Báo cáo Vi sinh Vi Khuẩn Lao

1865 – 1868 Villeman chứng minh được lao là bệnh truyền nhiễm. 1884 Robert Koch tìm ra được khuẩn lao, BKBacille de Koch sau đó ông định dùng các kháng nguyên của BK để dự phòng nhưng không thành công mà chỉ tìm được phản ứng Tuberculine, để đánh giá sự nhiễm lao của cơ thể.( vk lao còn gọi trực khuẩn Koch). 1907: Von Pirquet tìm ra phương pháp phản ứng da để xác định tình trạng nhiễm lao (phản ứng rạch da).

Trang 1

Khoa Y Bộ môn Vi Sinh

Chủ Đề Báo Cáo:

Vi Khuẩn Lao

Trang 2

Danh sách nhóm

Company Logo www.themegallery.com

Trang 3

Mục Lục

1.Tóm tắt lịch sử nghiên cứu bệnh Lao

2.Tình hình mắc lao thế giới và Việt Nam

3 Chương trình phòng chống Lao Quốc Gia

2014

4.Tác nhân và cơ chế gây bệnh

5.Đặc điểm vi khuẩn Lao

8 ̉Chuẩn Đoán-Điều trị-Phòng bệnh

www.themegallery.com

Trang 4

•Công cuộc đấu tranh của

loài ngưòi với bệnh lao đã

trải qua nhiều thế kỉ, căn

bệnh này xuất hiện cùng

loài người.

•Thời Hippocrate đã miêu

tả đó là bệnh làm tiêu hủy

cơ thể (Phtisie), làm cơ thể

suy sụp dần rồi đưa đến cái

chết.

Tóm Tắt lịch Sử Nghiên Cứu Bệnh lao

Trang 5

• 1865 Laennec mô tả khá chính xác

tổn thương cơ bản của lao.

Trang 6

1865 – 1868 Villeman chứng

minh được lao là bệnh truyền nhiễm.

khuẩn lao, BK-Bacille de Koch sau đó ông định dùng các

kháng nguyên của BK để dự

phòng nhưng không thành công

mà chỉ tìm được phản ứng

Tuberculine, để đánh giá sự

nhiễm lao của cơ thể ( vk lao còn gọi trực khuẩn Koch).

 1907: Von Pirquet tìm ra

phương pháp phản ứng da để xác định tình trạng nhiễm lao (phản ứng rạch da).

Trang 7

 1908: Calmette và Guerin nghiên cứu nhằm tìm ra vaccin BGD vào năm 1921

 Gần 50 năm sau khi tìm ra vk lao thì năm 1944: thuốc có tác dụng chống lao Streptommycin ra đời

 1952: phát hiện đặc tính kháng lao của isoniazide, dù hóa chất này được tìm ra trước đó 40 năm.

 Một giai đoạn mới trong công cuộc chống lao có hiệu lực khi thuốc đặc hiệu ra đời:

 Rimifon(1952),Rifampicine (1965), Rifampin(1972)…

Trang 8

Tình hình mắc Lao TG

 Sau nửa thế’ kỉ có thuốc chống lao, loài ngưòi tưởng rằng có thể thanh toán bệnh lao một cách dễ dàng, nhưng thực tế” đã trả lời không phải như vậy Năm 1993, Tô chức

Y tế” Thế’ giới (TCYTTG) đã công bố” mang tính khẩn cấp toàn cầu là “„.Bệnh lao đang quay trở lại với tương lai ”.

 Vậy cái gì khiến cho bệnh lao không những không bị tiêu diệt mà còn bùng phát trở lại?

 Có nhiều nguyên nhân, song có thể kể ra 5 nguyên nhân chính trong 2 thập kỉ cuối của thế’ kỷ 20, đó là:

 (1) Sự xuất hiện của đại dịch HIV/AIDS.

 (2) Tình trạng nghèo đói và phân hoá giàu nghèo trong các cộng đồng dân cư.

 (3) Sự lãng quên mang tính chủ quan của loài người tưởng rằng có thể không chế được bệnh lao khi có các thuốc chống lao mới.

 (4) Tình trạng di dân tự do giữa các vùng miền trong nhiều lãnh thô.

 (5) Sự xuống cấp của hệ thống y tế” do chiến tranh, khủng hoảng kinh tế, thiên tai… đã khiến cho bệnh lao gia tăng.

 Như vậy chính những hoạt động của con ngưòi – đã là tác nhân chính làm cho bệnh lao quay trở lại với tương lai Do vậy ở nhiều Đất Nước , công tác chông lao đã trở thành một Chương trình y tế Quốc gia.

