Giao án ngữ văn 8 trọn bộ (HK1)

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tôi đi học”.- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh.. Hướng dẫn tự học và

Trang 1

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tôi đi học”.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản

tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh

- Giáo dục h/s biết rung động, cảm xúc với những kỷ niệm thời học trò

và biết trân trọng, ghi nhớ những kỷ niệm ấy

II Nâng cao,mở rộng:

- Tìm hiểu thêm một số tác phẩm của Thanh Tịnh

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu về Thanh Tịnh, soạn giáo án.

2 Trò: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo hướng dẫn SGK

C Phương pháp& ktdh:

-Vấn đáp,Tổ chức h/s tiếp nhận tác phẩm văn học trong giờ học văn…

D Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định: Nắm sĩ số lớp học.

2 Kiểm tra bài cũ:( 4p’)

- Kể tên một số văn bản tự sự mà em đã được học?

3 Triển khai bài mới:

ĐVĐ: Trong cuộc đời mỗi con người, những kỷ niệm của tuổi học trò thường

được lưu giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỷ niệm về buổi đến trườngđầu tiên Tiết học đầu tiên của năm học mới này, cô và các em sẽ tìm hiểu mộttruyện ngắn rất hay của nhà văn Thanh Tịnh Truyện ngắn " Tôi đi học " Thanh Tịnh

đã diễn tả những kỷ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy.(1p’)

Hoạt động 1: I/ Tìm hiểu chung( 16p’)

Cho HS đọc kĩ chú thích

Trình bày ngắn gọn về tác giả Thanh

Tịnh?

Chú ý đọc giọng chậm, dịu, hơi buồn và

lắng sâu; cố gắng diễn tả được sự thay đổi

1 Tác giả-tác phẩm:

2 Đọc:

Trang 2

tâm trạng của nhân vật " tôi " ở những lời

Xét về thể loại văn học, đây là một truyện

ngắn và truyện ngắn này có thể xếp vào

kiểu văn bản nào? Vì sao? - Văn bản biểu

cảm - thể hiện cảm xúc, tâm trạng

Mạch truyện được kể theo dòng hồi tưởng

của nhân vật " Tôi ", theo trình tự thời gian

của buổi tựu trường đầu tiên Vậy có thể

tạm ngắt thành những đoạn như thế nào?

- Đoạn 1: Khơi nguồn kỷ niệm

- Đoạn 2: Tâm trạng trên con đường

cùng mẹ đến trường

- Đoạn 3: Tâm trạng Khi đến trưưòng

- Đoạn 4: Khi nghe gọi tên rời tay mẹ

- Đoạn 5: Khi ngồi vào chổ và đón nhận

Hoạt động 2: II/ - Tìm hiểu văn bản:(20p’)

? Em hãy cho biết nhân vật chính của văn

bản này là ai?

- Nhân vật " Tôi "

? Vì sao em biết đó là nhân vật chính?

? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?

? Nỗi nhớ buổi tựu trường được khơi

nguồn từ thời điểm nào?

? Em có nhận xét gì về thời điểm ấy?

? Cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt hiện

lên như thế nào?

Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ lại

những kỷ niệm cũ như thế nào?

a) Khơi nguồn kỷ niệm:

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu

Cảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều,mây bàng bạc

Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụtrè

=> Liên tưởng tương đồng, tự nhiêngiữa hiện tại - quá khứ

- Tâm trạng:Nao nức, mơn man,tưng bừng rộn rã

Trang 3

ngắn khoảng cách thời gian giữa hiện tại

và quá khứ

E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm

1 Củng cố phần KT-KN: ( 2p’)

- Em biết gì về tác giả Thanh Tịnh?

- Thử kể cho các bạn nghe tâm trạng của em ngày khai giảng đầu tiên?

2 Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học: (2p’)

- Nắm kiến thức về tác giả Thanh Tịnh- Xem soạn trước phần còn lại của văn bản

3 Đánh giá chung về buổi học:(1p’)

………

….… ………

4 Rút kinh nghiệm: ….………

….………

Trang 4

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích “Tôi đi học”.

- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một văn bản

tự sự qua ngòi bút Thanh Tịnh

- Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỷ niệm thời học trò

và biết trân trọng, ghi nhớ những kỷ niệm ấy

- Tìm hiểu một số tác phẩm của Thanh Tịnh

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu về Thanh Tịnh, soạn giáo án.

2 Trò: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK

- Vấn đáp,Tổ chức h/s tiếp nhận tác phẩm văn học trong giờ học văn…

1 Ổn định: Nắm sĩ số lớp học.

- Bố cục của văn bản “Tôi đi học” được chia làm mấy phần?

Hoạt động 1: II/ -Tìm hiểu văn bản:

Vậy trên con đường cùng mẹ đến trường,

nhân vật tôi có tâm trạng như thế nào?

Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp ở đoạn 2

HS đọc diễn cảm toàn đoạn

? Thanh Tịnh viết: " Con đường này tôi đã

quen đi lại lắm lần hôm nay, tôi đi học "

Điều này thể hiện như thế nào trong Đ2?

b).Trên con đường cùng mẹ tới trường:(8p’)

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn

- Cẩn thận, nâng niu mấy quyển

vỡ, lúng túng muốn thử sức,muốn khẳng định mình khi xin

Trang 5

Nhân vật có tâm trạng và cảm giác như thế

nào khi nhìn ngôi trường ngày khai giảng,

khi nhìn mọi người và các bạn?

? Em có nhận xét gì về cách kễ và tả đó?

tinh tế, hay

? Ngày đầu đến trường em có những cảm

giác và tâm trạng như nhân vật " Tôi "

không? Em có thể kễ lại cho các bạn nghe

về kỷ niệm ngày đầu đến trường của em?

? Qua 3 đoạn văn trên em thấy tác giả đã sử

dụng nghệ thuật gì?

So sánh

? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó?

-Gợi cảm, làm nỗi bật tâm trạng của nhân

vật " tôi " cũng như của những đứa trẻ ngày

đầu đến trường

HS đọc đoạn 4:

Tâm trạng của nhân vật " Tôi " Khi nghe

ông Đốc đọc bản danh sách học sinh mới

như thế nào? Theo em tại sao " tôi " lúng

túng?

? Vì sao tôi bất giác giúi đầu vào lòng mẹ

nức nỡ khóc khi chuẩn bị vào lớp

( Cảm giác lạ lùng, thấy xa mẹ, xa nhà,

khác hẳn những lúc chơi với chúng bạn)

? Có thể nói chú bé này có tinh thần yếu

đuối hay không?

HS đọc đoạn cuối:

Tâm trạng của nhân vật " tôi" khi bước

vào chổ ngồi lạ lùng như thế nào?

Dòng chử " tôi đi học " kết thúc truyện có ý

nghĩa gì?

