BÀI GIẢNG SINH LÝ HỆ TIÊU HÓA YSG

Hai loại co cơ của ống t.hóa: Co ngắt quảng Co liên tụckéo dài: n min, n hs Giúp đ.hòa movement/ TĂ Kt khi: căng, Acetylcholin, + p, Xúc cảm mạnh Nhào trộn TĂ ngắn Bốn loại hoạt động /R

(GASTROINTESTINAL PHYSIOLOGY)

- Tuần hoàn máu đầy đủ.

- Sys kiểm soát: sys TK và thể dịch

CÁC SYS ĐIỀU KHIỂN HỆ TH:

1 Hệ TK:

2 Hệ nội tiết

1.1 Hệ TK ruột (Enteric nervous sys)

1.2.Hệ TK tự chủ

- Submucous Meisner ’s plexus

- Myenteric Auerbach ’s plexus (1 số có td (-)

cơ vòng impede movement/ food)

- Hệ p: qua vagus nerves

sacral nerves

- Hệ : từ T5-L2

HỌAT ĐỘNG ĐIỆN HỌC

Khi TB nghỉ TB hđộngĐiện thế màng Phân cực Khử cực

Cơ chế Na+K+ATPase Mở kênh CaNa

Vai trò Control thời điểm

x hiện đthế động Gây co cơ

Tính chất Lan xa, qđịnh nhịp

điện / ô t.hóa

vài mm, gây spasm từng đọan ố t.h Khi TB nghỉ TB hđộng

HỌAT ĐỘNG ĐIỆN HỌC (tt)

Hai loại co cơ của ống t.hóa:

Co ngắt quảng

Co liên tụckéo dài: n min, n hs

Giúp đ.hòa movement/ TĂ

Kt khi: căng, Acetylcholin, (+) p, Xúc cảm mạnh

Nhào trộn TĂ

ngắn

Bốn loại hoạt động /R *:

TIÊU HÓA Ở MIỆNG

TIÊU HÓA Ở MIỆNG (tt)

- Td:

Ptyalin Tinh bột chín  Oligosaccharides (<5%)

- Điều hòa: Nhận tín hiệu từ Miệng hầu, lưỡi

pxạ ddày, ruột hay ói Chịu ảh/ tkhu thèm ăn ở hypothalamus

(+) p ↑ tiết: giàu chất điện giải nhưng ít men

TIÊU HÓA Ở MIỆNG (tt)

2.Btiết nước bọt

Lingual lipase Triglycerids  abéo + 1,2-diacylglycerol

“Cung phản xạ bài tiết nước bọt”

Hạch tai

Tuyến mang tai

+ Vận động ra: V, IX, X, XII

+ Trung khu: VÙNG CẦU

Nuốt

- Gđ TQ: 8-10 sec

TIÊU HÓA Ở MIỆNG (tt)

TIÊU HÓA Ở DẠ DÀY

- Đưa TĂ xuống tt

1 CƠ HỌC CỦA DẠ DÀY (tt):

1.3.Tống TĂ ra khỏi dạ dày: phụ thuộc vào:

+ bởi nhu động dạ dày, hang vị

+ trương lực cơ vòng môn vị

1.4 Đhòa htượng đưa TĂ khỏi dd:

1.4.1 F đhòa ở ddày: căng thành &

1 BÀI TIẾT CỦA DẠ DÀY (tt):

- Chất nhày (HCO3-) , Intrinsic factor

-Men:pepsin, lipase, gelatinase (liquefies gelatin)

Chymosin (a milk- clotting gastric enzym)

- Nhóm chất vô cơ (HCl) - Hormones

2 BÀI TIẾT / DẠ DÀY (tt):

-Ca++, cafein, alcool,

2 BÀI TIẾT / DẠ DÀY (tt):

2.5 Hàng rào niêm mạc dạ dày - Mucin (glycoprotein)

- HCO3- : cao hơn plasma

Tạo lớp gel có tính kiềm nhẹ che phủ

bề mặt các tb biểu mô/ ddày

♦ Fs ảh đến bài tiết HCO3 - /TB biểu mô:

(tt)

2.6 Pepsinogen :

Pepsinogen HCl Pepsin

ProteosePeptonePolypeptids-CH – CO – NH – CH -

2.7 Hoạt động của enzyms khác/dd

- Gastric lipase (Tributyrase)

- Amylase (30-40%): bất hoạt khi pH ≤4

- Gelatinase: td lên Proteoglycan/ thịt

2.8 Điều hòa bài tiết ở dạ dày

- GĐ tâm linh:

- GĐ dạ dày:

- GĐ ruột: (h)

