SINH lý TIÊU hóa

Các hoạt động của hệ tiêu hóa... Men tiêu hóa Nguồn gốc Men Tác dụng tiêu hóa Lipase Tinh Tinh bộtbột Protein và peptide Mỡ... Men tiêu hóa tt Nguồn gốc Men Tác dụng tiêu hóa Tế Tế bàobà

SINH LÝ TIÊU HÓA

Nguyễn Xuân Cẩm Huyên

– Tụy

(Thanh mạc)

(Cơ) (Dưới niêm mạc)

(Niêm mạc)

Niêm mạc ruột non

(Nếp gấp)

(Nhung mao)

(Vi nhung mao)

Diện tích niêm mạc ruột non x 500

Các hoạt động của hệ tiêu hóa

Hoạt động

cơ học

• Nhu động

• Phân đoạn

Men tiêu hóa

Nguồn gốc Men Tác dụng tiêu hóa

Lipase

Tinh

Tinh bộtbột Protein và peptide

Mỡ

Men tiêu hóa (tt)

Nguồn gốc Men Tác dụng tiêu hóa

Tế

Tế bàobào ruộtruột DextrinaseDextrinase

Maltase

Maltase Sucrase

Sucrase Lactase

Lactase PeptidasePeptidase

Dextrin

Dextrin Maltose

Maltose Sucrose

Sucrose Lactose

Lactose PeptidePeptide

(Nước bọt) (Dịch tụy)

(Mật)

(Dịch dạ dày)

pH dịch tiêu hóa

• HCl: thoái hóa protein

• Men: xúc tác phản ứng thủy phân thức ăn

Tiêu hóa carbohydrate

Tiêu hóa protein

Tiêu hóa mỡ

Hệ nội tiết – cận tiết

Gastrin

Gastrin Dạ Dạ dàydày  co bóp dạ dàyco bóp dạ dày

 bài tiết axít dạ dày bài tiết axít dạ dày

 bài bài tiết tiết pepsin pepsin dạ dạ dày dày

Hệ TK ruột

• Đám rối TK cơ  hoạt động cơ học

• Đám rối TK dưới niêm mạc 

– thông tin từ thụ thể hóa học, cơ học

– lưu lượng máu

– bài tiết và hấp thu

• Giao cảm

– Thần kinh phát xuất từ tủy sống T5-L2

Phó giao cảm

• Co cơ

•  bài tiết

• Giãn mạch

Giao cảm

• Giãn cơ

• Co mạch

Các giai đoạn bài tiết

• Tâm linh : thức ăn chưa vào đến dạ dày

• Dạ dày : thức ăn vào dạ dày

• Ruột : thức ăn vào ruột

Tiêu hóa ở dạ dày

Nội tiếttiết

Các vùng chức năng

Dự trữ thức ăn

• Đáy: dự trữ thức ăn của một bữa ăn

• Phản xạ giãn tiếp nhận (receptive relaxation)

– Không làm tăng áp suất trong ổ bụng

Điều hòa đưa thức

ăn xuống ruột non

 Axít

 Mỡ

 Tính ưu trương

Ói

 TT ói

 KT ngoại biên ( tiêu hóa, tiền đình, họng)

 KT trung ương (vùng CTZ, TT thần kinh cao hơn)

Các tế bào tuyến axít

Sự bài tiết của dạ dày

Tế bào bài tiết Chất bài tiết Tác dụng

TB nhầy Chất nhầy Bôi trơn

Bảo vệ

TB thành HCl

Yếu tố nội tại

Hoạt hóa pepsinogen Hấp thu vitamin B12

TB chính Pepsinogen Tiêu hóa protein

TB ECL Histamine  Bài tiết HCl

TB G Gastrin  Bài tiết HCl

TB D Somatostatin  Bài tiết HCl

Cơ chế bài tiết HCl

• Bơm

proton

H+-K+-

ATP ase

Điều hòa bài tiết

Tiêu hóa ở ruột non

Dịch tụy

• Men (tế bào

nang tuyến)

• Dung dịch kiềm (tế bào ống dẫn)

Men tụy Cơ chất Tác dụng

Amylase

Amylase Polysaccharide Polysaccharide Cắt Cắt thành thành maltose maltose và và

dextrin dextrin Trypsin

Trypsin

Chymotrypsin

Chymotrypsin

Protein Protein Cắt Cắt thành thành peptid peptid

Lipase Lipid Lipid Cắt Cắt thành thành 2 2 axít axít béo béo tự tự

do

do và và monoglyceride monoglyceride Ribonuclease

Amylase

•Ach

•Gastrin

•Ach

•CCK

•Secretin

Bài tiết mật

• Túi mật

• Ồng mật chủ

• Cơ thắt Oddi

Axít mật

• Nguyên phát Vi khuẩn Thứ phát Kết hợp Muối mật

Muối mật

• Phân tử lưỡng cực

– Cực kỵ nước – Cực ưa nước

Nhũ tương hóa

mỡ

• Cử động của dạ dày ruột và muối mật

•  diện tích tiếp xúc giữa lipase và lipid

được vận chuyển

đến bờ bàn chải

Vòng tuần hoàn ruột gan

Tiêu hóa carbohydrate

Tiêu hóa carbohydrate

Thiếu lactase

Thiếu lactase

Hấp thu monosaccharide

Tiêu hóa protein

Tiêu hóa protein

Hấp thu protein

Tiêu hóa và hấp thu lipid

Hấp thu Na +

• Đồng vận chuyển với mo- nosaccharide và axít amin

• Hoán đổi H+

Hấp thu

nước

• Theo sau chất dinh dưỡng

và điện giải

• Cơ chế thẩm thấu

• Mất nước và điện giải 

trụy tim mạch

Hấp thu sắt

Hấp thu canxi

• Tổng hợp

mỡ

Giữa các bữa ăn

Chuyển hóa carbohydrate

• Tổng hợp glycogen

• Thủy phân glycogen thành glucose

• Sinh đường mới

Chuyển hóa protein

• Tổng hợp protein huyết tương (albumin,

protein đông máu, protein vận chuyển, yếu tố tăng trưởng, yếu tố viêm)

• Tổng hợp axít amin “không thiết yếu”

• Tổng hợp urê

Chuyển hóa mỡ

• Tổng hợp mỡ

• Tổng hợp lipoprotein

• Tổng hợp xêtôn