GIÁO án THEO CHUỖI HOẠT ĐỘNG kèm đề KIỂM TRA và MA TRẬN 20182019

Ngày soạn 5 09 2018 Ngày giảng 13 09 2018 Lớp dạy: 10A →10G Tiết 03 Bài 3 SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT (Tiết 1) I .MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong tiết này học sinh cần: 1. Kiến thức: Hiểu được khái niệm vận động theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Biết được vận động là phương thức tồn tại của vật chất. 2. Kĩ năng: Phân loại được năm hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất. 3. Thái độ: Xem xét sự vật, hiện tượng trong sự vận động và phát triển của chúng, khắc phục thái độ cứng nhắc, thành kiến, bảo thủ trong cuộc sống. II. CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN HỌC SINH. Năng lực rèn luyện hợp tác Năng lực trình bày và giải quyết vấn đề Năng lực tự học và sáng tạo III. PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại, thuyết trình, trực quan, động não, thảo luận.............. IV. TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC. Sách giáo khoa GDCD 10, sách giáo viên GDCD 10, câu hỏi tình huống GDCD 10. Sơ đồ về các chiều hướng của sự vận động. Máy chiếu ( nếu có) V. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Ổn định lớp: 1 2. Kiểm tra bài cũ: 3 Thế nào là phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình? Cho ví dụ? 3. Dạy bài mới: 36 3. 1. Mở bài: 5 Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm vận động . Rèn luyện kỹ năng hợp tác Cách tiến hành : Cho học sinh xem 1 đoạn video về các cầu thủ đang đá bóng. https:www.youtube.comwatch?v=iKKD6qPd5Q GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét như thế nào từ video vừa xem? 1. Từ video vừa quan sát em thấy các cầu thủ đang hoạt động gì? 2. Từ những hoạt động trong thực tế em hãy lấy một vài ví dụ về vận động? GV chốt lại: Từ video trên chúng ta thấy các cầu thủ đang di chuyển trên sân đó là một hình thức của vận động. Và trong thực tế chúng ta thấy thế giới vật chất luôn luôn vận động, phát triển không ngừng. Để hiểu rõ hơn vấn đề đó chung ta cùng tìm hiểu? 3.2 Hoạt động hình thành kiến thức: TG Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt 8 10 10 Hoạt động 1: Động não tìm hiểu về vận động. Mục tiêu: Học sinh nắm được khái niệm vận động theo quan điểm triết học. Kĩ năng: Phản hồi lắng nghe tích cực. Cách tiến hành: Cách tiến hành : GV : Cho Học sinh thảo luận : + Nêu những vận động của các sự vật hiện tượng xung quanh chúng ta ? ( Xe chạy, con người đi lại, cây quang hợp, quạt đang quay, xã hội phát triển qua 5 giai đoạn.) + Suy nghĩ về nhận định sau: Con tàu thì vận động, còn đường ray thì không Cho các nhóm trả lời câu hỏi thảo luận GV: Nhận xét và phân tích các ví dụ. Có những sự biến đổi, chuyển hóa chúng ta có thể trực tiếp quan sát được như: Chúng ta đi xe đạp từ nhà đến trường; con chim bay… Nhưng cũng có những biến đổi chuyển hóa ta không thể trực tiếp quan sát được như dòng điện chạy, sự quang hợp của cây xanh… GV:Thế nào là vận động? HS: GV: Nhận xét và kết luận. Hoạt động 2: Thảo luận lớp Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất Mục tiêu: Giúp học sinh thấy được vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất. Kĩ năng: Phản hồi lắng nghe tích cực. Cách tiến hành: GV: Theo em xung quanh chúng ta có sự vật, hiện tượng nào không vận động không? HS: GV: Nhận xét và phân tích và cho thêm ví dụ như; con gà đang gáy, bông hoa nở, trái đất quay quanh mặt trời. HS: GV: Kết luận: Bất kì sự vật, hiện tượng nào củng luôn vận động, thông qua vận động mà biểu hiện sự tồn tại của mình. Vận động là tuyệt đối, đứng yên là tương đối. GV: Hãy chi biết SVHT nào sau đây vận động hay đứng im? GV chuyển ý: Thế giới vật chất rất phong phú và đa dạng vì vậy hình thức vận động của chúng rất phong phú đâ dạng. Triết học Mac – Lê nin đã khái quát thanh 5 hình thức vận động cơ bản của các sự vật hiện tượng. Hoạt động 3: Thảo luận nhóm tìm hiểu các hình thức vận động cơ bản của thế giới. Mục tiêu: Giúp học sinh biết được các hình thức vận động của thế giới vật chất. Kĩ năng: Hợp tác khi thảo luận về các hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất. Cách tiến hành: GV: Chia lớp thành 5 nhóm thảo luận các câu hỏi: + Nhóm 1: Thế nào là vận động cơ học? Cho ví dụ? + Nhóm 2: Thế nào là vận động vật lý? Cho ví dụ? + Nhóm 3: Thế nào là vận động hóa học? Cho ví dụ? + Nhóm 4: Thế nào là vận động sinh học? Cho ví dụ? + Nhóm 5: Thế nào là vận động xã hội? Cho ví dụ? GV: Nhận xét, kết luận và phân tích thêm. 1. Thế giới vật chất luôn luôn vận động a. Thế nào là vận động? Vận động là mọi sự biến đổi nói chung của SVHT trong giới tự nhiên và đời sống xã hội. b. Vận động là phương thức tồn tại của thế giới vật chất Vận động là thuộc tính vốn có, là phương thức tồn tại của vật chất. Sự vật – hiện tượng Vận động Đứng im Tàu hỏa đang chạy Đường tàu, nhà ga HS ngồi trong lớp Bông hoa nở Tảng đá nằm trên đồi Gió thổi, mưa rơi c. Các hình thức vận động cơ bản của thế giới. Vận động cơ học: Sự di chuyển vị trí của các vật thể trong không gian. VD: xe chạy. Vận động vật lý : quá trình điện và nhiệt điện... VD:dòng điện chạy trong nhà. Vận động hóa học: hóa trình hóa hợp và phân giải các chất. VD:Phản ứng hóa học: H2CO3 CO2+ H2O Vận động sinh học : trao đổi chất giữa cơ thể sống với môi trường. VD: tiêu hóa và bài tiết. Vận động xã hội : sự biến đổi thay thế của các xã hội trong lịch sử. VD: XHNT – CHNL – CĐPK – TBCN – XHCN.. 4. Hoạt động luyện tập, vận dụng: 4 GV có thể dùng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để giúp cho HS củng cố lại kiến thức đã học: Câu 1: Vận động là mọi sự biến đổi nói chung của các sự vật, hiện tượng trong A. Giới tự nhiên và tư duy. B. Giới tự nhiên và đời sống xã hội C. Thế giới khách quan và xã hội. D. Đời sống xã hội và tư duy. Câu 2: Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý kiến nào dưới đây là đúng? A. Mọi sự biến đổi của sự vật hiện tượng là khách quan. B. Mọi sự biến đổi đều là tạm thời. C. Mọi sự biến đổi của sự vật, hiện tượng xuất phát từ ý thức của con người. D. Mọi sự vật, hiện tượng không biến đổi. Câu 3: Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, phát triển theo chiều hướng vận động nào dưới đây? A. Ngắt quãng. B. Thụt lùi. C. Tuần hoàn. D. Tiến lên. Câu 4: Bằng vận động và thông qua vận động, sự vật hiện tượng đã thể hiện đặc tính nào dưới đây? A. Phong phú và đa dạng. B. Khái quát và cơ bản. C. Vận động và phát triển không ngừng D. Phổ biến và đa dạng. 5. Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị bài mới: 4 + Học thuộc bài, làm bài tập 1,3,6 SGK trang 23 + Tìm hiểu khái niệm phát triển, và chứng minh Phát triển là khuynh hướng tất yếu của thế giới vật chất. VI. RÚT KINH NGHIỆM. .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. Kiểm tra, ngày 07 tháng 09 năm 2018 Tổ trưởng Trần Văn Lương Ngày soạn 12 09 2018 Ngày giảng 17 09 2018 Lớp dạy: 10A →10G Tiết 04 Bài 3 SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THẾ GIỚI VẬT CHẤT (Tiết 2) I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài này, học sinh cần phải đạt được: 1. Về kiến thức Hiểu được khái niệm vận động, phát triển theo quan điểm của Chủ nghĩa duy vật biện chứng biết được vận động là phương thức tồn tại của vật chất. Phát triển là khuynh hướng chung của quá trình vận động của sự vật và hiện tượng trong thế giới khách quan. 2. Về kĩ năng: Phân loại được năm hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng. 3. Về thái độ Xem xét sự vật hiện tượng trong sự vận động và phát triển không ngừng của chúng, khắc phục thái độ cứng nhắc, thành kiến, bảo thủ trong cuộc sống cá nhân, tập thể. II. CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN HỌC SINH. Năng lực rèn luyện hợp tác Năng lực trình bày và giải quyết vấn đề Năng lực tự học và sáng tạo III. PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC 1. PPDH: Giảng giải, đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, 2. HTTCDH: Làm việc cá nhân, nhóm nhỏ IV. PHƯƠNG TIỆN: 1. Giáo viên: Đầu Projector, bảng trắng Sơ đồ quan hệ giữa 5 hình thức vận động Một số hình ảnh về sự phát triển như: sự phát triển của phôi người, sự phát triển của xã hội loài người từ thấp đến cao... 2. Học sinh: Tìm hiểu SGK, sưu tầm một số hình ảnh về sự vận động và phát triển của các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống. V. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Ổn định tổ chức 2. Kiểm tra bài cũ : Em hãy giải thích và chứng minh thế giới vật chất luôn vận động 3. Tiến trình tổ chức tiết học: Mục tiêu : Học sinh hiểu khái niệm phát triển . Rèn luyện kỹ năng hợp tác, nhận định các vấn đề liên quan Cách tiến hành : Cho học sinh xem 1 đoạn video tóm tắt về sự phát triển của loài người https:www.youtube.comwatch?v=4EGjYsQYdMU GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét như thế nào từ video vừa xem? 1. Từ video vừa quan sát em thấy con người phát triển như thế nào? 2. Từ những hoạt động trong thực tế em hãy lấy một vài ví dụ về sự phát triển? GV chốt lại: Từ video trên chúng ta thấy loài người đã không ngừng phát triển thông qua vận động. Và trong thực tế chúng ta thấy thế giới vật chất luôn luôn vận động, phát triển không ngừng. Để hiểu rõ hơn vấn đề đó chung ta cùng tìm hiểu? TG Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu về khái niệm phát triên Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được khái niệm phát triển. Kĩ năng: biết nhìn nhận, quan sát các sự vật hiện tượng. Cách tiến hành GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: 1. Theo em sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng có quan hệ với nhau như thế nào? 2. Có phải bất kì sự vận động nào cũng là sự phát triển không? Vì sao? 3. Vậy em hiểu thế nào là phát triển? Cho ví dụ? GV yêu cầu một số HS nêu câu trả lời HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi: GV : Nhận xét Bổ sung Kết luận GV cần giải thích: Sự phát triển diễn ra một cách phổ biến ở tất cả các lĩnh vực của tự nhiên, xã hội và tư duy: + Giới tự nhiên đã phát triển từ vô cơ đến hữu cơ, từ vật chất chưa có sự sống đến các loài thực vật, động vật, con người. + Xã hội loài người đã phát triển không ngừng, từ chỗ người nguyên thủy chỉ chế tạo được các công cụ sản xuất bằng đá, ngày nay con người đã chế tạo ra được các máy móc tinh vi, đưa được các con tàu bay vào vũ trụ... (GV vừa truyết trình vừa dùng hình ảnh trực quan để minh họa) Hoạt động 2: Tìm hiểu về khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng. Mục tiêu: Hiểu và nêu được khuynh hướng phát triển của sự vật hiện tượng Kĩ năng: rút ra được bài học cho bản thân. Cách tiến hành GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời các câu hỏi 1. Theo em sự phát triển của các sự vật, hiện tượng diễn ra theo những khuynh hướng nào? 2. Khuynh hướng nào là tất yếu? Vì sao? Cho ví dụ? HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi GV gọi 2 đến 3 HS nêu câu trả lời GV giải thích cho HS : + Vận động có nhiều khuynh hướng: tiến lên, thụt lùi, tuần hoàn... Trong đó, vận động tiến lên (phát triển) là khuynh hướng tất yếu: cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu. + Quá trình phát triển của các sự vật, hiện tượng không diễn ra một cách đơn giản, thẳng tắp mà diễn ra một cách quanh co, phức tạp... Sau khi thống nhất quan điểm, GV yêu cầu HS vận dụng quan điểm trên để phân tích cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nước ta giai đoạn từ 1930 đến 1945 2. Thế giới vật chất luôn luôn phát triển. a. Thế nào là phát triển. Phát triển là VĐ tiến lên từ thấp đến cao PT từ đơn giản dến phức tạp, hoàn thiện Cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái tiến bộ thay thế cho cái lạc hậu. b. Phát triển là khuynh hướng tất yếu của thế giới vật chất. Vận động có nhiều khuynh hứớng, trong đó vận động tiến lên (phát triển) là khuynh hướng tất yếu của thế giới vật chất. Bài học: Luôn luôn nhìn nhận sự vật hiện tượng trong trạng thái vận động Tuân theo sự VĐ của quy luật TN và XH Luôn ủng hộ cái mới, cái tiến bộ. 4. Hoạt động luyện tập, vận dụng GV có thể dùng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để giúp cho HS củng cố lại kiến thức đã học: Câu 1. Sự vận động nào dưới đây không phải là sự phát triển? A. Bé gái → thiếu nữ →người phụ nữ trưởng thành →bà già. B. Nước bốc hơi →mây →mưa →nước. C. Học lực yếu →học lực trung bình → học lực khá D. Học cách học →biết cách học. Câu 2. Câu nào dưới đây nói về sự phát triển? A. Rút dây động rừng B. Nước chảy đá mòn. C. Tre già măng mọc D. Có chí thì nên. Câu 3. Sự phát triển trong xã hội được biểu hiện ntn? A. Sự thay thế chế độ xã hội này bằng một chế độ xã hội khác tiến bộ hơn. B. Sự tác động qua lại giữa các kết cấu vật chất ở mọi nơi trên thế giới. C. Sự xuất hiện các hạt cơ bản. D. Sự xuất hiện các giống loài mới. Câu 4. Khi xem xét các sự vật, hiện tượng trong thế giới vật chất, chúng ta phải lưu ý những điều gì dưới đây? A. Xem xét sự vật hiện tượng trong trạng thái bất biến. B. Xem xét sự vật hiện tượng trong trạng thái vận động, biến đổi không ngừng. C. Xem xét sự vật hiện tượng trong hoàn cảnh cụ thể của nó để tránh nhầm lẫn. D. Xem xét sự vật hiện tượng trong hình thức vận động cao nhất của nó. Câu 5. Trí tuệ của con người đã phát triển không ngừng, từ việc chế tạo ra công cụ lao động thô sơ đến những máy móc tinh vi là thể hiện sự phát triển trong lĩnh vực nào dưới đấy? A. Tự nhiên B. Xã hội C. Tư duy D. Lao động 5. Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị trước bài mới: + Làm các bài tập 2,4,5 SGK trang 23 + Em rút ra được bài học gì sau khi nghiên cứu sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng + Tìm hiểu bài 4 Thế nào là mâu thuẫn : Theo nghĩa thông thường thường và theo nghĩa triết học? Ví dụ Nhóm 1,3 Tìm hiểu về mặt đối lập của mâu thuẫn Nhóm 2, 4 tìm hiểu về sự thống nhất giữa các mặt đối lập. VI. RÚT KINH NGHIỆM .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................. Kiểm tra, ngày 14 tháng 09 năm 2018 Tổ trưởng Trần Văn Lương

