1. Khởi động: GV cho hs xem video về Nhận thức Yêu cầu: Từ video mà em vừa xem và quan sat thực tế hàng ngày, hãy cho biết thế nào là nhận thức? Theo em khi con người có nhận thức sai lệch thì sẽ dẫn đến hậu quả gì? Gọi 23 HS trả lời Qua các câu trả lời cho thấy mỗi người sẽ có cách nghĩ khác nhau về nhận thức, vậy nhận thức là gì gồm mấy gia đoạn, các giai đoạn có mối liên hệ với nhau như thế nào? Tiết 1 bài 7 sẽ trả lời những thắc mắc đó Bài 7 thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
Trang 11 Khởi động: GV cho hs xem video về " Nhận thức"
Yêu cầu:
Từ video mà em vừa xem và quan sat thực tế hàng ngày, hãy cho biết thế nào là nhận thức?
Theo em khi con người có nhận thức sai lệch thì sẽ dẫn đến hậu quả gì?
Gọi 2-3 HS trả lời
Qua các câu trả lời cho thấy mỗi người sẽ có cách nghĩ khác nhau về nhận thức, vậy nhận thức là
gì gồm mấy gia đoạn, các giai đoạn có mối liên hệ với nhau như thế nào? Tiết 1 bài 7 sẽ trả lời những thắc mắc đó
Bài 7 thực tiễn và vai trò của thực tiễn đối với nhận thức
2. Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động của giáo viển và học sinh Nội dung kiến thức
Hoạt động 1: Đàm thoại , Tìm hiểu các
quan điểm về nhận thức
GV yêu cầu hs nêu các quan niệm khác
nhau về nguồn gốc con ngươi
Hs : thảo luận lớp tìm các quan niệm về
nguồn gốc con người
(Vd: - Về nguồn gốc con người của Đạo
Thiên Chúa , thần thoại , quan niệm của
các nhà khoa học )
GV:Tương tự như vậy khi nói về nhận thức
cũng có rất nhiều quan niệm khác nhau về
nhận thức Vậy hãy nghiên cứu sách giáo
khoa và trả lời có những quan điểm nào về
nhận thức ?
HS:
GV chiếu các quan điểm về nhận thức
(Duy tâm, biện chứng trước Mác và triết
học duy vật biện chứng) khẳng định quan
niệm nhận thức đúng là quan niệm của các
nhà duy vật biện chứng
GV: Kết luận
Đúng vậy.Có rất nhiều quan niệm về nhận
thức dưới cái nhìn của triết học duy vật
biện chứng đã khẳng định nhận thức bắt
nguồn từ thực tiễn gồm 2 giai đoạn nhận
1 Khái niệm nhận thức
a Quan niệm về nhận thức
Trang 2thức cảm tính,nhận thức lí tính.Vậy nhận
thức cảm tính là gì? Nhận thức lí tính là gì
chúng ta cùng nghiên cứu mục tiếp theo
của bài
Hoạt động 2: Thảo luận , Tìm hiểu hai
giai đoạn của nhận thức
THẢO LUẬN NHÓM
Nhóm 1 ,3 : Nêu những đặc điểm bên ngoài
của quả cam? Dựa vào đâu để ta biết được
những đặc điểm đó?
Nhóm 2,4 : Nêu những đặc điểm bên trong
của quả cam ? Dựa vào đâu để ta biết được
những đặc điểm đó?
HS: Các nhóm thảo luận và lên bảng trình
bày,các nhóm khác bổ sung
GV: Qua tìm hiểu của nhóm 1,3 hãy cho
biết nhận thức cảm tính là gì?
HS:
GV: Trình chiếu sơ đồ về nhận thức cảm
tính
GV: Qua tìm hiểu của nhóm 2,4 hãy cho
biết nhận thức lí tính là gì?
HS:
GV: Trình chiếu sơ đồ về nhận thức lí tính.
