C06 1 r kinh tế đô thị

Chương 3: ĐÔ THỊ HOÁ - Khái niệm, loại hình, mức độ đô thị hoá - Cơ chế đô thị hoá - Cơ chế đô thị hoá Chương 6: CƠ CẤU CÁC NGÀNH TRONG ĐÔ THỊ - Khái niệm và vai trò các ngành trong đô

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA KINH TẾ VÀ QUẢN LÝ CÔNG

LƯU HÀNH NỘI BỘ

MỤC ĐÍCH

Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ

xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả

Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo

NỘI DUNG HƯỚNG DẪN

Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:

 Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các

nội dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi

mà người học cần có được khi hoàn thành môn học

 Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa

kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm

 Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm

tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm

 Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và

đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi

Phần 1

CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ

- Giới thiệu cho học viên nắm bắt quá trình phát triển đô thị trên thế giới cũng như ở Việt Nam

- Xu hướng phát triển của khu vực đô thị và kinh tế đô thị

- Những thành công đạt được sau 40 năm đất nước giải phóng

- Bên cạnh đó là những thách thức mà quá trình phát triển đô thị để lại

Chương 3: ĐÔ THỊ HOÁ

- Khái niệm, loại hình, mức độ đô thị hoá

- Cơ chế đô thị hoá

- Cơ chế đô thị hoá

Chương 6: CƠ CẤU CÁC NGÀNH TRONG ĐÔ THỊ

- Khái niệm và vai trò các ngành trong đô thị

- Quy luật diễn biến các ngành

- Cơ cấu kỹ thuật của các ngành sản xuất đô thị

- Các nhân tố hình thành kinh tế đô thị

- Xu hướng điều tiết cơ cấu kinh tế đô thị

Chương 7: CÁC VẤN ĐỀ TRONG KINH TẾ ĐÔ THỊ

- Quy mô đô thị

- Đất ở đô thị

- Nhà ở đô thị

- Tài chính đô thị

- Giao thông đô thị

Chương 8: MÔI TRƯỜNG SINH THÁI ĐÔ THỊ

- Không gian môi trường đô thị

- Môi trường sinh thái đô thị và phát triển kinh tế đô thị

- Chính sách kinh tế đối với môi trường đô thị

Phần 2

CÁCH THỨC ÔN TẬP

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ PHÁT TRIỂN ĐÔ THỊ

 Giới thiệu cho học viên nắm bắt quá trình phát triển đô thị trên thế giới:

- Đô thị thời cổ đại được hình thành như thế nào? như Đô thị Ai Cập, đô thị Hy lạp cồ đại, đô thị La Mã

- Đô thị thời trung đại

- Đô thị thời kỳ cận đại

 Đô thị Việt Nam phát triển qua các thời kỳ:

- Đô thị Việt Nam trước Thời kỳ Hậu Lê

- Đô thị Việt Nam thời Kỳ Nguyễn

 Trực trạng ngày nay của đô thị Việt Nam:

- Những thành tựu đạt được

- Những thách thức trong quá trình phát triển đô thị

 Định hướng phát triển đô thị trong thời gian tới

 Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

Chương 3: ĐÔ THỊ HOÁ

- Học viên phải nắm vững kiến thức sau:

 Khái niệm, loại hình, mức độ đô thị hoá

- Ý nghĩa của quá trình đô thị hoá

- Phân biệt rõ các loại hình đô thị hoá

- Loại hình mở rộng hay loại hình thâm canh

 Mức độ đô thị hoá

- Phương pháp và các chỉ tiêu đánh giá mức độ đô thị hoá

- Mối quan hệ giữa công nghiệp hoá và đô thị hoá, tác động của đô thị hoá đến nền kinh kế quốc dân

 Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

Chương 6: CƠ CẤU CÁC NGÀNH TRONG ĐÔ THỊ

- Học viện nắm phần cơ bản về khái niệm và vai trò các ngành trong đô thị, sự đóng góp của các ngành trong kinh tế đô thị cũng như quy luật phát triển của các ngành trong đô thị

- Bên cạch đó, học viên còn phải biết mối quan hệ giữa cơ cấu các ngành sản xuất trong đô thị cũng như mối quan

hệ của chúng trong quá trình phát triển kinh tế

- Nhận biết các nhân tố hình thành kinh tế đô thị từ đó ưu hoá cơ cấu các ngành kinh tế nơi đô thị

- Xu hướng điều tiết cơ cấu kinh tế đô thị hay chuyển đổi

cơ cấu các ngành kinh tế đô thị như chuyển đổi loại hình

cơ cấu kinh tế đô thị, xây dựng các chính sách ngành của việc chuyển đổi loại hình cơ cấu các ngành kinh tế đô thị

- Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

Chương 7: CÁC VẤN ĐỀ TRONG KINH TẾ ĐÔ THỊ

 Quy mô đô thị

- Khái niệm về đô thị và phân loại đô thị

- Các nhân tố ảnh hưởng như thế nào đến quy mô đô thị: nguồn tài nguyên, vị trí địa lý, công trình đô thị, thực lực kinh tế

- Quan hệ giữa qui mô đô thị với hiệu quả kinh tế tụ hội và giá thành từ đó xác định quy mô thích hợp của đô thị

- Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

- Đất ở đô thị: học viên cần nắm vững các kiến thức sau:

- Vai trò và thực trạng của đất ở đô thị hiện nay ở nước ta

- Nguyên tắc xây dựng sử dụng đất nơi đô thị cũng như tầm ảnh hưởng của qui hoạch sử dụng đất đến sự phát triển kinh tế nơi đô thị

- Xây dựng phương hướng phát triển đất đô thị nhằm phát triển kinh tế đô thị Ngoài ra, vấn đề quản lý kinh doanh đất đô thị là một vấn đề cần thiết và cấp bách

- Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

 Nhà ở đô thị: học viên cần nắm vững các kiến thức sau:

- Vai trò và thực trạng của nhà ở đô thị hiện nay ở nước ta

- Phải nắm rỏ mục tiêu phát triển nhà ở đô thị từ đó xây dựng phương hướng phát triển khu nhà ở

- Nhu cầu nhà ở tại các khu đô thị sao cho phù hợp và thuận tiện trong giao thông và phát triển kinh tế đô thị

- Xây dựng mới các khu nhà ở mới kế hợp với tôn tạo sửa chữa lại các khu nhà ở củ sao cho phù hơn với quy hoạch

và đảm bảo an ninh và phúc lợi xã hội cho khu nhà ở mới

- Vai trò của nhà nước trong quá trình phát triển các khu nhà ở mới: tạo điều kiện thuận lới cho việc phát triển các khu đô thị mới đồng thời giám sát sao cho các khu đô thị phải phát triển đúng theo quy hoạch phát triển kinh tế và không gian chung của đô thị

- Vấn đề quản lý và kinh doanh nhà ở trong đô thị

- Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

 Tài chính đô thị

- Tài chính đô thị tác động đến xây dựng và phát triển kinh

tế đô thị

- Nhiệm vụ của tài chính đô thị trong phát triển đô thị

- Mối quan hệ giữa tài chính đô thị với phát triển kinh tế đô thị

- Hệ thống và cơ chế quản lý tài chính đô thị

- Hệ thống tài chính đô thị

- Cơ chế quản lý tài chính đô thị

- Thị trường vốn đô thị

- Sự cần thiết của thị trường tài chính đô thị

- Nguyên tắc xây dựng và phát triển thị trường tài chính đô thị

- Thị trường chứng khoán đô thị

- Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

 Giao thông đô thị

- Giao thông đô thị và tăng trưởng kinh tế đô thị

- Khái niệm về giao thông đô thị

- Cơ cấu và đặc điểm của giao thông đô thị

- vai trò của giao thông đô thị với sự phát triển và tăng trưởng đô thị

- Các vấn đề tồn tại của giao thông đô thị

- Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc Côn

Chương 8: MÔI TRƯỜNG SINH THÁI ĐÔ THỊ

 Không gian môi trường đô thị

 Qui mô không gian môi trường đô thị

- Hệ thống sinh thái đô thị

- Môi trường sinh thái đô thị và phát triển kinh tế đô thị

- Môi trường sinh thái đô thị và sự cố môi trường sinh thái

đô thị

- Ô nhiễm môi trường sinh thái đô thị

 Bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế đô thị

- Chính sách kinh tế đối với môi trường đô thị

 Đọc tài liệu sách Kinh tế học đô thị của tác giả Phạm Ngọc

Côn

Phần 3

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA

1 Hình thức kiểm tra và kết cấu đề

Đề kiểm tra chỉ có tự luận: bao gồm 3 câu hỏi : phần bài tập 1 câu hỏi và lý thuyết 2 câu hay 3 câu hỏi lý thuyết

 Phần lý thuyết gồm 2 câu hỏi: mỗi câu hỏi 3 và 4 điểm: Kiến thức dùng cho 2 hay 3 câu hỏi này trải dài trong tất cả các chương đã học