Trang 1

Ngày soạn 17 /08/ 2018

Ngày giảng 20/ 08/ 2018

Lớp dạy: 10A →10G

ÔN TẬP VÀ TÌM HIỂU SƠ BỘ CHƯƠNG TRÌNH

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 10

Học xong bài này học sinh cần nắm được

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

1 Về kiến thức

* Hiểu tính chất nguy hiểm và nguyên nhân phổ biến của các vụ tai nạn giao thông,tầm quan trọng của trật tự an toàn giao thông

* Hiểu những quy định cần thiết về trật tự an toàn giao thông

* Hiểu ý nghĩa của việc chấp hành trật tự an toàn giao thông và các biện pháp bảođảm an toàn khi đi đường

* Hiểu được sơ bộ chương trình GDCD lớp 10

2 Về kĩ năng.

Có ý thức tôn trọng trật tự an toàn giao thông; ủng hộ những việc làm tôn trọng trật tự

an toàn giao thông và phản đối những việc làm không tôn trọng trật tự an toàn giao thông

* Tin tưởng vào các giá trị đạo đức xã hội

* Có tình cảm, niềm tin với các quan điểm, thái độ, hành vi đúng đắn và có thái độphê phán đối với các quan điểm, thái độ hành vi không đúng

II CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN HỌC SINH.

- Năng lực tự học

- Năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực hợp tác

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực tự quản lí

- Năng lực tìm hiểu xã hội

III PHƯƠNG PHÁP: Thuyết trình, giảng giải, nêu vấn đề, lấy ví dụ minh hoạ phát vấn,

trực quan, liên hệ thực tiễn, thảo luận nhóm, động não, rèn luyện kỹ năng diễn đạt của từng

cá nhân, dự án

IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

- Máy vi tính, Máy chiếu (projector) nếu có

Trang 2

- Các bức tranh về tai nạn giao thông

- Một số biến báo hiệu giao thông

Hoạt động của Giáo viên- học sinh Nội dung bài học

Hoạt động 1: Thảo luận tìm hiểu thông tin

của tình hình tai nạn giao thông hiện nay

* Mục tiêu:

- HS nắm được sơ bộ về tình hình giao thông

Việt Nam nói chung và địa phương nói riêng

- Có ý thức chấp hành luật giao thông

* Cách tiến hành:

GV: Nêu sơ qua về tình hình tai nạn giao

thông trên toàn quốc hện nay

THẢO LUẬN NHÓM

Em có nhận xét gì về tình hình tai nạn giao

thông hiện nay? Nguyên nhân nào dẫn đến

các vụ tai nạn giao thông đó?

HS các nhóm trả lời và bổ sung

GV: Em hãy liên hệ với thực tế ở địa

phương mình xem hàng năm có bao nhiêu vụ

tai nạn giao thông xảy ra?

HS:……

GV: Làm thế nào để tránh được tai nạn giao

thông, đảm bảo an toàn giao thông khi đi

- Xe máy đi lạng lách đánh võng đâm vào

ô tô, người lái xe chết tại chỗ

- Do phơi nông sản, rơm rạ phơi trênđường…

- Xe đạp khi sang đường không để ý xinđường nên đã bị xe máy phóng nhanh đisau đâm vào…

2 Nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông.

- Do dân cư tăng nhanh

- Do các phương tiện giao thông ngàycàng phát triển

- Do ý thức của người tam gia giao thôngcòn kém

Trang 3

Hoạt động 2: Tìm hiểu một số biển báo

hiệu giao thông đường bộ hiện nay.

