Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của đề tài là dựa vào kết quả luận giải cơ sở lý luận và thực tiễn chế định pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở nước ta, đồng thời trên cơ
Trang 1VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI
TRẦN LƯƠNG ĐỨC
QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐẠI CHÚNG THEO PHÁP
LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY
Ngành: Luật kinh tế
Mã số: 9.38.01.07
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC
HÀ NỘI, 2019
Trang 2Công trình được hoàn thành tại: Học viện Khoa học xã hội
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1 PGS.TS Nguyễn Như Phát
2 PGS.TS Dương Đức Chính
Phản biện 1: PGS.TS Tăng Văn Nghĩa
Phản biện 2: PGS.TS Bùi Thị Huyền
Phản biện 3: PGS.TS Dương Đăng Huệ
Luận án đã được bảo vệ trước Hội đánh giá luận án cấp Học viện
Vào hồi …… giờ … ngày …….tháng … năm 2019
Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:
- Thư viện Học viện khoa học xã hội
- Thư viện Quốc gia Việt Nam
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ở Việt Nam, khuôn khổ pháp lý cho hoạt động quản trị công ty đại
chúng cơ bản đã được đề cập trong Luật Doanh nghiệp 2005, Luật Doanh
nghiệp 2014; Luật Chứng khoán 2006, Luật sửa đổi bổ sung Luật chứng
khoán năm 2012, các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật doanh nghiệp,
Luật chứng khoán…và các văn bản hướng dẫn thi hành, đã thể hiện khá đầy
đủ nhu cầu điều chỉnh pháp luật trong lĩnh vực này
Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế khung pháp lý về quản trị công
ty đại chúng hiện nay ở nước ta phần nhiều còn những lỗ hổng, chưa thật sự
bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của cổ đông và hệ quả là sự phân
hoá sâu sắc các nhóm cổ đông trong công ty làm nguồn gốc cho các cuộc
thâu tóm, sáp nhập có nguy cơ diễn ra trên diện rộng Để khắc phục những
tồn tại hạn chế này cần nâng cao hiệu quả thực thi các quy định pháp luật
quản trị công tty đại chúng, tăng cường vai trò và năng lực của cơ quan
quản lý thị trường chứng khoán; tiếp tục hoàn thiện chế định pháp luật về
quản trị công ty Việc nghiên cứu một cách toàn diện, sâu sắc chế định pháp
lý “Quản trị công ty đại chúng theo pháp luật Việt Nam hiện nay” sẽ đóng
góp những ý kiến, những luận giải khoa học về quản trị công ty đại chúng,
đồng thời đề xuất một số giải pháp nhằm góp phần hoàn thiện các quy định
pháp luật về quản trị công ty đại chúng nói riêng và quản trị công ty nói
chung tại Việt Nam
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là dựa vào kết quả luận giải cơ sở lý
luận và thực tiễn chế định pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở nước ta,
đồng thời trên cơ sở so sánh, tham khảo cơ chế quản trị công ty đại chúng
theo quy định pháp luật của một số nước trên thế giới và thông lệ chung mà
đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả pháp luật về
quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam hiện nay
2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Luận án sẽ tập trung làm sáng tỏ các nhiệm vụ cơ bản sau:
- Phân tích khái niệm, đặc điểm, nội dung của quản trị công ty nói
chung và công ty đại chúng nói riêng Phân tích, đánh giá sự cần thiết phải
Trang 4điều chỉnh bằng pháp luật quan hệ quản trị công ty, chế độ pháp lý về quản trị công ty đại chúng trong văn bản luật, nguyên tắc quản trị, cơ cấu tổ chức nội bộ, những ưu nhược điểm của hình thức tổ chức công ty đại chúng, nêu
và phân tích những cơ cấu pháp luật về quản trị công ty đại chúng
- Phân tích và làm sáng tỏ những đặc trưng của quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam trên cơ sở so sánh với các quy định về quản trị công ty đại chúng theo thông lệ và pháp luật quốc tế