Phần tự luận có 1 bài tập Tổng cộng 3 điểm:

o Bài tập bao hàm các kiến thức từ chương 6

2 Hướng dẫn làm bài phần tự luận

 Trước hết phải tìm yêu cầu của bài, gạch dưới và đọc thật kỹ

để làm đúng và vừa đủ theo yêu cầu của bài Làm thừa so với yêu cầu sẽ không được tính điểm, mất thời gian vô ích

 Không cần làm bài theo thứ tự Câu dễ làm trước

 Các yêu cầu tính toán cần làm cẩn thận ở ngoài và chép vào theo một thứ tự để tránh bỏ sót

 Chú ý đơn vị tiền tệ thống nhất để tránh nhầm lẫn, chọn một đơn vị phù hợp tùy theo số tiền (ví dụ nếu tất cả đều lớn 1 triệu, dùng đơn vị là triệu)

 Phần lý thuyết ngắn gọn và trình bày theo hiểu biết của

mình Không chép từ sách vào, nếu chép sẽ không được tính điểm

Chép bài người khác sẽ không được tính điểm

Phần 4

ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN

ĐỀ THI

MÔN KINH TẾ ĐÔ THỊ Thời gian: 90 phút (Được phép tham khảo tài liệu giấy khi làm bài thi) Câu 1 Theo anh chị, tài chính đô thị trong cơ chế kinh tế tập

trung thực hiện chức năng của mình như thế nào?

Câu 2 Theo Anh chị nguồn tài nguyên có ảnh hưởng đến qui

mô đô thị không? Tại sao?

Câu 3 Qui mô đô thị sẽ quyết định năng lực sản xuất của đô thị

và sự phát triển của đô thị Theo các anh chị, để lựa chọn quy

mô của một đô thị thích hợp cần có những tiêu chí nào?

- Hết đề thi -

ĐÁP ÁN

Câu 1 (4đ)

- Là công cụ thực hiện kế hoạch, không thực hiện chức năng điều tiết kinh tế (1đ)

- Không thực hiện đầy đủ chức năng phân phối thu nhập quốc dân (1đ)

- Là một công cụ để tạo ra nguồn thu giả tạo trong lạm phát (1đ)

- Tài chính đô thị hoàn toàn phụ thuộc vào tài chính trung ương (1đ)

Câu 2: 3đ

Nguồn tài nguyên quan hệ trực tiếp với sự tồn tại và phát triển của qui mô đô thị, chủ yếu là các nguồn tài nguyên về đất, năng lượng, nước

- Nguồn tài nguyên đất: (1đ)

Đất đai dùng để mở rộng xây dựng đô thị, tuy nhiên đất đai cũng gây hạn chế sự phát triển đô thị trong những trường hợp sau:

Đất đai là sông hồ, núi hạn chế sự phát triển của đô thi, nhân tố này có thể khác phục bằng cách tăng giá thành của đất đô thị

Qui mô đô thị quá lớn sẽ tạo ra sự căng thẳng trong giá đất nội

bộ của doanh nghiệp

- Tài nguyên nước: sự phát triển qui mô đô thị bị giới hạn bởi nguồn nước (1đ)

- Tài nguyên năng lượng: đó là điều kiện để phát triển kỹ thuật, phát triển dân số (1đ)

Câu 3: (3đ)

Theo quan điểm của Anh: đô thị thích hợp gồm 4 tiêu chí sau: (1đ)

- Thu nhập ròng của người dân tăng lên đến mức cao nhất

- Chi tiêu ít nhất và tối ưu của hành chính địa phương

- Xem xét thu nhập ròng chuyển cho dân cư

- Đáp ứng mục tiêu kinh doanh đề ra

Theo quan điểm của Liên xô cũ: (1đ)

- Tính sản xuất

- Điều kiện tự nhiên

- Bố trí kế hoạch

- Công trình phục vụ

- Công nghiệp hóa xây dựng

Nhìn chung thì tiêu chí quy mô đô thị tuân thủ theo các điều kiện sau: (1đ)

- Xét từ quy mô hợp lý:

+ điều kiện tự nhiên

+ Xây dựng thị chính

- Xét từ lượng

+ Yêu cầu phát triển vùng đòi hỏi quy mô phải phù hợp với

sự bố trí lực lượng sản xuất

+ Chiến lược phát triển của bản thân đô thị đòi hỏi qui mô phát triển của đô thị cần phải ăn khớp

MỤC LỤC

Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 3

Phần 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 5

Phần 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA 10

Phần 4 ĐỀ THI MẪU VÀ ĐÁP ÁN 11