* Mục tiêu: HS nắm được một số biển báo

cần thiết

GV: Cho hs xem tất cả các biển báo sau đó

chia lớp thành 4 nhóm, phát cho mỗi nhóm 1

bộ biển báo bao gồm 4 loại biển lẫn lộn

- Dựa vào màu sắc, hình khối em hãy phân

biệt các loại biển báo

- Sau 3 phút cho HS lên dán trên tường theo

đúng biển báo hiệu và nhóm của mình

GV: giới thiệu khái quát ý nghĩa?

Hoạt động 3: Tìm hiểu sơ lược chương

+ Biển báo cấm: hình tròn, viền đỏ

+ Biển báo hiệu lệnh: hình tròn, nền xanhlam

+ Biển báo nguy hiểm: hình tam giác, viềnđỏ

Lưu ý: - Mục 2: Chủ nghĩa duy vật biện

chứng- sự thống nhất hữu cơ giữa thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng (Không phân tích, chỉ nêu kết luận:

Chủ nghĩa duy vật biện chứng là sự thốngnhất hữu cơ giữa thế giới quan duy vật vàphương pháp luận biện chứng.)

Câu hỏi 1, 2 phần Câu hỏi và bài tập.(Không yêu cầu HS trả lời

Bài 2- Giảm tải nguyên bài Bài 6- Khuynh hướng phát triển của sự vật

và hiện tượng

Lưu ý: Mục 2: Khuynh hướng phát triển

của sự vật và hiện tượng (5 dòng đầu trang

37, đoạn nói về Văn kiện Đại hội

IX)-Không dạy

Bài 7- Thực tiễn và vai trò của thực tiễn

đối với nhận thứcLưu ý: Câu hỏi 2 phần Câu hỏi và bài tập.(Không yêu cầu HS trả lời)

Bài 8- Giảm tải nguyên bài Bài 9- Con người là chủ thể của lịch sử, là

mục tiêu phát triển của xã hộiLưu ý: Bài tập 4 phần Câu hỏi và bài tập.(Không yêu cầu HS làm)

Bài 10- Quan niệm về đạo đức

Trang 4

Lưu ý: - Điểm b mục 1: Phân biệt đạo đức

với pháp luật và phong tục, tập quán trong sự điều chỉnh hành vi của con người(- Chỉ dạy học nội dung : phân biệt đạo đức với pháp luật)

- Bài tập 1 phần Câu hỏi và bài tập.(Không yêu cầu HS làm)

- Tư liệu 4 phần Tư liệu tham khảo.(Không yêu cầu HS đọc.)

Bài 11- Một số phạm trù cơ bản về đạo đức

học

Lưu ý: - Điểm b mục 1: Nghĩa vụ của người

thanh niên Việt Nam hiện nay (Đọc thêm)

- Điểm c mục 3: Mối quan hệ gia đình và

trách nhiệm của các thành viên (Không

dạy)

Bài 15- Công dân với một số vấn đề cấp

thiết của nhân loạiLưu ý: - Điểm a mục 2: Thông tin 1, đoạn

từ “Thế nào là bùng nổ dân số? ” đến

“dân số thế giới ở mức 3,5 tỉ người là phù hợp”.(Không dạy)

- Điểm a mục 3: Đoạn nói về các bệnh tim

mạch, huyết áp, ung thư (Không dạy)

Tranh 1: Theo tín hiệu đèn giao thông ai được phép đi?

Tranh 2: - Giải thích biển báo.

- Hướng nào xe đạp được phép đi

Tranh 3: - Giải thích các biển báo.

- Theo hướng mũi tên những hướng nào xe đạp được đi?

- Các nhóm giải quyết nhanh chóng, đầy đủ, đúng nhất sẽ thắng cuộc

Trang 5

Thi: Ai nhanh mắt, nhanh trí. (?) Nhận biết các sai phạm qua xa hình - Các nhóm lên thực hiện ( Đánh giá hành vi đúng hay sai của người khác về thực hiện trật tự an toàn giao thông - Nhận biết một số dấu hiệu chỉ dẫn giao thông thông dụng và xử lí một số tình huống thường gặp khi đi đường.) Chơi: sắm vai theo tình huống. - Giáo viên chiếu tình huống sắm vai lên màn hình. Trên đường đi học về, Tú đèo Bảo và Quốc vừa đi vừa đánh võng, vừa hò hét giữa trưa nắng Đến ngã tư, Tú vẫn lao xe nhanh Bỗng có cụ già qua đường, do không chú ý nên các bạn đã va phải cụ - Hãy đánh giá hành vi của các bạn khi tham gia giao thông? - Nếu là 1 trong 3 bạn HS đó em sẽ làm gì? - Nếu là người qua đường thấy sự việc như vậy em sẽ làm gì? Vai thể hiện: - Ba học sinh đèo nhau (Nói chuyện cười đùa ầm ỹ trên đường) - Một cụ già qua đường Hai nhóm thi sắm vai theo tình huống và xử lý tình huống HS: Thảo luận về việc sắm vai và giải quyết tình huống GV: Sau bài học này em có thể gửi cho các bạn học sinh cả nước "Một bức thông điệp" với nội dung về trật tự an toàn giao thông? 4 Hướng dẫn học sinh học và làm bài tập ở nhà - Nêu trách nhiệm của em đối với trật tự ATGT - Chuẩn bị bài mới: Nhóm 1,3 Tìm hiểu về các trường phái triết học Nhóm 2, 4 tìm hiểu về vấn đề cơ bản của triết học VI RÚT KINH NGHIỆM

Kiểm tra, ngày 25 tháng 8 năm 2018

Tổ trưởng

Trần Văn Lương

Trang 6

(Tiết 1)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài này học sinh cần nắm được

1 Về kiến thức.

- Nhận biết được chức năng thế giới quan, phương pháp luận của triết học

- Nhận biết được nội dung cơ bản của CNDV và CNDT

Nhận xét đánh giá được một số biểu hiện của quan điểm duy vật hoặc duy tâm

3 Về thái độ.

Có ý thức trau dồi thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tư duy phê phán

- Sách TH Mác-Lênin, bài tập tình huống GDCD 10

- Những nội dung có liên quan đến bài học

Trang 7

- HS đọc câu chuyện : “Chuyện kể rằng, một nhà Vua có một chiếc nhẫn, trên đó có khắc

một câu danh ngôn: “Mọi thứ rồi cũng qua đi” Vào những thời điểm đau khổ và khó khăn,

vị Vua thường nhìn vào chiếc nhẫn để lấy lại sự bình tâm Nhưng một hôm đã xảy ra mộtđiều bất hạnh và thay vì an ủi ông, câu nói trên đã làm cho ông nổi giận Ông giận dữ tháochiếc nhẫn và quẳng nó xuống sàn nhà Khi nó lăn đi, vị Vua bỗng thấy ở mặt trong chiếcnhẫn một dòng chữ Ngạc nhiên, nhà Vua nhặt chiếc nhẫn lên và đọc được câu sau: “Và điềunày rồi cũng sẽ qua đi” Tình huống có cảm tưởng vô cùng bi đát đó đã được đạo lí ngàn đờilường trước Mỉm cười một cách cay đắng, vị Vua đeo lại chiếc nhẫn và không bao giờ rồi

nó nữa”

- GV nêu câu hỏi :

? Việc nhà vua đeo lại chiếc nhẫn và không bao giờ rời bỏ nó cho thấy nhà vua đã hiểu đượctriết lí, đúc kết được kinh nghiệm sống và quy luật chung của ngàn đời hay do nhà vua đãquá yêu quý chiếc nhẫn?

? Qua đoạn kể trên, em hãy cho biết có bộ môn khoa học nào nghiên cứu những quy luậtchung nhất như vậy hay không?

- Hs trả lời:

- Lớp nhận xét, bổ sung ( nếu có )

- GV kết luận và chuyển ý: Trong cuộc sống xung quanh ta có nhiều hiện tượng lạ, sinh

động hấp dẫn đang chờ ta khám phá Và con đường khám phá của Triết Học đã đem lại cho

ta rất nhiều chân lí của cuộc sống mà khó có một môn khoa học nào có thể mang lại được.Vậy Triết Học là gì? Nó hay ở chổ nào? chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu

+ Hoạt động hình thành kiến thức

TG Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt

8' Hoạt động 1: Đọc hợp tác SGK và xử lí

thông tin tìm hiểu vai trò của thế giới

quan và phương pháp luận

GV: Yêu cầu học sinh tự đọc điểm a mục 1

HS: Làm việc theo sự chỉ dẫn và yêu cầu

GV: Triết học ra đời từ thời cổ đại, đã trải

qua nhiều giai đoạn phát triển Triết học

I Thế giới quan và phương pháp luận

1 Vai trò của TGQ, PPL của triết học

Trang 8

TG Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt

8'

Mác-Lênin là giai đoạn phát triển cao, tiêu

biểu cho Triết học với tư cách là một khoa

học

GV: Để nhận thức và cải tạo thế giới, nhân

loại đã xây dựng nên nhiều bộ môn khoa

học khác nhau Em hãy nêu đối tượng

nghiên cứu của các môn khoa học?

HS trả lời:

GV: Đối tượng nghiên cứu của Triết học là

gì?

HS trả lời:

GVKL: Triết học nghiên cứu sự vận động,

phát triển của thế giới Vậy Triết học là gì?

HS trả lời :

GV: Do đối tượng nghiên cứu của Triết học

là những quy luật chung nhất, phổ biến nhất

về sự vận động, phát triển của tự nhiên, xã

hội và con người Vậy triết học có vai trò

GVKL: Thế giới quan bao gồm giới tự

nhiên, đời sống xã hội và tư duy con người

GVKL và chuyển ý:

Hoạt động 2: Hoạt động đàm thoại tìm

hiểu khái niệm thế giới quan và nội dung

những vấn đề cơ bản của triết học

? Em hiểu như thế nào về câu nói trên

? Quan điểm về câu nói đó như thế nào ?