Trang 9

1 Tình hình mắc lao trên thế giới

TÌNH HÌNH MẮC LAO

Trang 10

Trang 11

1 Tình hình mắc lao trên thế giới (tt)

Trang 12

Trang 13

Trang 14

Trang 15

Trang 16

Company Logo

 Trong năm 2012, ước tính

có khoảng 8,6 triệu người

lao phát triển và 1,3 triệu

chết vì căn bệnh này (bao

gồm 320 000 trường hợp

tử vong trong số những

người nhiễm HIV dương

tính)

 Ước tính cứ 4 giây là có 1

người mắc lao.

 Cứ 10 giây thì có 1 người

chết do lao,5000 người

chết mỗi ngày.2-3 triệu

người mỗi năm

Trang 17

người có HIV (+)

Trang 18

Trang 19

 Lao đa kháng thuốc đang là một thách thức rất lớn đối với nhân loại, ước tính khoảng 0,5 triệu bệnh nhân mắc lao đa kháng thuốc với tỷ lệ 3,3% trong số bệnh nhân lao mới mắc

 kháng nhiều loại thuốc (MDR TB) xảy

ra khi vi khuẩn lao trở nên kháng ít nhất hai loại kháng sinh, hay thuốc chống lao hiệu quả nhất (thuốc đầu tay)

 Bệnh lao kháng trị (XDR TB) là một dạng hiếm của MDR TB mà kháng hai loại thuốc kháng sinh tốt nhất điều trị lao và tiếp tục kháng hai trong các loại kháng sinh có hiệu quả nhất trong số các kháng sinh được lựa chọn tiếp theo (lựa chọn thứ 2 sau khi kháng các thuốc đầu tay

Trang 20

Trang 21

Trang 22

2 Tình hình mắc lao tại Việt Nam

Trang 23

22 nước có số

lượng bệnh nhân

lao cao nhất thế

giới và thứ 14

trong 27 nước có

tình hình lao đa

kháng cao.

2 Tình hình mắc lao tại Việt Nam

Trang 25

nhân mỗi năm.

2 Tình hình mắc lao tại Việt Nam (tt)

Trang 26

Company Logo

 Theo WHO tại

Việt Nam năm

Trang 27

 Số người hiện mắc lao các thể là 170/100.000 dân

Trang 29

 Như vậy, mỗi năm nước ta có 18.000 người tử vong do lao, tức

là cứ 1 giờ có 2 người chết vì lao.

Trang 30

Company Logo

Tỉ lệ mắc lao tại Việt Nam chỉ giảm có 2,8% trong giai đoạn

2007 - 2011

giảm trung bình mỗi năm là 0,8% (giai đoạn 2000-2010) thì

từ nay đến năm 2030, cũng chỉ giảm được chưa tới 25%

Trang 31

• Việt Nam đang cố gắng

giảm được 50% số người

mắc bệnh lao trong cộng

đồng với tỷ lệ từ

375/100.000 người dân

tại thời điểm năm 2000

xuống tỷ lệ 187/100.000

người dân vào năm 2015

và xa hơn là “chung tay vì

1 Việt Nam không có

Trang 32

Company Logo

mang tính quốc gia

trong giai đoạn

Trang 33

CHƯƠNG TRÌNH CHỐNG LAO QUỐC GIA

 Muc tiêu cơ bản: Để giảm tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ chết và tỷ lệ nhiễm lao, giảm tối đa nguy cơ phát sinh tình trạng kháng thuốc của vi khuẩn lao Chương trình Chống lao Việt Nam phấn đấu đạt mục tiêu toàn cầu do TCYTTG đề ra:

 + Phát hiện ít nhất 70% số” bệnh nhân lao phôi AFB(+) mới (theo ước tính) xuất hiện hàng năm.

 + Điều trị khỏi cho ít nhất 85% số” bệnh nhân lao phôi AFB(+) đã phát hiện được bang hóa trị liệu ngắn ngày có kiểm soát.

 3.2 Đường lối chiến lược của chương trình chống lao quốc gia

 Là chiến lươc DOTS – hoá trị liệu ngắn ngày có kiểm soát (Directly Observed Treatment Short

Course)

 3.2.1 Chiến lươc DOTS là gì?

 Là chiến lược xuyên suôt các hoạt động của Chương trình Chông lao quôc gia DOTS được xem

là một chiến lược chông lao có hiệu quả nhất do Tô chức Y tế Thế giới khuyến cáo áp dụng trên toàn cầu.

 Có 5 yếu tố cấu thành chiến lược:

 - Có sự cam kết chính trị của các cấp chính quyền, đảm bảo tạo mọi điều kiện cho công tác chông lao.

 - Phát hiện thụ động nguồn lây bằng soi đòm trực tiếp.

 - Điều trị bệnh lao có kiểm soát bằng hoá trị liệu ngắn ngày.

