả lời: Vỡ sao cỏc con khụng chui được vào được nhà của gấu em? Vỡ sao con lại chui được vào nhà của gấu anh?
Hỡnh: Ảnh ngụi nhà to và ngụi nhà nhỏ làm bằng đề can và bỡa cỏt tụng
Trong trũ chơi lụ tụ nhanh tay nhanh mắt, tụi chuẩn bị cho mỗi trẻ một lọ mật ong to và một lọ mật ong nhỏ, trước khi cho trẻ chơi tụi hỏi trẻ “Lọ mật ong màu xanh như thế nào so với lọ mật ong màu đỏ?”, “Hũ mật ong màu đỏ như thế nào
so với hũ mật ong màu xanh Thụng qua những cõu hỏi mở như vậy sẽ giỳp trẻ quan sỏt, tư duy và nhận biết về sự vật hiện tượng được tốt hơn
Vớ dụ 2:
Thông qua hoạt động nhận biết màu đỏ - màu vàng:
-Tôi gây hứng thú cho trẻ bằng cỏch đọc đoạn thơ tả về một số loài hoa đang khoe sắc để lôi cuốn trẻ vào giờ học say mê tích cực:
“…Hoa mướp vàng vàng
Hoa lựu chúi chang
Đỏ như đốm lửa…”
Sau đú tụi đặt cõu hỏi mở: Đoạn thơ tả hoa gỡ? Hoa mướp cú màu gỡ? Hoa lựu cú màu gỡ Trẻ sẽ tư duy nhớ lại lời bài thơ cụ vừa đọc để trả lời cõu hỏi một cỏch chớnh xỏc và dễ dàng hơn
Trong trũ chơi “ Chọn màu theo yờu cầu của cụ”, tụi chuẩn bị cho mỗi trẻ một bụng hoa màu đỏ và một bụng hoa màu vàng làm bằng xốp trụng rất xinh xắn và đẹp mắt Sau đú tụi chọn bụng hoa màu đỏ giơ lờn và yờu cầu trẻ chọn
Trang 9bông hoa có màu giống cô và nói tên màu sắc của bông hoa vừa chọn Với bông hoa màu vàng tôi cũng làm tương tự như vậy Tôi chú ý cho trẻ phát âm nhiều lần từ “Hoa màu đỏ”, “Hoa màu vàng” để củng cố ghi nhớ cho trẻ về màu sắc của bông hoa
Hình : Ảnh bông hoa màu đỏ và bông hoa màu vànglàm bằng xốp
3.2.Biện pháp 2: Dạy trẻ làm quen với hoạt dộng nhận biết thông qua việc lấy trẻ làm trung tâm dựa vào khả năng của trẻ.
Việc lấy trẻ làm trung tâm trong các hoạt động là rất cần thiết và thiết thực Riêng trong hoạt động nhận biết việc lấy trẻ làm trung tâm còn tạo cho trẻ nhiều
cơ hội được trải nghiệm trong khi học Ở môi trường giáo dục mầm non, việc học và chơi luôn xen kẽ với nhau nên khi hướng trẻ đến một sự vật hiện tượng nào đó để giúp trẻ khám phá nhận biết tốt tôi luôn tạo cho trẻ sự hứng thú nhất định Vì khả năng nhận biết của mỗi trẻ khác nhau nên tôi có thể sử dụng những thủ thuật khác nhau dựa vào khả năng của từng trẻ Với trẻ có khả năng nhận biết nhanh , tôi luôn kích thích trẻ tư duy, chủ động tích cực như cho trẻ tìm tòi, khám phá, trải nghiệm thực hành sáng tạo Còn với trẻ có khả năng nhận biết chậm, tôi luôn đặt câu hỏi dễ và có ý gợi mở để trẻ có thể trả lời được Sau mỗi câu trả lời đúng của trẻ tôi luôn khuyến khích động viên trẻ bằng cách cho các
Trang 10bạn khác khen trẻ bằng một tràng pháo tay thật to, điều đó sẽ giúp trẻ tự tin hơn trong khi học
Ví dụ 1: Trong kế hoạch giáo dục tháng 3, ở hoạt động nhận biết: Hình tròn – hình vuông Trong phần phương pháp, hình thức tổ chức tôi đã cho trẻ trải nghiệm sờ vào hình tròn và lăn hình tròn, sờ vào hình vuông và lăn hình vuông.Trong quá trình trẻ lăn hình cô luôn cho trẻ nói câu: Hình tròn có đường cong khép kín, lăn được; Hình vuông có góc không lăn được để hình thành tư duy về đặc điểm của hình tròn và hình vuông cho trẻ Từ đó khắc ghi trí nhớ về nhận biết hình cho trẻ Còn với những trẻ có khả năng nhận thức chậm và yếu thì ngoài việc thì cô phải cho trẻ sờ hình và lăn hình cùng cô, khi trẻ đã sờ và lăn hình được rồi thì cô để cho trẻ tự sờ và lăn hình nhiều lần để trẻ trải nghiệm Còn trong phần ôn luyện củng cô, ở trò chơi so hình tôi cho trẻ trải nghiệm bằng cách lấy hình tròn đặt vào ô hình tròn sao cho khớp, lấy hình vuông đặt vào ô hình vuông sao cho khớp Trong qúa trình trẻ làm tôi không quên hỏi trẻ: Con chọn được hình gì? Con đặt vào ô hình gì? ………