- Phân tích, đánh giá khuôn khổ pháp lý về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam được quy định trong Luật doanh nghiệp, Luật chứng khoán và các văn bản pháp luật khác có liên quan; thực trạng áp dụng và thực thi các quy định pháp luật này của các công ty đại chúng, các cơ quan
tổ chức có liên quan; xác định những điểm mạnh, điểm yếu của những quy định pháp luật này
- Làm rõ sự cần thiết, khách quan phải hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty đại chúng, đồng thời đề xuất một số kiến nghị, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản trị công ty đại chúng theo pháp luật Việt Nam
3 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận án là các quan điểm, tư tưởng luật học,
mô hình về quản trị công ty nói chung và quản trị công ty đại chúng nói riêng; các văn bản pháp luật thực định của Việt Nam về quản trị công ty đại chúng; nguyên tắc quản trị công ty của OECD, pháp luật nước ngoài về quản trị công
ty đại chúng; thực tiễn xây dựng, áp dụng, thực thi pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam
3.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi nội dung
Luận án giới hạn nội dung nghiên cứu ở việc phân tích, đánh giá quy định pháp luật về quản trị công ty đại chúng được quy định trong Luật doanh nghiệp, Luật chứng khoán, các luật và văn bản luật có liên quan Tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật về : quyền cổ đông và bảo vệ quyền cổ đông; bộ máy quản lý và phân chia quyền lực trong công ty; pháp luật ngăn ngừa giải quyết các xung đột lợi ích, giao dịch có tính chất tư lợi; minh bạch và công bố thông tin; thanh tra, giám sát và sử lý vi phạm
- Phạm vi không gian và thời gian
Trang 5+ Phạm vi không gian: Luận án giới hạn ở việc nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam hiện nay, trong đó có so sánh đối chiếu, học tập kinh nghiệm xây dựng
và thi hành pháp luật quản trị công ty đại chúng của một số nước trên thế giới + Phạm vi thời gian: luận án giới hạn phạm vi nghiên cứu chỉ ở giai đoạn
từ khi năm 2006 đến nay (thời điểm có hiệu lực của Luật Doanh nghiệp 2005)
4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
4.1 Phương pháp luận:
Để làm rõ các vấn đề nghiên cứu, luận án được hoàn thành trên cơ sở của phương pháp luận nghiên cứu của đề tài là chủ nghĩa Mác - Lê nin về duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, các quan điểm của Đảng và nhà nước
về phát triển kinh tế trong thời kỳ đổi mới
4.2 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp phân tích và tổng hợp: : Phương pháp này được sử
dụng trong tất cả các chương của luận án Cụ thể là được sử dụng để đi sâu vào tìm hiểu, trình bày các hiện tượng, các quan điểm, nội dung, yếu tố của quản trị công ty đại chúng và pháp luật về quản trị công ty đại chúng; khái quát lại để phân tích, rút ra những quan điểm, quy định và hoạt động thực tiễn của quản trị công ty và pháp luật Việt Nam về quản trị công ty đại chúng; từ đó rút ra các đánh giá, kết luận và kiến nghị, giải pháp phù hợp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật
- Phương pháp hệ thống được sử dụng trong tổng thể các Chương,
các mục của luận án, nhằm làm cho cấu trúc cũng như nội dung, từng vấn
đề trong luận án hợp thành một chỉnh thể, có bố cục hợp lý, chặt chẽ, có sự gắn kết, kế thừa, phát triển các vấn đề, các nội dung để đạt được mục đích, yêu cầu đã được xác định cho luận án…
- Phương pháp luật học so sánh: Phương pháp này chủ yếu được sử
dụng tại Chương 2, chương 3 của luận án Cụ thể là được vận dụng trong việc tham khảo các nguyên tắc, những thông lệ, hướng dẫn tốt về quản trị công ty và kinh nghiệm xây dựng và hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty đại chúng của một số nước trên thế giới, các nguyên tắc về quản trị công ty của OECD