Dòng chữ trắng tinh, thơm tho, tinh khiết

như niềm tự hào hồn nhiên trong sáng của

d) Khi nghe ông Đốc gọi tên và rời tay mẹ vào lớp:(8p’)

Trang 6

Đốc, thầy giáo trẻ, người mẹ ) như thế

nào? Điều đó nói lên điều gì?

Em đã học những văn bản nào có tình cảm

ấm áp, yêu thương của những người mẹ đối

với con? ( Cổng trường mở ra, mẹ tôi )

viên

- Nhân hậu, thương yêu và bao dung Hoạt động 2: III/- Tổng kết(2p’) HS đọc to, rõ ghi nhớ SGK * Ghi nhớ SGK E.Tổng kết-Rút kinh nghiệm 1 Củng cố phần KT-KN: ( 2p’) - Em hãy trình bày những cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi trong ngày đầu đến trường? - Thử kể cho các bạn nghe tâm trạng của em ngày khai giảng đầu tiên? 2 Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học: (2p’) Bài cũ: - Nắm kĩ nội dung bài học - Viết một đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của bản thân ngày đầu đến trường - Đọc lại các văn bản về chủ đề gia đình,nhà trường đã học Bài mới: - Xem trước bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ 3 Đánh giá chung về buổi học: ………

….… ………

….………

Trang 7

- Tìm hiểu thêm phạm trù về nghĩa của từ trong tiếng việt

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Bảng phụ, soạn giáo án.

2 Trò: Xem trước bài mới.

- Nêu,giải quyết vấn đề, vấn đáp…

1 Ổn định: Nắm sĩ số

- Ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa, trái nghĩa, hãy lấy một số ví

dụ về 2 loại từ này

Hoạt động 1: I/ - Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

(19p’)

GV cho HS quan sát sơ đồ trong SGK

Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ thú, chim, cá? Tại sao?

Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ voi, hươu? Từ chim rộng

hơn từ tu hú, sáo?

Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn

đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

- Các từ thú, chim, cá có phạm vinghĩa rông hơn các từ voi, hươu,

tu hú có phạm vi nghĩa hẹp hơnđộng vật

Trang 8

nào là một từ ngữ có nghĩa hẹp?

Một từ ngữ có thể vừa có nghĩa rộng và

nghĩa hẹp được không? Tại sao?

Em hãy lấy một từ ngữ vừa có nghĩa rộng

và nghĩa hẹp?

HS đọc ghi nhớ: SGK

Vì tính chất rộng hẹp của nghĩa từngữ chỉ là tương đối

* Ghi nhớ: SGK

Hoạt động 2: II/ - Luyện tập:(17p’)

Cho HS lập sơ đồ, có thể theo mẫu bài học

hoặc HS tự sáng tạo

Cho HS thảo luận 1 nhóm làm một câu

Cho 4 nhóm lên bảng ghi những từ ngữ có

nghĩa hẹp của các từ ở BT3 trong thời gian

b Kim loại: Sắt, đồng, nhôm

c: Hoa quả: Chanh, cam

d Mang: Xách, khiêng, gánh

Bài tập 5:

- Động từ nghĩa rộng: Khóc

- Động từ nghĩa hẹp: Nức nỡ, sụtsùi

- HS nhắc lại thế nào là từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp?

Bài cũ:

- Học kĩ nội dung

- Làm bài tập 4

Bài mới:

- Chuẩn bị bài " Tính thống nhất về chủ đề của văn bản "

Trang 9

- Nắm được chủ đề của văn bản.

- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản

2/ Kỹ năng:

- Kĩ năng đọc –hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ của văn bản

- Trình bày một văn bản (nói viết) thống nhất về chủ đề

3/ Thái độ:

- Có ý thức xác định chủ đề và có sự nhất quán về ý đồ, cảm xúc khiviết

- Tìm hiểu thêm tính thống nhất về chủ đề được thể hiện trong văn bản

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Soạn giáo án.

2 Trò: Học bài cũ và xem trước bài mới.

- Thuyết trình, nêu, giải quyết vấn đề…

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ: (5p’)

- Tóm tắt văn bản " Tôi đi học”?

Hoạt động 1: I/ - Chủ đề của văn bản:(10p’)

Đọc thầm lại văn bản "Tôi đi học" của

Thanh Tịnh

? Tác giả nhớ lại những kỷ niệm sâu sắc

nào trong thơi thơ ấu của mình?

Tác giả viết văn bản nhằm mục đích gì?

Nội dung trên chính là chủ đề của văn bản,

vậy chủ đề của văn bản là gì?

+ Chủ đề: Đối tượng và vấn đềchính mà văn bản biểu đạt

Hoạt động 2: II/ - Tính thống nhất về chủ đề của văn bản:(10p’)

Để tái hiện được những kỷ niệm về ngày 1/ Nhan đề: Có ý nghĩa tường

Trang 10

đầu tiên đi học, tác giả đã đặt nhan đề của

văn bản và sử dụng những câu, những từ

ngữ như thế nào?

Để tô đậm “cảm giác trong sáng nảy nở

trong lòng” nhân vật " Tôi " trong ngày đầu

đi học, tác giả đã sử dụng các từ ngữ, chi

tiết như thế nào?

Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của

văn bản?

Tính thống nhất này thể hiện ở những

phương diện nào?

minh giúp ta hiểu ngay nội dungcủa văn bản là nói về chuyện đihọc

- Các từ: Những kỷ niệm mơnmang của buổi tựu trường, lầnđầu tiên đi đến trường, đi học, 2quyển vở và động từ " Tôi "

- Câu: Hằng năm tựu trường,Hôm nay tôi đi học, hai quyểnvở nặng

2/

+ Trên đường đi học:

- Con đường quen bổng đổikhác, mới mẽ

- Hoạt động lội qua sông đổithành việc đi học thật thiêngliêng, tự hào

+ Trên sân trường:

- Ngôi trường cao ráo, xinh xắn-> lo sợ

- Đứng nép bên những ngườithân

- Thể hiện: + Nhan đề

+Quan hệ giữa cácphần, từ ngữ chi tiết

+ Đối tượng

Hoạt động 3: III/- Tổng kết(1p’)

Hoạt động 4: IV/ Luyện tập(14p’)

HS đọc kĩ văn bản " Rừng cọ quê tôi " và

trả lời các câu hỏi SGK

Bài tập 1:

- Đối tượng: Rừng cọ

- Các đoạn: G/thiệu rừng cọ, tảcây cọ, tác dụng của nó, tình cảmgắn bó của con người với cây cọ.-> Trật tự sắp xếp hợp lý khôngnên đổi

Bài tập 2:

Trang 11

HS đọc kĩ bài tập 2, thảo luận nhóm sau đó

Cho h/s đọc đề

Suy nghĩ làm-g/v gọi h/s trình bày

- Nên bỏ câu b, d Bài tập 3:

- ý lạc chủ đề: c, g, h

- Diễn đạt chưa tốt: Câu b, e-> thiếu tập trung vào chủ đề

- Chủ đề là gi?

- Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?

Bài cũ:

- Làm bài tập 3, chú ý diễn đạt câu b, e cho sát ( tập trung ) với chủ đề

- Viết một đoạn văn về chủ đề: Mùa thu với những ấn tượng sâu sắc nhất Bài mới : Chuẩn bị bài " Trong lòng mẹ "

………

…….………

4 Rút kinh nghiệm: ………

………

Trang 12

- Khái niệm thể loại hồi ký.

- Cốt truyện, sự kiện,nhân vật trong đoạn trích “Trong lòng mẹ”

- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏngcủa nhân vật

- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác khôngthể làm khô héo tình cảm ruột thịt thiêng liêng, sâu nặng

- Tìm hiểu thêm về toàn bộ tác phẩm “Những ngày thơ ấu”-NH

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Soạn giáo án.Nghiên cứu về nhà văn và tác phẩm của Nguyên Hồng.

2 Trò: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK.

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ: (5p’)

- Bài " Tôi đi học " được viết theo thể loại nào? Nội dung chính của vănbản đó là gì?

- Nêu thành công về mặt n/t thể hiện trong tác phẩm?

- ĐVĐ:Ở nước ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ

ấu thật cay đắng, khốn khổ, những kỷ niệm ấy đã được nhà văn viết lại trong tập hồi

kí " Những ngày thơ ấu " kỷ niệm về người mẹ đáng thương qua cuộc trò chuyệnvới bà Cô và qua cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những chương truyện cảm độngnhất.(1p’)

Hoạt động 1: I/ - Tìm hiểu chung.(12p’)

Trang 13

Cho HS đọc kĩ chú thích * và Em hãy trình

bày ngắn gọn về Nguyên Hồng và tác phẩm

" Những ngày thơ ấu "

Tác phẩm được viết theo thể loại gì?

Vị trí đoạn trích trong tác phẩm?

HS đọc thầm những chú thích

GV hỏi lại một số từ yêu cầu học sinh giải

thích?

GV Hướng dẫn HS : Với giọng chậm, tình

cảm, chú ý ngôn ngữ của Hồng khi đối

thoại với bà cô và giọng cay nghiệt, châm

biếm của bà cô

Mạch truyện cách kể của đoạn trích " Trong

lòng mẹ" có gì giống và khác với văn bản "

Tôi đi học "?

Có thể chia đoạn trích thành mấy đoạn?

1) Tác giả, tác phẩm:

- Nhà văn lớn của nền văn học

VN hiện đại tập trung viết về lớpngười cùng khổ, dưới đáy của xãhội với tình yêu sâu sắc, mãnhliệt

Tác phẩm: Hồi kí gồm 9 chương viết về tuổi thơ cay đắng của tácgiả

-Là tập văn xuôi giàu chất trữ tình,cảm xúc dào dạt, tha thiết chânthành

- Phương thức biểu đạt: Kể, tả,biểu cảm

+ Khác: - " Tôi đi học " - Liềnmạch trong khoảng thời gianngắn, không ngắt quảng: Buổisáng

- " Trong lòng mẹ ": Không liềnmạch có khoảng cchs nhỏ về thờigian vài ngày khi chưa gặp và khigặp mẹ

- Có thể chia đoạn trích thành 3đoạn:

+ Hoàn cảnh tác giả không thờigian, sự việc

+ Cuộc gặp gỡ với bà cô ( tứcngày giỗ )

+ Cuộc gặp gỡ với mẹ ( đến ngàygiỗ )

Hoạt động 2: II/- Tìm hiểu văn bản(22p’)

HS đọc lại đoạn kể về cuộc gập gỡ và đối

thoại giữa bà cô và bé Hồng 1 Nhân vật bà cô:

Trang 14

Tính cách và lòng dạ bà cô thể hiện qua

những điều gì?

( Lời nói, nụ cười, cử chỉ, thái độ)

Cử chỉ: Cười hỏi và nội dung câu hỏi của

bà cô có phản ánh đúng tâm trạng và tình

cảm của bà đối với mẹ bé Hồng và đứa

cháu ruột của mình hay ko? Vì sau em nhận

ra điều đó? Từ ngữ nào biểu hiện thực chất

thái độ của bà? từ nào biểu hiện thực chất

thái độ của bà?

Sau lời từ chối của Hồng, bà cô lại hỏi gì?

Nét mặt và thái độ của bà thay đổi ra sao?

Sau đó, cuộc đối thoại lại tiếp tục như thế

nào?

Qua đây em có nhận xét gì về con người

này?

- Cử chỉ: Cười hỏi - Nụ cười và câu hỏi có vẽ quan tâm, thương cháu, tốt bụng + bằng sự nhạy cảm và thông minh, Hồng đã nhận ra ý nghĩa cay độc trong giọng nói, nét mặt của bà cô

- Rất kịch: Giả dối

- Bà cô lại hỏi luôn, mắt long lanh nhìn cháu chằm chặp -> tiếp tục trêu cợt

- Cố ý xoáy sâu vào nỗi đau, nỗi khổ tâm của Hồng

- Tươi cười kể chuyện người chị dâu, lạnh lùng vô cảm trước sự phẫn uất của Hồng => lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm

- Bà cô của bé Hồng là người tốt hay người xấu?

- Có yêu thương bé Hồng không ?

- Vì sao em biết ?

- Nắm nội dung phần 1

- Em hiểu gì về tuổi thơ của nhà văn Nguyên Hồng

- Soạn tiếp phần còn lại

- Bé Hồng đã yêu thương mẹ như thế nào?

- Cảm giác của bé Hồng khi gặp mẹ?

………

….………

Trang 15

- Khái niệm thể loại hồi ký.

- Cốt truyện, sự kiện,nhân vật trong đoạn trích “Trong lòng mẹ”

- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏngcủa nhân vật

- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác khôngthể làm khô héo tình cảm ruột thịt thiêng liêng, sâu nặng

- Tìm hiểu thêm về toàn bộ tác phẩm “Những ngày thơ ấu”-NH

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Soạn giáo án.

2 Trò: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK.

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ: ( 5 p’)

- Bà cô đã đối xử với bé Hồng như thế nào?

3 Triển khai bài mới

Hoạt động 1: II/- Tìm hiểu văn bản(29p’)

- Khi nghe lời cô nói, bé Hồng có nhận xét

- 3 động từ nhai, cắn nghiền ->chỉ ba trạng thái phản ứng ngày

Trang 16

Hồng đối với mẹ?