GV: Em hãy nêu lên mối quan hệ giữa hai
giai đoạn nhận thưc?Lấy ví dụ
HS:
b Hai giai đoạn của quá trình nhận thức
Nhận thức cảm tính
Nhận thức lí tính
Giống Mang lại cho con người hiểu biết về
sự vật, hiện tượng
Khác - Tiếp xúc trực
tiếp với sự vật hiện tượng
- Cụ thể và sinh động
- Đem lại những đặc điểm bên ngoài
- Phản ánh sự vật hiện tượng chưa sâu sắc và chưa đầy đủ
- Tiếp xúc gián tiếp với svht
- Mang tính trừu tượng, khái quát
- Phản ánh mối liên hệ bên trong, bản chất của sự vật hiện tượng
- Phản ánh sự vật hiện tượng sâu sắc và đầy đủ hơn
Trang 3GV: Yêu cầu hs thảo luận cặp đôi phân
tích ưu điểm và hạn chế của hai giai đoạn
nhận thức?
HS: làm việc cá nhân và cặp đôi và ghi vào
phiếu học tập
GV: Lấy tinh thần xung phong, chiếu 1 số
phiếu của hs lên màn hình để học sinh nhận
xét
GV:Kết luận
GV: Yêu cầu học sinh xác định nhận thức
cảm tính và nhận thức lý tính trong câu
sau:
Từ hiện tượng quả táo rơi, Newton đã
phát hiện ra định luật vạn vật hấp dẫn
HS:
GV: Kết luận
GV: Cầm quyển sách và giơ lên cho học
sinh xem quyển sách?
GV: Chúng ta thấy gì ở quyển sách?
HS: Trả lời
GV: Đúng vậy! khi ta chỉ nhìn vào bề
ngoài cuốn sách thì chỉ thấy hình thức bên
Mối quan hệ
Cơ sở của nhận thức lí tính
Giai đoạn nhận thức cao hơn, phản ánh bản chất
sự vật hiện tượng
Nhận thức cảm tính
Nhận thức lí tính
Ưu điểm
Quan sát trực tiếp svht
Nhận biết sự vật rất chính xác
Nhận biết sự vật một cách toàn diện sâu sắc
Hạn chế
Nhận biết sự vật chưa sâu sắc( chỉ nhìn thấy được đặc điểm bên ngoài)
Nhận biết sự vật gián tiếp nên đôi khi còn có sai lệch
Trang 4ngoài Còn khi ta mở quyển sách đó đọc và
suy nghĩ ta mới thấy được giá trị của cuốn
sách
GV: Cái chúng ta có được do kết hợp tài
liệu do cảm tính mang lại với các thao tác
tư duy ( nhận thức lí tính) để tìm ra bản
chất sự vật được gọi là gì?
HS: trả lời
GV: kết luận
GV: Để nhận thức được các sự vật, hiện
tượng cần phải có những yếu tố nào?
HS:
GV: Nếu thiếu một trong những yếu tố trên
thì nhận thức sẽ ra sao?
HS:
GV: Từ sự phân tích trên em hãy nêu
nhận thức là gì?
H/s :Trả lời
GV:kết luận
GV:Lấy ví dụ về nhận thức
Ví dụ về nước
GV: Kể cho hs nghe câu chuyện sau và
Yêu cầu hs nêu nhận xét của mình về câu
chuyện đó?
Một con tàu du lịch gặp nạn trên biển, trên
thuyền có một đôi vợ chồng rất khó khăn
mới lên đến trước mũi thuyền cứu hộ, trên
thuyền cứu hộ chỉ còn thừa duy nhất một
chỗ ngồi Lúc này người đàn ông để vợ
mình ở lại, còn bản thân mình nhảy lên
thuyền cứu hộ Người phụ nữ đứng trên
thuyền sắp chìm,vơi với cánh tay yếu ơt và
hét lên với người đàn ông một câu
Kể đến đây GV hỏi học sinh: - Các em
đoán xem người phụ nữ ấy nói câu gì?