HS trả lời

Platon và Aristot

- Khái niệm:

Triết học là hệ thống những quan điểm

lý luận chung nhất về thế giới và vị trí của con người trong thế giới đó.

- Vai trò của triết học:

Là thế giới quan và phương pháp luận chung cho mọi hoạt động thực tiễn và hoạt động nhận thức của con người.

2 Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm

Trang 9

GV : Để chia làm các thế giới quan triết

học khác nhau căn cứ vào đâu?

Hs trả lời

GV kết luận:

*Hoạt động 3: Thảo luận lớp tìm hiểu

thế giới quan duy vật, thể giới quan duy

tâm

* Mục tiêu

- Hs hiểu được thế nào là thế giới quan duy

vật, thế giới quan duy tâm

- Rèn luyện năng lực hợp tác cho học sinh

*Cách tiến hành

Gv đàm thoại : Trong lịch sử hình thành và

phát triển, triết học cũng đã tồn tại rất nhiều

quan điểm khác nhau về cách nhìn nhận và

giải thích thế giới Song nhìn chung có 2

quan điểm lớn: Đó là quan điểm duy vật và

quan điểm duy tâm Tại sao lại có sự phân

chia như vậy? Và cơ sở của sự phân chia đó

là gì?

GV : Cho hs đọc câu chuyện thần thoại:

“Thần trụ trời”và đặt câu hỏi thảo luận:

? Các câu chuyện này có thực không? Nó

được hình thành trên cơ sở nào?

? Theo các em trong các sự vật( vũ trụ, trời

– đất, đất đá, đầm hồ sông núi…) cái nào có

trước cái nào có sau?

? Hãy lấy ví dụ từ những cái có trong tự

nhiên mà con người dựa vào đó chế tạo ra

các vật dụng hàng ngày

Hs trả lời :

- Thế giới quan là toàn bộ những quanđiểm và niềm tin định hướng hoạt độngcủa con người trong cuộc sống

- Vấn đề cơ bản của Triết học:

+ Mặt thứ nhất: Giữa vật chất ( tồn

tại ) và ý thức ( tư duy ), cái nào cótrước, cái nào có sau? Cái nào quyếtđịnh cái nào?

+ Mặt thứ hai: Con người có thể nhận

thức và cải tạo thế giới khách quan không?

- Căn cứ vào mặt thứ nhất về nội dungvấn đề cơ bản của triết học , chia làmcác thế giới quan triết học khác nhau:

- Thế giới quan duy vật và thế giớiquan duy tâm

Trang 10

+ Loài cá bơi trong nướcthuyền

+ Loài chim baymáy bay

GV : Thế nào là thế giới quan duy vật ? thế

giới quan duy tâm ?

-Hs trả lời

GV : Điểm khác nhau của 2 thế giới quan

GV: Vậy thế giới quan duy vật là gì? Nó

khác gì so với thế giới quan duy tâm?

HS trả lời:

Lấy một số ví dụ trong thực tiễn chứng

minh hai kết luận trên ?

Hs trả lời

GV chốt lại, kết luận

Kết Luận: Lịch sử Triết học luôn luôn là sự

đấu tranh giữa các quan điểm về các vấn đề

nói trên Cuộc đấu tranh này là một bộ phận

của cuộc đấu tranh giai cấp trong xã hội Đó

là một thực tế và thực tế cũng khẳng định

rằng thế giới quan duy vật có vai trò tích

cực trong việc phát triển xã hội, nâng cao

vai trò của con người đối với tự nhiên và sự

tiến bộ xã hội Ngược lại thế giới duy tâm

thường là chỗ dựa về lý luận cho các lực

lượng lỗi thời, kìm hãm sự phát triển của xã

hội

*Tích hợp: Giáo dục kĩ năng sống: tư duy

phê phán, giải quyết vấn đề: biết nhận xét

đánh giá được một số biểu hiện của quan

điểm duy vật hoặc duy tâm, biện chứng

hoặc siêu hình

+ Thế giới quan duy vật cho rằng: giữavật chất và ý thức thì vật chất là cái cótrước, cái quyết định ý thức Thế giớivật chất tồn tại khách quan, độc lập đốivới ý thức của con người, không do aisáng tạo ra và không ai có thể tiêu diệtđược

+ Thế giới quan duy tâm cho rằng, ýthức là cái có trước và là cái sản sinh ragiới tự nhiên

Cmac- Angghen- Lênin

VC cótrước, sinh

quyết định

Ngược lại

Trang 11

Chúa trời

muôn loài

4 Hoạt động luyện tập, vận dụng: 5'

Câu 1: Đối tượng nghiên cứu của Triết học Mác – Lênin là?

A Những vấn đề chung nhất, phổ biến nhất của thế giới

B Những vấn đề quan trọng của thế giới đương đại

C Những vấn đề cần thiết của xã hội

D Những vấn đề khoa học xã hội

Câu 2: Định nghĩa nào dưới đây là đúng về Triết học?

A Triết học là khoa học nghiên cứu về thế giới, về vị trí của con người trong thế giới

B Triết học là khoa học nghiên cứu về vị trí của con người trong thế giới

C Triết học là hệ thống các quan điểm lí luận chung nhất về thế giới và vị trí của con ngườitrong thế giới đó

D Triết học là hệ thống các quan điểm chung nhất về tự nhiên, xã hội và tư duy

Câu 3: Sự phát triển của loài người là đối tượng nghiên cứu của?

Câu 4: Sự phát triển và sinh trưởng của các loài sinh vật trong thế giới tự nhiên là đối

tượng nghiên cứu của bộ môn khoa học nào dưới đây?

Câu 5: Nội dung dưới đây không thuộc kiến thức Triết học?

A Thế giới tồn tại khách quan

B Mọi sự vật hiện tượng luôn luôn vận động

C Giới tự nhiên là cái sẵn có

D Kim loại có tính dẫn điện

Câu 6: Triết học có vai trò nào dưới đây đối với hoạt động nhận thức và hoạt động

thực tiễn của con người?

A Vai trò đánh giá và cải tạo thế giới đương đại

B Vai trò thế giới quan và phương pháp đánh giá

C Vai trò định hướng và phương pháp luận

D Vai trò thế giới quan và phương pháp luận chung

5 Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị bài mới: 4' GV yêu cầu HS:

Trang 12

+ Làm các bài tập 1,2 SGK - trang 11 + Sưu tầm các câu nói, câu ca dao, tục ngữ, các chuyện truyền thuyết, thần thoại thể hiện quan điểm duy vật, duy tâm + Cả lớp: So sánh phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình? Tìm ra phương pháp khoa học phù hợp với thực tiễn VI RÚT KINH NGHIỆM

Tổ trưởng

Ngày soạn 29/ 08/ 2018

Ngày giảng 04/ 09/ 2018

Tiết 02 - Bài 1

THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT VÀ PHƯƠNG PHÁP

LUẬN BIỆN CHỨNG

(Tiếp)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Học xong bài này học sinh cần nắm được

- Nhận biết được thế nào là PPL biện chứng và PPL siêu hình

- Nắm được sự thống nhất hữu cơ giữa TGQ DV và PPL BC

Nhận xét đánh giá được một số biểu hiện của PP BC và PP SH

Có ý thức trau dồi thế giới quan duy vật và phương pháp luận biện chứng

Trang 13

- Năng lực rèn luyện hợp tác

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực tư duy phê phán

III PHƯƠNG PHÁP:

Thảo luận, đàm thoại, giảng giải ,Vấn đáp, thuyết trình

IV TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.

2 Kiểm tra bài cũ 4'

Câu 1: Nội dung cơ bản của TH gồm mấy mặt?

Câu 2: Làm cách nào để phân biệt TGQ DV với TGQ DT?

- HS đọc câu chuyện : Một con quạ đang khát nước Nó bay rất lâu để tìm nước nhưng

chẳng thấy một giọt nước nào Mệt quá, nó đậu xuống cành cây nghỉ Nó nhìn quanh và bỗng thấy một cái bình ở dưới một gốc cây.

Khi tới gần, nó mới phát hiện ra rằng cái bình có chứa rất ít nước, và nó không thể chạm mỏ đến gần đáy mà uống được Nó thử đủ cách để thò mỏ được đến mặt nước, nhưng mọi cố gắng của nó đều thất bại.

Nhìn chung quanh, quạ thấy những viên sỏi nhỏ nằm lay lắt ở gần đấy Lập tức, nó dùng mỏ gắp một viên sỏi thả vào bình Cứ như vậy, nó gắp những viên sỏi khác và tiếp tục thả vào bình.

Chẳng bao lâu, nước đã dâng lên đến miệng bình Giờ thì nó có thể thò mỏ vào để uống Quạ rất vui sướng khi nhìn thấy công sức của mình đã có kết quả Quạ uống thỏa thích những giọt nước mát ngọt rồi bay lên cây nghỉ ngơi.

Trang 14

- GV nêu câu hỏi :

Con quạ thông minh đã làm cách nào để uống được nước trong bình? Ngoài cách đó ra, theo

em, còn cách nào khác để uống được nước trong bình?

HS: Phát biểu ý kiến cá nhân

GV: Nhận xét Kết luận Mỗi người sẽ có cách thức khác nhau để đạt được mục đích mà

mình đặt ra Cách thức để đạt được mục đích đặt ra đó gọi là phương pháp Tuy nhiên, loàingười không chỉ dừng lại ở những cách thức cụ thể Mà từ những cách thức cụ thể đó, người

ta xây dựng, khái quát thành hệ thống lý luận chặt chẽ để chỉ đạo trở lại các phương pháp cụthể, đó là phương pháp luận

Để hiểu rõ hơn vấn đề này chúng ta cùng tìm hiểu tiết học hôm nay

+ Hoạt động hình thành kiến thức:

TG Hoạt động của GV và HS Nội dung kiến thức cần đạt

20' Hoạt động 1: Tìm hiểu về PPL biện

chứng và PPL siêu hình

* Mục tiêu :

- Học sinh hiểu sự khác nhau giữa 2

phương pháp biện chứng và siêu hình

- Rèn luyện kỹ năng hợp tác

* Cách tiến hành :

GV yêu cầu HS nghiên cứu phần c,

SGK trang 7 Sau đó trả lời câu hỏi

HS nghiên cứu SGK và trả lời câu hỏi:

Thế nào là PP và PP luận ?