? Qua cuộc đối thoại của Hồng với bà cô,

em hiểu gì về tính cách đời sống tình cảm

của Hồng

Niềm vui sướng của Hồng khi được gặp mẹ

được tác giả miêu tả thật thấm thía, xúc

động Em hãy tìm những chi tiết thể hiện

b) Niềm vui sướng cao độ khi gặp mẹ:

- Gọi mẹ đầy vui mừng mà bốirối

- Vội vã, cuống cuồng đuổi theo

- Ngồi vào lòng mẹ: Vui sướngđến ngất ngây, tỏ rõ những cảmxúc mãnh liệt

Nghệ thuật: miêu tả tâm lý đặcsắc tinh tế xúc động

- Đây là văn bản đậm đà chất trữ tình- Yếu

tố trữ tình được tạo nên

Em hãy trình bày nội dung đoạn trích?

( HS đọc ghi nhớ: SGK " Trong lòng mẹ "

là lời k/đ chân thành đầy cảm động về sự

bất diệt của tình mẫu tử )

Nhân vật- người kế chuyện ở ngôithứ 1

- Tình huống truyện phù hợp, đặcsắc, điển hình có điều kiện bộc lộtâm trạng

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể,

tả và biểu hiện cảm xúc

- Những so sánh mới mẽ, hay, hấpdẫn

- Miêu tả tâm lý đặc sắc, tinh tế+ Nội dung:

- Học kĩ nội dụng văn bản và chú ý đến mặt thành công về NT

- Viết một đoạn văn ghi lại những ấn tượng sâu sắc nhất về người mẹ của em:

- Xem trước bài: Tức nước vỡ bờ Đọc tóm tắt nội dung TP Tắt đèn

Trang 17

………

….………

4 Rút kinh nghiệm:

………

…

Trang 18

-Yêu quý tiếng việt

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu và soạn giáo án.

2 Trò: Học bài củ, xem trước bài trường từ vựng

- Hãy lấy ví dụ về từ ngữ vừa có nghĩa rộng, vừa có nghĩa hẹp?

Hoạt động 1: I/ - Thế nào là trường từ vựng:(8p’)

HS đọc kĩ đoạn văn trong SGK, chú ý các

từ in đậm

Các từ in đậm dùng để chỉ đối tượng " là

người, động vật hay sinh vật"?

Tại sao em biết được điều đó?

( - Từ in đậm chỉ người vì chúng nằm trong

những câu văn cụ thể, có ý nghĩa xác định)

Nét chung về nghĩa của các từ trên là gì?

Trang 19

Hoạt động 2: II/ - Các bậc của trường từ vựng và tác dụng của cách

- T/c tâm lý, t/c của người

HS đọc kĩ phần 2 d và cho biết cách chuyển

trường từ vựng trong thơ văn và trong cuộc

sống có tác dụng gì?

Thường có 2 bậc trường từ vựng

là lớn và nhỏ

Các từ trong một trường từ vựng

có thể khác nhau về từ loại

( Danh từ chỉ sự vật, động từ chỉhoạt động, tính từ chỉ tính chất)

Một từ có nhiều nghĩa có thểthuộc nhiều truờng từ vựng khácnhau

Cách chuyển trường từ vựng làmtăng thêm sức gợi cảm

Hoạt động 3: III/ - Luyện tập(15p’)

Trang 20

- Nắm kĩ ghi nhớ

- Làm bài tập 7, 5 ( SGK)

- Viết một đoạn văn ngắn có sử dụng ít nhất về 5 từ thuộc một trường từ vựng.:

-Chuẩn bị bài " Bố cục của văn bản "

………

….………

Trang 21

- Sắp xếp các đoạn văn trong bài văn theo một bố cục nhất định.

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc - hiểu văn bản

3/Thái độ :

-Nghiêm túc khi bắt tay vào làm văn

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài củ, xem trước bài mới

- Nêu,giải quyết vấn đề, vấn đáp…

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:( 5p’) Chủ đề của văn bản là gì? Thế nào tính thống nhất

về chủ đề của văn bản? Làm thế nào để đảm bảo tính thống nhất đó?

3 Triển khai bài mới: (1p’)

- ĐVĐ: Lâu nay các em đã viết những bài tập làm văn đã biết được bố cụccủa 1 văn bản là như thế nào và đẻ các em hiểu sâu hơn về cách sắp xếp, bố trí nộidung phần thân bài, phần chính của văn bản Cô cùng các em sẽ đi vào t/h tiết họchôm nay,

- Phần 3: Còn lại, Tình cảm củamọi người đối với Chu Văn An+ Mối quan hệ giữa các phần:

Luôn gắn bó chặt chẽ với nhauphần trưứoc là tiền đề, cho phầnsau, phần sau là sự tiếp nối cuaphần trước

Các phần đều tập trung làm rõ

Trang 22

Từ việc phân tích trên, hãy cho biết khái

quát, bố cục của văn bản gồm mấy phần?

Nhiệm vụ của từng phần và mối quan hệ

giữa các phần trong một văn bản

cho chủ đề của văn bản

- Bố cục của văn bản 3 phần

- 3 phần có quan hệ chặt chẽ vớinhau để tập trung làm rõ chủ đềcủa văn bản

Hoạt động 2: II/ - Cách bố trí, sắp xếp nội dung phần thân

bài của văn bản:(12p’)

Phần thân bài văn bản " Tôi đi học" của

Thanh Tịnh kể về những sự kiện nào? Các

sự kiện ấy được sắp xếp theo thứ tự nào?

Chỉ ra những diễn biến tâm trạng bé Hồng

trong phần thân bài?

Khi tả người vật, con vật, phong cảnh em

sẽ lần lượt miêu tả theo tình tự nào?

Hãy kể một số tình tự thường gặp mà em

biết?

Phần thân bài của văn bản " Người thầy

đạo cao " nêu các sự việc như thế nào?

Bằng những hiểu biết của mình hãy cho

biết nội dung cách sắp xếp phần thân bài

của văn bản?

( Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ e

vào những yếu tố nào? Các ý trong phần

thân bài thường được sắp xếp theo những

trình tự nào?

1/ Tôi đi học:

- Sắp xếp theo sự hồi tưởngnhững kỉ niệm về buổi tựu trườngđầu tiên của tác giả,các cảm xúcđược sắp xếp theo thứ tự thờigian

- Sắp xếp theo sự liên tưởng đốilập những cảm xúc của một đốitượng trước dây và buổi tựutrường

2/ Trong lòng mẹ:

- Tình thượng mẹ và thái độcăm ghét cổ tục

- Niềm vui sướng cực độ khi ởtrong lòng mẹ

a) Tả người, vật, con vật:

- Theo ko gian: Xa <-> gần

- Theo thời gian

-Theo chỉnh thể - bộ phận Theo T/c, cảm xúc

Trang 23

Hoạt động 3: III/- Luyện tập(10p’)

Phân tích cách trình bày ý trong các đoạn

trích?