5 Đóng góp mới về khoa học của luận án
Luận án là công trình khoa học nghiên cứu sâu, toàn diện và có hệ thống những vấn đề về quản trị công ty nói chung, các quy định của pháp luật
Trang 6hiện hành về quản trị công ty đại chúng trên cả phương diện lý luận và thực tiễn, được thể hiện ở những nội dung sau:
- Nghiên cứu một các có hệ thống và luận giải trên cơ sở lý luận và thực tiễn các khái niệm, cơ sở pháp lý, nền tảng khoa học, các vấn đề có liên quan đến quản trị công ty đại chúng và pháp luật về quản trị công ty đại chúng
- Đánh giá đúng, chính xác thực trạng các quy định pháp luật quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam Chỉ ra những tồn tại, những bất cập của
- Nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng và hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty đại chúng của một số nước trên thế giới,
- Xác định những luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quản trị công ty đại chúng và đưa ra một số đề xuất và giải pháp
nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quản trị công ty đại chúng
6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận án
- Ý nghĩa lý luận: Luận án là công trình nghiên cứu có tính hệ thống,
tổng thể và sâu sắc lý luận về quản trị công ty đại chúng Với phương pháp nghiên cứu hiện đại và phù hợp, luận án đã lý giải nhiều vấn đề lý luận và thực tiễn, phân tích và đánh gía sâu sắc những vấn đề lý luận, cơ sở và hình thức của pháp luật về quản trị công ty đại chúng, từ đó rút ra một số kết luận về nội dung pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam hiện nay
- Ý nghĩa về mặt thực tiễn: luận án đưa ra những nhận xét, đánh giá
khách quan, sát thực đưa ra những nguyên nhân, kết quả cũng như hạn chế của pháp luật về quản trị công ty đại chúng Kết quả nghiên cứu của luận án nhất là những nghiên cứu lý luận, nghiên cứu luật thực định trong việc so sánh với luật nước ngoài, nghiên cứu thực tiễn áp dụng sẽ góp phần đưa
ra các kiến nghị nhằm đảm bảo cho việc áp dụng đúng và xây dựng các quy định pháp luật về công ty đại chúng phù hợp với các điều kiện kinh tế, xã
hội của Việt Nam
Những quan điểm và giải pháp hoàn thiện pháp luật Việt Nam về quản trị công ty đại chúng được đề xuất trong luận án có thể là tài liệu tham khảo cho các nhà lập pháp, các cơ quan quản lý có thẩm quyền trong việc hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty đại chúng tại Việt Nam Luận án cũng là tài liệu tham khảo cho việc học tập, nghiên cứu và giảng dạy pháp luật về quản trị công ty
Trang 77 Cơ cấu của luận án
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận án có kết cấu như sau:
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu
Chương 2: Những vấn đề lý luận về quản trị công ty và pháp luật về
quản trị công ty đại chúng
Chương 3: Thực trạng pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt
Nam hiện nay
Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản trị
công ty đại chúng ở Việt Nam
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1 Các công trình nghiên cứu về lý luận quản trị công ty
Cuốn sách “Corporate Governance” của tác giả Christine A.Mallin
[67] đã đánh giá tổng quát các vấn đề về quản trị công ty Tác giả đã tổng hợp, phân tích và đánh giá một số lý thuyết cơ bản về quản trị công ty, vai trò của cổ đông, bên liên quan đến quản trị công ty, nghiên cứu về cấu trúc sở hữu của các loại hình công ty; cấu trúc quản trị nội bộ của công ty như: vai trò, quyền hạn, trách nhiệm của HĐQT, Giám đốc, Chủ tịch HĐQT, thành viên HĐQT, thư ký công ty Với cách tiếp cận tương tự trong cuốn sách