Ví dụ 2: Trong kế hoạch giáo dục tháng 12, ở hoạt động nhận biết con cá, con tôm, trong mọi hoạt động của bài dạy tôi luôn hướng đến trẻ và lấy trẻ làm trung tâm Ở hoạt động 1 tôi cho trẻ quan sát bể cá
Hình: Ảnh trẻ quan sát bể cá
Trong quá trình trẻ quan sát tôi không quên hỏi trẻ : Trong bể cá có gì nào? Con cá đang làm gì? Con cá sống ở đâu? Những câu hỏi như vậy luôn
Trang 11kích thích trẻ tư duy để trả lời được câu hỏi của cô Và tôi đã cho trẻ làm động tác các đang bơi, trẻ rất thích thú và nhiệt tình làm hành động cá bơi
Ở hoạt động 2, trong phần ôn luyện củng cố, tôi cho trẻ chơi trò chơi “Bé làm giỏi”.Ở hoạt động này tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm, trẻ đã được trải nghiệm và thể hiện khả năng trong việc làm các động tác của con cá, con tôm, con cua Tôi đã để 1 chậu lẫn lộn cua, tôm, cá (làm bằng xốp) rồi cho trẻ lên tìm con cua rồi làm động tác bò bỏ vào rổ, tìm con tôm rồi cong người bật lên bỏ vào rổ, tìm con cá và làm động tác bơi bỏ vào rổ
Trong mỗi khối học dù ở nhà trẻ hay mẫu giáo thì các mức độ phát triển
về khả năng nhận biết của trẻ rất khác nhau, mỗi trẻ có nhu cầu và tiềm năng phát triển của riêng mình Cho nên ngoài việc cung cấp các đồ dùng đồ chơi, học liệu phong phú và đa dạng thì tôi đã thiết kế các tranh gợi ý, các bài tập, những đó tạo nên nhiều cơ hội để trẻ hoạt động ở nhiều mức độ khác nhau, giúp trẻ dù ở mức độ nhận thức nào vẫn có khả năng tham gia các hoạt động hiệu quả
3.3.Biện pháp 3: Dạy trẻ làm quen với hoạt động nhận biết thông qua việc tạo môi trường trong và ngoài lớp học.
Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ Do đó, để lôi cuốn
sự thích thú của trẻ, tôi đã tạo môi trường trong lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật ngộ nghĩnh, đáng yêu Tôi đã bố trí, sắp xếp và tạo các góc mở sao cho gần gũi quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ, và khi trẻ chơi trẻ được lĩnh hội, được trải nghiệm, qua đó giúp trẻ nhận biết được các
sự vật hiện tượng một cách dễ dàng hơn Các góc hoạt động không chỉ giúp trẻ
ôn tập, củng cố kiến thức đã học mà còn là nơi để trẻ lĩnh hội các kiến thức và
kỹ năng mới
VÝ dô :
Ở kế hoạch giáo dục tuần 3 tháng 3, chủ đề “Một số đồ dùng trong gia đình bé” Trước khi cho trẻ vào hoạt động nhận biết cái bát, cái thìa, đôi đũa, ngoài việc chuẩn bị đầy đủ đồ dùng dạy học, ở các góc chơi tôi còn chuẩn bị đầy đủ đồ chơi thật bắt mắt với trẻ Ở góc bế em tôi đã chuẩn bị rất nhiều bát, thìa, đĩa, cốc để sau khi hoạt động học xong, sẵn có hiểu biết về những đồ dùng vừa học, trẻ sẽ chơi góc và hòa nhập rất nhanh chóng, vừa vận dụng được bài vừa học vào thực hành ngay Điều đó sẽ giúp trẻ hứng thú say mê học.Hay ở góc