( Cho HS đọc các đoạn văn, sau đó HS thảo

luận- đại diện nhóm trả lời)

Bài 1:

a) Trình bày ý theo trình tựkhông gian nhìn xa - đến gần- đếntận nơi- đi xa dần

b) Trình tự thời gian: Về lúc hoàng hôn

chiều-c) Hai luận cứ được sắp xếp theotầm quan trọng của chúng đối vớiluận điểm cần chứng minh

- Bố cục của một văn bản?

- Nội dung của từng phần?

- Việc sắp xếp nội dung phần thân bài tuỳ thuộc vào yếu tố nào?

- Nắm kĩ nội dung phần ghi nhớ

- Làm bài tập 2, 3

- Xây dựng bố cục cho đề bài-Người ông yêu quý của em.:

- Chuẩn bị bài " Tức nước vỡ bờ "

Trang 24

- Cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích-Tức nước vỡ bờ.

- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm –Tắtđèn

- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kểchuyệnvà xây dựng nhân vật

2 Kĩ năng:

- Rèn cho HS kĩ năng đọc, tóm tắt văn bản truyện

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong vănbản tự sự để phân tích tác phẩm tự sựviết theo khuynh hướng hiện thực

3 Thái độ:

-Giáo dục HS biết yêu thương, cảm thông quý trọng con người nôngdân lương thiện Có thái độ yêu ghét rạch ròi: Yêu lẽ phải, căm ghét cái ác,cái tàn nhẫn

- Tìm đọc thêm về tác giả, tác phẩm của Ngô Tất Tố

- Phân tích tâm trạng của bé Hồng khi nằm trong lòng mẹ?

-ĐVĐ: Trong tự nhiên có quy luật đã được khái quát thành câu tục ngữ, cũng

có quy luật " Có áp bấc có dấu tranh" Quy luật này đc thể hiện khá roc trong đoạntrích " Tức nước vỡ bờ" của Ngô Tất Tố Chúng ta cùng tìm hiểu quy luật đó thểhiện như thế nào trong văn bản.(1p’)

Hoạt động 1: I/ - Tìm hiểu chung( 30p’)

Em hãy nêu những hiểu biết của mình về

tác giả Ngô Tất Tố và tiểu thuyết " Tắt đèn

"?

1.Tác giả, tác phẩm:

2 Đọc, hiểu từ khó:

Trang 25

Yêu cầu HS đọc ở nhà GV hỏi lại 1 số từ,

đặc biệt giải thích rõ từ Sưu ( phân biệt

+ Đoạn 2: - Còn lại; Cuộc đối mặtgiữa bọc cai lệ, chị dậu vùng lên

cự lại

Hoạt động 3: III/- Tìm hiểu văn bản: ( 9p’)

? Nội dung đoạn trích kể chuyện buổi sáng

ở nhà chị Dậu khi anh Dậu vừa tỉnh lại, chị

Dậu vừa xót thương, lo lắng cho chồng vừa

hồi hộp chờ đợi bọn người nhà lí trưởng

sắp đến thúc sưu Câu chuyện vừa tạm

chùng xuống thì lại bắt đầu có dấu hiệu

căng lên: Chị Dậu hối hả múc cháo,

quạt anh Dậu cố ngồi dậy định húp

cháo Tất cả những cảnh ấy đó diễn ra

trong k2 căng thẳng, âm thanh vừa giục giã,

vừa hối thúc, đe dạo của tiếng trống, tù

và

Mong muốn của chị lúc này là gì?

Có thể gọi đoạn này là một cách h/a là thế

tức nước đầu tiên ko?

Trong đoạn văn, em thấy tân cai lệ hiện lên

như thế nào? bản chất và tính cách của y ra

1 Tình thế của gia đình chị Dậu :

- Thê thảm, đáng thương, nguycấp

( Món nợ sưu chưa trả được )

- Chồng ốm nặng vãn có thể bịbắt trói, đánh đập bất cứ lúc nào

- Chăm sóc chồng và tìm cách đểbảo vệ cho người chồng đang ốmnặng

-> Có thể nói tác giả đã xây dựngmột thế tức nước đầu tiên ( Chị

Dậu thương yêu chồng, lo lắng cho chồng Chính tình yêu thương này sẽ quyết định phần lớn thái

độ và hoạt động của chị ở đoạn tiếp.

2 Nhân vật tên Cai lệ :

- Nhờ bóng chủ, tha ồ tác oai, tác quái, hống hách.

- Hung dữ, độc ác, tàn nhẫn táng tận lương tâm.

( Ngôn ngữ cửa miệng là quát,

Trang 26

Tìm những lời nói, cử chỉ, hành động của y

đối với vợ chồng chị Dậu khi đến thúc sưu?

( Cai lệ như 1 thứ công cụ bằng sắt vô tri,

vô giác, chẳng mảy may động lòng trước

lời van xin và tiếng khóc lóc thảm thiết của

Em hãy phân tích sự chuyển đổi thái độ của

chị Dậu, từ cách xưng hô đến nét mặt, cử

chỉ và hành động?

( Đoạn đầu trước thái độ hóng hách, đe dọa

của 2 tên tay sai, chị Dậu ứng xử như thế

nào?

-Nhưng Cai Lệ không mảy may động lòng

lại còn tàn bạo, trắng trợn, bất nhân

-Chị Dậu có thái độ ra sao khi tính mạng

Ngoài ra chị dậu còn có hành động gì trước

sự bất nhân của tên cai lệ?

Lời nói: " Thà ngồi tù " của chị Dậu thể

hiện điều gì?

Em có nhận xét gì về hình ảnh chị Dậu và

bọn tay sai ở đoạn này?

Do đâu mà chị Dậu có tinh thần phản

chửi, thét, mắng, hầm hè ).

- Cử chỉ hành động: Thô bạo, vũ phu

Chi tiết ko chỉ cho thấy sự đểu cáng, tàn ác đến cùng, " cà cuống chết đến đít của tên cai lệ, mà còn còn chứng tỏ một điểm khác trong bản chất của chúng: Chỉ quen bắt nạt, đe dạo áp bức những người nhút nhát còn thực lực yếu ớt, hèn kém, đáng cười

- M/tả sinh động, sắc nét, đậm chất hài dưới ngòi bút hiện thực NTT.

3 Nhân vật chị Dậu:

- Lúc đầu: Nhũn nhặn, hạ mình trong cách xưng hô, cố nén tức giận, tha thiết cầu khẩn van xin bằng lí và tình.

Khi tính mạng chồng bị đe dọa.

Liều mình đứng dậy tự đặt ngang hàng với cai lệ để cảnh cáo ông tôi, nghiến răng

- Hạ cai lệ xuống thứ " Mày" -> Ngang nhiên thách thức.

Quật ngã bọn tay sai hung ác.