“Theories of Corporate Governce The Philosophical Foundation of Corporate Governce” của tác giả Clarke T
Trong cuốn sách “Corporate Governance: Principles, Policies, and
Practices” của tác giả Bob Tricker [66] và cuốn sách “Corporate Governance: Theories, Principles, and Practices” của tác giả John
Farrar,[68] đề cập đến những vấn đề pháp lý trọng tâm của quản trị công ty như: sự phân chia quyền lực giữa HĐQT và ĐHĐCĐ, địa vị pháp lý của HĐQT, nghĩa vụ của người quản lý; quyền và nghĩa vụ cổ đông; minh bạch
và vai trò của kiểm toán viên và ủy ban kiểm toán trong quản trị công ty
Cuốn sách “Comparative Company Law: Text and Cases on the
Laws Governing Corporations in Germany, the UK and the USA” của tác
giả Andreas Cahn and David C Donald [64]; cuốn sách “European
Comparative Company Law” của tác giả sách Mads Andenas and Frank
Trang 8Wooldridge [69] tiếp cận dưới góc độ so sánh luật công ty của các nước dưới các khía cạnh về cách thức thành lập; các loại hình công ty ở mỗi nước; vốn chủ sở hữu và vốn vay; quản lý và điều hành c hình; sự tham gia của người lao động vào quản trị công ty
Bên cạnh những tài liệu nước ngoài, ở Việt Nam cũng có nhiều công
trình nghiên cứu về quản trị công ty Sách “Quản trị công ty -nâng cao
năng lực cạnh tranh và tiếp cận nguồn vốn trên thị trường toàn cầu” Ira
M.Millstein, Michel Albert, Sir Adrrian Cadbury, NXB Giao thông vận tải,
1998 Cuốn sách này là Báo cáo đệ trình lên OECD của nhóm tư vấn kinh doanh về Quản trị Công ty do Ira M Millstein làm trưởng nhóm[39] Sách
“Chuyên khảo Luật Kinh tế”, Phạm Duy Nghĩa, NXB ĐH Quốc gia Hà
Nội, 2004 Cuốn sách đưa ra một cách nhìn tổng thể về pháp luật kinh tế của Việt Nam Đặc biệt tác giả đã đưa ra khái niệm, ý nghĩa về quản trị
công ty, theo tác giả quản trị công ty [40] Cuốn sách “ Luật doanh nghiệp
– Vốn và quản lý trong công ty cổ phần” LS Nguyễn Ngọc Bích, (2004,
2009), NXB Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh[23] Cuốn sách trình bày những
gì Luật doanh nghiệp quy định về vốn và quản lý công ty cổ phần, trong cuốn sách này tác giả giành riêng một chương để luận giải vấn đề về quản trị công ty (tác giả sử dụng thuật ngữ “lèo lái công ty”)
Tóm lại, Trong các công trình nghiên cứu này các nội dung lý luận về quản trị công ty đã được trình bày khá chi tiết, dưới các giác độ khác nhau như: lịch sử của quản trị công ty, các lý thuyết về quản trị công ty, khái niệm quản trị công ty, các yếu tố của quản trị công ty, các mô hình quản trị công ty, nội dung chủ yếu của pháp luật quản trị công Các kết quả nghiên cứu đó là nền tảng so sánh, phân tích, đánh giá của luận án để xây dựng hệ thống cơ sở lý luận cũng như căn cứ để đánh giá hoạt động thực tiễn và kinh nghiệm để hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam hiện nay
1.1.2 Các công trình nghiên cứu về thực trạng pháp luật quản trị công ty
Trên cơ sở lý luận về quản trị công ty, cuốn sách “Corporate
Governance: Theories, Principles, and Practices” của tác giả John Farrar đi
sâu vào nghiên cứu các quy định pháp luật về quản trị công ty trên cơ sở các quy định pháp luật thực định về các vấn vai trò của cổ đông, bên liên quan
Trang 9đến quản trị công ty, quyền và nghĩa vụ nghiên cứu về cấu trúc sở hữu của các loại hình công ty, về cấu trúc quản trị nội bộ của công ty như Cũng với
cách tiếp cận như trên, cuốn sách “Corporate Governance: Principles,
Policies, and Practices” của tác giả Bob Tricker tập trung nghiên cứu các
quy định pháp lý về quản trị công ty của Anh và Mỹ, hay cuốn sách
“Corporate Governance: Theories, Principles, and Practices” của tác giả
John Farrar trung nghiên cứu các quy định pháp lý về quản trị công ty của Australian và New Zealand Các công trình này cung cấp một cách nhìn tổng thể về quy định pháp luật quản trị công ty của các nước làm cơ sở để luận án
