Môn tin học ở cấp Tiểu học được xem là một trong các môn rèn luyện kĩ năng thực hành cho học sinh tạo cho học sinh hình thành kĩ năng, kĩ xảo về công nghệ thông tin và ứng dụn
Trang 1CHUYÊN ĐỀ Môn Tin Học lớp 3
I MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH LỚP 3
Môn tin học có nội dung chương trình gắn liền thực tế và ngày càng có nhiều ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực Môn tin học ở cấp Tiểu học được xem là một trong các môn rèn luyện kĩ năng thực hành cho học sinh tạo cho học sinh hình thành kĩ năng, kĩ xảo về công nghệ thông tin và ứng dụng công nghệ thông tin trong học tập, làm việc, vui chơi giải trí
Thông qua môn học, học sinh có thể phát hiện và phát triển năng khiếu của bản thân, từ đó giúp định hướng tương lai, góp phần hình thành kĩ năng, kĩ xảo cho học sinh Chính vì vậy, việc giảng dạy giúp học sinh nắm vững các nội dung bài học và vận dụng tốt vào thực tế cuộc sống để tiếp cận và ứng dụng công nghệ thông tin là điều rất cần thiết
Đối với môn tin học lớp 3 là bước đâu thì thành sự hiểu biết cơ bản của các
em về máy tính và một số kĩ năng cớ bản về sử dụng máy tính từ đó ren luyện cho các em thành thạo kĩ năng sử dụng máy tính và ứng dụng nó vào trong đời sống cũng như trong học tập: ví dụ như tìm kiếm thông tin từ internet, sử dụng internet
để hỗ trợ trong học tập, học tiếng anh, …
II NỘI DUNG MÔN TIN HỌC LỚP 3
Chủ đề 1: Làm quen với máy tính
- Học sinh nhận biết các bộ phận cơ bản của máy tính: màn hình, chuột, bàn phím, thân máy
- Biết các chức năng cơ bản của các bộ phận của máy tính
- Nhận biết một số loại máy tính thường gặp: laptop, máy tính bản, điện thoại thông minh
Trang 2- Biết máy tính có thể giúp các em làm gì như: học tập, giải trí, liên lạc với mọi người
- Tạo, xóa, di chuyển, sao chép được thư mục, tệp trên máy tính
Chủ đề 2: Em tập vẽ
- Làm quen với phần mềm học vẽ Paint
- Thực hiện được thao tác vẽ mới, lưu bài vẽ, mở bài vẽ đã có sẵn
- Sử dụng được các công cụ vẽ hình đơn giản
- Biết thay đổi độ dày của nét vẽ, chọn màu cho nét vẽ
- Biết cách tẩy, xóa, sao chép và di chuyển nét vẽ
- Biết cách tô màu cho tranh bằng các màu đã có sẵn
- Tự vẽ được bức tranh hoàn chỉnh trên phần mềm vẽ Paint
Chủ đề 3: Soạn thảo văn bản
- Thực hiện được các thao tác lưu văn bản mới và mở văn bản đã có sẵn
- Soạn thảo được đoạn văn ngắn trên phần mềm Word
- Biết cách chọn phông chữ, cỡ chữ, kiểu chữ, căn lề
- Gõ được các chữ cái, cách gõ dấu tiếng việt bằng kiểu gõ Telex và VNI
- Chèn được tranh, ảnh và thay đổi được kích thước, vị trí hình ảnh trong văn bản
Chủ đề 4: Thiết kế bài trình chiếu.
- Soạn được bài trình chiếu mới, trình bày trang trình chiếu đơn giản và lưu bài trình chiếu đã soạn vào thư mục máy tính
- Biết cách thay đổi bố cục trang trình chiếu, chọn nền trang trình chiếu từ mẫu có sẵn
- Biết cách chèn hình, tranh ảnh Thay đổi được vị trí hình, tranh ảnh trong trang trình chiếu
- Chèn được các thông tin: tên tác giả, số thứ tự vào trang trình chiếu
- Sử dụng bài trình chiếu đã soạn để thuyết trình chủ đề đã chọn
Trang 3-III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC MÔN TIN HỌC LỚP 3
Trong giảng dạy môn tin học cần phải đổi mới cách dạy, cách học sao cho học sinh tăng hứng thú, học tập thoải mái hơn, tiếp thu dễ, đồng thời các em nắm chắc được kiến thức trọng tâm ngay tại lớp, vận dụng tốt vào thực tế
Do đó, để phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh trong học tập rèn luyện các kĩ năng tiếp thu lý thuyết kết hợp với thực hành theo hệ thống kiến là phụ thuộc vào phương pháp dạy học của giáo viên Có rất nhiều phương pháp dạy mà giáo viên có thể áp dụng để dạy môn tin học như:
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp gợi mở vấn đáp
- Phương pháp giảng giải minh họa
- Phương pháp thảo luận nhóm
- Phương pháp trò chơi học tập
- Phương pháp thực hành luyện tập
- Phương pháp dạy lý thuyết gắn liền với thực hành…
Trong đó hai phương pháp được xem là không thể thiếu trong dạy lý thuyết kết hợp với thực hành cho học sinh là phương pháp trực quan và phương pháp dạy học lý thuyết gắn liền với thực hành
1.1/ Phương pháp trực quan:
Phương pháp trực quan là phương pháp mà trong đó giáo viên trình bày những thao tác mẫu trên máy chủ hoặc trên máy chiếu để học sinh trực tiếp quan sát nhằm rõ ràng và thực tế hoặc các thao tác thuộc kĩ năng, kĩ xảo nghề nghiệp