Trang 34

CHIẾN LƯỢC QUỐC GIA PHÒNG, CHỐNG LAO

ĐẾN NĂM 2020 VÀ TẦM NHÌN 2030

Qua văn bản trên , phòng và điêù trị bệnh lao mang tính

cấp thiết Với sự quan tâm , phối hợp của nhiều ban

ngành cũng như giải quyết trên nhiều phương diện mới có thể phòng tránh được

Trang 35

1.Tác nhân gây bệnh:

Tác nhân và cơ chế gây bệnh

- Năm 1884, Robert

Koch-Bác sĩ người Đức phát

hiện vi khuẩn lao bằng

phương pháp nhuộm đặc

biệt, phân lập vi khuẩn và

cấy được các vi khuẩn này

trên các môi trường nhân

tạo, tái tạo bệnh lao bằng

mầm cấy trực khuẩn lao.

Trang 36

Company Logo

Tác nhân gây bệnh

Một số đặc điểm chung của giống Mycobacteria:

• Có một lượng lớn Lipid trong tế bào

• Có tốc độ tăng trưởng chậm hoặc rất chậm

• Tế bào vi khuẩn có hình dài , mãnh, đôi khi phân nhánh hoặc có dạng sợi Điều này chứng tỏ vi khuẩn Mycobacteria có mối quan hệ gần với vi nấm

• Trong các Mycobacteria gây bệnh, vi khuẩn gây bệnh lao ở người được biết tới nhiều nhất với 2 loại Mycobacteria tuberculosis và Mycobacterium bovis (gây bệnh lao ở bò) Ngoài ra M.avium (vi khuẩn lao chim) cũng gây bệnh lao cho người

Trang 37

• Những loại Mycobacteria khác gây bệnh giống lao ở

người nhưng lại có những khác biệt về phân loại nên được gọi là vi khuẩn lao không điển hình (Atypical Mycobacterium), chúng được coi là những vi khuẩn

cơ hội thường gây bệnh trên những bệnh nhân có sự suy giảm miễn dịch như bệnh nhân AIDS

Mycobacterium leprae (gây bệnh phong ở người) và Mycobacterium lepraemurium (gây bệnh phong ở chuột) Mycobacterium leprae được phân biệt với các

Trang 38

Company Logo

• Vi khuẩn lao có hình que dài, mãnh dẻ, có khi hơi cong,

kích thước 0.2 – 0.6 x 1 – 1.4 µm Các vi khuẩn này thường đứng riêng lẻ một mình hay xếp thành đám lớn rất khó phân biệt từng con vi khuẩn

Hình Thể & Kích Thước

Trang 39

• Vi khuẩn lao người có thể dài

và mảnh hơn vi khuẩn lao bò

nhưng nói chung hình dạng

cả 2 đều rất thay đôi

• Dạng phân nhánh rất hiếm

thấy từ các vi khuẩn gây bệnh lao ở động vật hữu nhủ Dạng thường thấy trong mô

• Trong môi trường nuôi cấy đôi

khi thấy dạng sợi dài và que ngắn, phồng trông giống vi khuẩn bạch hầu

• Vi khuẩn lao không di động,

không có lông, không sinh nha bào.

Trang 40

Company Logo

• Các vi khuẩn lao không nhuộm được bằng các phương

pháp nhuộm thông thường như đối với các loại vi khuẩn khác

• Do trong tế bào vi khuẩn chứa một lượng lớn chất Lipid

nên chúng có đặc tính kháng lại sự xâm nhập của các loại phẩm nhuộm vào tế bào.

• Mycobacteria nói chung có thể nhuộm bằng

Carbonfuchsin đun nóng hoặc để trong phẩm nhuộm tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn trong thời gian 5 – 10 phút

• Một khi đã bắt màu phẩm nhuộm, vi khuẩn rất khó bị tẩy

màu bởi hỗn hợp alcool – acid và do đó được gọi là kháng cồn – acid

• Mycobacteria cũng có thể được nhuộm với phẩm nhuộm

huỳnh quang Sau đó quang sát dưới kính hiển vi huỳnh quang thấy vi khuẩn có màu vàng sang trên nền xanh đậm.

Trang 41

• Mycobacteria là vi khuẩn hiếu khí tuyệt đối, lấy năng lượng từ phản ứng

oxy hóa các phức hợp Carbon đơn giản

• C02 có tác dụng kích thích sự tăng trưởng của vi khuẩn

• Thời gian nhân đôi của vi khuẩn rất dài, từ 15 đến 22 giờ, so với các vi khuẩn thường khác từ 20 đến 30 phút

• Do đó các mẫu cấy vi khuẩn lao phải ủ khoảng 6 tới 8 tuần.