so sánh, đối chiếu và học hỏi kinh nghiệm của các nước
Với cách tiếp cận quản trị công ty là yếu tố trong nội bộ công ty
trong cuốn sách “Comparative Company Law: Text and Cases on the Laws
Governing Corporations in Germany, the UK and the USA” của tác giả
Andreas Cahn and David C Donald [64] hay Cuốn sách “European
Comparative Company Law” của tác giả Mads Andenas and Frank
Wooldridge [69] đã cung cấp một cách nhìn tổng quan về pháp luật công ty của Đức, Anh và Mỹ và EU trong đó có so sánh đối chiếu các quy định luật công ty của các nước này về từng khía cạnh về quản trị công ty
Các công trình nghiên cứu nước ngoài về quản trị công ty có liên quan đến Việt Nam, cụ thể:
Báo cáo “Public Enforcement and Corporate Governance in Asia: Guidance and Good Practices”; OECD giữ bản quyền (2014) Báo cáo về tình hình tuân thủ chuẩn mực và nguyên tắc (ROSC) quản trị công ty – Đánh giá tình hình quản trị công ty ở Việt Nam (6/2006): Báo cáo này cung cấp
đánh giá về khuôn khổ quản trị công ty của Việt Nam – bao gồm các lĩnh vực luật pháp và quy định, các cơ chế giám sát và cưỡng chế thực thi, thị trường
và đặc biệt là thị trường chứng khoán Báo cáo thẻ điểm về quản trị công ty
các năm (2011- 2012; 2013-2014; 2015-2016) Các báo cáo này là tài liệu rà
soát và báo cáo về tình hình quản trị công ty tại công ty niêm yết lớn nhất Việt Nam trong đó tóm tắt những điểm mạnh điểm yếu của khung pháp lý về quản trị công ty trên từng lĩnh vực (quyền cổ đông và các chức năng sở hữu
cơ bản, đối xử bình đẳng với cổ đông, vai trò của các bên có quyền lợi liên quan trong quản trị công ty, công bố thông tin và tính minh bạch, trách nhiệm của HĐQT)
Trang 10Sách “CEO & Hội đồng quản trị - Cẩm nang quản trị và điều hành công ty hiện đại” Nguyễn Trí Hùng, Nguyễn Trung Thắng – NXB Thành
phố Hồ Chí Minh, 2009 Sách “Công ty – Vốn, quản lý và tranh chấp theo
Luật doanh nghiệp năm 2005”, Nguyễn Ngọc Bích, Nguyễn Đình Cung,
NXB Tri thức, 2009 Tác giả nghiên cứu cơ cấu quyền lực trong công ty cổ phần, cổ đông và ĐHĐCĐ, Hội đồng quản trị, GĐ/TGĐ, Ban kiểm soát, giao dịch tư lợi, kiểm soát hoạt động công ty Để làm rõ nội dung nghiên cứu, bên cạnh việc đánh giá, xem xét các quy định thực định của pháp luật Việt Nam về quản trị công ty các tác giả có đối chiếu, so sánh với thông lệ tốt, quy định pháp luật về quản trị công ty một số nước trên thế giới Tiếp
cận dưới góc độ luật so sánh, cuốn sách “Quản trị công ty ở Đông Á sau
khủng hoảng 1997”, Trương Thị Nam Thắng, NXB Đại học Kinh tế quốc
dân, 2010 Cuốn sách tập trung phân tích các điều chỉnh khuôn khổ thể chế
về QTCT các công ty niêm yết và đại chúng tại 4 nước Đông Á, bao gồm Inđonêxia, Hàn Quốc, Malaixia và Thái Lan từ sau khủng hoảng 1997, trong đó nêu ta những cải cách trong luật lệ của các nước này về quản trị công ty đại chúng[56]
Tóm lại, đối với các công trình nghiên cứu thực trạng pháp luật quản trị công ty đã đánh giá một cách tổng quát khuôn khổ pháp lý quản trị công
ty tại một số nước trên thế giới và Việt Nam mặc dù không nghiên cứu chuyên sâu về quản trị công ty đại chúng nhưng dưới các giác độ khác nhau các kết quả nghiên cứu đó là nền tảng so sánh, phân tích, đánh giá, học tập kinh nghiệm lập pháp của nước ngoài về quản trị công ty để luận án xây dựng cơ cở lý luận cũng như đánh giá thực tiễn và kinh nghiệm để hoàn thiện pháp luật về quản trị công đại chúng ở Việt Nam
1.1.3 Các công trình nghiên cứu đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty
Báo cáo “Report on the Observance of Standards and Codes (ROSC):
Corporate governance country assessement – Vietnam” năm 2013 của Worl
Bank Báo cáo thẻ điểm về quản trị công ty các năm (2011- 2012; 2013-2014;