- Phẫn uất: Thà ngồi tù -> dám thách thức

* Chị Dậu hiện lên khoẻ khoắn, quyết liệt, ngang tàng bao nhiêu thì bạn tay sai hung ác trở nên bé nhỏ, hèn hạ, nực cười, hài hước bấy nhiêu.

+ Sức mạnh kì diệu bắt nguồn từ sức mạnh của lòng căm hờn

Trang 27

kháng mạnh mẽ quyết liệt?.

Qua việc phản kháng của chị Dậu, em nhận

thấy quy luật tất yếu nào thường xảy ra

Hoạt động 3: III/- Tổng kết( 5p’)

- Qua bài này, chúng ta nhận thức thêm

được những điều gì về xã hội? về nông

thôn Việt Nam trước CMT8, về người nông

dân, đ/b là người P/N nông dân V/N qua

h/a chị Dậu?

Về nghệ thuật kể chuyện và miêu tả nhân

vật đoạn trích có những điểm đặc sắc nào?

- Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật chị Dậu?

- Học kĩ nội dung bài, nắm ghi nhớ

- Thử phân tích hình ảnh chi Dậu qua đoạn trích.:

Xem trước bài: Xây dựng đoạn văn trong văn bản

Trang 28

- Cẩn thận khi viết bài

- Xây dựng được bất kỳ đoạn văn theo kiểu nào

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu tài liệu và soạn giáo án.

2 Trò: Học bài cũ, xem trước bài mới.

- Thuyết trình, Nêu, giải quyết vấn đề…

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:(5 p’)

- Bố cục của văn bản? Nhiệm vụ của từng phần? mối quan hệ giữa cácphần?

- Cho biết cách sắp xếp nội dung phần thân bài?

Hoạt động 1: I/ - Thế nào là đoạn văn:(10

p’)

HS đọc văn bản " Ngô Tất Tố và tác phẩm

Tắt đèn"

Văn bản trên gồm mấy ý?

Mỗi ý đc viết thành mấy đoạn văn?

Em thường dựa vào dấu hiệu hình thức nào

để nhận biết đoạn văn?

Vậy theo em đoạn văn là gì?

( Đ.văn là đơn vị trên câu, có vai trò quan

trọng trong việc tạo lập văn bản)

-2 ý: Mỗi ý viết thành 1 đoạn văn

-Dấu hiệu: Viết hoa, lùi vào đầudòng và có dấu chấm xuống dòng

*Đoạn văn:

-Đơn vị trực tiếp tạo nên vbản

về hình thức: Viết hoa lùi đầudòng

Trang 29

-N/dung: biểu đạt 1 ý tương đốihoàn chỉnh

Hoạt động 2: II/ - Từ ngữ và câu trong đoạn văn:

(16p’)Đọc lại đvăn và tìm từ ngữ có tác dụng duy

trì đối tượng trong đoạn văn?

Đọc đoạn T2 của văn bản và tìm câu then

chốt của đoạn văn?

Tại sao em biết đó là câu chủ đề của đoạn

văn?

Em hãy nhận xét gì về nội dung hình thức

và vị trí của câu chủ đề?

Đọc 2 đoạn văn về Ngô Tất Tố

Đoạn T1 có câu chủ đề ko? Em có nhận xét

gì về các ý đc trình bày trong câu?

Câu chủ đề của đoạn 2 là gì? Nó đc đặt ở vị

trí nào? Mối quan hệ giữa câu chủ đề với

các câu khác trong đoạn? (địch)

Đọc đoạn văn mục II2b Đoạn văn có câu

chủ đề ko? nếu có thì nó ở vị trí nào?

Gọi 2 HS đọc: ghi nhớ

1 Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề của đoạn văn:

- Đ1: Ngô Tất Tố ( ông, nhà văn)

- Đ2: Tắt đèn

- Đ2: Câu: Tắt đèn là tác phẩmtiêu biểu nhất của Ngô Tất Tố?

Nội dung: Mang nội dung kháiquát của cả đoạn văn

- Hình thức: Lời lẽ ngắn gọn,thường có 2 thành phần chính

- Vị trí: Đầu hoặc cuối đoạn văn

2.Cách trình bày nội dung đoạn văn:

Đ1: Ko có câu chủ đề-> Các ýđược lần lượt trình bày trong cáccâu bình đẳng với nhau

=> trình bày theo cách song hành.Đ2a: Câu chủ đề đoạn đầu- mang

ý nghĩa khái quát của cả đoạn, cáccâu sau bổ sung, làm rõ nội dungcâu chủ đề ( Câu khai triển)

Đoạn 2b:

Câu chủ đề: Cuối đoạn văn

=> Trình bày theo cách quy nạp

Trang 30

Trang 31

- Giáo dục ý thức nghiêm túc, độc lập suy nghĩ.

- Cho học suy nghĩ nghiêm túc về một phạm trù tình cảm cơ bản nhấtcủa con người

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Soạn bài: Ra đề, đáp án, biểu điểm.

2 Trò: Xem lại kiến thức về văn tự sự.

- Nêu,giải quyết vấn đề

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:

Hoạt động1:Nhận diện đề ( 3p’)

GV: Ghi đề lên bảng:

Đề:Kể lại kỷ niệm lần đầu tiên vào lớp 6 của em

Hoạt động2:Làm bài.( 85p’)

* Yêu cầu: - HS xác định đúng kiểu bài tự sự

- Xác định được ngôi kể, nói được kỷ niệm khó phai về đối tượngấy

* Đáp án, biểu điểm

I/ Mở bài

- Giới thiệu được hoàn cảnh nhớ lại

- Ấn tượng kỷ niệm ấy

II/ Thân bài

- Kể lại những kỉ niệm khó phai, những tình cảm sâu sắcdiễn biến theo tâmtrạng (hồi hộp náo nức, lo sợ …)

* Chú ý: Xác định trình tự kể: - Theo thời gian, tâm trạng trước khi đếntrường

Trang 32

- T t diễn biến tên đường đến trường

- Theo diễn biến tâm trạng, cảm xúc.vào sân vàvào lớp

III/ Kết bài.

- K/đ lại tình cảm, cảm xúc của bản thân đối với kỷ niệm ấy

- Mong ước của bản thân đối với kỷ niệm

* Biểu điểm:

+ Điểm 9-10: - Bài viết xác định đúng kiểu bài, xác định được ngôi kể

- Kể một cách chân thành, cảm động về kỷ niệm đã để lại chomình những ấn tượng khó quên

- Văn viết trôi chảy, mạch lạc, có cảm xúc Không sai lỗi chínhtả

+ Điểm 7-8: Trình bày khá đầy đủ những yêu cầu đề ra Văn viết khá trôichảy, mạch lạc, vấp ít lỗi về dùng từ, đặt câu

+ Điểm 5- 6: Biết cách kể song diễn đạt chưa trôi chảy Có sai chính tả

+ Điểm 3- 4: Kể còn lan man, chưa xác định đúng yêu cầu cuẩ đề

Văn viết lủng cũng, sai nhiều chính tả

+ Điểm 1-2: Hiểu sai yêu cầu của đề, văn viết cẩu thả, sai nhiều lỗi chính tả

1 Củng cố phần KT-KN:

- GV nhận xét giờ kiểm tra

2 Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học: (2p’) Thu bài

- Ôn lại lí thuyết văn tự sự

- Chuẩn bị bài: Lão Hạc ( tiết 1) Đọc kĩ văn bản, nắm kĩ tác giả, tác phẩm.Xem trước các chú thích

3 Đánh giá chung về buổi học:

Trang 33

- Rèn cho HS đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm.

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong vănbản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

3 Thái độ:

-Giáo dục HS biết yêu thương, cảm thông quý trọng con người nghèokhổ bất hạnh có tâm hồn cao cả

- Đọc thêm tác phẩm của nhà văn Nam Cao

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Đọc tài liệu liên quan đến Nam Cao, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài cũ, soạn bài mới theo câu hỏi SGK.

1 Ổn định:

- Từ các nhân vật chi Dậu, anh Dậu và bà lão hàng xóm, em có thể kháiquát điều gì về số phận và phẩm chất của n/d VN trước CMT8

- Quy luật " Có áp bức có đấu tranh" Tức nước vỡ bờ trong đoạn tríchđược thể hiện như thế nào?

- ĐVĐ:Có những người nuôi chó, quý chó như người, như con Nhưng quý

chó đến mức như Lão Hạc thì thật là hiếm và quý đến thế, tại sao lão lại bán chó đểrồi dằn vặt, hành hạ mình và cuối cùng tự tìm đến cái chết dữ dội, thê thảm? Nhàvăn NC muốn gửi gắm điều gì qua thiên truyện đau thương và vô cùng xúc độngnày.(1p’) Hoạt động 1: I/ Tìm hiểu chung(15p’)

Trang 34

( GV bổ sung 1 vài điểm)

Tác phẩm " Lão Hạc" viết về đề tài nào?

GV yêu cầu HS đọc phần chữ nhỏ thật kĩ ở

nhà sau đó tóm tắt những nét chính? ( Tình

cảnh gia đình LH, tình cảm của lão với cậu

vàng, sự túng quẩn ngày càng đe dạo lão )

Sau đó GV đọc mẫu, gọi 2 HS đọc đến hết

- LH nhờ cậy ông giáo 2 việc

- CS của LH sau đó, thái độ của ông giáo

và bà tư khi biết lão xin bã chó

- Cái chết của lão Hạc

nhân đạo, yêu thương trân trọngcon người

2 Đọc:

3 Từ khó:

4 Tóm tắt:

Hoạt động 2: II/- Tìm hiểu văn bản (19p’)

Vì sao LH rất yêu quý cậu Vàng mà vẫn

phải đành lòng bán cậu?

Em hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả

thái độ, tâm trạng của Lão Hạc khi lão kể

chuyện bán cậu vàng với ông giáo?

Giải thích từ ầng ậng? từ láy

Cái hay của cách miêu tả trên của tác giả t/

h là như thế nào?

( Nvăn t/hiện thật chân thật, cụ thể, chính

xác tuần tự từng diễn biến tâm trạng đau

đớn cứ dưng lên như ko thể kìm nén nổi nổi

- Tấm lòng yêu thương con sâusắc

a) Tâm trạng Lão Hạc sau khi bán cậu Vàng:

- Cố làm ra vui vẻ, cười như mếu

- Mắt ấng ậng nước, mắt độtnhiên co rúm, vết nhăn xô lại, ép

tất cả như đang dâng trào, đang oà

vỡ khi có người hỏi đến tronglòng ông Lão giàu tình thương,giàu long nhân hậu

Trang 35

của lão với ông giáo tiếp đó còn cho ta thấy

rõ hơn tâm trạng, tâm hồn tư ccáh của Lão

mù ở tương lai

1 Củng cố phần KT-KN:(2p’)

- Tóm tắt truyện ngắn Lão Hạc ?

2 Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học.(2p’)

- Đọc diễn cảm đoạn trích(chú ý giọng điệu,ngữ điệu,ngôn ngữ kể)

- Tâm trạng của Lão Hạc khi bán chó

- Tóm tắt lại truyện

- Đọc kỹ và soạn tiếp phần còn lại

Trang 36

- Rèn cho HS đọc diễn cảm, hiểu, tóm tắt được tác phẩm.

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong vănbản tự sự để phân tích tác phẩm tự sự viết theo khuynh hướng hiện thực

3 Thái độ:

- Giáo dục HS biết yêu thương, cảm thông quý trọng con người nghèokhổ bất hạnh có tâm hồn cao cả

- Hai mảng đề tài của Nam Cao( người nông dân nghèo& người trí thứcnghèo)

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Đọc tài liệu liên quan Nam Cao, soạn giáo án.

2 Trò: Học bài cũ, soạn bài mới.

-Vấn đáp, nêu, giải quyết vấn đề…

1 Ổn định:

- Tâm trạng của Lão Hạc khi bán chó?

- Lão cảm thấy có lỗi với ai? Vì sao?

Hoạt động 1: II/- Tìm hiểu văn bản

Dẫn nhập: Trực tiếp

Qua việc lão Hạc nhờ vả ông giáo, em có

nhận xét gì về nguyên nhân và mục đích

của viẹc này? Có ý kiến cho rằng, lão làm

vậy là gàn dở; lại có ý kiến cho là đúng:

Vậy, em có ý kiến như thế nào việc này?

( L/t âm thầm, quyết liệt chuẩn bị cho cái

chết của mình theo cách nghĩ, cách làm có

thể đc của ông già nd nghèo)

b) Cái chết của Lão Hạc:(21p’)

- ý định nhờ vả ông giáo- nungnấu từ lâu, lão quyết một hướnggiải quyết sự khó xử trong h/c củamình

- Cách xử sự: - t/h lòng yêu con

và tự trọng rất cao

Trang 37

Nam Cao tả cái chết của Lão Hạc như thế

So với cách kể chuyện của Ngô Tất Tố,

cách kể của Nam Cao có gì khác? ( Tắt

đèn: Ngôi thứ 3, Lão Hạc; ngôi thứ nhất)

Tác dụng của cách kể này? vừa dẫn dắt câu

chuyện vừa trực tiếp bày tỏ thái độ tình

cảm

Qua thái độ của ông giáo đối với Lão Hạc,

em nhận xét ông giáo là người như thế nào?

GV cho HS đọc lại đoạn văn " Chao ôi! Đ/v

những người ở quanh ta thêm đáng buồn

" Em có nhận xét gì về suy nghĩ của ông

giáo

Vì sao ông giáo lại viết: Cuộc đời quả thật

cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn?