Tất cả học sinh phẫn nộ nói rằng: - Em
hận anh, em đã nhìn lầm người rồi.
c Nhận thức Nhận thức là quá trình phản ánh sự vật hiện tượng thế giới khách quan vào bộ óc con người, tạo nên những hiểu biết về chúng
Bài học:
- Muốn hiểu bản chất của vấn đề nào đó phải bắt đầu từ nhận thức cảm tính
- Không được xem thường nhận thức cảm tính, hoặc chỉ chú trọng nhận thức lý tính
- Luôn tìm tòi, khám phá tri thức trong thực tiễn
- Muốn học giỏi: phải chuyên cần, tự giác, năng động, sáng tạo, cần cù, chịu khó, làm việc khoa học, chú ý lắng nghe thầy/cô giáo giảng bài, hăng say phát biểu, tích cực học hỏi bạn bè
Trang 5Lúc này thầy giáo chú ý đến một cậu học
sinh ngồi mãi vẫn không trả lời, liền hỏi
cậu bé Cậu học sinh nói:
- Thầy ơi, em nghĩ người phụ nữ sẽ nói:
nhớ chăm sóc tốt con của chúng ta anh
nhé!
Thầy giáo ngạc nhiên hỏi:
- Em nghe qua câu chuyện này rồi à?
Cậu học sinh lắc đầu:
- Dạ chưa ạ! Nhưng mẹ em trước khi mất
cũng nói với ba em như vậy
- Trả lời rất đúng!
Người đàn ông được cứu sống đã trở về
quê hương, một mình nuôi con gái trưởng
thành Nhiều năm sau anh ta mắc bệnh và
qua đời, người con gái lúc sắp xếp kỷ vật,
phát hiện cuốn nhật ký của bố Hóa ra, lúc
mẹ và bố ngồi trên chiếc thuyền ấy, người
mẹ đã mắc bệnh nan y Trong giây phút
quyết định, người chồng đã giành lấy cơ
hội sống duy nhất về phần mình
Trong cuốn nhật ký viết rằng: Anh ước gì
anh và em có thể cùng nhau chìm xuống
đáy biển, nhưng anh không thể Vì con gái
chúng ta, anh chỉ có thể để em một mình
ngủ một giấc ngủ dài dưới đáy đại dương
sâu thẳm Anh xin lỗi!
Thiện và ác, đúng sai trên thế gian có lúc
lắm mối rối bời, khó lòng phân biệt Bởi
vậy, đừng nên dễ dàng nhận định người
khác "
HS:
GV:Qua tìm hiểu về nội dung đã học hôm
nay bạn nào có thể rút ra bài học kinh
nghiệm gì cho bản thân
Câu 1 Nhận thức cảm tính được tạo nên do sự tiếp xúc
A.trực tiếp với các sự vật,hiện tượng.
B.gián tiếp với các sự vật,hiện tượng.
Trang 6C.gần gũi với các sự vật,hiện tượng.
D.trực diện với các sự vật,hiện tượng.
Câu 2.Nhận thức lí tính cho chúng ta những hiểu biết vê
A.đặc điểm bên ngoài B.đặc điểm bên trong.
C.đặc điểm chủ yếu D.đặc điểm cơ bản.
Câu 3.Câu nào dưới đây là biểu hiện của nhận thức lí tính?
A.Qủa chanh có vị chua B.Chu vi hình chữ nhật.
C.Cái bảng hình chữ nhật D.Nước biển có vị mặn.
Chuẩn bị : Bài 7 (tiết 2)
Phần 2 Thực tiễn là gì? Cả lớpđọc sách giáo khoa và tìm hiểu trước
Phần 3 Vai trò của thực tiễn đối với nhận thức Các nhóm thực hiện theo nhiệm vụ Nhóm 1: Thực tiễn là cơ sở của nhận thức.
Nhóm 2: Thực tiễn là động lực của nhận thức.
Nhóm 3: Thực tiễn là mục đích của nhận thức.
Nhóm 4: Thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí.
PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên lớp 10
Ưu điểm
Hạn chế
PHIẾU HỌC TẬP
Họ và tên lớp 10
Trang 7Nhận thức cảm tính Nhận thức lí tính
Ưu điểm
Hạn chế