Bài giảng Số phận con người

Tác giả Sô – lô – khốp - Sinh trưởng trong một gia đình lao động ở tỉnh Rôx - tôp, vùng sông Đông - Am hiểu và đồng cảm sâu sắc với con người trên mảnh đất quê hương -> Nhà văn của sôn

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả Sô – lô – khốp

- Sinh trưởng trong một gia đình lao động ở tỉnh Rôx - tôp, vùng sông Đông

- Am hiểu và đồng cảm sâu sắc với con người trên

mảnh đất quê hương

-> Nhà văn của sông Đông

- Luôn quan tâm, trăn trở về số phận của đất nước, nhân dân và cá nhân con người

Đài tưởng niệm Solokhov

Đài tưởng niệm Solokhov

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả Sô – lô – khốp

- Đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật:

+ Viết đúng sự thật, không né tránh những sự thật dù khắc nghiệt

+ Kết hợp nhuần nhuyễn chất bi + chất hùng , yếu tố

sử thi + yếu tố tâm lí

I TÌM HIỂU CHUNG:

1 Tác giả Sô – lô – khốp

2 Truyện ngắn “Số phận con người”:

- Là thành tựu xuất sắc, đánh dấu bước phát triển của nền văn học Xô – Viết

- Nội dung: Kể về số phận của người lao động Nga bình thường trong cơn bão táp của lịch sử

→ Làm sáng lên vẻ đẹp của tính cách Nga kiên cường, dũng cảm, nhân ái, vị tha

+ Làm sống dậy sự thật về một thời đại bi hùng của nhân dân Liên Xô

Chiến tranh bùng nổ TÓM TẮT TRUYỆN

Chia tay vợ con lên đường ra trận

Chiến tranh ngày càng ác liệt

Bị thương rồi bắt làm tù binh

Bị đày đọa 2 năm trong trại tập trung 2 phát xít.

Phát xít Đức bắt cả tù binh lái xe Cơ hội để Xô-

cô -lốp trốn thoát, trở về phía Hồng quân

Biết tin ngôi nhà bị trúng bom phát xít, vợ và hai

con gái bị giết hại.

Tiến quân vào giải phóng Berlin

Vui mừng đọc thư con trai - giờ là đại úy pháo binh cũng đang tiến công vào Berlin Anh hi vọng gặp con trai trên đất Đức.

Nhưng đúng vào ngày chiến thắng, 9/5/1945

Đứa con trai duy nhất, niềm hy vọng cuối cùng của anh đã bị một tên thiện xạ Đức bắn chết

Anh chôn niềm vui sướng và hi vọng cuối cùng trên đất Đức, trở về đơn vị như người mất hồn

Giải ngũ, đến sống nhờ nhà người bạn và làm

nghề lái xe.

Đau buồn, anh hay vào quán uống rượu

Tình cờ nhìn thấy bé Vania và anh bắt đầu thấy thích nó.

Bé Vania và mảnh dưa hấu vừa nhặt được

Mặt bê bết dưa hấu.

- Sao chú lại biết tên cháu là Vania ?

- Ta là bố của con

Vania ôm cổ, hôn vào má, vào môi, vào trán của

Xô cô lốp

Tôi thấy lòng vui không lời nào tả xiết

Bố ơi, cái áo bành tô da của bố đâu rồi ?

Đêm nào tôi cũng chiêm bao thấy

những người thân quá cố

Ban ngày anh trấn tĩnh, nhưng ban đêm thức

giấc thì gối ướt đẫm nước mắt.

Chia tay với tác giả

Hai con người côi cút, hai hạt cát đã bị sức

mạnh phũ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Số phận con người

a/ Nhân vật Xô-cô-lốp

- Trong chiến tranh

+ Chiến đấu, bị thương hai lần

+ Bị đày đoạ trong trại tập trung nhưng vẫn giữ được khí phách anh hùng cũa người lính Xô Viết

+ Vợ và con gái bị bom phát xít giết hại từ 1942

+ Con trai A-na-tô-li, chú học sinh giỏi toán, đại uý

pháo binh, hi sinh trong ngày chiến thắng tại Berlin.

=> Chiến tranh đã tước đoạt tất cả những gì quí giá nhất: Quê hương, gia đình, tình yêu thương, niềm hi vọng

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Số phận con người

a/ Nhân vật Xô-cô-lốp

- Sau chiến tranh

+ Không vợ con, không nhà cửa, không niềm hi vọng, không trở

 Sống trong nỗi đau khổ, thất vọng và cô đơn.

=> Sô- lô- khốp không ngần ngại nói lên cái giá quá đắt của

chiến thắng, những đau khổ tột cùng của con người do chiến

tranh gây nên

II Đọc – hiểu văn bản:

- Sống vất vưởng, khốn khổ : “bạ đau ngủ đó”, “ai cho gì thì

ăn nấy!” Áo quần “rách bươm xơ mướp”, “đầu tóc rối bù”;

“mặt mũi thì bê bết nước dưa hấu,lem luốc bụi bặm,bẩn như

ma lem”…

-> Số phận của Va-ni-a có sức tố cáo chiến tranh mạnh mẽ

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Số phận con người

2 Con người vượt lên số phận:

Xô-cô-ra sao?