GV cần giải thích sâu hơn : Căn cứ

vào phạm vi ứng dụng, có nhiều PP

luận thích ứng cho từng môn khoa

học : PPluận toán học, PPluận sử học

Có PPluận chung thích hợp cho nhiều

môn khoa học như : PPluận khoa học

xã hội, PPluận khoa học tự nhiên…PP

luận chung nhất, bao quát nhất các lĩnh

vực tự nhiên, xã hội và tư duy - đó là

PP luận Triết học

I Thế giới quan duy vật và PPL biện chứng.

3 PPL biện chứng và PPL siêu hình.

a PP : Bắt nguồn từ tiếng Hi lạp methodos,

có nghĩa chung nhất là cách thức đạt tới mụcđích đặt ra

b PPluận

- Là khoa học về phương pháp, phương pháp

nghiên cứu

Trang 15

GV: Nêu quan điểm của phương pháp

GV:Cho Học sinh Phân tích yếu tố

siêu hình trong truyện “ Thầy bói xem

voi” ?

GV: Liên hệ những đánh giá phiến

diện trong cuộc sống để giáo dục học

sinh

HS: Liên hệ

GV: đưa ra ví dụ : Hiện tượng lũ lụt

diễn ra , nếu theo quan điểm duy tâm

cho rằng trời sinh ra mưa( theo thiên

chúa giaó có câu chuyện do dân gian

gian ác nên gây ra lũ lụt để trừng phạt),

điểm này cũng có tính giáo dục con

người đừng sống gian ác; mặt khác nếu

tin theo điều này đã làm cho con người

chấp nhận sự việc vô điều kiện mà

không cần suy xét nguyên nhân và

tránh, giảm thiểu sự tác hại của thiên

tai…còn thế giới quan duy vật, phương

Phương pháp luận biện chứng

Phương pháp luận siêu hình

GV yêu cầu HS mỗi bàn làm thành

c Phương pháp luận biện chứng và PP luận siêu hình

* PPL biện chứng:

+ N.thức SV-HT trong sự vận động và pháttriển không ngừng

+ N.thức SV-HT trong mối liên hệ, ảnhhưởng, ràng buộc nhau

* PPL siêu hình:

+ N.thức SV-HT trong trạng thái cô lập,không có sự phát triển

+ N.thức SV-HT không có sự ràng buộc, táchrời nhau một cách tuyệt đối

Trang 16

một nhóm

GV: giao nhiệm vụ cho các nhóm và

quy định thời gian thảo luận

- Xác định số thứ tự cho HS từ 1,2,3

- Các nhóm nghiên cứu SGK và thảo

luận các câu hỏi sau:

Nhóm 1 Điểm giống và khác nhau

cơ bản giữa PPluận biện chứng và

- HS trình bày kết quả thảo luận

GV yêu cầu HS mang số thứ tự nào đó

của mỗi nhóm trình bày nội dung thảo

* HS chỉ ra yếu tố biện chứng trong

câu nói “Không ai tắm hai lần trên

cùng một dòng sông” của nhà Triết học

Hi Lạp Hê - ra - clit

GV yêu cầu HS chỉ ra yếu tố biện

chứng trong câu nói của nhà Triết học

Hi Lạp Hê - ra - clit : “Không ai tắm

hai lần trên cùng một dòng sông”

- PP luận biện chứng Xem xét sự vật, hiện

tượng trong sự ràng buộc lẫn nhau, trong sự

vận động và phát triển không ngừng.

 Giúp con người xem xét sự vật, hiệntượng một cách khách quan, khoa học

- PP luận siêu hình

Xem xét sự vật, hiện tượng một cách phiến

diện, máy móc, chỉ thấy chúng tồn tại trong

trạng thái cô lập, không vận động, không pháttriển

 Không thể đáp ứng được những yêu cầumới của nhận thức khoa học và hoạt độngthực tiễn

Như vậy: PPL BC mang tính đúng đắn giúp

con người trong nhận thức và cải tạo thế giới

Trang 17

hữu cơ giữa CNDVBC và PPLBC

* Mục tiêu : Học sinh thấy được sự

cần thiết phải thống nhất thế giới quan

duy vật và phương pháp luận biện

chứng.

Lắng nghe tích cực.

GV cho HS so sánh thế giới quan PPL

của cc nh duy vật biện chứng trước Mc

v triết học Mc-Lnin. Rt ra kết luận

* Kết luận :

Trên cơ sở kế thừa các lý luận của

các học thuyết trước đó, Mark bổ sung,

phát triển hoàn thiện thêm tạo thành

một học thuyết mới – tiến bộ của thời

đại – Học thuyết triết học Mark – Chủ

nghĩa duy vật biện chứng :

II CNDV BC-Sự thống nhất hữu cơ giữa TGQ DV và PPL BC.

Các nhàDVtrướcC.Mác

Duyvật

Siêuhình

T.giới TN có

c.người lại phụthuộc vào số trờiCác nhà

BCtrướcC.Mác

c-Biệnchứng

T.giới k.quan tồntại độc lập với YT,luôn v.động và pt

Là sự thống nhất hữu cơ giữa thế giới quan

duy vật và PPluận biện chứng

4 Hoạt động luyện tập, vận dụng 5'

GV có thể dùng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để giúp cho HS củng cố lại kiến thức đãhọc:

Câu 1: Hãy chọn thứ tự phát triển các loại hình thế giới quan dưới đây cho đúng.

A Tôn giáo → Triết học → huyền thoại

B Huyền thoại → tôn giáo → Triết học

C Triết học → tôn giáo →huyền thoại

D Huyền thoại → Triết học → tôn giáo

Câu 2: Vấn đề cơ bản của Triết học hiện đại là vấn đề quan hệ giữa

Câu 3: Nội dung nào dưới đây là cơ sở để phân chia thế giới quan duy vật và duy tâm?

A Cách trả lời mặt thứ nhất vấn đề cơ bản của Triết học

B Cách trả lời thứ hai vấn đề cơ bản của Triết học

Trang 18

C Cách giải quyết vấn đề cơ bản của triết học D Mặt thứ nhất vấn đề cơ bản của Triết học Câu 4: Phương pháp luận là A Học tuyết về phương pháp nhận thức khoa học và cải tạo thế giới B Học thuyết về các cách thức, quan điểm nghiên cứu khoa học C Học thuyết về các phương pháp cải tạo thế giới D Học thuyết về phương án nhận thức khoa học Câu 5: Trong các câu tục ngữ dưới đây, câu nào có yếu tố biện chứng? A An cư lạc nghiệp B Môi hở rang lạnh C Đánh bùn sang ao D Tre già măng mọc 5 Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị bài mới: 4' GV yêu cầu HS: + Làm bài tập 4, 5 SGK + Phân biệt phương pháp luận biện chứng và phương pháp luận siêu hình + Tìm hiểu về các hình thức vận động cảu svht, Chứng minh vận động là phương thức tồn tại của svht + Sưu tầm một số tranh ảnh và quan sát sự biến đổi các sự vật, hiện tượng trong giới tự nhiên VI RÚT KINH NGHIỆM

Tổ trưởng

Ngày soạn 5/ 09/ 2018

Ngày giảng 13/ 09/ 2018

Tiết 03- Bài 3

SỰ VẬN ĐỘNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA

THẾ GIỚI VẬT CHẤT

(Tiết 1)

Trang 19

I MỤC TIÊU BÀI HỌC:

Học xong tiết này học sinh cần:

1 Kiến thức:

- Hiểu được khái niệm vận động theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng

- Biết được vận động là phương thức tồn tại của vật chất

2 Kĩ năng: Phân loại được năm hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất.

3 Thái độ: Xem xét sự vật, hiện tượng trong sự vận động và phát triển của chúng, khắc

phục thái độ cứng nhắc, thành kiến, bảo thủ trong cuộc sống

- Năng lực trình bày và giải quyết vấn đề

- Năng lực tự học và sáng tạo

III PHƯƠNG PHÁP: Đàm thoại, thuyết trình, trực quan, động não, thảo luận

- Sách giáo khoa GDCD 10, sách giáo viên GDCD 10, câu hỏi tình huống GDCD 10

- Sơ đồ về các chiều hướng của sự vận động

- Máy chiếu ( nếu có)

Trang 20

https://www.youtube.com/watch?v=iKKD6qP-d5Q

- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét như thế nào từ video vừa xem?

1 Từ video vừa quan sát em thấy các cầu thủ đang hoạt động gì?

2 Từ những hoạt động trong thực tế em hãy lấy một vài ví dụ về vận động?

* GV chốt lại: Từ video trên chúng ta thấy các cầu thủ đang di chuyển trên sân đó là một

hình thức của vận động Và trong thực tế chúng ta thấy thế giới vật chất luôn luôn vận động,phát triển không ngừng Để hiểu rõ hơn vấn đề đó chung ta cùng tìm hiểu?

3.2 Hoạt động hình thành kiến thức:

Trang 21

* Mục tiêu: - Học sinh nắm được khái

niệm vận động theo quan điểm triết học.

- Kĩ năng: Phản hồi/ lắng nghe tích cực.

- Cách tiến hành:

- GV : Cho Học sinh thảo luận :

+ Nêu những vận động của các sự vật

hiện tượng xung quanh chúng ta ?

