15 SATQTQ PGS thi

ĐẠI CƯƠNG SATQTQ SÂTQTQ là phương pháp thăm dò các cấu trúc của tim và một số mạch máu lớn trong trung thất, với đầu dò siêu âm được gắn vào ống nội soi mềm, rồi xông đặc biệt này được đ

ĐẠI CƯƠNG SATQTQ

SÂTQTQ là phương pháp thăm dò các

cấu trúc của tim và một số mạch máu lớn trong trung thất, với đầu dò siêu

âm được gắn vào ống nội soi mềm, rồi xông đặc biệt này được đưa vào trong lòng thực quản, dạ dày

Thực quản rất gần với tim và các

mạch máu lớn nên SÂTQTQ với rất nhiều mặt cắt với đầu dò đa bình

diện có thể xoay từ 0 đến 180, uốn

theo các hướng, cho phép thấy được gần hết cấu trúc của tim và các mạch máu lớn trong trung thất

- SÂTQTQ được thực hiện và báo cáo lần

đầu tiên bởi Side và Gosling vào năm 1971

• VN: SÂTQTQ được thực hiện lần đầu tiên tại Viện TM Việt Nam vào năm

1997

Chỉ định

– Các bệnh van tim và van nhân tạo

– Bệnh lý ĐMC ngực: tách thành ĐMC,

phình ĐMC, xơ vữa ĐMC,…

– Huyết khối trong các buồng tim và các

mạch máu lớn Các khối u trong tim

– Bệnh lý vách tim

– Bệnh tim bẩm sinh: …

– Đánh giá chức năng thất trái.

– Theo dõi trong khi mổ: sửa VHL, thay

van, sửa bệnh cơ tim tắc nghẽn…

Chống chỉ định

Chống chỉ định tuyệt đối: Các bệnh lý thực quản:

Chống chỉ định tương đối:

- Giãn tĩnh mạch thực quản.

- Xuất huyết dạ dày.

- Suy tim giai đoạn cuối.

- Tăng huyết áp nặng không điều chỉnh được bằng thuốc.

- Bệnh nhân mới ăn no.

- Bệnh nhân không hợp tác, không muốn làm thăm dò SÂTQTQ.

- Giải phẫu thực quản

Thực quản là ống cơ

dài từ 23cm đến 28cm, đường kính từ 5mm đến 26mm nối liền vùng hầu họng với dạ dày.Có 3 vị trí gây đè ép vào thực

quản : ngang sụn nhẫn, ngang cung khí quản,

phế quản gốc; nhĩ trái

và thất trái Thực quản

có 2 cơ vòng: chúng chỉ giãn ra khi bệnh nhân

nuốt.

•

- Tháo rời răng giả

- BN nằm nghiêng trái, đầu cao và hơi gập

- Đặt đường truyền tĩnh mạch nếu bn có:

huyết động không ổn định, kích thích cần phải tiền mê và bn có chỉ định làm siêu âm tim cản âm

- - Kháng sinh phòng VNTMNK cho những BN có nguy cơ cao : tiền sử VNTMNK, van tim nhân tạo…

- Tiền mê

- Theo dõi bệnh nhân : ý thức , tình trạng tiết nước bọt , nhịp thở , nhịp tim , huyết áp…

Tiến hành SÂTQTQ: Có 2 phương pháp đưa đầu dò vào thức quản bệnh nhân

PP thứ nhất:

Đặt chốt hàm răng vào miệng bệnh nhân, yêu cầu bệnh

nhân cắn nhẹ vào chốt này và đưa đầu dò qua chốt hàm

răng, đẩy sonde đầu dò vào thực quản theo nhịp nuốt của bệnh nhân

PP thứ hai :

Chốt hàm răng được lồng vào sonde đầu dò trước, ngón trỏ hoặc ngón giữa tay trái đưa vào ngã ba hầu họng Tay phải đẩy đầu dò vào theo ngón tay trái Khi đầu dò đến ngã 3 hầu họng thì yêu cầu bệnh nhân nuốt, đồng thời tay phải đẩy

nhẹ đầu sonde vào thực quản

Bệnh nhân hôn mê

- Nếu bệnh nhân đang thở máy thì đưa đầu dò vào thực quản bệnh nhân dễ

dàng

- Nếu bệnh nhân không thở máy thì

đưa đầu dò theo 1 trong 2 cách.

Các trình tự thăm dò SÂTQTQ :

- Bắt đầu bằng các mặt cắt từ trên xuống

dưới: từ măt cắt ở phần cao thực quản đến mặt cắt ngang qua dạ dày

- Bắt đầu bằng các mặt cắt từ dưới lên trên:

từ măt cắt ngang qua dạ dày đến mặt cắt ở phần cao thực quản

- Bắt đầu từ mặt cắt dễ dàng tìm tổn thương

-Các mặt cắt cơ bản của SÂTQTQ Các mặt cắt qua dạ dày tim trái

- Các mặt cắt qua dạ dày tim phải

Các mặt căt ở phần thấp của thực quản

Các mặt cắt ở phần giữa thực quản

Các mặt cắt ở phần cao thực quản

Các mặt cắt ngang qua van ĐMC

Các tai biến khi làm SÂTQTQ: Rất

hiếm gặp chiếm 3,3%

nôn, nôn, nhịp nhanh, co thắt khí quản…

quản, tử vong(0,18%-0,5%)