2015-2016), Tổ chức IFC giữ bản quyền, gần đây nhất là; Báo cáo quản trị công
ty các doanh nghiệp niêm yết tại Việt Nam năm 2018 được thực hiện bởi Sở giao
dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh, Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội Trên cơ sở phân tích, đánh giá khung pháp luật về quản trị công ty ở Việt Nam,
Trang 11Báo cáo đưa ra một số kiến nghị như: Thiết lập sự hợp tác tốt hơn giữa các cơ quan quản lý và tăng cường thẩm quyền, nguồn lực và tính độc lập của Ủy ban chứng khoán; Cải thiện bảo vệ các cổ đông thiểu số, kiểm soát giao dịch của bên liên quan, thay đổi cơ chế hoạt động của ĐHĐCĐ; Thiết lập tính chuyên nghiệp
và hiệu quả hoạt động của HĐQT; Tăng tính minh bạch với sự tham gia của kiểm toán độc lập; công khai cơ cấu sở hữ và hoạt động quản lý
“Cơ sở khoa học hoàn thiện chế độ quản trị công ty cổ phần thúc đẩy phát triển kinh tế ở Việt Nam” Luận án Tiến sỹ kinh tế của Nguyễn Đình Cung,
Luận án đã đi sâu và tập trung nghiên cứu xây dựng mô hình quản trị công ty dựa trên mô hình công ty có tính tách biệt rõ nét giữu quyền sở hữu và quyền quản lý, luận án đã giới thiệu nội dung và cơ chế vận hành của quản trị công tyso với một
số thông lệ tốt có liên quan, đề xuất một số nhóm giải pháp, kiến nghị nhằm tiếp
tục hoàn thiện nâng cao hiệu lực quản trị công ty ở Việt Nam Sách “Quản trị
công ty đại chúng, niêm yết dành cho doanh nghiệp và nhà đầu tư”; Lê Minh
Toàn, NXB Chính trị quốc gia, 2010 Nội dung cuốn sách đề cập một cách tổng quan nhất về quản trị công ty đại chúng, niêm yết ở Việt Nam trên cơ sở các quy định pháp luật hiện hành cũng như thực trạng của việc thực hiện các quy định về quản trị công ty tại Việt Nam; những nguyên nhân ảnh hưởng đến việc tuân thủ các nguyên tắc quản trị công ty đại chúng, niêm yết tại Việt nam Từ đó tác giả
đề xuất một số kiến nghị nhằm hoàn pháp luật và các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị công ty đại chúng, niêm yết hiện nay
Tóm lại, những kết quả nghiên cứu về quản trị công ty trong và ngoài nước khá đa dạng và phong phú Mặc dù kiến nghị, giải pháp đó mang tính khái quát hoặc giải pháp liên quan đến một nội dung của pháp luật về quản trị công ty đại chúng, nhưng các kết quả nghiên cứu đó có thể được coi là cơ sở để nghiên cứu sinh tham khảo, so sánh, phân tích, đánh giá để xây dựng cơ sở lý luận, cũng như cơ sở thực tế để đánh giá thực tiễn và kinh nghiệm nhằm hoàn thiện pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam hiện nay
1.1.4 Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu liên quan đến Luận án
1.1.4.1 Đánh giá các kết quả nghiên cứu đạt được
Một là, các công trình nghiên cứu (đặc biệt là ở nước ngoài) đã đề cập và
phân tích một số cơ sở lý luận về quản trị công ty Các công trình nghiên cứu cũng đã cung cấp cho luận án một cái nhìn toàn diện về quản trị công ty như: vị trí, vai trò của quản trị công ty tốt trong các nền kinh tế; khái niệm và các yếu tố
Trang 12của quản trị công ty, các thông lệ quản trị công ty tốt; nội dung pháp luật quản trị công ty, kinh nghiệm và cách thức thực thi khuôn khổ pháp lý về quản trị công
Hai là, các công trình nghiên cứu đã tiếp cận và phân tích các nội dung về
quản trị công ty đại chúng trên cơ sở pháp luật thực định Các phân tích, nghiên cứu này tiếp tục được luận án đánh giá, bình luận và đưa ra những nhận định riêng của mình về các quy định pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam,
Ba là, Một số công trình nghiên cứu có định hướng cụ thể vào việc hoàn
thiện khung pháp lý về quản trị công ty hiện nay ở Việt Nam, nhưng việc nghiên cứu chỉ dừng lại ở mức độ khái quát chung, hoặc việc nghiên cứu về quản trị công ty dưới góc góc độ kinh tế, chưa thực sự xem xét vấn đề khung pháp lý về quản trị công ty đại chúng và khoảng cách giữa các quy định pháp luật với cách thực thi trên thực tế
1.1.4.2 Những vấn đề chưa được giải quyết thấu đáo hoặc cần phải tiếp tục nghiên cứu trong Luận án
- Nhiệm vụ đặt ra cho luận án là: trên cơ sở phân tích một cách khoa học
về các quan niệm trước đây về quản trị công ty, để đưa ra những quan niệm của mình về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam hiện nay
- Nội dung cụ thể cơ cấu pháp pháp luật về quản trị công ty đại chúng (thế giới và Việt Nam) cần được so sánh, phân tích và đối chiếu, luận giải để làm rõ những khác biệt, đặc điểm riêng có ở Việt Nam
- Cần làm rõ nội dung pháp luật về quản trị công ty đại chúng; xác định mối quan hệ giữa các nhóm quy định trong quy chế quản trị công ty
- Thực trạng áp dụng các quy định của pháp luật về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam;
- Phân tích và làm sáng tỏ về cơ chế thực thi pháp luật về quản trị công ty đại chúng xuất phát từ những đặc điểm riêng có về lịch sử và quá trình phát triển kinh tế ở Việt Nam
- Các kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và hoàn thiện cơ chế thực thi trên thực tế các quy định pháp luật về quản trị công ty phù hợp với tình hình Việt Nam hiện nay, hướng tới phù hợp với chuẩn mực quốc tế và thông lệ quốc tế tốt nhất về quản trị công ty đại chúng
1.2 Cơ sở lý thuyết và câu hỏi, giả thiết nghiên cứu
1.2.1 Cơ sở lý thuyết
Khi nghiên cứu về quản trị công ty đại chúng, nghiên cứu sinh sử
Trang 13dụng một số cơ sở lý thuyết điển hình như sau:
-Lý thuyết người đại diện (Agency Theory)
- Lý thuyết người quản lý (Stewardship Theory)
- Lý thuyết bên liên quan (Stakeholder Theory)
Ngoài ra, lý thuyết về kinh tế thị trường; lý thuyết về pháp nhân, thể nhân, lý thuyết về rủi ro và kiểm soát rủi ro; lý thuyết về hợp đồng
Câu hỏi nghiên cứu 1: Quản trị công ty đại chúng là gì? Tại sao cần
phải điều chỉnh bằng pháp luật quan hệ về quản trị công ty? Cơ cấu pháp luật của quản trị công ty đại chúng gồm những nội dung nào?
Giả thiết nghiên cứu: Cần có cách hiểu thống nhất về vấn đề quản trị công ty đại chúng Trên cơ sở đó nêu ra luận giải cần điều chỉnh bằng pháp luật đối với quan hệ này với đặc trưng của quản trị công ty đại chúng
Câu hỏi nghiên cứu 2: Nguyên tắc quản trị công ty và thông lệ tốt về
quản trị công ty nào được sử dụng làm căn cứ tham khảo cho cách thức quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam?
Giả thiết nghiên cứu: Bộ nguyên tắc OECD hiện nay đang được áp dụng rộng rãi, giúp các nước thành viên và không thành viên của OECD đánh giá và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tổ chức và quản lý cho quản trị công ty ở quốc gia đó và cung cấp những hướng dẫn, khuyến nghị cho thị trường chứng khoán, nhà đầu tư, công ty và các bên có liên quan trong quá trình phát triển quản trị công ty tốt
Câu hỏi nghiên cứu 3: Nội dung các quy định pháp luật về quản trị
công ty đại chúng được quy định trong pháp luật hành ở Việt Nam như thế nào? Thực tiễn áp dụng ra sao?
Giả thiết nghiên cứu: Về cơ bản, các quy định của pháp luật hiện hành về quản trị công ty đại chúng ở Việt Nam đã phần nào đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, tiếp cận được thông lệ tốt về quản trị công ty trên thế giới Tuy nhiên, trên thực tế áp dụng còn có những quy định chưa đem lại hiệu quả cao, còn nhiều bất cập hạn chế trong quá trình áp dụng, thậm chí một số nội dung còn chưa được pháp luật điều chỉnh
Câu hỏi nghiên cứu 4: Với những tồn tại, hạn chế nêu trên thì cần có
những phương hướng và giải pháp gì để khắc phục, hoàn thiện?
Giả thiết nghiên cứu: Để hoàn thiện quy định của pháp luật về quản