- Ưu và nhược điểm:
+ Rèn luyện cho học sinh óc quan sát, học sinh tiếp thu một cách chính xác
Trang 4+ Phát triển năng lực quan sát, tăng cường sự chú ý từ đó giúp học sinh phát triển trí nhớ và kích thích học tập
+ Làm cơ sở để rèn luyện tay nghề, kĩ năng, kĩ xảo
- Nhược điểm:
+ Đòi hỏi phải có đầy đủ đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung bài học + Đòi hỏi giáo viên phải quản lí tốt để ồn định lớp
1.2 Phương pháp dạy lý thuyết gắn liền với thực hành:
Phương pháp dạy lý thuyết gắn liền với thực hành là phương pháp dạy học mà trong đó học sinh vừa được ôn tập lý thuyết, tiếp thu lý thuyết vừa quan sát và thực hiện lại các nội dung dưới sự hướng dẫn của giáo viên nhằm giúp học sinh rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo
- Ưu điểm:
+ Rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo và hình thành thói quen lao động
+ Phát huy được năng lực quan sát
+ Giúp học sinh nắm vững được nội dung bài học tạo hứng thú cho việc học
- Nhược điểm:
+ Giáo viên khó quản lí lớp
+ Đòi hỏi phải có đầy đủ các dụng cụ, vật liệu thực hành
+ Tốn nhiều thời gian để rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo
Để giảng dạy tốt các giờ ôn tập lý thuyết kết hợp thực hành, giúp học sinh rèn luyện kĩ năng thì đòi hỏi giáo viên phải vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp dạy học nêu trên nhằm phát huy ưu điểm và khắc phục các nhược điểm
2 Công tác chuẩn bị cho tiết dạy đạt hiểu quả cao:
Nghiên cứu bài dạy kĩ, xác định mục tiêu bài học theo chuẩn kiến thức kĩ năng của bài học, từ đó làm cơ sở định hướng cho việc soạn giảng đạt mục tiêu đề ra
Trang 5Mục tiêu của bài phải dựa vào chuẩn kiến thức kĩ năng của từng bài học, ngoài ra phải định rõ mức độ tiếp thu kiến thức và hoàn thành công việc của học sinh làm căn cứ để đánh giá chất lượng, hiệu quả bài học
- Chuẩn bị dạy học:
+ Lựa chọn phương án ôn tập lý thuyết kết hợp thực hành (thực hành cá nhân hay thực hành nhóm), từ đó giáo viên chuẩn bị kĩ và thao tác chuẩn
- Chuẩn bị phòng máy và phương tiện dạy học chu đáo thu hút hứng thú học tập của các em, tạo điều kiện tốt để các em nắm vững nội dung bài học ngay tại lớp
- Nghiên cứu kĩ quy trình thực hiện, thực hiện trước các thao tác để lường trước những khó khăn hay những tình huống có thể xảy ra
- Kiểm tra dụng cụ, máy móc để tổ chức dạy lý thuyết và thực hành (phòng học, phòng thực hành)
2.1 Tiến hành các hoạt động dạy học:
- Nêu mục đích yêu cầu bài thực hành và cấu trúc bài dạy
- Nêu quy trình thực hành, yêu cầu học sinh nắm vững các bước thực hành, biết cách sử dụng máy tính
- Giáo viên thao tác mẫu, yêu cầu học sinh quan sát
- Giới thiệu sản phẩm hoàn chỉnh để học sinh có định hướng khi thực hành
- Lưu ý các lỗi thường gặp phải khi thực hiện quy trình kĩ thuật, nhắc nhở học sinh về an toàn lao động, giữ vệ sinh khi làm thực hành
- Yêu cầu học sinh làm thực hành trong khoảng thời gian quy định
- Giáo viên theo dõi uốn nắn kịp thời các thao tác sai của học sinh, hình thành cho học sinh tác phong công nghiệp, làm việc theo đúng quy trình kĩ thuật
- Giáo viên phải bao quát lớp, nắm được năng lực của từng học sinh
+ Đối với học sinh trung bình, yếu, không có năng khiếu, thiếu kiên nhẫn: kịp thời giúp đỡ các em, tạo niềm đam mê học tập ở các em Với đối tượng học
Trang 6sinh này chỉ cần hướng dẫn các em hoàn thành sản phẩm đạt yêu cầu Để làm được điều đó đòi hỏi giáo viên phải nhiệt tình, tận tâm với nghề Nếu thời gian lên lớp không đủ để hướng dẫn các em hoàn thành sản phẩm giáo viên có thể phụ đạo thêm Khi học sinh làm được sản phẩm sẽ có niềm tin vào năng lực của mình kèm theo lời động viên của giáo viên các em sẽ có thái độ học tập tốt hơn đối với bộ môn này
+ Đối với học sinh khá, giỏi: nhóm học sinh này tiếp thu bài nhanh chóng, chỉ cần quan sát thao tác mẫu của giáo viên có thể làm được sản phẩm Giáo viên cần động viên, khuyến khích các em làm tốt hơn nữa để phát triển năng khiếu, yêu cầu sản phẩm đúng kĩ thuật, đẹp mắt Qua đây các em có thể định hướng được nghề nghiệp trong tương lai
- Thu dọn các dụng cụ, máy móc
- Yêu cầu học sinh nhận xét chéo các sản phẩm
- GV nhận xét các sản phẩm của học sinh, hướng dẫn thêm học sinh chưa hoàn thiện sản phẩm cần cố gắng, tuyên dương học sinh thực hành tốt
IV TIẾN TRÌNH DẠY MÔN TIN HỌC LỚP 3: