GA tự chon ngữ văn 7

Giúp HS: - Thấy đợc mối quan hệ giữa tự sự và miêu tả trong văn bản.. - Biết viết một bài vân tự sự có yếu tố miêu tả... Hãy tìm những câu văn tự sự ,những câu văn miêu tả trong đoạn văn

Giúp HS: - Thấy đợc mối quan hệ giữa tự sự và miêu tả trong văn bản.

- Biết viết một bài vân tự sự có yếu tố miêu tả

? Các văn bản đó em thấy cùng có đặc

điểm gì?

? Đọc đoạn văn sau?

? Hãy tìm những câu văn tự sự ,những

câu văn miêu tả trong đoạn văn trên?

? Đoạn văn này là đoạn văn tự sự hay

miêu tả ? Miêu tả có vai trò gì? (Thử

thay hai câu miêu tả bằng một câu tự sự

có nghĩa tơng đơng và nhậ xét)

? Nh vậy trong văn bản tự sự có cần yếu

tố miêu tả không?

? Tơng tự hãy tìm lại trong văn bản

những câu văn miêu tả tâm trạng của

con ngủ rất dễ dàng và đáng yêu

động hấp dẫn nhờ những câu văn miêu tả.

* Muốn có một câu chuyện hấp dẫn không chỉ có yếu tố tự sự mà cần xen vào đó yếu tố mô tả.

- Miêu tả tâm trạng : Mẹ lên giờng và trằn trọc Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hốt hoảng …

* Kể các sự kiện rõ ràng theo trình tự trớc sau, trong đó nên xen miêu tả cảnh, tả ngời, tả tâm tạng nhân vật.

4 Luyên tập

Bài 1.

Chúng tôi cứ ngồi im nh vậy … giáng xuống đầu anh em tôi nặng nề thế này2

miêu tả có vai trò gì trong tác phẩm?

? Đoạn văn tả gì? Cảnh đó diễn ra nh thế

nào?

? So sánh cảnh vật xung quanh với tâm

trạng nhân vật?

? Hãy học cách kể xen với tả trên thử

viết một đoạn văn ngắn kể về ngày đầu

tiên đi học của em?

H ớng dẫn :

- Đoạn văn tả cảnh thiên nhiên và cuộc sống Tất cả đều diễn ra bình thờng

- Nhịp sống sôi động , vui tơi, hối hả hoàn toàn đối lập với tâm trạng buồn

đau của hai anh em Thành,Thuỷ Sự tơngphản làm rõ cảnh ngộ đáng thơng của hai đứa trẻ

Bài 2.

- Sáng sớm thức dậy nh thế nào?

-Cảnh vật sáng hôm ấy ra sao? Có khác mọi ngày không? ( Tiếng chim,tiếng mọi ngời đi đờng; hình ảnh các bạn nhỏ qua nhà…)

- Cảm giác của em lúc đó thế nào?

( Bâng khuâng,rạo rực,hồi hộp…)

- Em đã làm những gì để đén trờng ngaycùng các bạn?

Giúp hs: - Rèn lại những kĩ năng cơ bản khi xây dựng một doạn văn tự sự.

- Biết viết một đoạn văn tự sự có xen miêu tả phù hợp

? Trong những chi tiết trên

em lựa chọn chi tiết nào để

Đề văn: Ngời mẹ của em.

- Hoàn cảnh xảy ra câu chuyện.

- Gơng mặt của hai mẹ con khi xảy ra chuyện

ăn sáng cho cả nhà và để riêng ra cho em một bát canh thật ngon Em biết đợc ý mẹ nhng cố tình vờ không biết và cắp cặp đi học từ rất sớm Thấy vậy mẹ

lo lắng hỏi: Sao con không ăn sáng? Hay tại món ăn không hợp với con? Để mẹ nấu món khác nhé!

Không để mẹ nói hết câu, em cau mặt trừng mắt: ăn uống gì, muộn rồi, không ăn Mắt mẹ bỗng dng tối sầm lại,hai tay run lên, hình nh mẹ định nói điêù gì nhng không thể nói đợc Mẹ đứng bất động nhìn theobóng em khuất dần ra phía cổng

4 Kiểm tra và sửa lại:

Tập làm văn :

Luyện tập: viết bài văn tự sự có yếu tố miêu tả.

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp hs:

- Thực hiện tốt các bớc xây dựng một bài văn tự sự có yếu tố miêu tả

- Chuẩn bị tốt cho bài viết số 1

? Với trình tự ấy em sẽ lựa chọn những

phơng tiện nào để liên kết các đoạn?

? Em sẽ trình bày bài viết thế nào cho

4 Kiểm tra.

- Đọc lại và sửa

4 Củng cố:

- Đọc lại bài văn trớc lớp

- Các nhóm nhận xét và cho điểm

- GV nhận xét chung và sửa, cho điểm với những bài làm tốt

5 H ớng dẫn về nhà:

- áp dụng làm vớ các đề bài trong sgk

- áp dụng viết bài số một ở nhà:

Lớp 7A: Một chuyện lí thú em đã gặp ở trờng

Hết tuần 3:

………

………

………

………

………

………

………

………

Tuần 4.

Ngày dạy:

Tự chọn- Tiết 4:

Tập làm văn :

7

Luyện tập viết bài văn tự sự có yếu tố miêu tả.

A.Mục tiêu cần đạt:

- Giúp HS:+ Tiếp tục củng cố kĩ năng làm bài văn tự sự hoàn chỉnh.

+ Biết lựa chọn yếu tố miêu tả phù hợp

+ Biết lựa chọn từ ngữ kể và tả phù hợp và giàu hình ảnh

? Ta phải viết về điều gì?

? Nh vậy truyện phải kể ở ngôi thứ

2.Tìm ý và lập dàn ý:

- Hoàn cảnh thời gian, không gian diễn ra sự việc(khi em vừa đến trờng hoặc vào giờ ra chơi…)

- Những nhân vật tham gia vào câu chuyện

8

? Câu chuyện lí thú xảy ra nh thế

nào?

? Em cần miêu tả những gì để

chuyện trở nên hấp dẫn ?

? Để làm nổi bật tính chất độc đáo

của chuyện cuối cùng em phải nói

- Không khí xung quanh nơi diễn ra câu chuyện( náo nhiệt, ồn ào, sôi động…)

- Thái độ của những ngời chứng kiến và những ngời trực tiếp tham gia câu chuyện( thích thú,hả hê,sung sớng, xấu hổ…)

- Sự việc kết thúc và tâm trạng của mọi ngời(tinh thần sảng khoái…)

- Tâm trạng của bản thân khi nhớ lại sự việc (bật cời, ngợng ngùng…)

3 Viết bài:

Hôm nay em dợc phân công trực nhật lớp Trời ơi, trực nhật! Chỉ nghĩ đến hai chữ

ấy thôi em đã thấy đỏ cả mặt

Hôm ấy em đến lớp rất sớm Sau khi đãquét lớp sạch sẽ và kê lại bàn ghế ngay ngắn theo quy định của lớp em hớn hở mang khăn lau bảng đi giặt Lúc này em mới có dịp ngắm nhìn toàn cảnh ngôi trờng trong tĩnh lặng Cây bàng to xù xì đứng yên nh đang suy ngẫm điều gì Mấy vừng hoa mời giờ buồn ủ rũ vì nhớ các bạn Hàng ghế đá cũng lặng thinh Xung quanh chỉ có tiếng hót của vài chú chim sâu Em nghĩ thế này mà nghỉ

hè thì buồn lắm! Đang mải mê với những suynghĩ bỗng em nghe thấy một tiếng hô rất lớn

Em co cẳng chạy miệng la ói om sòm:

9

- Ma, có ma, mẹ ơi ma! Mặt em tái mét, hai mắt long lên sợ hãi, miệng run cầm cập nói không lên lời Em cha hoàn hồn thì từ trong hành lang một tràng cời phá lên

- Trời ơi! Lũ quỷ! Sao bọn cậu ác thế? Biết tớ

sợ ma rồi còn đùa!- Em trách yêu mấy ngời bạn, giọng vẫn cha hết run

Tân, Hoàng ôm bụng cời không nói lên câu Còn Hải thì hổn hển:

- Chúng tớ sẽ đa chuyện này lên trang nhất sốbáo tờng chào mừng ngày 20.11 năm nay củalớp, chắc chắn thầy cô sẽ bất ngờ cho mà xem! …

- Tập viết thành bài văn hoàn chỉnh

- Đọc và sửa lại cho hoàn chỉnh trớc khi nộp bài

Tuần 5: Ngày dạy:

Giúp HS: - Có cái nhìn toàn diện và đầy đủ hơn về thơ ca trung đại và những thành

tựu của văn học Việt Nam giai đoạn này

- Biết và nhớ đợc những tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong giai đoạn này

B Chuẩn bi:

- GV: Su tầm tài liệu, tổng hợp những đặc điểm cơ bản

Su tầm một số tác phẩm tiêu biểu để giới thiệu cho HS

- HS: Su tầm các bài thơ của các tác giả trong thời kì này

2, 4 , 6, 8 phải có sự hiệp vần ( Qua Đèo Ngang ).

11

+ Thể thơ song thất lục bát: Thể thơ biến thể của thất ngôn bát cú và lục bát Bàithơ không hạn định số câu nhng chia thành nhiều đoạn nhỏ, mỗi đoạn gồm 2 câu 7 chữ và 2 câu lục bát ( Sau phút chia li ).

+ Thể thơ lục bát: Thể thơ xuất phát từ ca dao dân ca Bài thơ gồm nhiều cặp câu, mõi cặp câu gồm 1 câu 6 và 1 câu 8, thờng ngắt nhịp 2/2/2, các tiếng chẵn thờnggieo vần B, tiếng cuối câu 6 hiệp vần tiếng 6 câu 8 ( Bài ca Côn Sơn ).

- Nghệ thuật:

+ Thờng sử dụng điển tích điển cố: vua Thục mất nớc biến thành chim cuốc

+ Thờng sử dụng những hình ảnh lớn lao mang tầm vóc thời đại, tầm vóc vũ trụ:

sơng khói, giang sơn, thiên th…

+ Thờng có phép đối, phép ẩn dụ, phép so sánh phép đảo cấu trúc câu

+ Nghệ thuật lấy động tả tĩnh, lấy nhiều tả ít

2 Đặc điểm nội dung:

- Thờng biểu đạt những tình cảm lớn lao nh : yêu nớc, căm thù giặc, nhớ nhà, hoài niệm về quá khứ vàng son đã một đi không trở lại, yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống

Tinh thần yêu nớc trong:

Sông núi nớc Nam và Tụng giá hoàn kinh s

12

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS :- C ảm nhận một cách sâu sắc tinh thần dân tộc qua 2 bài thơ đợc viết

trong hoàn cảnh đất nớc bị xâm lăng

- Các em thấm nhuần chủ nghĩa yêu nớc, chủ nghĩa anh hùng từ đótự hào

về truyền thống của cha ông

Câu 2: Tìm những từ ghép Hán Việt khác nhau của yếu tố : gia.

Câu 3: Chép lại bài thơ Sông núi nớc Nam ( Phần phiên âm ) và giải thích nghĩa của

các yếu tố : quốc, đế, c, thiên.

3 Bài mới:

1 Tinh thần yêu n ớc trong Sông Núi N ớc Nam

a Tinh thần yêu n ớc tr ớc hết ở ý thức chủ quyền dân tộc.

* ý thức chủ quyền dân tộc đợc biểu thị rõ ràng trong từng ý thơ:

- Chủ quyền dân tộc đợc khẳng định ở đơn vị hành chính Hai chữ Nam quốc mở

đầu bài thơ đã khẳng định non sông Đại Việt là một đất nớc, một quốc gia chứ không phải một châu, một quận, huyện của Trung Hoa.

13

- Chủ quyền dân tộc đợc khẳng định ở vị thế của ngời đứng đầu đất nớc Đó là đế

chứ không phải vơng, tức là ngời có vị thế ngang hàng với vua Trung Quốc chứ không phải vua ch hầu của Trung Quốc

- Chủ quyền dân tộc đợc khẳng định ở địa giới hành chính: nớc Nam là của ngời

Nam, là quyền cai trị của vua Nam ( Nam đế c ).

- Chủ quyền dân tộc đợc khẳng định ở chân lí tất yếu tự nhiên và bất diệt- Nớc

Nam của ngời Nam, điều đó đã đợc ghi ở sách trời- quy luật thiêng liêng và bất di bất dịch.

b Tinh thần yêu n ớc thể hiện ở ý chí quết tâm diệt thù, giữ vững độc lập chủ quyền dân tộc.

* Tinh thần yêu nớc và ý chí quyết tâm vừa đợc biểu đạt rõ trong từng ý thơ vừa ẩn trong cảm xúc Cảm xúc ẩn trong ý, ý hoà quyện trong cảm xúc:

- Cuộc chiến tranh của ta là chiến tranh chính nghĩa bởi kẻ thù là lũ xâm lăng tham

tàn làm trái quy luật tự nhiên đã đợc ghi trong sách trời

tuyên chiến đanh thép với kẻ thù xâm lợc.

- Giọng điệu ở 2 câu cuối hào hùng, quyết liệt, dứt khoát thể hiện ý chí quết tâm diệt sạch lũ xâm lăng, giữ vững nền độc lập cho non sông đất nớc.

2 Tinh thần yêu n ớc trong Tụng giá hoàn kinh s

a Niềm vui phấn chấn, tự hào tr ớc những chiến công vang dội.

- Từ chiến thắng vang dội của hiện tại mà nhớ về những chiến công đã qua

- Nhịp thơ ngắn, tiết tấu nhanh, khoẻ, không kể diễn biến từng trận đánh mà chỉ điểmtên từng chiến công

- Bài thơ là niềm phấn khởi khi nghĩ tới những thắng lợi của ta và thoải mái, hả hê

khi nghĩ tới những thất bại thảm hại của kẻ thù Đó là kết quả tất yếu chúng phải

nhận: bị tớc vũ khí, bị bắt sống

b Niềm tin vào t ơng lai bền vững của đất n ớc

- Sử dụng các từ ngữ lớn lao, mang tầm vóc thời đại, tầm vóc vũ trụ trờng tồn và bất diệt: thái bình, vạn cổ, giang san

14

- Khuyến khích, động viên mọi ngời cùng nhau hợp sức xây dựng lại đất nớc.

- Tin tởng vào sự lớn mạnh và trờng tồn của nớc nhà Đó chính là hào khí Đông A

- hào khí nhà Trần.

………

4 Củng cố: - Đọc diễn cảm 2 bài thơ, nói suy nghĩ của em về tinh thần yêu nớc trong từng bài - Cảm nghĩ của em về lịch sử dựng nớc và giữ nớc của cha ông 5 H ớng dẫn về nhà: - Dựa trên những nội dung chính về tình yêu nớc ở mỗi bài hãy viết bài phát biểu cảm nghĩ về tinh thần yêu nớccủa nhân dân ta - Soạn và tìm hiểu tinh thần yêu nớc trong 2 bài thơ : Côn sơn ca và Thiên trờng vãn vọng. Hết tuần 6: ………

………

………

………

Tuần 7 Ngày dạy:

Tự chọn- Tiết 7:

Tập làm văn:

Biểu cảm về một loài cây.

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp hs: - Rèn lại các kĩ năng cơ bản trong việc xây dựng văn bản biểu cảm.

15

- Biết cách bộc lộ cảm xúc về một cây trồng quen thuộc, và có thái độ đúng

đắn về những sinh vật xung quanh

- Chuẩn bị cho bài viết số 1

? Ta phải tìm hiểu những vấn đề

gì xung quanh đề bài?

- Hàng phợng vĩ vào giờ ra chơi, vào giờ học

- Hàng phợng vĩ với tất cả thành viên trong ờng

b Lập dàn ý:

Mở bài:

16

Thân bài:

- Cảm xúc chung:

+ Hàng phợng vĩ đã gắn bó với nhiều thế hệ hscủa mái trờng này

+ Ngời còn ở lại và ngời đã đi xa ai cũng nhớ

về ngôi trờng thân yêu với hàng phợng vĩ giàtrải bóng dọc sân trờng

- Đặc điểm nổi bật:

+ Vào những ngày hè hàng phợng vĩ nh nhữngchiếu lửa thắp sáng một vùng trời

+ Ngày đông phợng ủ mình tránh rét để ngàyxuân vơn trồi thức dậy chuẩn bị cho một mùalửa mới

- Tác dụng:

+ Vào những giờ giải lao phợng vui vẻ cời đùa,vào giờ học phợng lặng lẽ xoè bóng mát vàkhẽ hát theo tiếng giảng bài của cô giáo

+ Hàng phợng lúc trầm t nh một ngời bạn lớn,lúc đáng yêu nh một đứa trẻ

Kết bài:

- Em luôn nhớ về hàng phợng vĩ đáng yêu ấy

- Em ao ớc hàng phợng vĩ ấy mãi là ngời bạngắn bó với ngôi trờng thân yêu này

17

? Nên viết mở bài ntn?

? Nếu là đoạn văn miêu tả hàng

phợng vào mùa hè em sẽ viết ntn?

giữa sân trờng nh một minh chứng cho bề dày lịch sử của ngôi trờng Chúng em rất yêu quý hàng phợng ấy và luôn tự hào khi nhắc đến chúng.

Ví nh hàng phợng vĩ trờng tôi chẳng hạn Không hiểu sao tôi luôn tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn mỗi khi nghĩ về hàng cây học trò ấy.

Thân bài:

ngớc mắt nhìn lên bắt gặp sắc thắm của những chùm phợng, trong lòng lại rộn ràng những cảm giác thân thơng Thầy cô, bạn bè, những bài toán, câu văn, tiếng hát…biết bao vui buồn, nhung nhớ! Hè phợng thay lũ hs chúng tôi thắp sáng ngôi trờng, bầu bạn với t- ờng vôi Phợng mang về đây cả một trờ ớc mơ

hi vọng! Phợng ủ thắm những trái tim và nuôi lớn những ớc mơ của thầy và trò nơi đây.

5 H ớng dẫn về nhà:

- Viết bài hoàn chỉnh

- Chuẩn bị viết bài văn biểu cảm tại lớp

Hết tuần 7:

………

………

………

………

Tuần 8. Ngày dạy:

Tự chọn - Tiết 8:

Tập làm văn:

Phong cảnh thiên nhiên trong:

Bài ca Côn Sơn, Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Tr ờng

trông ra và Qua Đèo Ngang.

A Mục tiêu cần đạt:

Giúp HS: - Có cái nhìn toàn diện về phong cảnh quê hơng đất nớc trong thơ, đặcbiệt

là thơ ca cổ

- Hình thành tình yêu quê hơng đất nớc, yêu phong cảnh thiên nhiên và tạo tiền đề cho bài văn cảm nghĩ về một tác phẩm văn học

B Chuẩn bị:

19

a Thiên nhiên hoang sơ và nguyên thủy:

- Không gian tĩnh lặng đến mức chỉ cần một tiếng động nhỏ cũng có thể nghe rấtthấu, rất rõ: tiếng suối rì rầm

- Không gian vắng lặng, ít ngời qua lại, nếu có thì đó chỉ là lác đác, la tha: chợ mấynhà, tiều vài chú Cảnh vật thì đầy sức sống nhng lại ít dấu chân của con ngời: cỏ câychen đá, lá chen hoa; đá rêu phơi; thông mọc nh nêm…

- Không gian rộng lớn bao la với sơn thuỷ hữu tình: trời, non, nớc; màu xanh mát củacây cối

- Đó là thiên nhiên của núi rừng heo hút vắng vẻ nhng trong lành và thơ mộng Đócũng là nét đẹp của quê hơng đất nớc

b Thiên nhiên đầy sức sống:

- Núi rừng dù hoang sơ heo hút nhng vẫn thấy một sức sống mãnh liệt của cảnh vật

- Thiên nhiên không tĩnh lặng hoang vu hoàn toàn mà ở đó vẫn có sự sống của conngời, đó là sự sống tiềm tàng và bí ẩn

- Trong cái tĩnh lặng vẫn vang lên những giai điệu ngọt ngào sâu lắng của tiếng suối

- tiếng đàn cầm du dơng

- Đặc biệt là bức tranh quê sống động với cảnh sinh hoạt về chiều: tiếng mục đồngthổi sáo gọi trâu về, cánh cò trắng trao liệng xuống đồng, màu đỏ tía của ánh mặttrời…

20

- Thiên nhiên thanh bình, ấm áp dới làn khói chiều mờ mờ ảo ảo, dới bóng chiều đỏtía của hoàng hôn, trong cuộc sống đoàn viên của mỗi gia đình từ thôn trớc đến xómsau.

- Không gian vừa rộng lớn bao la vừa gần gũi thân thơng, nó đợc mở ra ở cả chiềurộng và chiều sâu

4 Củng cố:

- Đọc diễn cảm lại 3 bài thơ

- Nêu cảm nghĩ của em về quê hơng đất nớc trong 3 bài thơ ấy

5 H ớng dẫn về nhà:

- Viết bài văn pbcn về qhđn qua 3 bài thơ

- Xem trớc bài văn biểu cảm về con ngời, sự vật

Giúp HS: - Thấy đợc một cách toàn diện vẻ đẹp tâm hồn và nét đẹp nội tâm của ngời

phụ nữ trong xã hội cũ

- Có thái độ đúng đắn với họ cũng nh thông cảm sâu sắc với số phận vàcuộc đời của họ

câu ca dao nào có hình ảnh ngời phụ

nữ ? Hãy đọc những câu ca dao ấy?

? Kể tên và đọc những bài thơ trong

phần thơ ca trung đại có hình ảnh

ng-ời phụ nữ?

? Tìm những nét chung trong vẻ đẹp

hình thể của những ngời phụ nữ ấy?

? Trong câu ca dao: Thân em nh chẽn

lúa… em thấy ngời phụ nữ hiện lên

ntn?

? Trong câu ca dao: Thân em nh trái

bần trôi… em lại thấy họ hiện lên

ntn?

? Ngời phụ nữ trong thơ HXH đợc

miêu tả thông qua hình ảnh nào? Qua

đó ngời phụ nữ hiện lên ntn?

- Thơ ca trung đại: Bánh trôi nớc, Sau phútchia li, Qua đèo Ngang

2 Những hình ảnh nổi bật:

a Ng ời phụ nữ đẹp duyên dáng, mặn mà:

- Ngời phụ nữ duyên dáng, tràn đầy sứcsống

- Ngời phụ nữ trong ca dao cũng rất đời ờng và giản dị

th Ngời phụ nữ mặn mà, trong trắng thuầnkhiết : vừa trắng lại vừa tròn

b Ng ời phụ nữ thuỷ chung và giàu lòng nhân ái:

- Giàu tình cảm với gia đình cha mẹ: khilấy chồng xa, mặc dù phải chịu trăm nghìnkhó khăn vất vả nhng vẫn nhớ thơng cha22