Nhóm 3:

Việc lốp nhận bé Va-ni-a làm con nuôi tác động đến tâm trạng của người cha như thế nào?

Xô-cô-Nhóm4:

Xô-cô-lốp đã vượt qua nỗi đau và sự cô đơn ra sao? (Khó

khăn trong đời thường, chiêm bao ám ảnh và nỗi đau khôn nguôi?

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Số phận con người

2 Con người vượt lờn số phận:

a/ Cuộc gặp gỡ giữa Xụ-cụ-lốp và Va-ni-a:

Khi biết cảnh ngộ của Va-ni-a :

+ những giọt nước mắt núng hổi sụi lờn trờn mặt tụi

+ lập tức quyết định: khụng thể để cho mỡnh và nú chỡm nghỉm riờng rẽ được! Mỡnh sẽ nhận nú làm con.

+ tõm hồn tôi bỗng nhẹ nhừm và bừng sỏng lờn

+ tụi núi khẽ “Ta là bố của con”

 Cuộc gặp gỡ tình cờ, ngẫu nhiờn; Xụ-cụ-lốp cú lòng đồng cảm xót th ơng và lòng nhân hậu yờu mến

Những con người đó vượt lờn số phận đau thương , mất mỏt bằng tỡnh thương yờu nhõn hậu, bằng niềm tin yờu cuộc sống

vụ bờ

II Đọc – hiểu văn bản:

1 Số phận con người

2 Con người vượt lên số phận:

a/ Cuộc gặp gỡ giữa Xô-cô-lốp và Va-ni-a:

=> Những con người đã vượt lên số phận đau thương , mất mát bằng tình thương yêu nhân hậu, bằng niềm tin yêu cuộc sống

vô bờ

b Những khó khăn thời hậu chiến:

-Xô-cô-lốp đang đối diện với cuộc sống đời thường đầy khó khăn

+ Xô-cô-lốp tự xoay xở để nuôi Va-ni-a.

+ Xe anh quét nhẹ phải con bò nên anh bị tước bằng, bị mất việc, phải đi phiêu bạt để kiếm sống.

 Tác giả đặt ra vấn đề cần quan tâm tới số

phận con người khi chiến tranh kết thúc

b Những khó khăn thời hậu chiến:

- Thể chất cũng dần yếu đi:

+ “trái tim tôi đã suy kiệt, đã chai sạn vì đau khổ ”,

+ “có khi tự nhiên nó nhói lên, thắt lại và giữa ban ngày mà tối tăm mặt mũi ”tôi chỉ sợ lúc đang ngủ mà tôi chết luôn làm cho con trai tôi phải khiếp sợ” Anh đã cứng cỏi nuốt thầm giọt

lệ để cho bé Va – ni – a không phải khóc



 Xô-cô-lốp đối diện với sức khoẻ suy kiệt; Nỗi lo cho

nhân ái

b.Những khó khăn thời hậu chiến:

- Nỗi đau quá khứ ám ảnh không dứt:

+ “hầu như đêm nào cũng chiêm bao thấy nhưng người thân quá cố”,

+ đêm nào thức giấc gối “cũng ướt đẫm nước mắt”

* Tiểu kết:

 Xô-cô-lốp không chỉ là người anh hùng trong chiến tranh

mà còn anh hùng trong cuộc sống đời thường

 Xô-cô-lốp tiêu biểu cho tính cách con người Nga: khiêm nhường và quảng đại, dũng cảm, kiên cường và nhân ái bao dung

=> Hình tượng Xô-cô-lốp đã trở thành biểu tượng cho số phận và vẻ đẹp tinh thần của con người qua cơn bão táp lịch sử thế kỷ XX.

* Ý nghĩa lời trữ tình ngoại đề

“ Hai con người côi cút , hai hạt cát đã bị sức

mạnh phũ phàng của bão tố chiến tranh thổi bạt tới những miền xa lạ… Cái gì đang chờ đón họ ở

con người có ý chí kiên cường , sẽ đứng vững

được và sống bên cạnh bố, chú bé kia một khi

lớn lên sẽ có thể đương đầu với mọi thử thách, sẽ vượt qua mọi chướng ngại trên đường nếu Tổ

* Ý nghĩa lời trữ tình ngoại đề

- Dự báo những khó khăn, trở ngại mà con người sẽ vượt qua

Nga : Kiên cường, bản lĩnh

 Khẳng định sức mạnh tiềm ẩn , luôn muốn vươn lên làm chủ số phận của con người.

- Không hạ thấp vai trò cá nhân mà còn nhấn mạnh trách nhiệm lịch sử đối với mỗi cá nhân