+ Tiết 10% tổng lượng dịch (± 40%)+ Fs ảh: - Giận dữ, thù ghét ai- Stress

+ Cơ học: căng

+ Hóa học: Do P products, td

(qua Gastrin)

 tiết dịch vịLàm trống dạ dày

 KQ: DẠ DÀY TIÊU HÓA:

1 HAI THÀNH PHẦN/ TỤY

1.1 Bicarbonat

 Nguồn gốc

± 145mEq/L (>5 lần so với plasma)

TIÊU HÓA Ở RUỘT NON

DỊCH TỤY

 Tác dụng

NaHCO3 + HCl NaOH + H2 CO3Tạo pH thích hợp

1 THÀNH PHẦN/ DỊCH TỤY

1.2 Men tiêu

hóa

1.2.1 Men tiêu hóa protein:

- Trypsin Enterokinase* Trypsinogen

- Chymotrypsin Chymotrypsinogen

- Carboxypeptidase Procarboxypeptidase

*Enteropeptidase

Enzyme

1 THÀNH PHẦN/ DỊCH TỤY

1.2 Men tiêu hóa

1.2.1 Men tiêu hóa protein (tt):

- Ribonuclease

- Deoxyribonuclease

- Elastase (Proelastase)

Mononucleotides

1 THÀNH PHẦN/ DỊCH TỤY

1.2 Men tiêu hóa

1.2.2 Men tiêu hóa Carbohydrate

 3 nguồn carbohydrate chính:

sucrose = disaccharide (cane sugar)

lactose = disaccharide (milk)

starches = polysaccharides(nonanimal foods)

1 THÀNH PHẦN/ DỊCH TỤY

1.2.2 Men tiêu hóa Carbohydrate

- Amylase:

- Maltase

Tạo Disaccharids (Maltose)

Trisaccharids (Maltotriose) Tạo Glucose

- Isomaltase

- - Limit dextrinase

1 THÀNH PHẦN/ DỊCH TỤY

1.2 Men tiêu hóa (tt)

1.2.3 Men tiêu hóa Lipid

Acid béo Cholesterol

Lysophospholipid

2 ĐIỀU HÒA BÀI TIẾT CỦA DỊCH TỤY

Acid

Secretin

AchCCK

Vagal stimulation causes weak

contraction of gall- bladder

Sphincter

of Oddi

CCK = Cholecystokinin

(+)(+)

Bile stored &

concentrated

up to 15 time

in gallbladder

DỊCH MẬT

Túi mật can Vmax chỉ  30- 60 ml

Mật chứa: bile salts và phospholipid lecithin*

Cholesterol bilirubin

chất đgiải

bile salts nhân steroid tan/ lipid phần ions tan/

nước

Khái niệm:

▪ Nhũ tương hóa lipid và thành lập thể micelles

▪ Giúp hthu lipid

Máu

3 Tiết Men tiêu hóa:

3.1 Tiêu

hóa protein

3.2 Tiêu hóa Carbohydrate

3.3 Tiêu hóa LipidAminopolypeptidase Maltase

IsomaltaseSucrase (Saccharase)Dipeptidase

Lactase

- limit dextrinase

LipaseNằm/TB bao phủ nhung mao

Dipeptides,

Tripeptides

tạo aa

Facilitated diffusion

Cytoplasm

Microvillus mambrane

3 Men tiêu hóa (tt)

“Kết quả của tiêu hóa Protein”

“Kết quả của tiêu hóa Lipid”

“Kết quả của tiêu hóa carbohydrate”

HẤP THU Ở RUỘT NON

Cholera toxin

SỰ BÀI TiẾT HCO 3 - / ILEUM VÀ R.GIÀ

-Trao đổi với h thu Cl- ở Tb biểu mô/ bề mặt của ileum và R.già

-Imp: HCO3- trung hòa các sản fẩm acid tạo ra

do VK/ R.già

Fe+++ + -globulin

TX

Mô(tạo enzym,myoglobin)

Dự trữ(gan, lách,TX)

Thải trừ (mồ hôi, urine, kinh nguyệt)

hấp thu:Phytic acid,Phosphat

- Fs(+)

(-)

6 HẤP THU CARBOHYDRATE, AA

Các Monosaccharides: Glucose, Galactose

và aa (>99%) cùng được Co- transport với Na+

9 Hthu Vit-

Nhu cầu: < 1µg / ngày

Dự trữ ở gan: 1000 lần nhu cầu/ ngày Thiếu B12 nhiều tháng

Triệu chứng (+)

Viêm teo niêm mạc dạ dàyCắt dạ dày không tiêm B12 thường xuyên

Vitamin B12

Colon bacilli: can tiêu hóa 1 ít cellulose

t hợp: VitK, B12, Thamin, Riboflavin, gases: CO2, methane

-10 -20 % VK †Odoriferous products: indol, skatole, mercaptans…