HS đọc đoạn văn: " Không! cuộc đời chư

hẳn đã đáng buồn" hết

Tác giả viết" Cuộc đời chua hẳn đáng

buồn" nghĩa như thế nào?

Lão Hạc chết bất ngờ với tất cả

- Cái chết: Dữ dội kinh hoàng đauđớn vật vả

( Chọn cách giải thoát đáng sợ thểxác vật vả, cùng cực đáng sợnhưng thanh thản tâm hồn vì hoànthành nốt công việc cuối cùng đốivới người con trai, với hàng xóm

về tang ma của mình Đó cũng làmột cách để lão tạ lỗi cùng cậuvàng

- Cái chết của Lão Hạc có ý nghĩasâu sắc

+ Góp phần bộc lộ rõ số phận, tưcách của Lão Hạc: Nghèo khổ, bếtắc, cùng đường, giàu tình yêu vàlòng tự trọng

+ Tố cáo xã hội thực dân phongkiến tối tăm

2 Nhân vật ông giáo:(10p’)

- Ông giáo: Giàu tình thương,giàu tự trọng, cảm thông sâu sắcvới Lão Hạc, luôn an ủi giúp đỡLão

- " Chao ôi! đ/v những ngườixung ) -> triết lí thâm trầm, sâusắc thể hiện cái nhìn trân trọng,cảm thông, nhân hậu đối với conngười

Vì: Thất vọng trước sự thay đổicách sống ko chịu đựng đc, đói ănvụng túng làm càn của một ngườitrong sách tự trọng

+ Cuộc đời chưa hẳn đáng buồn:

Vì vẩn có những cái chết đầy hysinh và bi phẩn như cái chết củaLão Hạc nhân tính vẫn chiếnthắng, lòng tự trọng vẫn giửuchân con người trước bờ vực của

Trang 38

Đáng buồn theo nghĩa khác nên hiểu như

thế nào?

sự tha hoá

+ Đáng buồn theo một nghĩakhác: T/ hiện những người tốt, tựtrọng, đáng thương, đáng thôngcảm như thế cuối cùng vẫn rơivào bế tắc, hoàn toàn vô vọng tìmđến cái chết như là cứu cách duynhất, như là sự giải thoát tựnguyện và bất đắc dĩ

Truyện ngắn lão Hạc chứa chan tình nhân

đạo đồng thời đậm tính hiện thực Em hãy

chứ minh ý kiến trên? Theo em ai có lỗi

trong cái chết của Lão hạc?

Nam Cao muốn ca ngợi điều gì qua cuộc

đời của Lão Hạc?

Nghệ thuật kể chuyện, tả người, tả tâm

trạng của Nam Cao đặc sắc ở những điểm

nào?

Phẩm giá của người nông dân kothể bị hoen ố cho dù phải sốngtrong cảnh khốn cùng

1.Củng cố phần KT-KN:(2p’)

- Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc, ông Giáo?

- Qua n/v Lão Hạc em biết thêm được điều gì về số phận, phẩm chất củangười nông dân trong xã hội thực dân phong kiến?

- Nhân vật ông giáo có phải là hiện thân của Nam Cao ko?

2 Hướng dẫn tự học và chuẩn bị bài học:(2p’)

- Đọc diễn cảm đoạn trích(chú ý giọng điệu,ngữ điệu,ngôn ngữ kể)

- Nắm kĩ nội dung bài học: Giá trị nhân đạo và giá trị tố cáo của tác phẩm,nghệ thuật của tác phẩm

- Tóm tắt lại truyện

- Xem trước bài: Từ tượng hình, từ tượng thanh

Trang 39

- Hiểu được thế nào là từ tượng hình, từ tượng thanh.

- Công dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh

- Làm được một bài thơ có từ tượng hình, từ tượng thanh

B Chuẩn bị:

1 Thầy: Nghiên cứu và soạn giáo án.

2 Trò: Học bài củ, xem trước bài mới.

- Vấn đáp, nêu, giải quyết vấn đề

1 Ổn định:

2 Kiểm tra bài cũ:(5p’)

- Em hãy tìm những từ thuộc trường từ vựng chỉ tính cách con người?

Hoạt động 1: I/ - Đặc điểm, công dụng:( 13p’)

GV yêu cầu HS đọc các đoạn trích trong

SGK?

Trong các từ ngữ in đậm trên, những từ ngữ

nào gợi tả hình dáng, hành động, trạng thái

của sự vật, những từ ngữ nào mô phỏng âm

thanh của tự nhiên của con người?

Những từ ngữ gợi h/a dáng vẻ, hđ, trạng

thái gọi là từ tượng hình, những từ mô

phỏng âm thanh gọi là từ tượng thanh

Vậy việc sử dụng những từ ngữ trên có tác

dụng gì trong văn tự sự, miêu tả?

1 Ví dụ:

2 Nhận xét:

- Từ ngữ gợi tả h/a, dáng vẻ:Móm mém, xồng xộc, vật vã, rủrượi, xộc xệch, sòng sọc

- Từ ngữ mô phỏng âm thanh của

tự nhiên, con người: hu hu, ư ử

+ Tác dụng: Gợi đc hình ảnh, âmthanh cụ thể, sinh động, có giá trịbiểu cảm cao

* Ghi nhớ: SGK

Trang 40

HS đọc to ghi nhớ.

Hoạt động 2: II/ - Luyện tập( 22p’)

HS đọc kĩ các câu văn trích tác phẩm " Tắt

đèn " tìm những từ tượng hình, tương thanh

GV chia lớp thành 2 nhóm Trong thời gian

2 phút, các nhóm thi nhau tìm từ từ dáng đi

- Từ tượng thanh: soàn soạt, bịch,bốp, nham nhảm

Bài tập 2:

- Lò dò, khất khưỡng, ngậtngưỡng, lom khom, dò dẩm, liêuxiêu

Bài tập 3:

- Ha hả: to, sảng khoái, đắc ý

- Hì hì: Vừa phải, thích thú, hồnnhiên

- Hô hố: to, vô ý, thô

- Hơ hớ: to, hơi vô duyên

Bài tập 4:

1 Củng cố phần KT-KN: :(2p’)

- Thế nào là từ tượng hình?

- Thế nào là từ tượng thanh?

- Công dụng của chúng trong văn tự sự, miêu tả ?

Bài cũ:

- Nắm kĩ nội dung ghi nhớ: đặc điểm và công dụng

- Làm bài tập 4, 6 ( SGK) ( Sưu tầm từ những bài thơ em được học hoặcnhững bài thơ em biết)

Bài mới:

- Chuẩn bị bài " Liên kết các đoạn văn trong văn bản "

3 Đánh giá chung về buổi học :(1p’)

Định dạng
Số trang	179
Dung lượng	1,09 MB