• Khả năng gây bệnh phụ thuộc vào số lượng BK Độc tính của BK là ở khả năng sinh sản, nhân lên trong tô chức tế bào (đại thực bào).

• + BK có khả năng đột biến kháng thuốc Niacin test (+) tính khử Nitrat (+)

tính.

• + BK có thể thay đôi dưới tác động của môi trường Nhờ đặc điểm này người ta nuôi cấy BK trong môi trường có mật để tạo ra BCG (Bacillus- Canmette-Guerin) là loại trực khuẩn không gây bệnh, dùng để tiêm chủng phòng lao

• + BK có sức đề kháng cao với các thuốc khử trùng thông thường

Đặc Điểm Vi Khuẩn Lao (BK)

Trang 42

Đặc Điểm Vi Khuẩn Lao (BK)

Lớp vỏ ngoài của trực khuẩn lao gồm 3 lớp như sau:

- Lớp trong cùng là cấu trúc màng, có thành phần chủ yếu là các phospholipid Các phần tử phopholipid có hai nhóm: nhóm ưa nước hướng về phía bên trong, nhóm kỵ nước hướng quay ra phía vỏ Cấu trúc này tạo nên những màng sinh học có tác dụng giúp trực khuẩn điều hoà sự thẩm thấu của vỏ ngoài trực khuẩn.

- Lớp tiếp theo là lớp peptidoglycan như một màng polyme sinh học Các peptidoglycan liên kết với đường arabinose và các phân tử acid mycolic tạo nên bộ khung định hình cho trực khuẩn, đảm bảo cho vỏ trực khuẩn có độ cứng của lớp vỏ như khung xương của trực khuẩn.

- Lớp phía ngoài là lớp tạo nên bởi sự liên kết giữa các acid mycolic và các chất lipid phức tạp (mycozid C, sulpholipid, yếu tố thừng cord factor và các chất sáp) Lớp này tạo nên độc tính của trực khuẩn lao và có cấu trúc làm tăng khả năng ít thấm nước của vỏ trực khuẩn, giúp trực khuẩn tồn tại bền vững với môi trường bên ngoài, chống khả năng bị huỷ diệt bởi đại thực bào và các tế bào miễn dịch của cơ thể.

- Đối với các trực khuẩn phát triển bên trong tế bào , ngoài 3 lớp nêu trên còn có lớp

peptidoglycolipid phủ ngoài cùng trực khuẩn Nó có tác dụng như chiếc áo giáp tăng cường thêm khả năng tự bảo vệ của trực khuẩn, giúp trực khuẩn chống lại được các enzym huỷ diệt tiết ra từ các tiêu thể (lysosome) của tế bào

Cấu trúc khá hoàn hảo trên đây của lớp vỏ giúp cho trực khuẩn lao chống lại được mọi yếu tố tác động của môi trường bên ngoài, chống lại được tác động của acid và các chất kiềm ở một nồng độ nhất định.

Trang 43

Đặc Điểm Vi Khuẩn Lao (BK)

(1) Lớp lipid bên ngoài (2) Lớp acide mycolic

(3) Lớp polysacharide (arabinogalactan)

(4) Lớp peptidoglycan (5) Lớp màng plasma (6).Lớp

lipoarabinomannan (LAM) (7).Lớp

phosphatidylinositol mannoside

(8) Lớp khung vách tế bào

Trang 44

Company Logo

Đường xâm nhập vk vào cơ thể

• Vi khuẩn lao xâm nhập qua cơ thể chủ

yếu qua đường ho hấp và tiêu hóa.

• Đường hô hấp là đường lây nhiễm

thường xuyên và quan trọng nhất (lao

phôi chiếm 90% tông số lao).

• Đường tiêu hóa gây lao ruột…

Vi khuẩn cũng có thể lây nhiễm sang

thai nhi bằng đưòng máu qua tĩnh

mạch rốn, nếu mẹ bị lao cấp tính

(như lao kê), hoặc qua nước ối (khi

chuyển dạ), nếu mẹ bị lao niêm mạc

tử cung, âm đạo Trong thực tế con

đưòng truyền bệnh này lại càng hiếm

gặp Như vậy con đưòng truyền bệnh

quan trọng nhất với bệnh lao là

đưòng hô hấp.

Trang 45

 Bệnh lao phôi khi ho

(hoặc hắc hơi) bắn ra các

hạt rất nhỏ lơ lửng trong

không khí, phân tán xung

quanh người bệnh, người

lành hít phải các hạt này

khi thở có thể bị bệnh

Cơ chế gây bệnh

Trang 46

Company Logo

 Các hạt lơ lững trong

không khí có kích thước

lớn bị lọc lại và lắng

đọng ở bề mặt niêm

mạc mũi, miệng hầu,

Định dạng
Số trang	73
Dung lượng	8,96 MB