( Xe chạy, con người đi lại, cây quang

hợp, quạt đang quay, xã hội phát triển

qua 5 giai đoạn.)

+ Suy nghĩ về nhận định sau: Con tàu

thì vận động, còn đường ray thì không

Cho các nhóm trả lời câu hỏi thảo luận

GV: Nhận xét và phân tích các ví dụ.

Có những sự biến đổi, chuyển hóa chúng

ta có thể trực tiếp quan sát được như:

Chúng ta đi xe đạp từ nhà đến trường; con

chim bay… Nhưng cũng có những biến

đổi chuyển hóa ta không thể trực tiếp quan

sát được như dòng điện chạy, sự quang

hợp của cây xanh…

GV:Thế nào là vận động?

HS:

GV: Nhận xét và kết luận.

Hoạt động 2: Thảo luận lớp Vận động

là phương thức tồn tại của thế giới vật

chất

* Mục tiêu: Giúp học sinh thấy được vận

động là phương thức tồn tại của thế giới

vật chất.

- Kĩ năng: Phản hồi/ lắng nghe tích cực.

GV: Theo em xung quanh chúng ta có sự

vật, hiện tượng nào không vận động

không?

HS:

GV: Nhận xét và phân tích và cho thêm ví

dụ như; con gà đang gáy, bông hoa nở, trái

đất quay quanh mặt trời

HS:

GV: Kết luận: Bất kì sự vật, hiện tượng

nào củng luôn vận động, thông qua vận

động mà biểu hiện sự tồn tại của mình

Vận động là tuyệt đối, đứng yên là tương

Vận động là thuộc tính vốn có, làphương thức tồn tại của vật chất

Sự

vật – hiện tượng Vận động

Đứng im

Tàu hỏađang chạyĐường tàu,nhà ga

HS ngồitrong lớpBông hoanở

Tảng đánằm trên đồiGió thổi,

Trang 22

4 Hoạt động luyện tập, vận dụng: 4'

GV có thể dùng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để giúp cho HS củng cố lại kiến thức đãhọc:

Câu 1: Vận động là mọi sự biến đổi nói chung của các sự vật, hiện tượng trong

Câu 2: Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, ý kiến nào dưới đây là đúng?

A Mọi sự biến đổi của sự vật hiện tượng là khách quan

B Mọi sự biến đổi đều là tạm thời

C Mọi sự biến đổi của sự vật, hiện tượng xuất phát từ ý thức của con người

D Mọi sự vật, hiện tượng không biến đổi

Câu 3: Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng, phát triển theo chiều hướng vận

động nào dưới đây?

Câu 4: Bằng vận động và thông qua vận động, sự vật hiện tượng đã thể hiện đặc tính nào

dưới đây?

5 Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị bài mới: 4'

+ Học thuộc bài, làm bài tập 1,3,6 SGK trang 23

+ Tìm hiểu khái niệm phát triển, và chứng minh "Phát triển là khuynh hướng tất yếu củathế giới vật chất"

VI RÚT KINH NGHIỆM.

Tổ trưởng

XÃ HỘI SINH HỌC HÓA HỌC

VẬT LÝ

Sự

vật – hiện tượng Vận động

Đứng im

Tàu hỏađang chạyĐường tàu,nhà ga

HS ngồitrong lớpBông hoanở

Tảng đánằm trên đồiGió thổi,mưa rơi

Trang 23

khuynh hướng chung của quá trình vận động của sự vật và hiện tượng trong thế giớikhách quan.

2 Về kĩ năng:

- Phân loại được năm hình thức vận động cơ bản của thế giới vật chất

- So sánh được sự giống nhau và khác nhau giữa vận động và phát triển của sự vật,hiện tượng

III PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 PPDH: Giảng giải, đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm,

2 HTTCDH: Làm việc cá nhân, nhóm nhỏ

IV PHƯƠNG TIỆN:

1 Giáo viên: - Đầu Projector, bảng trắng

- Sơ đồ quan hệ giữa 5 hình thức vận động

- Một số hình ảnh về sự phát triển như: sự phát triển của phôi người, sựphát triển của xã hội loài người từ thấp đến cao

2 Học sinh: Tìm hiểu SGK, sưu tầm một số hình ảnh về sự vận động và phát triển của

các sự vật, hiện tượng trong cuộc sống

V TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

Trang 24

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ : Em hãy giải thích và chứng minh thế giới vật chất luôn vận động

3 Tiến trình tổ chức tiết học:

* Mục tiêu : - Học sinh hiểu khái niệm phát triển

- Rèn luyện kỹ năng hợp tác, nhận định các vấn đề liên quan

* Cách tiến hành : Cho học sinh xem 1 đoạn video tóm tắt về sự phát triển của loài người

https://www.youtube.com/watch?v=4EGjYsQYdMU

- GV nêu câu hỏi: Em có nhận xét như thế nào từ video vừa xem?

1 Từ video vừa quan sát em thấy con người phát triển như thế nào?

2 Từ những hoạt động trong thực tế em hãy lấy một vài ví dụ về sự phát triển?

* GV chốt lại: Từ video trên chúng ta thấy loài người đã không ngừng phát triển thông qua

vận động Và trong thực tế chúng ta thấy thế giới vật chất luôn luôn vận động, phát triển không ngừng Để hiểu rõ hơn vấn đề đó chung ta cùng tìm hiểu?

TG Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt Hoạt động 1: Tìm hiểu về khái niệm

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

1 Theo em sự vận động và phát triển của

sự vật, hiện tượng có quan hệ với nhau

Trang 25

sự phát triển không? Vì sao?

3 Vậy em hiểu thế nào là phát triển? Cho

ví dụ?

- GV yêu cầu một số HS nêu câu trả lời

- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi:

của tự nhiên, xã hội và tư duy:

+ Giới tự nhiên đã phát triển từ vô cơ đến

hữu cơ, từ vật chất chưa có sự sống đến

các loài thực vật, động vật, con người

+ Xã hội loài người đã phát triển không

ngừng, từ chỗ người nguyên thủy chỉ chế

tạo được các công cụ sản xuất bằng đá,

ngày nay con người đã chế tạo ra được các

máy móc tinh vi, đưa được các con tàu

bay vào vũ trụ

(GV vừa truyết trình vừa dùng hình ảnh

trực quan để minh họa)

Hoạt động 2: Tìm hiểu về khuynh

hướng phát triển của sự vật hiện tượng.

* Mục tiêu: Hiểu và nêu được khuynh

hướng phát triển của sự vật hiện tượng

- Kĩ năng: rút ra được bài học cho bản

Trang 26

* Cách tiến hành

- GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời các

câu hỏi

1 Theo em sự phát triển của các sự vật,

hiện tượng diễn ra theo những khuynh

hướng nào?

2 Khuynh hướng nào là tất yếu? Vì sao?

Cho ví dụ?

- HS suy nghĩ và trả lời câu hỏi

- GV gọi 2 đến 3 HS nêu câu trả lời

- GV giải thích cho HS :

+ Vận động có nhiều khuynh hướng: tiến

lên, thụt lùi, tuần hoàn Trong đó, vận

động tiến lên (phát triển) là khuynh hướng

tất yếu: cái mới ra đời thay thế cái cũ, cái

tiến bộ thay thế cái lạc hậu

+ Quá trình phát triển của các sự vật, hiện

tượng không diễn ra một cách đơn giản,

thẳng tắp mà diễn ra một cách quanh co,

phức tạp

* Sau khi thống nhất quan điểm, GV yêu

cầu HS vận dụng quan điểm trên để phân

tích cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của

nước ta giai đoạn từ 1930 đến 1945

- Vận động có nhiều khuynh hứớng,trong đó vận động tiến lên (phát triển)

là khuynh hướng tất yếu của thế giớivật chất

Câu 1 Sự vận động nào dưới đây không phải là sự phát triển?

A Bé gái → thiếu nữ →người phụ nữ trưởng thành →bà già

B Nước bốc hơi →mây →mưa →nước

C Học lực yếu →học lực trung bình → học lực khá

D Học cách học →biết cách học

Câu 2 Câu nào dưới đây nói về sự phát triển?

Câu 3 Sự phát triển trong xã hội được biểu hiện ntn?

A Sự thay thế chế độ xã hội này bằng một chế độ xã hội khác tiến bộ hơn

B Sự tác động qua lại giữa các kết cấu vật chất ở mọi nơi trên thế giới

C Sự xuất hiện các hạt cơ bản

D Sự xuất hiện các giống loài mới

Câu 4 Khi xem xét các sự vật, hiện tượng trong thế giới vật chất, chúng ta phải lưu ý những

điều gì dưới đây?

A Xem xét sự vật hiện tượng trong trạng thái bất biến

B Xem xét sự vật hiện tượng trong trạng thái vận động, biến đổi không ngừng

Trang 27

C Xem xét sự vật hiện tượng trong hoàn cảnh cụ thể của nó để tránh nhầm lẫn

D Xem xét sự vật hiện tượng trong hình thức vận động cao nhất của nó

Câu 5 Trí tuệ của con người đã phát triển không ngừng, từ việc chế tạo ra công cụ lao động

thô sơ đến những máy móc tinh vi là thể hiện sự phát triển trong lĩnh vực nào dưới đấy?

5 Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị trước bài mới:

+ Làm các bài tập 2,4,5 SGK - trang 23

+ Em rút ra được bài học gì sau khi nghiên cứu sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng+ Tìm hiểu bài 4

- Thế nào là mâu thuẫn : Theo nghĩa thông thường thường và theo nghĩa triết học? Ví dụ

- Nhóm 1,3 Tìm hiểu về mặt đối lập của mâu thuẫn

- Nhóm 2, 4 tìm hiểu về sự thống nhất giữa các mặt đối lập

VI RÚT KINH NGHIỆM

Tổ trưởng

Trang 28

- Hiểu được khái niệm mâu thuẫn theo quan điểm của CNDVBC.

- Nắm được mặt đối lập của mâu thuẫn, sự thống nhất giữa các mặt đối lập

- Biết phân tích và so sánh giữa mâu thuẫn triết học với mâu thuẫn thông thường

- Biết phân tích một số mâu thuẫn trong các sự vật hiện tượng

- Năng lực giao tiếp

III PHƯƠNG PHÁP : Giảng giải, vấn đáp, nêu vấn đề, làm việc cá nhân, nhóm nhỏ

IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.

Trang 29

- Chứng minh thế giới vật chất luôn phát triển ? Ví dụ minh họa

- Em rút ra được bài học gì sau khi nghiên cứu sự vận động phát triển của sự vật hiện tượng

3 Học bài mới

* Mở bài: GV cho hs xem một số hình ảnh đối lập, trái ngược nhau và yêu cầu hs đưa ra ý

kiến của mình sau khi xem những hình ảnh đó

Chủ nghĩa duy tâm và tôn giáo cho rằng mọi sự biến hóa trong vũ trụ là do một lựclượng siêu nhiên nào đó Trái lại chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định nguồn gốc vậnđộng và phát triển của mọi sự vật hiện tượng là do mâu thuẫn trong bản thân của chúng Vậymâu thuẫn là gì?

* Hình thành kiến thức mới:

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức cần đạt

Hoạt động 1: Phát vấn tìm hiểu về mâu

GV : Trích những quan điểm về nguồn gốc

vận đông, phát triển của sự vật hiện tượng :

Niutơn : nguồn gốc vận đông, phát triển

của sự vật hiện tượng là nhờ cú huých của

thượng đế

Phơbách: Là do sức mạnh bên trong của

bản thân nó, không cần đến một sự thúc đẩy

1 Thế nào là mâu thuẫn

Trang 30

nào từ bên ngoài

Tuy nhiên hạn chế không giải thích được sức

mạnh bên trong là cái gì?

GV : Đưa ra ví dụ câu chuyện vui : người

thợ rèn, khi đúc được chiếc khiên ông ta

mang ra chợ bán với lời rao “ đây là chiếc

khiên tốt nhất, không có cái gì đâm thủng”

Ông lại rèn tiếp cái gươm và cũng mang ra

chợ bán với lời rao “ cái gươm này đâm cái gì

cũng thủng”.Em có nhận xét gì về lời rao của

ông thợ rèn ?

TL : Lời rao đầy mâu thuẫn ?

GV: Mâu thuẫn là gì ?

HS :Xung đột…

* Em hãy đưa ra một vài ví dụ về mâu thuẫn?

Và cho nhận xét về mâu thuẫn?

* Mặt đồng hoá ở cơ thể A & mặt dị hoá ở

cơ thể B có tạo thành mâu thuẫn không? Vì

sao?

HS: N/c SGK trả lời

GV: Nhận xét, bổ xung, đánh giá

GV : Lấy ví dụ về mâu thuẫn thông thường

và mâu thuẫn theo quan niệm triết học ?

HS :

Hoạt động 2: Tìm hiểu mặt đối lập của

mâu thuẫn

* Mục tiêu : Học sinh hiểu thế nào mặt đối

lập của mâu thuẫn ?

Rèn luyện cho học sinh kỹ năng hợp tác

VD : trong – ngoài, đen – trắng , đồng hóa

– dị hóa, di truyền – biến dị, lên - xuống, xấu

- tốt …đâu là mâu thuẫn trong một sự vật

hiện tượng ?

Gv nhận xét sau khi học sinh trả lời

* Kết luận :

Là những khuynh hướng, tính chất, đặc

điểm mà trong quá trình vận động các sự vật,

- Mâu thuẫn thông thường

+ Các mặt đối lập trái ngược nhau+ Chúng tách rời tương đối, không liên hệvới nhau

- Mâu thuẫn triết học: vừa đối lập vừa xungđột, vừa liên hệ làm tiền đề cho nhau

- Khái niệm: mâu thuẫn là một chỉnh thểtrong đó hai mặt đối lập vừa thống nhấtvừa đấu tranh với nhau

a Mặt đối lập của mâu thuẫn.

- VD: + N.thức: tích cực - tiêu cực

+ KT : sản xuất - tiêu dùng + S.học : đồng hóa - dị hóa

- Nhận xét:

+ Phản ánh những khuynh hướng, tínhchất, đặc điểm trái ngược nhau trong mỗi

sự vật hiện tượng

+ Là những mặt đối lập ràng buộc, thốngnhất và đấu tranh với nhau trong mâuthuẫn

Trang 31

hiện tượng phát triển theo chiều hướng trái

ngược nhau

Hoạt động 3: Tìm hiểu Sự thống nhất và

đấu tranh giữa các mặt đối lập.

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự thống nhất

giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn

Rèn luyện kỹ năng trình bày, thể hện sự tự

tin

GV : Sự thống nhất giữa 2 mặt đối lập của

mâu thuẫn thể hiện như thế nào?

Hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau

làm tiền đề tồn tại cho nhau .Hãy cho ví dụ,

phân tích hai mặt đối lập liên hệ gắn bó, làm

tiền đề cho nhau (thống nhất với nhau)?

HS:

GV: Cần phân biệt KN “thống nhất’’ trong ql

m.thuẫn với thống nhất về tư tưởng, hành

động

b Sự thống nhất giữa các mặt đối lập.

Đặc điểm + Các mặt đối lập phải cùng tồn tại trongmột sự vật

+ Các mặt đối lập phải lien hệ, làm tiền đềtồn tại cho nhau

+ Chúng có thể chuyển hóa cho nhau

4.Hoạt động luyện tập, vận dụng:

GV có thể dùng câu hỏi trắc nghiệm khách quan để giúp cho HS củng cố lại kiến thức

đã học:

Câu 1 Theo Triết học Mác – Lênin mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó hai mặt đối lập

A Vừa xung đột nhau, vừa bài trừ nhau

B Vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau

C Vừa liên hệ với nhau, vừa đấu tranh với nhau

D Vừa chuyển hóa, vừa đấu tranh với nhau

Câu 2 Để trở thành mặt đối lập của mâu thuẫn, các mặt đối lập phải

A Liên tục đấu tranh với nhau

B Thống nhất biện chứng với nhau

C Vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau

D Vừa liên hệ với nhau, vừa đấu tranh với nhau

Câu 3 Hai mặt đối lập vận động và phát triển theo những chiều hướng trái ngược nhau, nên

chúng luôn tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau, Triết học gọi đó là

Trang 32

A Sự đấu trah giữa các mặt đối lập

B Sự tồn tại giữa các mặt đối lập

C Sự phủ định giữa các mặt đối lập

D Sự phát triển giữa các mặt đối lập

Câu 4 Theo quan điểm Triết học, mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng

A Sự chuyển hóa giữa các mặt đối lập

B Sự phủ định giữa các mặt đối lập

C Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

D Sự điều hòa giữa các mặt đối lập

Câu 5 Nội dung nào dưới đây không đúng về mâu thuẫn trong Triết học?

A Bất kì mặt đối lập nào cũng tạo thành mâu thuẫn

B Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

C các mặt đối lập của mâu thuẫn vừa thống với nhau, vừa đấu tranh với nhau

D Mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó có hai mặt đối lập

5 Hướng dẫn học sinh học bài và chuẩn bị bài mới:

- GV yêu cầu HS: + Học bài và làm các bài tập 1,2 sgk

+ Tìm hiểu sự đấu tranh và cách thức giải quyết mâu thuẫn

Tổ trưởng

Trang 33

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

Học xong tiết 2 bài này học sinh cần nắm được

- Hiểu được sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

- Biết được sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc khách quan của mọi sựvận động, phát triển của sự vật hiện tượng

- Biết phân tích và so sánh giữa mâu thuẫn triết học với mâu thuẫn thông thường

- Biết phân tích một số mâu thuẫn trong các sự vật hiện tượng

Có ý thức tham hiải quyết một số mâu thuẫn trong cuộc sống phù hợp với lứa tuổi

III PHƯƠNG PHÁP: Giảng giải, nêu vấn đề, thảo luận nhóm,.Làm việc cá nhân, nhóm

nhỏ

- Câu hỏi thực hành GDCD 10, TLBD ND và PP GDCD 10

- Sách TH Mác-Lênin

Trang 34

- Máy chiếu nếu có

V TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.

1 Ổn định tổ chức lớp.

2 Kiểm tra bài cũ: Mâu thuẫn là gì? Phân tích sự thống nhất giữa các mặt đối lập

3 Giảng bài mới:

* Mở bài:

GV: Cho hs xem video "https://www.youtube.com/watch?v=Uqocr79vr2w"

80 Năm Thực Dân Pháp Đô Hộ Việt Nam – Khai Sáng Văn Minh Hay Thụt Lùi Đất Nước

* Hình thành kiến thức mới:

Hoạt động 1: Vấn đáp tìm hiểu Sự đấu

tranh giữa các mặt đối lập

* Mục tiêu : Học sinh hiểu sự đấu tranh

giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn

Rèn luyện kỹ năng trình bày, thể hiện sự tự

Giáo viên đưa ra các ví dụ để cho học sinh cả

lớp trao đổi và đưa ra ý kiến

GV: Các mặt đối lập này có nhứng biếu hiện

gì? GV: Những biểu hiện đó có ý nghĩa gì đối

với mâu thuẫn?

Học sinh bày tỏ ý kiến cá nhân, cả lớp trao

đổi, sau đó giáo viên nhận xét, bổ xung và kết

luận

* Cần lưu ý: Sự thống nhất giữa các mặt đối

lập (đứng im) chỉ là tương đối, tạm thời,

thoáng qua, còn đấu tranh là tuyệt đối, làm

cho sv,ht phát triển không ngừng

GV giảng giải và minh hoạ bằng sơ đồ:

1 Thế nào là mâu thuẫn

c Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập.

- Ví dụ+ Trong xã hội TB có mâu thuẫn giữaGCTS với GCVS

+ Trong lối sống: có văn hóa và không cóvăn hóa

+ Trong kinh tế: có sản xuất và có tiêudung

Trang 35

GV: Giúp cho học sinh nắm được là giải

quyết mâu thuận là làm cho mâu thuẫn mất đi

và đấu tranh giữa các mặt đối lập là điều kiện

tiên quyết để giải quyết mâu thuẫn, đồng thời

mâu thuẫn chỉ được giải quyết khi sự đấu

tranh giữa các mặt đối lập lên tới đỉnh điểm

và có điều kiện thích hợp

GV : Cho học sinh lấy ví dụ sau đó phân tích

sự đấu tranh giữa 2 mặt đối lập ?

HS:

GV nhận xét, kết luận

* Kết luận :

Các mặt đối lập cùng tồn tại bên nhau, vận

động và phát triển theo chiều hướng trái

ngược nhau nên chúng luôn tác động, bài trư,

gạt bỏ nhau Giáo viên giúp cho học sinh

nắm được sự đấu tranh giữa các mặt đối lập

Hoạt động 2: Thảo luận cặp đôi tìm hiểu về

mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát

triển của sự vật hiện tượng

* Mục tiêu : Học sinh biết được tại sao

nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật

hiện tượng lại ở mâu thuẫn bên trong sự vật

quyết bằng đấu tranh tránh điều hòa mâu

thuẫn

Rèn luyện Kỹ năng thu thập xử lý thông

tin, hợp tác

GV : Cho Học sinh thảo luận lấy các ví dụ

về những mâu thuẫn xẩy ra trong đời sống xã

hội

+ Trong xã hội phong kiến ở nước ta xuất

hiện mâu thuẫn giữa giai cấp nào với nhau ?

+ Năm 1958, khi thực dân Pháp xâm lược

nước ta thì Nhân dân ta có mâu thuẫn với ai

+ Sau 1954 Chúng ta có mâu thuẫn với ai?

Hs dựa vào kiến thức lịch sử để trả lời

GV : Mục đích giải quyết mâu thuẫn là gì?

GV : Tại thời điểm sau 1958 nhân dân Việt

Nam có nhiều mâu thuẫn , chúng ta đã tập

trung giải quyết mâu thuẫn nào trước ? Tại

sao chúng ta lại giải quyết mâu thuẫn đó?

HS: Vì mâu thuẫn này chỉ được giải quyết

- Nhận xét;

+ Các mặt đối lập xung đột nhau, khuynhhướng vận động trái ngược nhau

+ Chúng luôn tác động, bài trừ, gạt bỏnhau

+ Theo triết học các mặt đối lập khônghoàn toàn đối lập, xung đột mà còn lien hệthống nhất với nhau trong một sự vật

2 Mâu thuẫn là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật hiện tượng.

a Giải quyết mâu thuẫn.

- Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập lànguồn gốc vận động, phát triển của sự vậthiện tượng

Trang 36

triệt để khi chúng ta đánh đuổi được Pháp,

mặt khác tập trung đánh Pháp thì tránh được

sự cấu kết giữa triều đình phong kiến – Pháp,

từ đó hạn chế chênh lệch về lực lượng.)

Giáo viên đưa ra các tình huống:

Tình huống 1: Mâu thuân cơ bản giữa

nhân dân Việt Nam với đế quốc Mỹ trong

cuộc kháng chiến chống Mỹ được giải quyết

có tác dụng như thế nào?

Tình huống 2: Mâu thuẫn giữa chăm học

và lười học nếu được giải quyết nó có tác

dụng như thế nào?

Học sinh cả lớp trao đổi ý kiến, đại diện

cá nhân trả lời sau đó giáo viên nhận xét kết

GV: Theo em tại sao mâu thuẫn chỉ được giải

quyết bằng hình thức đấu tranh?

HS:

GV: Em hãy lấy một số ví dụ mâu thuẫn mà

các mâu thuẫn này được giải quyết bằng đấu

tranh?

HS:

Thông qua bài học này giáo viên yêu cầu

và giúp học rút ra bài học cho bản thân

- Kết quả của đấu tranh giữa các mặt đốilập là mâu thuẫn cũ mất đi và mâu thuânmới hình thành

b Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh.

Mâu thuân chỉ có thể giải quyết bằng đấutranh giữa các mặt đối lập chứ không phảibằng con đường điều hòa mâu thuẫn

- Nâng cao nhận thức, phát triển nhân cách

- Biết đấu tranh phê và tự phê bình

A Hai mặt đối lập cùng tồn tại trong một mâu thuẫn

B Hai mặt đối lập cùng gạt bỏ nhau

C Hai mặt đối lập làm tiền đề tồn tại cho nhau

Trang 37

D Hai mặt đối lập liên hệ gắn bó với nhau

Câu 2 Ý kiến nào dưới đây về sự thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập là đúng?

A Đấu tranh và thống nhất đều là tương đối

B Đấu tranh và thống nhất đều là tuyệt đối

C Đấu tranh là tuyệt đối, thống nhất là tương đối

D Đấu tranh là tương đối, thống nhất là tuyệt đối

Câu 3 Sự vật, hiện tượng nào dưới đây là mặt đối lập của mâu thuẫn theo quan điểm Triết

học?

Câu 4 Biểu hiện nào dưới đây lí giải đúng về nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và

hiện tượng?

Câu 5 Trong đời sống văn hóa ở nước ta hiện nay, bên cạnh những tư tưởng văn hóa tiến bộ

còn tồn tại những hủ tục lạc hậu Cần làm gì để xây dựng nền văn hóa mới xã hội chủ nghĩatheo quan điểm mâu thuẫn Triết học?

A Giữ nguyên đời sống văn hóa như hiện nay B Đấu tranh xóa bỏ những hủ tục cũ

Câu 6 Nhằm trục lợi, nhiều kẻ xấu đã thực hiện hành vi “rải đinh” trên đường giao thong.

Theo quan điểm mâu thuẫn Triết học, cách nào dưới đây sẽ giải quyết triệt để tình trạng này?

A Tham gia dọn sạch đinh trên đường

B Đấu tranh ngăn chặn, xử lí những kẻ rải đinh

C Chú ý điều khiển phương tiện tránh những vật sắc nhọn trên đường

D Đặt biển cảnh báo tại những đoạn đường có tình trạng “đinh tặc”

5 Hướng dẫn học sinh học và chuẩn bị bài mới:

- Làm bài tập còn lại SGK

- Tại sao cần giải quyết mâu thuẫn ? Giải quyết bằng cách nào?

- Cho học sinh kể một số cách giải quyết mâu thuẫn mà em cho là tốt nhất

- Đọc trước bài mới: Tìm hiểu khái niệm Chất, Lượng theo quan niệm triết học? Lấy ví dụ

Trang 38

HIỆN TƯỢNG

( Tiết 1)

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

Học xong bài này học sinh cần nắm được

1 Về kiến thức:Hiểu được khái niệm chất và lượng của sự vật hiện tượng

2 Về kĩ năng: Chỉ ra được sự khác nhau giữa chất và lượng

3 Về thái độ: Có ý thức kiên trì trong học tập và rèn luyện, không coi thường việc nhỏ,

tránh nôn nóng trong học tập

- Năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Máy chiếu nếu có

IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

1 Ổn định tổ chức lớp.

2 Kiểm tra bài cũ.

Trang 39

Dĩ nhiên là tôi biết Thêm một lắm điều hay Nhưng mà tôi cũng biết Thêm một- phiền toái thay

GV: Yêu cầu HS nhận xét về bài thơ trên

* Hoạt động hình thành kiến thức mới

Hoạt động 1: Thảo luận nhóm tìm

hiểu khái niệm Chất

* Mục tiêu :

Học sinh hiểu khái niệm Chất.

Rèn luyện kỹ năng hợp tác, kỹ năng lắng

nghe

GV : Cho Học sinh dựa vào các giác quan

để nhận biết về quả chanh, muối, đường ?

Mỗi sự vật hiện tượng trong thế giới

khách quan đều có mặt chất và mặt lượng

Trang 40

Sau khi các nhóm dán kết quả thảo luận

lên bảng GV yêu cầu các nhóm tiếp tục trả

lời các các hỏi sau

1 Những thuộc tính nào là thuộc tính cơ

bản của muối và đường, dùng để phân biệt

Như vậy tổng hợp các thuộc tính này

quy định bản chất của của XHCN

GV: Hãy nêu những thuộc tính cơ bản của

lớp em?

HS:

GV: Em hãy chỉ ra những thuộc tính cơ

bản của cái cốc uống nước?

Cốc uống nước ( làm bằng…; hình…;

công dụng…; màu…)

GV: Theo em việc phân biệt giữa thuộc

tính cơ bản và thuộc tính không cơ bản

mạng tính tuyệt đối hay tương đối? cho ví

Học sinh hiểu khái niệm lượng.

Rèn luyện kỹ năng hợp tác, kỹ năng lắng

nghe,

- Khái niệm: Chất dùng để chỉ những thuộc

tính cơ bản vốn có của SVHT, tiêu biểu choSVHT đó, phân biệt nó với các SVHT khác

- Chú ý:

+ Mỗi SVHT đều có nhiều thuộc tính nhưngchỉ có thuộc tính cơ bản mới quy định bảnchất của sự vật hiện tượng

+ Việc phân biệt giữa thuộc tính cơ bản vàkhông cơ bản chỉ mang tính tương đối

+ Phải phân biệt được chất thông thường vớichất theo nghĩa triết học

2 Lượng.

Định dạng
Số trang	218
Dung lượng	5,36 MB